CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
MẸ CHỒNG MỜI 20 NGƯỜI ĐẾN NHÀ ĂN CỖ NHƯNG CHỈ ĐƯA CON DÂU 200 NGHÌN ĐI CHỢ. ĐẾN KHI TÔI BƯNG MÂM CƠM RA, CẢ NHÀ ĐỀU SỮNG SỜ!
Tôi chưa từng nghĩ có ngày mình phải đem chuyện gia đình ra kể với người ngoài. Thế nhưng, mỗi khi nhớ lại chuyện xảy ra vào ngày hôm ấy, lòng tôi vẫn không khỏi nghẹn ngào. Không phải vì những món ăn trên mâm cỗ, mà bởi chính ngày đó tôi đã hiểu ra một điều: Trong một gia đình, nếu người ta luôn xem sự hy sinh của con dâu là điều hiển nhiên thì đến một lúc nào đó, cô ấy cũng cần phải lên tiếng bảo vệ lòng tự trọng của mình.
Mẹ chồng tôi tên là bà Lan, năm nay ngoài sáu mươi tuổi. Bà là người rất thích sĩ diện, lúc nào cũng muốn được người khác ngưỡng mộ. Nhà có khách thì phải tiếp đón thật chu đáo, hàng xóm sang chơi phải có trà ngon, bánh ngọt. Đặc biệt, bà rất thích nghe người khác khen con trai mình giỏi giang, gia đình có điều kiện.
Chồng tôi là Hoàng, con trai duy nhất của bà. Anh làm quản lý cho một công ty xây dựng ở Hà Nội, thu nhập tương đối ổn định. Vì thế, trong mắt họ hàng và những người xung quanh, bà Lan luôn là người phụ nữ có phúc, có con trai thành đạt, gia đình sung túc.
Tôi lấy Hoàng được gần bốn năm. Sau khi kết hôn, hai vợ chồng thường xuyên về quê thăm mẹ chồng, nhất là những dịp giỗ chạp, lễ Tết.
Hôm xảy ra chuyện là ngày giỗ cụ nội của Hoàng.
Từ sáng sớm, bà Lan đã đi khắp xóm thông báo rằng gia đình sẽ tổ chức một bữa cơm đông đủ để tưởng nhớ người đã khuất. Bà còn gọi điện mời họ hàng bên nội, vài người bạn thân thiết và những gia đình hàng xóm thường xuyên qua lại.
Tổng cộng có hai mươi người được mời đến.
Khi nghe mẹ chồng thông báo số lượng khách, tôi hơi bất ngờ. Căn nhà ở quê tuy có sân rộng nhưng gian bếp lại khá nhỏ, bàn ăn cũng không đủ chỗ cho từng ấy người. Tôi nghĩ chắc bà đã chuẩn bị thực phẩm từ hôm trước, bởi một bữa cơm tiếp hai mươi khách đâu phải chuyện đơn giản.
Thế nhưng, tôi đã nhầm.
Khoảng hơn tám giờ sáng, bà Lan gọi tôi xuống bếp. Trên tay bà là hai tờ tiền một trăm nghìn đã được gấp làm tư.
Bà đặt vào tay tôi rồi nói tỉnh bơ:
- Đây, con cầm hai trăm nghìn ra chợ mua thức ăn. Hôm nay nhà có hai mươi người đấy, cố gắng lựa đồ sao cho đủ. Ở quê cái gì cũng rẻ, đừng có mua mấy thứ đắt tiền làm gì. Nấu vài món truyền thống là được rồi.
Tôi cúi xuống nhìn số tiền trong tay, tưởng mình nghe nhầm.
- Mẹ ơi, hai trăm nghìn thôi ạ? Nhưng hôm nay mình mời tận hai mươi người mà mẹ?
Bà lập tức sa sầm nét mặt.
- Thế con nghĩ bao nhiêu mới đủ? Ngày xưa mẹ chỉ cần mấy chục nghìn đã lo được cả mâm cơm cho khách. Bây giờ các cô trẻ cứ quen tiêu tiền như nước. Làm dâu trong nhà thì phải biết tính toán, vun vén chứ. Đừng chuyện gì cũng đòi hỏi.
Tôi định giải thích rằng giá thực phẩm bây giờ đã khác trước rất nhiều, nhưng nhìn thái độ của bà, tôi đành im lặng.
Đúng lúc đó, Hoàng đang đứng ngoài sân cùng mấy người họ hàng dựng rạp. Anh có nghe thấy cuộc nói chuyện nhưng không hề bước vào bênh vực vợ.
