Cha mẹ m//ất sớm anh trai bỏ học Đại học nuôi 2 em g//ái thành tài…họ hàng không ai đế//m xỉa nhưng lúc có chút thành công thì tới vay tiền, đòi đất loạ//n lên…

Một tuần sau.

Khoảng sân gạch rêu phong của căn nhà cấp bốn rộn rã tiếng bước chân. Tin đồn ba anh em nhà ông Nam sắp “chốt kèo” bán rẻ mảnh đất để trả nợ và chia tiền cho họ hàng lan ra nhanh như vết dầu loang.

Bà Thắm – người bác họ ba ngày trước từng vỗ ngực đòi tiền – dẫn đầu một đoàn gần chục người kéo đến. Ai nấy mặt mày hớn hở, người xách cái ghế nhựa, kẻ mang theo cả sổ sách gia đình, sẵn sàng tư thế nhảy vào “chia phần”.

“Ôi dào, phải thế chứ! Anh em giọt máu đào hơn ao nước bã hèm, biết điều thế có phải tốt không!” – Bà Thắm đung đưa chiếc quạt giấy, đắc ý vỗ đùi đánh đét khi bước qua cánh cổng sắt hoen gỉ.

Trong sân, một chiếc bàn gỗ dài đã được xếp sẵn. Anh Nam – người anh trai cả với gương mặt phong sương, đôi tay chằng chịt vết chai – lặng lẽ ngồi ở đầu bàn. Bên trái anh là Ngọc, cô em gái kế trong chiếc áo blouse trắng vuốt ve cẩn thận. Bên phải là Mai, cô em gái út mặc bộ vest đen lịch sự, trên tay cầm một chiếc cặp da dày cộp.

Không có trà nước ồn ào. Không có nụ cười đón tiếp.

Khi đám họ hàng vừa tranh nhau ngồi kín các hàng ghế, bà Thắm đã vội vã đập tay xuống bàn:

“Nào, Nam! Mày bảo hôm nay họp họ để giải quyết chuyện mảnh đất với khoản nợ bốn mươi triệu ngày xưa của bố mẹ mày đúng không? Bác nói thật, tụi mày giờ toàn bác sĩ, luật sư, tiền tiêu không hết. Bán rẻ mảnh đất này cho thằng Cường nhà bác hai trăm triệu, rồi trích tiền trả nợ cho dòng họ, còn lại coi như biếu các bác cái công ngày xưa lo đám xá. Thế là trọn đạo hiếu!”

Một vài người chú, người cô hùa theo gật gù: “Đúng đấy! Người một nhà cả, không thiệt đi đâu mà sợ!”

Nam ngước mắt nhìn quanh một lượt. Những gương mặt này, mười lăm năm trước từng đẩy hai đứa trẻ ranh ra đường, từng lén lút lục tìm sổ đỏ trong tủ gỗ giữa lúc khói hương của bố mẹ anh chưa tan. Mười lăm năm qua họ mất hút, chỉ xuất hiện trở lại khi thấy em gái anh khoác lên người danh xưng bác sĩ, luật sư.

Nam không đáp. Anh khẽ gật đầu với Mai.

Cô em gái út đứng dậy, thong thả mở chiếc cặp da, rút ra một tập hồ sơ dày cộp gắn dấu đỏ của Tòa án nhân dân và Cơ quan Công an quận.

“Chào các bác, các cô, các chú.” – Giọng Mai vang lên trong trẻo, sắc lẹm như dao cạo, đặc trưng của một luật sư trẻ đầy bản lĩnh. “Hôm nay gia đình chúng cháu mời đông đủ dòng họ đến đây không phải để chia tiền hay bán đất, mà là để tất toán toàn bộ món nợ 15 năm qua.”

Đám đông bắt đầu xói xé, xì xào. Bà Thắm nhíu mày: “Tất toán cái gì? Trả tiền thì đưa đây, vẽ chuyện chữ nghĩa làm gì!”

“Dạ, bác từ từ nghe cháu đọc.” – Mai lật tờ trang đầu tiên.

“Thứ nhất, về khoản tiền 40 triệu đồng mà bác Thắm nói dòng họ đã bỏ ra lo đám tang cho bố mẹ cháu mười lăm năm trước. Cháu đã kiểm tra lại sổ ghi chép tiền phúng viếng của bố mẹ để lại. Tổng số tiền phúng viếng quan khách gửi năm đó là 52 triệu đồng. Bác Thắm là người đứng ra thu tiền phúng viếng và thay mặt gia đình chi trả tiền cỗ bàn hết 12 triệu. 40 triệu còn lại, bác cầm giữ với lý do ‘giữ hộ ba anh em’. Suốt 15 năm qua, bác chưa trả một đồng.”

