CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
Vì lòng thương người tôi hay cho ông lão đ//iên mỗi ngày một chén gạo suốt 7 năm liền, đến ngày ông mất tôi phát hiện một bí mật k::inh h::oàng…
Cánh cửa gỗ ở gian buồng cuối bật mở, luồng khí ẩm mốc mang theo mùi giấy cũ cùng hương long não xộc thẳng vào sống mũi. Tôi đưa tay vén tấm rèm vải sờn màu, ánh nắng gắt của buổi chiều tháng Tám rọi xiên qua khung cửa, chiếu thẳng lên bức tường vôi đối diện. Khoảnh khắc ấy, toàn thân tôi đông cứng lại như bị ai rút cạn dưỡng khí. Treo trang trọng trên tường là một tấm ảnh cưới đã ố vàng theo năm tháng. Người phụ nữ mặc chiếc áo dài trắng tinh khôi đứng phía bên trái, dù thời gian có làm nhòa đi đôi nét, tôi vẫn nhận ra ngay lập tức: đó là bà Nga, mẹ chồng tôi. Và người đàn ông trẻ trung đứng kề vai bà, từ ánh mắt sâu thẳm đến khuôn miệng vuông vức ấy, không ai khác chính là ông lão lẩn thẩn mà suốt bảy năm trời, chiều nào tôi cũng đong cho một bát gạo đầy.
Bà Thơm đứng cạnh vội vàng đỡ lấy cánh tay đang run lên bần bật của tôi. Lòng bàn tay tôi lạnh toát như vừa chạm vào nước đá. Phía dưới góc tấm ảnh, nét mực xanh đã nhạt màu vẫn còn đọc rõ dòng chữ: mùa thu năm 1983.
Để hiểu vì sao lồng ngực tôi lúc này lại đau thắt như bị ai bóp nghẹt, có lẽ phải ngược dòng thời gian trở về ngày làm giỗ tròn năm năm cho người chồng quá cố của tôi.
Đó là một ngày tháng Năm năm 2019, trời đổ cơn mưa phùn giăng mắc trên những rặng cau già ven triền đê sông Hồng. Tôi thức dậy từ lúc ba giờ sáng để kịp đồ chõ xôi gấc, luộc con gà trống thiến và ninh nồi canh măng khô. Tôi tên là Thảo, năm ấy vừa tròn ba mươi chín tuổi, góa bụa từ khi anh Minh – chồng tôi – mới ở độ tuổi ba mươi đầy sức sống. Hai đứa con nhỏ của tôi, bé Linh và thằng cu Bo, từ biến cố ấy chỉ còn biết cất tiếng gọi cha qua làn khói hương nghi ngút trước bàn thờ.
Nén nhang trên bát hương còn chưa kịp tàn hết thì cậu Hùng, người em trai cùng mẹ khác cha của chồng tôi, ung dung đặt lên mặt bàn gỗ một cuốn sổ bìa đen dày cộm. Cậu ta cất giọng oang oang cốt để cả họ hàng hai bên cùng nghe thấy: anh Minh trước khi mất còn nợ mẹ con cậu ta tổng cộng bảy trăm sáu mươi triệu đồng.
Chiếc đĩa sứ trên tay tôi suýt chút nữa thì rơi xuống nền gạch vỡ tan. Sinh thời, anh Minh là người hiền lành, sống cực kỳ chừng mực và chưa bao giờ giấu giếm tôi bất cứ chuyện gì liên quan đến tiền bạc. Thậm chí có dạo thiếu tiền đóng học phí đầu năm cho cái Linh, anh còn phải xin làm thêm ca đêm ở xưởng cơ khí đến mức gầy rộc cả người. Tôi nén run, hỏi thẳng cậu ta giấy tờ vay mượn đâu, bằng chứng nào chứng minh khoản nợ khổng lồ ấy. Cậu Hùng chẳng thèm giải thích, chỉ hất hàm chỉ vào mấy dòng chữ viết bằng bút bi nguệch ngoạc tự ghi trong sổ, tuyệt nhiên không hề có một nét chữ ký nào của chồng tôi, rồi thản nhiên đặt xuống trước mặt tôi một tờ giấy đánh máy sẵn, ép tôi phải ký tên nhận trách nhiệm gánh nợ thay chồng.
