NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ LỚP SƯƠNG MÙ KÝ ỨC

Posted on by CTV

CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM

PHẦN 1: NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ LỚP SƯƠNG MÙ KÝ ỨC

Suốt 47 năm ròng rã, tôi tồn tại như một bóng ma không tên không tuổi, vất vưởng nơi đầu đường xó chợ. Những người thợ xây, những chủ bãi bốc xếp ở cửa khẩu Tân Thanh, Hữu Nghị (Lạng Sơn) hay Trà Lĩnh (Cao Bằng) chỉ quen gọi tôi bằng cái tên cộc lốc: “Lão Khờ”. Ai sai gì tôi làm nấy, từ gánh gạch, vác xi măng cho đến dọn dẹp xà bần. Đêm đến, tôi co quắp góc lán công trình dột nát, kê đầu lên mấy thanh củi mục mà ngủ. Đầu óc tôi quanh năm suốt tháng bị bao phủ bởi một lớp sương mù dày đặc. Tôi không biết mình từ đâu đến, cha mẹ là ai, và tại sao trên trán mình lại có một vết sẹo hình chữ Y sâu hoắm, mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức nhối.

Thế rồi, một ngày định mệnh vào năm 2026. Khi đang đứng trên giàn giáo tầng ba của một công trình xây dựng tại Lạng Sơn, một thanh sắt bất ngờ đổ sập. Theo phản xạ, tôi né người nhưng mất đà, ngã nhào xuống đất. Gáy tôi đập mạnh vào thanh đà gỗ lớn dưới sàn công trình trước khi rơi xụp xuống đống cát mịn.

Cú va đập mạnh đến mức trời đất như đảo lộn. Một luồng điện chạy dọc sống lưng, đánh tan lớp sương mù xám xịt trong đại não suốt gần nửa thế kỷ. Đầu tôi đau như búa bổ, tai ù đi. Nhưng kỳ lạ thay, tiếng còi xe biên giới, tiếng máy xúc gầm rú xung quanh bỗng chốc lùi xa. Thay vào đó, tiếng pháo nổ rung trời chuyển đất của mùa xuân năm 1979 ùa về dữ dội. Mùi thuốc súng khét lẹt, mùi đất đá bị cày xới xộc thẳng vào cuống họng.

Tôi thấy mình đang nằm trong căn hầm chữ A trên cao điểm Vị Xuyên rực lửa. Đất đá sụt lở đè nặng lên lồng ngực. Bên cạnh tôi, Lực – người đồng đội cùng tiểu đội – đang quằn quại bị đá đè kẹt chân. Không một chút do dự, tôi dùng hết sức bình sinh của tuổi 24, đẩy mạnh Lực vào sâu trong hốc đá an toàn, ngay trước khi một tiếng nổ xé lòng vang lên và bóng tối bao trùm lấy tôi.

Khi mở mắt ra trên chiếc xe cấp cứu của công trình, hai chữ đầu tiên bật ra khỏi môi tôi là:

  • “Làng Yên Vĩ… Mây ơi!”

Tôi nhớ ra rồi! Tôi không phải gã khờ lang thang. Tôi là Nguyễn Văn Hoằng, trung sĩ thuộc Sư đoàn 303. Tôi có một quê hương thanh bình dưới xuôi, có người mẹ già và người vợ trẻ tên Mây. Tôi nhớ rõ mồn một cái đêm chia tay năm 1979 bên giếng nước cổng làng. Mây nắm chặt hai bàn tay thô ráp của tôi, nước mắt nóng hổi ướt đẫm ngực áo lính, hẹn ngày chiến thắng trở về.

Không thể chờ đợi thêm một giây phút nào, ngay trong đêm hôm đó, tôi trốn viện. Với bộ quần áo bảo hộ lao động sờn rách, chân đi đôi dép cao su mòn vẹt, tôi lầm lũi đi bộ dọc quốc lộ hướng về xuôi. May mắn thay, một người tài xế xe tải tốt bụng đi ngang qua đã cho tôi đi nhờ một chặng dài. Biết tôi lạc đường và mất trí nhớ mới hồi phục, anh viết vội dòng chữ: “Làng Yên Vĩ, huyện Mỹ Đức, Hà Nội” vào vỏ bao thuốc lá rồi nhét vào tay tôi. Suốt chuyến đi dài, tôi nắm chặt mảnh giấy ấy đến mức mồ hôi thấm nhòe cả mực.