Một lát sau, anh còn nói vọng vào:
- Em chịu khó xoay xở một chút nhé. Hôm nay là ngày giỗ, đừng để mẹ phải mất mặt với mọi người.
Tôi nhìn ra ngoài cửa, chờ đợi anh nói thêm một câu công bằng cho mình. Nhưng không có gì cả.
Cuối cùng, tôi cầm chiếc làn nhựa, lặng lẽ đi ra chợ.
Suốt quãng đường, đầu óc tôi chỉ quanh quẩn một câu hỏi: Với hai trăm nghìn đồng, tôi phải mua những gì để nấu cho hai mươi người ăn?
Đến chợ, tôi mới thấy yêu cầu ấy gần như không thể thực hiện nếu muốn có một mâm cơm tươm tất.
Một cân thịt lợn đã chiếm mất một phần đáng kể số tiền. Gà, cá, tôm hay những thực phẩm thường xuất hiện trong mâm cỗ đều vượt quá khả năng chi trả. Ngay cả rau củ, đậu phụ, gia vị và những thứ lặt vặt cũng cần phải tính toán từng đồng.
Tôi đi hết hàng này đến hàng khác, hỏi giá rất kỹ rồi mới quyết định mua.
Thực ra, tôi không phải người không có khả năng bỏ thêm tiền.
Tôi làm kế toán cho một doanh nghiệp tư nhân, thu nhập mỗi tháng không quá cao nhưng cũng đủ để dành dụm. Nếu muốn, tôi hoàn toàn có thể bỏ thêm một vài triệu đồng để mua thịt, cá, gà, làm một mâm cơm đầy đủ. Khách đến ăn sẽ vui vẻ, mẹ chồng được mọi người khen ngợi, chồng tôi cũng chẳng phải khó xử.
Nhưng khi đứng trước quầy thực phẩm, tôi bất giác nhớ lại những lần trước.
Năm ngoái, vào dịp sinh nhật bà Lan, bà cũng giao cho tôi một khoản tiền ít ỏi để chuẩn bị tiệc. Khi ấy, tôi đã tự bỏ thêm gần hai triệu đồng để mua đồ ăn và hoa quả.
Đến lúc khách khứa ra về, ai cũng khen bà khéo léo, biết chăm lo cho gia đình. Bà vui vẻ nhận hết những lời khen ấy, chẳng một lần nhắc đến việc con dâu đã bỏ tiền túi ra lo liệu.
Lần khác, nhà có họ hàng từ xa đến chơi, tôi cũng phải tự mua thêm thực phẩm vì số tiền mẹ chồng đưa không đủ.
Chuyện cứ lặp đi lặp lại như vậy.
Mỗi lần tôi âm thầm bỏ tiền bù vào, mọi người lại nghĩ rằng đó là trách nhiệm của tôi. Còn bà Lan thì mặc nhiên cho rằng mình đã chu toàn mọi việc.
Tôi bỗng nhận ra, nếu hôm nay tiếp tục làm như cũ, thì những lần sau cũng sẽ chẳng có gì thay đổi.
Tại sao tôi phải bỏ tiền túi để duy trì thể diện cho người khác, trong khi chính người đó lại không hề tôn trọng công sức của tôi?
Nghĩ đến đây, tôi không còn thấy ấm ức nữa. Thay vào đó, tôi bình tĩnh tính toán lại số tiền đang có.
Tôi mua một ít rau theo mùa, vài bìa đậu phụ, một ít trứng, chút thịt vừa đủ và một số nguyên liệu có giá bình dân. Tôi cũng mua thêm gia vị cần thiết để chế biến những món ăn đơn giản.
Mọi thứ đều nằm trong giới hạn hai trăm nghìn đồng.
Tôi không mua thêm bất cứ thứ gì bằng tiền riêng.
Khi trở về nhà, bà Lan đang đứng ở ngoài hiên, vừa nhìn thấy tôi đã hỏi ngay:
- Mua đủ đồ chưa? Khách sắp đến rồi đấy. Đừng có để đến lúc người ta ngồi vào bàn mà vẫn chưa có gì ăn nhé!
Tôi đặt chiếc làn xuống, nhẹ nhàng đáp:
- Dạ, con mua đủ rồi mẹ. Mẹ cứ yên tâm tiếp khách ạ.
Bà nhìn qua những túi thực phẩm, dường như không có ý kiến gì. Có lẽ bà vẫn nghĩ tôi sẽ tự biết cách xoay xở như mọi lần.