Tôi dứt khoát lắc đầu từ chối. Ngay lập tức, mẹ chồng tôi đứng phắt dậy, chiếc vòng vàng trên cổ tay bà va vào cạnh bàn kêu lách cách, giọng nói lạnh lẽo như nước giếng khơi giữa mùa đông: ngôi nhà này là tài sản riêng của bà, thân phận đi ở nhờ thì phải biết điều, nếu không chịu ký thì lập tức thu dọn đồ đạc mà cuốn xéo. Tôi chết lặng nhìn bà. Mới năm năm trước thôi, chính đôi môi này đã ngọt nhạt bảo tôi cứ yên tâm ở lại nuôi con, còn có bà làm chỗ dựa. Vậy mà giờ đây, vẫn chất giọng ấy nhưng từng câu từng chữ buông ra lại sắc lẹm như dao cứa vào da thịt.
Con bé Linh đứng nép bên khung cửa gỗ, đôi môi tái nhợt đi vì sợ hãi. Thằng Bo thì níu chặt lấy vạt áo chị, ngước đôi mắt ngây thơ hỏi khẽ: “Mẹ ơi, bà nội đuổi mẹ con mình đi thật hả mẹ? Tối nay chúng con ngủ ở đâu?”
Không một ai trong căn nhà rộng lớn ấy lên tiếng bênh vực. Mấy người cô, người bác nãy giờ ngồi uống nước chè bỗng đồng loạt quay mặt nhìn đi hướng khác, giả vờ như không nghe thấy gì.
Tôi nuốt ngược nước mắt vào trong, lặng lẽ vào buồng thu dọn vài bộ quần áo cũ, mấy cuốn sách giáo khoa và tập giấy khen của hai con. Thằng Bo ôm khư khư con gấu bông đã sứt mất một bên tai. Trước khi bước chân qua bậc cửa, tôi quay lại thắp thêm một nén hương lên bàn thờ, thì thầm khấn nguyện với vong linh chồng: em không rõ món nợ từ trên trời rơi xuống ấy ở đâu ra, nhưng em tuyệt đối không thể đặt bút ký vào thứ mình không làm, em phải giữ lại cho các con chút danh dự và lòng tự trọng cuối cùng.
Vừa dắt díu nhau đi tới gốc cây gạo cổ thụ ở đầu làng, tôi chợt bắt gặp một ông lão tóc bạc trắng như cước đang đứng nép mình dưới tán lá, đôi bàn tay gầy guộc bám chặt lấy chiếc gậy tre. Ông không hề nhìn tôi. Ánh mắt đục ngầu của ông dán chặt vào tấm di ảnh của anh Minh mà cái Linh đang ôm trước ngực, đôi môi khô nẻ run lên bần bật, bật ra một tiếng gọi rất khẽ nhưng đầy đau đớn: “Minh ơi!”…
Tôi giật mình quay ngoắt lại nhìn thì ông lão đã vội vàng cúi gằm mặt, tập tễnh bước đi về phía con ngõ nhỏ chạy dọc bờ ruộng. Lúc bấy giờ, tâm trí tôi còn đang rối bời vì nỗi lo tìm chỗ trú chân cho hai đứa trẻ trước khi trời sập tối, nên tôi đành gạt qua một bên, chỉ giữ lại trong lòng một cảm giác bứt rứt rất khó gọi thành tên.
May mắn thay, bà Thơm ở tận cuối xóm thương tình hoàn cảnh côi cút của ba mẹ con nên đã cho mượn tạm căn nhà cấp bốn bỏ không đã lâu mà chẳng đòi hỏi một đồng tiền đặt cọc nào. Nằm sát vách với nơi ở mới của chúng tôi chính là túp lều lụp xụp của ông lão tóc bạc ban chiều. Dân làng quanh vùng vẫn quen miệng gọi ông là ông Thành “gàn” vì trí nhớ của ông lúc tỉnh lúc mê, suốt ngày lầm lũi một mình. Ngay buổi chiều đầu tiên dọn đến, ông đã cầm một chiếc bát nhôm móp méo, đứng rụt rè ngoài cổng rào tre, cúi đầu cất giọng khàn đục: “Cô ơi, làm ơn cho tôi xin một bát gạo.”
Nhìn vào thùng gạo của nhà mình lúc ấy cũng chẳng còn lại bao nhiêu, nhưng thấy dáng vẻ khắc khổ của ông, tôi vẫn múc đầy một bát ngọn. Ông đón lấy bát gạo, nhìn chằm chằm hồi lâu rồi ngẩng phắt lên hỏi: “Cô tên là Thảo phải không? Chồng cô trước kia có phải tên là Minh không?”
