Canh rau cải nấu tôm khô, cá kho tộ, một đĩa trứng chiên hành. Tôi đi làm về trễ, đầu óc còn quay cuồng vì buổi họp với bên phường. Mẹ gọi liên tục từ chiều nhưng tôi không nghe máy kịp. Đến khi gọi lại, bà chỉ nói một câu ngắn gọn:
“Khu nhà mình sắp bị giải tỏa rồi con ạ.”
Tôi cầm điện thoại mà tay lạnh toát.
Ngôi nhà ấy là nơi tôi sinh ra, lớn lên, nơi bố tôi mất cách đây ba năm. Mảnh đất rộng chưa đến trăm mét vuông, nằm ngay mặt đường cũ. Bố mẹ tôi giữ gìn suốt mấy chục năm, từng viên gạch, từng gốc cây đều là ký ức.
Giải tỏa.
Hai chữ ấy vừa đáng sợ, vừa mang theo một hy vọng mơ hồ. Người ta đồn khu đó sẽ làm trung tâm thương mại, giá đền bù có thể rất cao.
Tôi đem câu chuyện ấy ra kể trong bữa cơm, giọng còn chưa hết run:
“Nhà em sắp bị giải tỏa rồi.”
Chồng tôi – Tuấn – ngẩng lên khỏi bát cơm.
“Thế à? Đền bù bao nhiêu?”
“Tạm thời chưa có thông báo chính thức. Nhưng nghe nói cũng khá.”
Anh nhún vai, gắp thêm miếng cá.
“Thì cũng tốt. Bố mẹ có khoản dưỡng già.”
Tôi hơi khựng lại.
“Em nghĩ… nếu được đền bù ổn, em muốn bàn với bố mẹ giữ lại một phần. Sau này còn lo cho mẹ, rồi… mình cũng tính chuyện mua nhà.”
Chúng tôi cưới nhau bốn năm, vẫn đang thuê một căn chung cư nhỏ. Lương hai vợ chồng đủ sống, nhưng để mua nhà ở thành phố thì còn xa.
Tôi nói câu đó không phải vì tham lam tiền của bố mẹ. Tôi chỉ nghĩ đơn giản: đó là tài sản của gia đình tôi, tôi cũng là con, cũng có quyền bàn bạc.
Tuấn đặt bát xuống.
“Anh nghĩ em nên từ bỏ ý đó đi.”
Tôi ngẩng lên.
“Từ bỏ?”
Ban đầu, tôi chỉ thấy ngạc nhiên.
Tôi nhìn anh. Khuôn mặt anh rất bình thản, như thể vừa nói một điều hợp lý hiển nhiên.
“Em đâu có nói lấy hết. Em chỉ nghĩ… nếu bố mẹ cho, thì mình có thể dùng làm vốn mua nhà. Sau này đỡ phải vay nợ nhiều.”
Anh cười nhạt.
“Anh không muốn mang tiếng dựa dẫm nhà vợ.”
Câu nói đó khiến tôi hơi chạnh lòng, nhưng tôi vẫn cố nhẹ giọng:
“Dựa dẫm gì đâu? Đó là tiền của gia đình em. Em cũng là con.”
Tuấn im lặng vài giây, rồi nói thêm một câu khiến tôi đứng hình.
“Với lại… bố mẹ em chỉ có mỗi mình em. Sau này kiểu gì chẳng để lại hết cho em. Vội gì?”
Tôi nghe mà như có ai dội gáo nước lạnh lên đầu.
“Anh vừa nói gì?”
“Thì… anh nói thực tế thôi. Mình đâu cần tranh phần ngay bây giờ. Cứ để đó cho ông bà sống thoải mái. Sau này tính.”
Sau này.
Tôi nhìn người đàn ông ngồi đối diện – người tôi từng tin là chỗ dựa – và lần đầu tiên thấy anh xa lạ đến vậy.
Anh không hề nghĩ đến việc bố mẹ tôi mất đi ngôi nhà sẽ buồn thế nào. Không hỏi tôi có đau lòng không. Điều anh tính là “sau này kiểu gì cũng về tay em”.
Tức là, trong đầu anh, mảnh đất ấy đã được quy đổi thành con số. Và con số đó sớm muộn cũng thuộc về vợ anh – đồng nghĩa với thuộc về anh.