Suốt buổi sáng, tôi ở trong bếp chuẩn bị thức ăn. Còn bà Lan thay bộ quần áo đẹp nhất, đi ra đi vào tiếp đón khách khứa.
Khoảng mười một giờ, mọi người bắt đầu đến đông đủ.
Bà Lan cười nói không ngớt, hết rót nước lại mời trầu, liên tục kể chuyện con trai làm ăn phát đạt, vợ chồng tôi ở thành phố có cuộc sống ổn định.
Một người cô họ còn xuýt xoa:
- Nhà chị Lan đúng là có phúc. Con trai làm ra tiền, con dâu lại đảm đang. Hôm nay được ăn bữa cơm chị chuẩn bị chắc vui lắm đây!
Bà Lan cười tươi:
- Ôi dào, có gì đâu. Nhà có khách thì phải tiếp đón cho tử tế. Tôi vẫn dặn con dâu chuẩn bị từ sớm rồi.
Nghe những lời ấy, tôi vẫn tiếp tục thái rau trong bếp, không nói gì.
Đến gần mười hai giờ, khách đã ngồi kín hai bàn lớn được kê ngoài gian nhà chính. Mọi người bắt đầu hỏi nhau hôm nay có những món gì.
Bà Lan vui vẻ đứng dậy:
- Mọi người cứ tự nhiên nhé! Hôm nay nhà tôi làm mấy món quê dân dã. Không cầu kỳ nhưng quan trọng là đông đủ, vui vẻ.
Nói xong, bà quay vào bếp giục tôi:
- Thư ơi, mang đồ ăn ra đi con! Để khách đợi lâu rồi!
Tôi đáp một tiếng rồi bắt đầu bưng từng mâm thức ăn ra.
Mâm đầu tiên là một đĩa rau luộc theo mùa, bên cạnh có bát nước chấm.
Mâm thứ hai là đậu phụ rán vàng, xếp ngay ngắn trên đĩa.
Tiếp đến là một đĩa trứng chiên, một bát canh rau nấu đơn giản và đĩa thịt được chế biến thành món rang mặn.
Cuối cùng là một đĩa dưa muối cùng bát cà pháo.
Tất cả đều là những món ăn bình dân, không có gà luộc, không có nem rán, không có tôm cá hay những món thường thấy trong một bữa cỗ đông người.
Tôi vừa đặt mâm cuối cùng xuống, không khí trên bàn ăn lập tức thay đổi.
Những người đang nói chuyện bỗng im bặt.
Một người chú đang cầm chén rượu cũng dừng lại giữa chừng. Người cô ngồi cạnh bà Lan nhìn mâm cơm rồi quay sang nhìn mẹ chồng tôi, vẻ mặt đầy ngạc nhiên.
Hoàng ngồi ở đầu bàn, nhìn những món ăn trước mặt rồi cau mày.
Còn bà Lan, nụ cười trên môi dần cứng lại.
Bà cố giữ bình tĩnh, nhưng tôi có thể nhận ra sự bối rối trong ánh mắt ấy.
Bà kéo tôi lại gần, hạ giọng:
- Thư! Con làm cái gì thế này? Hôm nay có bao nhiêu người mà con chỉ nấu từng này món thôi à?
Tôi vẫn giữ vẻ bình thản.
- Dạ, con đã cố gắng chuẩn bị hết sức rồi mẹ.
Bà nghiến răng nói nhỏ:
- Con có biết hôm nay là ngày gì không? Nhà có khách khứa đông đủ mà làm mâm cơm thế này, người ta nhìn vào sẽ nghĩ gì?
Tôi nhẹ nhàng đáp:
- Con biết hôm nay là ngày giỗ cụ. Vì vậy con đã cố gắng chuẩn bị những món có thể nấu được bằng số tiền mẹ giao.
Bà Lan lập tức sững người.
Tôi nhìn thẳng vào mắt bà rồi nói tiếp:
- Mẹ đưa con hai trăm nghìn để chuẩn bị cơm cho hai mươi người. Con đã dùng hết số tiền ấy để mua thức ăn. Con nghĩ mình làm đúng theo lời mẹ dặn, không mua sắm lãng phí, cũng không để mẹ phải bỏ thêm tiền.
Câu nói của tôi khiến những người ngồi gần đó bắt đầu chú ý.
Bà Lan đỏ bừng mặt, vội vàng kéo tay tôi:
- Có gì thì vào bếp nói, sao con lại nói trước mặt mọi người như thế?
Tôi chưa kịp trả lời thì một người bác lớn tuổi ngồi ở đầu bàn bất ngờ đặt chén rượu xuống.