Trái tim tôi như hẫng đi một nhịp. Nhưng chưa kịp để tôi mở lời hỏi lại, ông đã vội vàng lắc đầu xua tay, lẩm bẩm bảo mình già rồi nên đầu óc lú lẫn, hay nhớ nhầm người này sang người kia, rồi quay lưng bước đi siêu vẹo.
Kể từ hôm đó, cứ đều đặn mỗi buổi chiều tà, ông lại tìm sang nhà tôi và chỉ xin đúng một bát gạo lưng. Có lần thương ông đi lại khó khăn, tôi mang hẳn túi gạo năm cân sang biếu, nhưng ông nhất quyết đẩy trả lại: “Tôi chỉ xin đúng một bát thôi. Để chiều mai tôi còn có cớ sang đây.” Tôi nghe vậy thì bật cười, ông cũng mỉm cười theo, nhưng sâu thẳm trong đôi mắt già nua ấy lại ánh lên một nỗi buồn rười rượi: “Được bước sang đây nhìn thấy mẹ con cô mỗi chiều thế này là tôi mãn nguyện lắm rồi, cô ạ.”
Hồi ấy, tôi hoàn toàn không hiểu được ẩn ý đằng sau câu nói đó. Có một buổi tối, khi đang dọn dẹp mâm bát, tôi thủ thỉ bảo với cái Linh rằng bớt đi một bát gạo mỗi ngày chẳng thể làm mẹ con mình nghèo đi được, thì bỗng nghe tiếng dép lê kéo lệt xệt ngoài khoảng sân gạch. Ông Thành đứng nép bên góc tường từ bao giờ, nghe tôi nói vậy liền vội vã quay mặt đi rất nhanh. Dưới ánh đèn vàng vọt hắt ra từ hiên nhà, tôi thoáng thấy ông đưa bàn tay gân guốc lên quệt ngang khóe mắt. Khi ông rời đi, trên nền gạch cũ vẫn còn đọng lại hai giọt nước mắt chưa kịp khô.
Cuộc sống bình yên của ba mẹ con tôi cứ thế trôi qua cho đến một buổi chiều cuối năm, mẹ chồng tôi bất ngờ tìm đến. Vừa bước chân qua cổng, chạm mặt ông Thành đang từ trong sân nhà tôi đi ra, bà Nga bỗng khựng lại như trời trồng, túi cam sành trên tay rơi bộp xuống đất lăn lóc, sắc mặt bà tái mét không còn một giọt máu. Ở phía đối diện, ông Thành cũng biến sắc, đôi tay run rẩy làm rơi vãi mấy hạt gạo trắng từ chiếc bát nhôm xuống nền sân.
Lấy lại bình tĩnh, bà Nga quay sang quát vào mặt tôi bằng giọng đanh thép: “Từ nay trở đi, tôi cấm tuyệt đối cô không được cho lão già này bất cứ thứ gì nữa! Có ngày rước họa vào thân thì đừng trách tôi không báo trước.”
Sau buổi chiều kỳ lạ ấy, trong làng bỗng rộ lên những lời đồn thổi ác ý rằng tôi cố tình chăm bẵm ông già lẩn thẩn để nhòm ngó mảnh đất hương hỏa của ông. Con bé Linh đi học về khóc sưng cả mắt vì bị bạn bè cùng lớp trêu chọc, dè bỉu. Sợ con gái chịu tổn thương, có một buổi chiều tôi đành nhẫn tâm khép chặt cánh cổng gỗ, nói vọng ra bảo ông hôm nay nhà hết gạo rồi. Đêm hôm ấy trời đổ mưa như trút nước, ông Thành đột nhiên biến mất khỏi xóm. Cả làng đổ xô đi tìm, cuối cùng phát hiện ông đang ngồi co ro, ướt sũng dưới gốc cây xoan già ở cuối bãi. Vừa thấy bóng tôi chạy tới, ông liền chộp chặt lấy tay tôi, gào lên trong cơn hoảng loạn: “Minh ơi! Con đừng bỏ bố nữa, ngày xưa bố sai rồi, bố biết lỗi rồi con ơi!”
Toàn thân tôi lạnh toát, sững sờ lặp lại hai tiếng trong đầu: Bố?