Tôi đặt chân đến đầu làng Yên Vĩ vào một buổi chiều muộn. Cây đa cổ thụ nơi tiểu đội chúng tôi ôm nhau thề quyết tử trước khi ra trận vẫn hiên ngang đứng đó. Nhưng bến đò xưa đã không còn, thay vào đó là một cây cầu bê tông kiên cố. Tôi đi qua những con đường bê tông trải dài, lòng vừa mừng vui vừa run rẩy.

Tôi rẽ vào con ngõ nhỏ dẫn về ngôi nhà ba gian của gia đình. Cây khế già bên giếng nước năm xưa vẫn còn, cành lá sum suê che mát một góc sân. Nhưng ngôi nhà giờ đây nằm lọt thỏm giữa những bức tường cao tầng của hàng xóm, trông tiêu điều và cô quạnh đến lạ thường.

Tôi run rẩy tiến lại gần, ghé mắt qua khe cửa gỗ đã mục ruỗng theo thời gian. Trong ánh sáng mờ ảo của ánh nến, một người phụ nữ tóc bạc trắng đang thành kính quỳ trước ban thờ. Bà cắm ba nén hương vào lư, khói bay nghi ngút. Khi ánh lửa khẽ bùng lên, tôi sững sờ nhận ra bức di ảnh trên ban thờ chính là khuôn mặt tuổi 24 của mình – trẻ trung, đội mũ tai bèo và nở nụ cười rạng rỡ. Vợ tôi – người con gái tên Mây năm xưa – suốt 47 năm qua vẫn ở vậy thờ phụng tôi.

Nước mắt tôi chực trào ra, tôi định đẩy cửa lao vào ôm chầm lấy người vợ kết tóc se tơ. Nhưng đúng lúc đó, tiếng bước chân khập khiễng từ gian bếp vọng lên phá tan bầu không khí tĩnh mịch. Một người đàn ông luống tuổi, một bên chân trái bị tật phải chống gậy gỗ, tay bưng một bát thuốc bắc bốc khói nghi ngút đi vào.

Ông nhẹ nhàng đặt bát thuốc lên bàn, rồi lấy chiếc khăn len màu xám choàng lên vai bà Mây, giọng trầm ấm:

  • “Uống thuốc đi cho đỡ ho, Mây ạ. Hôm nay gió mùa đông bắc tràn về rồi. Thắp hương cho cậu Hoằng xong thì nghỉ ngơi sớm đi em.”

Nhìn kỹ gương mặt khắc khổ đầy nếp nhăn của người đàn ông đó, đầu óc tôi như có sét đánh ngang tai. Đó chính là Lực! Người đồng đội năm xưa tôi đã dùng cả tính mạng để cứu sống trong căn hầm sập ở Vị Xuyên.

Ngay lúc đó, ngoài cổng có tiếng đập cửa rầm rầm cắt ngang. Ba, bốn gã đàn ông trung niên bặm trợn bước vào sân, cầm theo xấp giấy tờ. Một gã lớn tiếng quát:

  • “Bà Mây, ông Lực! Hết hạn ba tháng rồi. Mảnh đất này không bán để trả nợ cho thằng cháu họ thì đừng trách chúng tôi dỡ nhà!”

Tôi nấp sau bể nước mưa, nín thở quan sát. Lực run rẩy chống gậy đứng ra trước cửa, chắn cho bà Mây ở phía sau. Giọng Lực khàn nhưng đanh thép:

  • “Mảnh đất này là của cậu Hoằng để lại cho cô Mây! Tôi còn sống ngày nào, trên danh nghĩa là chồng cô ấy, tôi quyết không ký tên bán một tấc đất nào của bạn tôi!”

Gã cầm đầu cười khẩy, đẩy mạnh khiến Lực ngã nhào xuống thềm gạch:

  • “Ông chỉ là thằng chồng hờ, trên giấy tờ thì là vợ chồng chứ cả làng này ai chả biết hai người sống riêng hai gian giường tre mấy chục năm nay! Đừng có bướng!”

Chứng kiến cảnh tượng ấy, lồng ngực tôi thắt lại. Oán hận, hiểu lầm và cả sự hoang mang tột độ dâng trào trong huyết quản. Lực đã cưới Mây? Họ là vợ chồng hợp pháp? Người đồng đội tôi cứu sống năm xưa giờ đây đang làm chủ ngôi nhà của tôi, danh chính ngôn thuận ở bên vợ tôi, nhưng lại để người ta đến sỉ nhục, dọa dẫm thế này sao?