Đó là bác Thành, anh trai của bố chồng tôi, cũng là người có tiếng nói trong gia đình.
Bác nhìn bà Lan rồi chậm rãi hỏi:
- Lan này, cháu Thư nói thật đấy à? Cô chỉ đưa cho nó hai trăm nghìn để lo cơm nước cho hai mươi người sao?
Bà Lan lúng túng:
- Dạ… thì tôi nghĩ ở quê mua bán cũng rẻ, con dâu phải biết vun vén nên mới bảo cháu nó tiết kiệm một chút.
Bác Thành nhìn mâm cơm trước mặt, rồi lại nhìn tôi.
- Tiết kiệm là điều tốt. Nhưng hai trăm nghìn mà lo cơm cho hai mươi người thì cô thử nghĩ xem có hợp lý không? Cô muốn con dâu đảm đang thì cũng phải cho nó điều kiện để làm chứ. Không thể giao cho nó một số tiền không đủ rồi lại bắt nó chịu trách nhiệm khi khách không hài lòng.
Một người cô khác cũng lên tiếng:
- Đúng đấy. Tôi đi chợ sáng nay còn thấy một cân thịt đã bao nhiêu tiền rồi. Hai trăm nghìn bây giờ mua được mấy thứ đâu. Nếu muốn tổ chức cỗ đông người thì phải tính toán từ trước chứ.
Bà Lan ngồi im, khuôn mặt lúc đỏ lúc tái.
Hoàng lúc này mới đứng dậy, kéo tôi sang một bên.
- Em làm thế này là có ý gì? Dù sao hôm nay cũng là ngày giỗ, em không thể linh hoạt một chút sao?
Tôi quay sang nhìn chồng.
- Linh hoạt là thế nào hả anh? Em phải tự bỏ tiền túi ra để mẹ được mọi người khen ngợi giống những lần trước nữa sao?
Hoàng hơi khựng lại.
Tôi nói tiếp, giọng vẫn nhẹ nhàng nhưng không còn nhún nhường:
- Em không tiếc tiền khi gia đình thực sự cần. Nếu mẹ nói rõ rằng nhà mình có hai mươi khách, cần chuẩn bị một bữa cơm tươm tất và nhờ vợ chồng mình góp thêm, em sẵn sàng. Nhưng mẹ chỉ đưa hai trăm nghìn, còn anh thì bảo em phải tự xoay xở để mẹ không mất mặt. Vậy sự mất mặt của em thì ai quan tâm?
Cả bàn ăn lại im lặng.
Tôi nhìn Hoàng, lần đầu tiên không còn cố che giấu sự thất vọng:
- Anh có biết những lần trước em đã phải bỏ thêm bao nhiêu tiền không? Em chưa từng kể vì nghĩ đó là chuyện nhỏ. Nhưng hôm nay em không muốn tiếp tục nữa. Em không làm sai điều gì cả. Em chỉ sử dụng đúng số tiền được giao.
Bác Thành nghe vậy liền quay sang Hoàng:
- Cháu là chồng thì phải biết chia sẻ với vợ. Đừng để chuyện gì cũng đẩy hết cho con dâu rồi khi có vấn đề lại trách nó. Mẹ cháu muốn mời khách thì phải cùng nhau tính toán. Không thể lấy danh nghĩa gia đình để bắt một người gánh hết mọi thứ.
Bà Lan cúi mặt, không nói thêm câu nào.
Một lúc sau, bác Thành chủ động đứng dậy, cầm đũa gắp một miếng đậu phụ rồi nói:
- Thôi, hôm nay là ngày giỗ, mọi người ăn cơm đi. Mâm cơm tuy đơn giản nhưng cũng là thức ăn cả. Người trong nhà quan trọng nhất vẫn là sự chân thành, chứ không phải cứ có nhiều món đắt tiền mới gọi là hiếu nghĩa.
Mọi người dần bắt đầu dùng bữa.
Tuy nhiên, bầu không khí đã không còn vui vẻ như lúc đầu.
Tôi quay trở lại bếp, tiếp tục dọn những thứ còn lại. Trong lòng tôi không hề có cảm giác chiến thắng. Tôi chỉ thấy nhẹ nhõm vì cuối cùng mình cũng không phải âm thầm chịu đựng.
Khoảng hơn một giờ chiều, khách khứa lần lượt ra về.
Bà Lan không còn vui vẻ như lúc đón khách. Vừa tiễn người cuối cùng ra khỏi cổng, bà đã quay vào nhà, gọi vợ chồng tôi ngồi xuống.