Ít lâu sau, vì tuổi cao sức yếu lại dầm mưa cảm lạnh nên ông Thành đổ bệnh nặng. Khi tôi đang túc trực chăm sóc ông ở trạm xá xã thì bà Nga hùng hổ xông vào, chẳng nói chẳng rằng giáng thẳng một cái tát như trời giáng vào má tôi trước sự chứng kiến của bao nhiêu người. Ông Thành đang nằm trên giường bệnh bỗng bật dậy, gào lên bằng chất giọng vỡ vụn: “Nga! Bà đã đày đọa đời thằng Minh chưa đủ hay sao, giờ còn định dồn vợ con nó vào đường cùng đến bao giờ nữa?”
Bà Nga lùi lại phía sau hai bước, gương mặt trắng bệch như tàu lá. Tôi đứng chôn chân giữa phòng bệnh, bên má đau rát bỏng, và lần đầu tiên trong đời tôi lờ mờ nhận ra rằng giữa mẹ chồng tôi và người đàn ông khốn khổ này tồn tại một sợi dây oan nghiệt mà suốt bao năm qua tôi chưa từng được phép chạm tới.
Biến cố ở trạm xá khiến sức khỏe của ông Thành suy sụp hoàn toàn. Ông nằm liệt giường suốt mấy tháng trời rồi trút hơi thở cuối cùng vào một buổi sáng mùa thu tĩnh lặng. Trước lúc nhắm mắt, ông cố dùng chút sức tàn nắm lấy tay tôi, dúi vào lòng bàn tay tôi chiếc chìa khóa đồng đã lên ten gỉ sắt, thều thào dặn dò tôi hãy mở căn buồng khóa kín ở cuối nhà ông.
Và giờ đây, đứng trước tấm ảnh cưới phủ bụi thời gian năm 1983, mọi mảnh ghép rời rạc trong suốt bảy năm qua bỗng khớp lại với nhau một cách tàn nhẫn. Dưới chân bức ảnh, tôi tìm thấy một chiếc hộp thiếc nhỏ chứa cuốn nhật ký đã sờn gáy cùng một tập giấy tờ nhà đất. Lật giở từng trang giấy ố vàng, tôi bàng hoàng đọc được sự thật chôn giấu suốt gần bốn thập kỷ.
Hóa ra, ông Thành chính là cha ruột của anh Minh. Năm xưa, khi bà Nga đang mang thai anh Minh được vài tháng, vì chê ông Thành nghèo khó, không lo nổi cuộc sống sung túc nên bà đã nhẫn tâm dứt áo ra đi, mang theo đứa con trong bụng để tái giá với một người đàn ông giàu có ở làng bên – chính là cha của cậu Hùng. Bà giấu nhẹm thân thế của anh Minh, bắt anh gọi người khác là cha, đồng thời cấm tiệt ông Thành không được phép nhận con. Vì thương con trai chịu thiệt thòi, ông Thành đành ngậm đắng nuốt cay, chấp nhận mang tiếng điên dại, sống lủi thủi một mình để âm thầm dõi theo con khôn lớn. Ngày anh Minh đột ngột qua đời vì tai nạn, ông đau đớn đến phát bệnh thật sự. Khi biết mẹ con tôi bị chính bà Nga và cậu Hùng dựng chuyện nợ nần giả để đuổi ra khỏi nhà, ông chỉ biết mượn cớ xin từng bát gạo mỗi chiều để được nhìn mặt hai đứa cháu nội, được nghe tiếng nói cười của chúng cho vơi đi nỗi nhớ con.
Trong chiếc hộp thiếc còn có bản di chúc hợp pháp do chính ông Thành lập từ năm anh Minh mới lập gia đình, để lại toàn bộ mảnh đất rộng lớn ở cuối xóm này cho anh Minh và các cháu nội. Cuốn sổ nợ bảy trăm sáu mươi triệu năm xưa chẳng qua chỉ là màn kịch đê hèn do mẹ con bà Nga dựng lên nhằm chiếm đoạt nốt chút tài sản cuối cùng của chồng tôi, sợ rằng nếu tôi ở lại sẽ phát hiện ra nguồn gốc số tiền mà chồng tôi từng gửi về phụng dưỡng bà.
Tôi gập cuốn nhật ký lại, nước mắt rơi lã chã làm nhòe đi nét mực cũ. Ngoài hiên, nắng thu vẫn trải vàng rực rỡ. Tôi nắm chặt tay hai con bước ra khỏi căn buồng tối, lòng thanh thản lạ thường. Mọi oan khuất của anh Minh cuối cùng đã được sáng tỏ, và từ nay, ba mẹ con tôi đã có một mái nhà thực sự thuộc về mình, được sưởi ấm bằng tình yêu thương thầm lặng nhưng vĩ đại của người ông nội đáng kính.