Mặt bà Thắm lập tức cắt không còn một giọt máu. “Mày… mày nói láo! Giấy tờ đâu?!”

“Dạ, đây là bản sao sổ ghi phúng viếng có chữ ký xác nhận của ông Trưởng thôn thời bấy giờ và các chứng từ chi tiêu đám tang cháu đã thu thập lại. Cộng cả lãi suất ngân hàng theo quy định pháp luật suốt 15 năm qua, số tiền bác Thắm đang nợ ba anh em cháu hiện tại là 118 triệu đồng.”

“Cái gì?!” Đám đông ồ lên. Mấy người chú ngồi bên cạnh lập tức quay sang nhìn bà Thắm bằng ánh mắt nghi ngờ.

Mai không để ai kịp can thiệp, tiếp tục lật sang tờ thứ hai:

“Thứ hai, về nguyện vọng vay 200 triệu của bác Thắm và việc ép bán mảnh đất này với giá 200 triệu. Cháu xin thông báo: Mảnh đất này đã được hoàn tất thủ tục sang tên hợp pháp cho anh Nam từ năm ngoái. Giá thị trường hiện tại của khu vực này là 3,5 tỷ đồng. Việc các bác đe dọa, ép buộc anh Nam bán lại với giá 200 triệu có dấu hiệu của tội ‘Cưỡng đoạt tài sản’ theo Điều 170 Bộ luật Hình sự.”

Cả gian sân rêu phong rơi vào một khoảng im lặng chết chóc. Mấy người họ hàng bắt đầu nhấp nhổm trên ghế, mặt cắt không còn một hạt máu.

Ngọc – cô em gái bác sĩ – lúc này mới nhẹ nhàng đứng dậy. Cô tháo chiếc cặp kính cận, nhìn thẳng vào từng người trong dòng họ.

“Các bác có biết mười lăm năm qua anh Nam đã sống thế nào không?” – Giọng Ngọc run run, nhưng chứa đựng sự đè nén của cả một thời thơ ấu cay đắng.

“Năm anh mười hai tuổi, anh nghỉ học đại học. Ban ngày anh đi phụ hồ, xi măng ăn khuyết cả mười đầu ngón tay. Đêm xuống anh chạy xe ôm, có những đêm mùa đông mưa gió, anh nhường chiếc áo khoác duy nhất cho cháu, còn anh thì đứng run cầm cập dưới hiên nhà người ta. Có những ngày trong nhà không còn một hạt gạo, anh nhường bát mì gói duy nhất cho hai em, còn mình thì uống nước lọc cầm hơi để đi bốc vác ở chợ đầu mối!”

Ngọc chỉ tay ra cổng: “Lúc hai đứa cháu sốt rét co giật giữa đêm, anh Nam chạy sang gõ cửa từng nhà trong họ để vay vài trăm nghìn đi viện. Các bác làm gì? Các bác khóa chặt cửa, nói qua khe cửa rằng ‘nhà đông mồm cỗ, tự lo đi!’. Các bác sợ chúng cháu bấu víu, sợ chúng cháu làm phiền!”

Ngọc nuốt nước mắt vào trong, giọng cô đanh lại: “Hôm nay cháu khoác lên người chiếc áo blouse này, em Mai làm luật sư, không phải nhờ vào một đồng tiền hay một chén cơm nào của dòng họ! Toàn bộ thành công của chúng cháu được đánh đổi bằng máu, mồ hôi và cả tuổi trẻ bị đánh mất của anh Nam!”

Lúc này, một người chú họ run rẩy lên tiếng: “Thì… thì dẫu sao cũng là người một nhà… Bố mẹ mất đi, các bác bận rộn…”

“Bận rộn sao?” – Mai ngắt lời. “Bận rộn đến mức âm mưu làm giả giấy tờ hứa miệng để chiếm đoạt mảnh đất của ba đứa trẻ mồ côi? Đây là bản sao đơn đề nghị sang tên đất mà bác Thắm và chú Hùng từng nộp lên xã 14 năm trước, may mà ông Chủ tịch xã thời đó biết chuyện nên đã bác bỏ!”