Quá uất nghẹn, tôi vô tình lùi lại phía sau, chân vấp phải đống củi khô dưới gốc khế phát ra tiếng động lớn.

PHẦN 2: SỰ THẬT DƯỚI ĐÁY HÒM TÔN RỈ SÉT

Nghe thấy tiếng động lạ ngoài sân, đám đòi nợ giật mình quay lại. Lực gượng dậy, cầm chiếc đèn pin cũ kỹ quét một vòng qua bóng tối, ánh sáng dừng lại ngay trên khuôn mặt xạm đen, đầy sẹo của tôi.

Khi ánh đèn soi rõ vết sẹo hình chữ Y trên trán và đôi mắt nheo nheo đặc trưng, chiếc đèn pin trên tay Lực rơi bộp xuống đất. Chiếc gậy gỗ đổ sập. Lực khuỵu hai gối xuống vũng nước mưa bắt đầu nặng hạt, hai tay run rẩy đưa về phía trước, giọng lạc đi trong tiếng khóc nghẹn:

  • “Hoằng… Hoằng phải không mày? Tao có nằm mơ không… Mày bằng xương bằng thịt trở về thật rồi sao Hoằng ơi?!”

Bà Mây từ trong nhà nghe tiếng gọi cũng lật đật chạy ra. Nhìn thấy tôi dưới ánh đèn mờ ảo, bà đứng chôn chân tại chỗ, rồi hét lên một tiếng thất thanh, lao đến ôm chầm lấy tôi mà khóc nấc lên thành tiếng. Cảm giác ấm áp từ người vợ sau gần nửa thế kỷ khiến tôi run lên, nhưng sự uất hận và nỗi nghi ngờ trong lòng lập tức dựng lên một bức tường đá.

Tôi lạnh lùng dùng hai tay đẩy mạnh bà Mây ra. Ánh mắt tôi đỏ ngầu, nhìn xoáy vào Lực đang quỳ dưới đất, gằn lên từng tiếng cay đắng:

  • “Đúng! Tôi chưa chết! Thằng khờ lang thang suốt 47 năm qua ở biên giới cuối cùng cũng tỉnh thuốc rồi! Nhưng tôi về để thấy cái gì đây? Anh sống ung dung dưới danh nghĩa chồng của vợ tôi, làm chủ mảnh đất của tổ tiên tôi, rồi hàng ngày thắp hương cầu xin linh hồn tôi đừng về đòi lại tất cả đúng không, Lực?!”

Đám đòi nợ đứng bên cạnh thấy tình cảnh kỳ lạ này thì ngơ ngác, rồi lẳng lặng rút lui ra cổng hẹn ngày khác quay lại.

Lực không hề giải thích, cũng không hề đứng dậy. Anh chỉ cúi đầu, nước mắt hòa lẫn nước mưa chảy ròng ròng trên gò má nhăn nheo. Anh chỉ tay vào trong gian nhà khách, giọng khẩn khoản:

  • “Hoằng ơi… tao biết mày hận tao. Tao không trách mày. Nhưng xin mày, trước khi phán xét hay trừng trị tao, hãy vào nhà, tự tay mở chiếc hòm tôn quân dụng đặt dưới gầm giường tre của tao ra. Chỉ cần mày mở nó ra, tao sẵn sàng chịu mọi tội lỗi trước mày.”

Nhìn ánh mắt kiên định nhưng đầy đau đớn của người đồng đội cũ, lòng tôi dâng lên một sự hoài nghi cực độ. Tôi bước phăng phăng vào nhà, gạt nước mưa trên mặt. Dưới gầm chiếc giường tre cũ kỹ, đơn sơ nằm ở gian ngoài, quả nhiên có một chiếc hòm tôn màu xanh lính đã rỉ sét loang lổ.

Tôi quỳ xuống, kéo mạnh chiếc hòm ra. Khóa hòm không khóa, tôi run rẩy cạy nắp hòm lên. Bên trong tuyệt nhiên không có vàng bạc, không có tài sản quý giá gì. Chỉ có ba gói đồ được bọc cẩn thận bằng nhiều lớp nilon để chống ẩm mốc.

