Tôi vẫn nhớ như in cái buổi chiều hôm ấy, cái buổi chiều mà chỉ vì vài câu nói trong lúc nóng giận, tôi đã đẩy con dâu mình – cái đứa đang mang thai sáu tháng – ra khỏi nhà với đúng 200 nghìn trong tay.
Nghe thì có vẻ tàn nhẫn, mà lúc đó, tôi lại nghĩ mình hoàn toàn có lý.
Tôi là một người phụ nữ sống khá nguyên tắc. Từ nhỏ đã quen chịu khó, chịu khổ, tự tay làm tất cả mọi thứ nên khi làm mẹ chồng, tôi cũng vô thức áp cái tiêu chuẩn đó lên con dâu.
Con trai tôi – thằng Nam – lấy vợ được gần một năm. Con bé tên Hạnh, quê ở một tỉnh miền Trung. Nó hiền, ít nói, nhưng tôi luôn có cảm giác nó không “hợp” với nhà tôi.
Không phải vì nó xấu người xấu nết gì, mà là vì… nó yếu quá.
Ở với tôi, tôi quen kiểu phụ nữ phải nhanh nhẹn, tháo vát. Đằng này Hạnh mang thai một cái là như biến thành người khác. Việc nhà làm chậm, ăn uống thì kén chọn, hôm nào cũng than mệt, than chóng mặt.
Ban đầu tôi còn thông cảm, nhưng dần dần lại thấy khó chịu.
“Tao đẻ thằng Nam ngày xưa vẫn gánh nước, vẫn cấy lúa bình thường, có sao đâu!” – tôi đã nói thế không biết bao nhiêu lần.
Mỗi lần như vậy, Hạnh chỉ im lặng. Nó không cãi. Nhưng cái kiểu im lặng đó lại khiến tôi bực hơn.
Như kiểu nó đang chịu đựng tôi vậy.
Mọi chuyện bắt đầu căng thẳng từ khi nó bước sang tháng thứ sáu.
Một buổi sáng, nó rụt rè nói với tôi:
– Mẹ ơi… con xin phép về quê ngoại đẻ ạ.
Tôi đang rửa bát, nghe xong thì khựng lại.
– Sao lại về quê ngoại? Nhà này không nuôi nổi mày à?
Nó vội lắc đầu:
– Không phải vậy đâu mẹ… chỉ là mẹ con ở quê cũng muốn chăm cháu… với lại con thấy ở gần mẹ đẻ sẽ yên tâm hơn…
Nghe đến đó, trong lòng tôi bỗng dâng lên một cảm giác khó chịu khó tả.
“Yên tâm hơn?”
Thế hóa ra ở với tôi là không yên tâm?
Tôi quay lại nhìn nó, giọng lạnh hẳn:
– Thế nhà chồng là cái gì? Lấy chồng rồi thì phải theo nhà chồng chứ, hơi tí là đòi về ngoại?
Nó cúi đầu, giọng nhỏ lại:
– Con không có ý đó… chỉ là…
– Là cái gì? – tôi cắt ngang – Hay là mày thấy tao khó tính nên muốn trốn?
Nó không nói gì nữa. Nhưng tôi thấy rõ mắt nó đỏ lên.
Tôi biết mình nói hơi quá. Nhưng không hiểu sao lúc đó, tôi không muốn xuống nước.
Tôi thấy nếu mình nhượng bộ, sau này nó sẽ càng được đà.
Chiều hôm đó, nó lại nói chuyện này với chồng nó – thằng Nam.
Tôi nghe loáng thoáng từ phòng ngoài:
– Em chỉ muốn về gần mẹ cho tiện… em sợ lúc sinh có chuyện gì…
– Nhưng mẹ anh chắc không thích đâu… – Nam nói.
– Em sẽ nói lại với mẹ…
Nó nói vậy, nhưng tôi biết nó đã nói rồi. Và câu trả lời của tôi thì quá rõ.
Tối hôm đó, bữa cơm diễn ra trong im lặng.
Không ai nói với ai câu nào.
Đến lúc dọn mâm, tôi mới buông một câu:
– Muốn về thì về. Tôi không giữ.
Hai đứa nó đều sững lại.
Tôi tiếp:
– Nhưng đã về thì tự lo. Nhà này không có trách nhiệm nuôi thêm người bên ngoại.
Nói xong câu đó, tôi đứng dậy đi vào phòng, bỏ lại sau lưng hai đứa nó ngồi im như tượng.
Sáng hôm sau, Hạnh xách túi ra phòng khách.
Nó không khóc, cũng không nói nhiều. Chỉ cúi đầu chào tôi:
– Con xin phép về.
Tôi nhìn nó từ đầu đến chân, trong lòng vẫn còn bực.
Tôi vào phòng, lấy ví, rút đúng 200 nghìn rồi đưa ra:
– Tiền đi đường. Còn lại tự lo.
Nó cầm lấy, tay run run.
– Dạ…
Chỉ một tiếng “dạ” nhỏ xíu.
Không trách móc. Không oán thán.
Cái thái độ đó khiến tôi càng thấy khó chịu.
Như kiểu tôi đang bắt nạt nó vậy.
Nhưng tôi vẫn quay đi, không nói thêm câu nào.