Tôi không ăn nổi nữa.
Tối đó, tôi nằm quay lưng vào tường. Anh vẫn ngủ ngon lành như không có gì xảy ra.
Nhưng trong đầu tôi, một hạt nghi ngờ đã nảy mầm.
Những ngày sau, tôi cố gạt suy nghĩ ấy đi. Tôi tự nhủ có thể mình nhạy cảm quá. Có thể anh chỉ nói đùa, hoặc nói thiếu suy nghĩ.
Cho đến khi mẹ tôi lên thành phố ở tạm vài hôm để làm việc với bên giải tỏa.
Bà mang theo một xấp giấy tờ, nhờ tôi xem giúp. Tôi đặt chúng lên bàn ăn, nói với Tuấn:
“Mẹ lên đây vài hôm. Anh sắp xếp giúp em nhé.”
Anh gật đầu, nhưng thái độ lạnh nhạt thấy rõ.
Tối hôm đó, khi mẹ đã ngủ, tôi tình cờ nghe thấy Tuấn nói chuyện điện thoại ngoài ban công.
Giọng anh nhỏ, nhưng tôi vẫn nghe rõ:
“…Ừ, nhà đó mặt tiền đẹp lắm. Nghe nói đền bù cũng cao… Không, chắc chắn về tay vợ tôi thôi. Bên đó có mỗi nó…”
Tôi chết lặng.
Anh đang nói với ai? Tôi không biết. Nhưng cái cách anh nói “về tay vợ tôi thôi” khiến tôi rùng mình.
Tôi bước ra ban công.
Anh giật mình khi thấy tôi.
“Ai đấy?” – tôi hỏi.
“Bạn anh thôi. Hỏi thăm.”
“Anh vừa nói chuyện đền bù với họ?”
Anh nhíu mày.
“Em làm gì mà căng thẳng thế? Nói chuyện bình thường thôi.”
Tôi nhìn anh thật lâu.
“Tuấn, anh có đang chờ bố mẹ em mất đi để có tiền không?”
Anh sững lại.
“Em nói cái gì vậy?”
“Anh nói ‘sau này kiểu gì cũng về tay em’. Anh vừa khoe với ai đó rằng chắc chắn sẽ có tiền. Anh đang tính cái gì?”
Anh nổi cáu.
“Em bị hoang tưởng à? Anh chỉ nói thực tế thôi. Tài sản của bố mẹ thì sau này con cái hưởng, có gì sai?”
“Nhưng bố mẹ em còn sống!”
Tôi gần như hét lên.
“Anh nói chuyện như thể họ đã không còn nữa!”
Căn nhà nhỏ im phăng phắc.
Mẹ tôi mở cửa phòng, đứng nhìn ra, ánh mắt hoang mang.
Tôi quay đi, nước mắt trào ra.
Đêm đó, tôi không ngủ. Tôi nhớ lại từng khoảnh khắc trong bốn năm hôn nhân.
Tuấn luôn tỏ ra không quan tâm đến tiền nhà vợ. Luôn nói “anh không cần”. Nhưng mỗi lần bố mẹ tôi cho quà, cho tiền dịp lễ Tết, anh đều vui vẻ nhận.
Tôi bắt đầu để ý nhiều hơn.
Anh hỏi tôi kỹ về tiến độ giải tỏa. Hỏi giá đền bù dự kiến. Thậm chí gợi ý tôi nên khuyên mẹ chọn phương án nhận tiền thay vì nhận đất tái định cư.
“Cầm tiền vẫn hơn,” anh nói. “Đất tái định cư sau này khó bán.”
Tôi nhìn anh mà thấy sợ.
Một buổi chiều, tôi về sớm và nghe thấy anh nói chuyện với mẹ tôi trong phòng khách.
“Mẹ cứ yên tâm, sau này tiền đó con sẽ lo cho hai người. Giờ mẹ đứng tên một mình cũng không an toàn lắm…”
Tôi bước vào đúng lúc anh đang cầm tập giấy.
“Anh đang làm gì?”
Tuấn hơi giật mình.
“Anh chỉ xem giấy tờ giúp mẹ thôi.”
Mẹ tôi nhìn tôi, lúng túng.
“Nó bảo mẹ làm di chúc sớm cho đỡ rắc rối…”
Tôi như bị ai đâm một nhát vào ngực.