Tôi mở gói đồ đầu tiên. Đó là một xấp hồ sơ dày cộm, hàng trăm tờ đơn từ đã ngả màu vàng ố theo thời gian. Tôi lật từng tờ, tất cả đều là “Đơn xin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Hoằng”. Trên mỗi tờ đơn đều có chữ ký run rẩy của Lực và dấu đỏ xác nhận của các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương. Suốt hơn 40 năm qua, với chiếc chân gãy không bao giờ lành lặn sau vụ sập hầm, Lực đã lết đi khắp các nghĩa trang biên giới từ Hà Giang, Cao Bằng đến Lạng Sơn chỉ với một hy vọng mong manh là đưa được tôi về đất mẹ.

Tôi bàng hoàng mở tiếp gói nilon thứ hai. Bên trong là một cuốn sổ khế ước đất đai đứng tên Nguyễn Văn Hoằng và một tờ giấy chứng nhận kết hôn danh nghĩa giữa Trần Văn Lực và Nguyễn Thị Mây ký năm 1985. Kèm theo đó là một lá thư tay đã mờ mực do chính Lực viết:

“Tôi ký giấy kết hôn này chỉ để bảo vệ Mây trước sự dòm ngó, ép gả và tranh chấp đất đai của những người họ hàng tham lam khi bố mẹ Hoằng qua đời. Tôi thề trước hương hồn đồng đội, suốt đời này tôi chỉ làm người bảo vệ, giữ gìn trinh tiết cho Mây để đợi ngày Hoằng trở về. Nếu Hoằng không về, mảnh đất này đến khi tôi nhắm mắt vẫn phải hoàn trả lại cho dòng họ Nguyễn.”

Đến đây, tay tôi bắt đầu run rẩy kịch liệt. Tôi nhìn sang gói đồ thứ ba. Đó là một cuốn sổ tiết kiệm trị giá hơn 200 triệu đồng đứng tên Nguyễn Thị Mây, cùng một xấp tiền lẻ được vuốt phẳng phiu, xếp gọn gàng. Đó là toàn bộ số tiền trợ cấp thương binh ít ỏi của Lực và tiền đan lát rổ rá ban đêm mà anh tích góp suốt nửa đời người. Anh không dám tiêu một đồng, chỉ để dành làm lộ phí đi tìm tôi và phòng thân cho bà Mây lúc ốm đau.

Lúc này, bà Mây bước đến bên cạnh tôi, nghẹn ngào nói trong nước mắt:

  • “Anh Hoằng ơi… Anh Lực nói đúng đấy. 47 năm qua, anh ấy chưa bao giờ bước qua ngưỡng cửa buồng trong của em. Anh ấy tự trọng, giữ gìn cho em từng chút một. Anh ấy nhận làm chồng em trên giấy tờ chỉ để che mắt thế gian, bảo vệ em khỏi những lời gièm pha và giữ lại ngôi nhà này cho anh. Đêm nào anh ấy cũng thức trắng bên bàn thờ anh, tự trách mình vì sao ngày đó không phải là người nằm xuống thay anh…”

Tôi quay đầu nhìn ra sân. Lực vẫn đang quỳ dưới màn mưa tầm tã, bờ vai gầy guộc run lên bần bật.

Mọi uất hận, nghi ngờ trong tôi hoàn toàn sụp đổ, nhường chỗ cho một nỗi xúc động và ân hận tột cùng. Tôi lao ra sân, quỳ sụp xuống bùn đất, ôm chặt lấy bờ vai gầy yếu của Lực. Hai người lính già, hai người đồng đội sinh tử năm xưa ôm chặt lấy nhau dưới cơn mưa giông. Nước mắt của chúng tôi hòa cùng nước mưa, nóng hổi và nghẹn ngào.

  • “Lực ơi… Tao xin lỗi! Tao làm khổ mày, làm khổ vợ tao rồi!” – Tôi gào lên trong tiếng sấm.

  • “Không sao… Mày về là tốt rồi… Tao giữ được nhà, giữ được vợ cho mày rồi, Hoằng ơi…” – Lực cười trong nước mắt, giọng nói nhẹ nhõm như vừa trút bỏ được gánh nặng vạn cân của cả một đời người.

Bà Mây chạy ra ôm lấy hai chúng tôi. Cơn mưa dông cuối thu dường như không còn lạnh nữa, bởi hơi ấm của tình đồng đội, tình nghĩa phu thê sắt son sau nửa thế kỷ ly tan cuối cùng đã được đoàn tụ vẹn tròn.