Nó bước ra khỏi cửa.
Không ai tiễn.
Thằng Nam thì đứng lặng, không dám cãi mẹ, cũng không dám giữ vợ.
Cánh cửa đóng lại, tôi nghĩ mọi chuyện coi như xong.
Tôi còn tự nhủ: “Cho nó biết thế nào là làm dâu.”
Nhưng tôi đã lầm.
Hai tuần sau, tôi nhận được một cuộc điện thoại từ số lạ.
– Alo, có phải mẹ của chị Hạnh không ạ?
– Tôi đây.
– Dạ… chị Hạnh đang ở bệnh viện…
Tim tôi như rơi xuống.
– Sao? Nó làm sao?
– Dạ… chị bị động thai… vào viện trong tình trạng kiệt sức…
Tôi chết lặng.
Cái túi 200 nghìn.
Quãng đường dài về quê.
Cái bụng bầu sáu tháng…
Tôi không dám tưởng tượng nó đã trải qua những gì.
Tôi lập tức bảo Nam đưa tôi về quê ngoại của nó.
Quãng đường hôm đó dài kinh khủng.
Tôi không nói gì suốt cả chuyến đi.
Trong đầu chỉ hiện lên hình ảnh con bé ôm bụng bước ra khỏi nhà.
Lúc đó, tôi còn thấy nó “làm màu”.
Giờ nghĩ lại… tôi thấy mình tàn nhẫn.
Khi đến bệnh viện, tôi nhìn thấy nó nằm trên giường, mặt xanh xao, tay truyền nước.
Mẹ nó – một người phụ nữ gầy gò – ngồi bên cạnh, mắt đỏ hoe.
Thấy tôi, bà đứng dậy.
Tôi chưa kịp nói gì thì bà đã nói trước:
– Chị yên tâm… con chị không sao đâu…
Một câu nói khiến tôi nghẹn lại.
“Con chị.”
Bà vẫn coi Hạnh là con của tôi.
Trong khi tôi…
Tôi không dám nhìn vào mắt con bé.
Nó mở mắt, thấy tôi, khẽ gọi:
– Mẹ…
Một tiếng “mẹ” yếu ớt.
Không trách móc. Không oán hận.
Chỉ có sự mệt mỏi và… tủi thân.
Tôi đứng chết lặng.
Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy mình sai rõ ràng đến vậy.
Bác sĩ nói nếu đến muộn một chút nữa, có thể không giữ được thai.
Nghe câu đó, chân tôi như mềm ra.
Tôi ngồi xuống ghế, không nói được lời nào.
Cả đời tôi sống mạnh mẽ, cứng rắn.
Nhưng lúc đó, tôi chỉ thấy mình… nhỏ bé và sai lầm.
Những ngày sau đó, tôi ở lại chăm Hạnh.
Tôi tự tay nấu cháo, giặt đồ, canh từng giấc ngủ của nó.
Những việc mà trước đây tôi nghĩ nó “làm không ra gì”, giờ tôi mới hiểu… không phải ai cũng có thể mạnh mẽ như tôi đã từng.
Có những người cần được yêu thương nhiều hơn.
Có những lúc, một lời nói cũng có thể khiến người ta gục ngã.
Một buổi tối, khi chỉ có hai mẹ con, tôi nói:
– Hạnh…
Nó quay sang.
Tôi hít một hơi thật sâu:
– Mẹ xin lỗi.
Nó sững lại.
Có lẽ nó không nghĩ tôi sẽ nói câu đó.
Tôi tiếp:
– Mẹ sai rồi… mẹ đã quá khắt khe với con…
Nó im lặng một lúc, rồi nước mắt chảy xuống.
– Con không giận mẹ… con chỉ buồn…
Câu nói đó còn đau hơn bất kỳ lời trách móc nào.
Sau lần đó, tôi thay đổi.
Không phải vì tôi muốn làm “mẹ chồng tốt”.
Mà vì tôi hiểu… nếu cứ tiếp tục như cũ, tôi sẽ mất đi chính gia đình của mình.
Nhưng câu chuyện của tôi, khi kể ra, ai cũng có ý kiến riêng.
Người thì nói tôi ác, đáng bị trách.
Người lại bảo con dâu quá yếu đuối, không biết chịu đựng.
Có người còn nói: “Chuyện mẹ chồng nàng dâu, ai mà chẳng thế.”
Tôi không biết đúng sai tuyệt đối là gì.
Tôi chỉ biết, có những lời nói tưởng chừng vô hại… lại có thể khiến người khác mang theo cả đời.
Và có những sai lầm… nếu không kịp nhận ra, có thể sẽ không còn cơ hội sửa chữa.
Đến giờ, mỗi lần nhìn đứa cháu nội chạy quanh nhà, tôi lại nhớ đến cái ngày mình đưa cho con dâu 200 nghìn và nói:
“Giỏi thì về quê ngoại mà nuôi nhau.”
Câu nói đó, có lẽ cả đời này tôi cũng không quên được.
Vì nó không chỉ là một câu nói.
Mà là cái giá của sự cứng nhắc, của cái tôi… và của một bài học mà tôi phải trả bằng cả nỗi ân hận.