Bà nhìn tôi, giọng đầy trách móc:
- Hôm nay con làm mẹ mất mặt quá rồi đấy. Chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau, sao lại đem tiền nong ra kể trước mặt họ hàng? Người ngoài sẽ nghĩ mẹ đối xử tệ bạc với con thế nào?
Tôi bình tĩnh trả lời:
- Con không có ý làm mẹ mất mặt. Con chỉ trả lời đúng sự thật khi bác Thành hỏi. Nếu mẹ không muốn mọi người biết chuyện hai trăm nghìn thì ngay từ đầu mẹ đã có thể giao cho con một khoản phù hợp hơn.
Bà Lan định nói tiếp, nhưng Hoàng đã lên tiếng:
- Mẹ, chuyện này con nghĩ mẹ cũng có phần chưa đúng. Hai mươi người ăn mà chỉ đưa vợ con hai trăm nghìn thì thực sự không thể chuẩn bị được gì nhiều. Nếu mẹ cần tiết kiệm, mẹ có thể nói với chúng con từ đầu.
Bà Lan nhìn con trai, có vẻ bất ngờ vì lần này anh không bênh vực mình.
- Thế ý con là mẹ sai à? Mẹ chỉ muốn tiết kiệm cho gia đình thôi!
Hoàng thở dài:
- Tiết kiệm không có nghĩa là giao hết trách nhiệm cho người khác. Nếu hôm nay mẹ muốn mời khách đông như vậy thì phải chuẩn bị chu đáo. Vợ con cũng đi làm cả ngày, không phải người chỉ ở nhà để phục vụ mọi người.
Tôi nghe chồng nói vậy, trong lòng có chút bất ngờ. Có lẽ lần đầu tiên anh thực sự nhìn thấy những việc tôi đã âm thầm làm suốt thời gian qua.
Sau hôm ấy, tôi không nhắc lại chuyện cũ nữa. Tôi cũng không cố tình tỏ thái độ lạnh nhạt với mẹ chồng. Nhưng có một điều đã thay đổi: Tôi không còn tự động lấy tiền riêng để bù vào những khoản mà người khác cố tình giao thiếu.
Vài tháng sau, gia đình lại có một dịp tụ họp họ hàng.
Lần này, bà Lan chủ động gọi điện cho tôi từ trước, nói rõ số lượng khách và hỏi xem cần chuẩn bị những gì. Bà cũng đưa một khoản tiền hợp lý, đồng thời nói sẽ tự mua thêm gà và cá.
Tôi nhận lời giúp mẹ chuẩn bị.
Khi tôi xuống bếp, bà còn nhẹ nhàng nói:
- Nếu thiếu gì thì bảo mẹ, đừng tự bỏ tiền ra mua. Hôm nay cả nhà cùng làm, chứ không phải việc riêng của con.
Tôi hơi bất ngờ, nhưng vẫn mỉm cười đáp:
- Dạ, con biết rồi mẹ.
Có thể bà chưa thực sự thay đổi hoàn toàn, nhưng ít nhất bà đã hiểu rằng con dâu không phải người có trách nhiệm vô điều kiện với mọi việc trong nhà.
Còn Hoàng, sau chuyện đó cũng bắt đầu quan tâm đến những công việc gia đình hơn. Mỗi lần về quê, anh chủ động phụ mẹ mua sắm, chuẩn bị bàn ghế và không còn mặc nhiên nghĩ rằng mọi thứ đều là việc của vợ.
Tôi hiểu rằng một bữa cơm hai trăm nghìn không thể khiến một gia đình thay đổi chỉ sau một ngày. Nhưng đôi khi, muốn người khác tôn trọng mình, trước tiên mình phải biết trân trọng công sức của chính mình.
Tôi vẫn có thể bỏ tiền ra mua một mâm cỗ đầy đủ. Tôi vẫn sẵn lòng chăm sóc mẹ chồng, giúp đỡ họ hàng và vun vén cho gia đình.
Nhưng sự hy sinh ấy phải xuất phát từ tình thương và sự tự nguyện, chứ không phải từ những yêu cầu vô lý hay nỗi sợ bị người khác đánh giá.
Bởi sau cùng, điều khiến một gia đình hạnh phúc không phải là mâm cao cỗ đầy để người ngoài trầm trồ, mà là cách những người trong nhà đối xử với nhau khi không có ai chứng kiến.
Và tôi tin rằng, một người con dâu biết vun vén cũng xứng đáng được yêu thương, tôn trọng và đối xử công bằng như bất kỳ thành viên nào khác trong gia đình.