Từng tài liệu, từng bằng chứng được Mai trưng ra như những cái tát nảy lửa quật thẳng vào mặt những kẻ tham lam, tàn nhẫn. Bà Thắm run rẩy, chiếc quạt giấy rơi tạch xuống đất. Chú Hùng cúi gập mặt, không dám ngẩng lên nhìn ba anh em.

Lúc này, Nam mới chậm rãi đứng dậy.

Người đàn ông ba mươi lăm tuổi nhưng gương mặt đã chằn chịt những nếp nhăn của sự sương gió. Anh nhìn dòng họ – những người mang chung dòng máu nhưng tâm hồn lại lạnh lẽo hơn cả mùa đông.

“Mười lăm năm trước, khi đặt hai em nằm ngủ dưới căn nhà dột nát này, tôi đã thề với hương hồn bố mẹ rằng: Cho dù có phải bán máu, tôi cũng phải nuôi hai em thành người.” – Giọng Nam trầm, đục và sâu thẳm. “Tôi không trách các bác không giúp đỡ. Cuộc sống ai cũng có cái khó. Nhưng các bác không được phép xúc phạm đến sự hy sinh của tôi và tình anh em của chúng tôi.”

Nam lấy ra từ trong túi áo một tờ giấy đã ố vàng. Đó là Tờ khai từ bỏ quyền thừa kế và Giấy hiến đất.

Cả họ tộc trố mắt kinh ngạc.

“Hôm nay, tôi gọi các bác đến đây, không phải để trả thù, càng không phải để kiện tụng.” – Nam nói, ánh mắt kiên định. “Tôi và hai em đã thống nhất: Toàn bộ mảnh đất 150m² này cùng căn nhà cấp bốn của bố mẹ để lại, chúng tôi chính thức hiến tặng cho UBND xã để xây dựng Nhà văn hóa và Mương thoát nước chung cho cả xóm nghèo này.”

“Cái gì?! Hiến… hiến hết sao?!” – Bà Thắm bật dậy, gào lên như bị dại. “Mày bị điên rồi Nam ơi! Đất ba tỷ rưỡi mà mày đem cho không?!”

“Đúng vậy!” – Mai đập mạnh tập hồ sơ xuống bàn. “Chúng tôi hiến cho xã, để những đứa trẻ nghèo trong làng có chỗ vui chơi, để dân làng có con mương thoát nước mùa lũ. Chúng tôi thà trao nó cho cộng đồng, còn hơn để những kẻ máu mủ ruột rịt nhưng tâm địa hiểm độc xâu xé!”

Nam nhìn bà Thắm, lạnh hèn buông câu cuối cùng:

“Tờ đơn kiện đòi 118 triệu tiền nợ của bác Thắm, em Mai đã soạn xong. Nếu trong vòng một tháng bác không hoàn trả lại số tiền phúng viếng năm xưa cho quỹ từ thiện của xã, em Mai sẽ chính thức nộp đơn ra tòa.”

Nói xong, Nam quay sang hai em gái: “Ngọc, Mai. Dọn đồ. Chúng ta về thành phố.”

Hai cô em gái gật đầu. Họ không mang theo bất kỳ tài sản giá trị nào, chỉ ôm theo tấm ảnh thờ của bố mẹ và chiếc ba lô cũ kỹ năm xưa anh Nam dùng để đi phụ hồ.

Ba anh em song hành bước ra khỏi cánh cổng sắt. Mấy người họ hàng đứng chết lặng giữa khoảng sân gạch, mặt mày xám xịt như tro tàn. Kẻ thì tiếc nuối mảnh đất tỷ bạc vừa vuột khỏi tay, kẻ thì nơm nớp lo sợ bản án nợ nần và tiếng xấu muôn đời với dân làng.

Xe lăn bánh rời khỏi con ngõ nhỏ.

Qua ô cửa kính, ánh nắng buổi sáng rực rỡ chiếu xuống mảnh đất quê hương. Mười lăm năm giông bão, mười lăm năm của sự khinh miệt và thiếu thốn đã vĩnh viễn ở lại phía sau.

Ngọc tựa đầu vào vai anh trai, Mai nắm chặt lấy bàn tay chai sần của Nam.

Nam nhìn ra cánh đồng xanh mút mắt ngoài cửa sổ, khẽ mỉm cười. Anh biết, ở một nơi xa xôi trên bầu trời cao kia, bố mẹ anh đang mỉm cười tự hào. Anh đã giữ trọn lời hứa năm mươi tuổi: nuôi hai em thành tài, và giữ cho tâm hồn của chúng mãi mãi nguyên vẹn, ngẩng cao đầu sống một cuộc đời kiêu hãnh.