“Di chúc?”
Tuấn vội nói:
“Anh chỉ nghĩ xa một chút thôi. Để sau này đỡ tranh chấp.”
“Tranh chấp với ai?” – tôi hỏi, giọng run lên.
“Em là con một mà.”
“Vậy anh lo cái gì?”
Anh im lặng.
Lần đầu tiên, tôi nhìn rõ trong mắt anh một thứ tôi chưa từng muốn thấy: tính toán.
Tối đó, tôi ngồi nói chuyện thẳng thắn với mẹ.
“Mẹ, nếu đền bù xong, mẹ giữ hết tiền. Con không cần.”
Mẹ tôi ngạc nhiên.
“Nhưng sau này cũng là của con mà.”
“Sau này tính sau. Giờ mẹ sống cho thoải mái.”
Tôi không nói với mẹ về những nghi ngờ trong lòng. Tôi không muốn bà buồn.
Nhưng tôi biết, hôn nhân của tôi đang đứng trước một vết nứt lớn.
Cao trào xảy ra vào ngày bên giải tỏa công bố mức đền bù chính thức. Số tiền cao hơn dự kiến rất nhiều.
Tối hôm đó, Tuấn về nhà với một chai rượu vang.
“Chúc mừng em,” anh nói, nâng ly. “Gia đình mình sắp đổi đời rồi.”
Gia đình mình.
Tôi nhìn anh, hỏi chậm rãi:
“Anh vui vì bố mẹ em được đền bù, hay vì mình có tiền?”
Anh cười.
“Khác gì nhau đâu.”
“Khác chứ.”
Tôi đặt ly xuống.
“Anh có từng nghĩ bố mẹ em sẽ mất ngôi nhà gắn bó cả đời không?”
Anh nhún vai.
“Có tiền rồi thì xây nhà khác. Thực tế lên đi em.”
Tôi thấy tim mình nguội lạnh.
“Tuấn, nếu một ngày bố mẹ anh bị giải tỏa, anh có nói ‘thực tế lên đi’ không?”
Anh bực bội:
“Em lại so sánh vớ vẩn.”
“Không vớ vẩn. Em chỉ muốn biết anh yêu em, hay yêu những gì có thể thuộc về em.”
Căn phòng chìm trong im lặng nặng nề.
Cuối cùng, anh nói một câu khiến tôi hiểu mọi thứ:
“Em đừng làm quá lên. Anh chỉ nghĩ cho tương lai của chúng ta.”
Tôi cười buồn.
“Tương lai nào được xây trên việc đếm trước tài sản của người còn sống?”
Đêm đó, tôi quyết định.
Tôi nói với mẹ chuyển toàn bộ tiền đền bù sang một tài khoản riêng đứng tên bà. Tôi ký giấy cam kết không tranh chấp, không nhận trước bất kỳ khoản nào.
Tuấn nổi giận.
“Em điên à? Em đang tự cắt đi quyền lợi của mình!”
“Không,” tôi nói. “Em chỉ cắt đi ảo tưởng của anh.”
Chúng tôi cãi nhau dữ dội nhất từ trước đến nay. Anh nói tôi ngu, tôi cảm tính, tôi không biết lo cho tương lai.
Tôi chỉ hỏi lại một câu duy nhất:
“Nếu không có tiền đền bù, anh có vẫn ở đây không?”
Anh không trả lời.
Và sự im lặng ấy chính là câu trả lời.
Có thể nhiều người sẽ bảo tôi suy diễn, rằng đàn ông tính toán tài chính là bình thường.
Có thể.
Nhưng với tôi, điều khiến tôi đau không phải là tiền.
Mà là việc người tôi gọi là chồng có thể bình thản nói về “sau này kiểu gì cũng về tay em” khi bố mẹ tôi vẫn còn khỏe mạnh.
Tôi không biết hôn nhân của mình sẽ đi về đâu.
Nhưng tôi biết một điều: tình yêu không thể lớn lên trên nền móng của sự chờ đợi thừa kế.
Và nếu một ngày tôi phải chọn giữa giữ tiền và giữ lòng tự trọng, tôi sẽ chọn vế sau.
Vì tiền có thể kiếm lại.
Còn niềm tin một khi đã vỡ, sẽ không bao giờ nguyên vẹn như cũ.