Một vị khách nước ngoài thuê một cậu bé đánh giày làm hướng dẫn viên cả ngày với mức phí cao

Cơn mưa rào bất chợt trút xuống như ai đó lật úp một bể nước khổng lồ trên bầu trời thành phố. Nước xối xả đập vào mái tôn kêu “rôm rốp”, cuốn phăng những mảng bụi bẩn bám trên tán lá bằng lăng, tràn qua vỉa hè và chảy thành dòng đục ngầu xuống các cống rãnh.

Người ta chen nhau trú mưa dưới các mái hiên, tiếng còi xe trở nên hỗn loạn hơn bao giờ hết. Quân phản xạ tự nhiên, vội vã tháo chiếc hộp đánh giày ôm chặt vào lòng, lấy chiếc áo mưa nilon đã rách gập làm tư bao bọc cẩn thận. Đó là thói quen sinh tồn của một đứa trẻ đường phố: dụng cụ kiếm sống luôn phải khô ráo, vì nếu xi bết hay bàn chải ướt, cả ngày hôm sau cậu sẽ chết đói.

Mark nhìn hành động ấy của Quân, đôi mắt xanh đăm chiêu mất vài giây. Anh nhẹ nhàng nắm lấy tay cậu bé, kéo Quân vào sâu hơn dưới mái hiên của một quán trà đá vỉa hè đã đóng cửa.

— Đừng lo, không ướt đâu, — Mark nói bằng tiếng Anh, rồi khum hai bàn tay lại tạo thành hình chiếc ô che trên đầu Quân.

Quân ngẩng lên nhìn người đàn ông ngoại quốc. Chiếc sơ mi xanh nhạt của Mark đã ướt đẫm một bên vai vì anh nhường khoảng trống khô ráo nhất cho cậu. Quân hơi ngượng ngùng, rồi bất giác cậu mỉm cười. Cậu dắt tay Mark chạy dọc theo dãy mái hiên, len lỏi qua những con hẻm ngoằn ngoèo mà chỉ có lũ trẻ bụi đời mới biết rõ như lòng bàn tay.

Họ dừng lại trước một căn nhà gỗ cũ kỹ nằm nấp sau chiếc cầu bê tông bắc qua kênh rạch. Mùi thơm ngậy của nước dùng hòa quyện với mùi ớt chưng cay nồng xộc thẳng vào mũi. Đó là quán hủ tiếu gõ của ông Bảy. Mỗi lần kiếm được vài đồng tiền tip hậu hình từ khách hào phóng, Quân lại mò về đây làm một tô hủ tiếu giò heo đầy đặn. Với cậu, đó là “yến tiệc” đúng nghĩa.

Quân xòe hai ngón tay với ông Bảy: — Cho con hai tô đặc biệt nhiều giò, nhiều hành phi nha ông Bảy!

Hai tô hủ tiếu nghi ngút khói nhanh chóng được bê ra. Nước lèo trong vắt, ngọt thanh từ xương ống, miếng giò ninh mềm nhừ cùng những sợi hủ tiếu dai dai. Mưa ngoài trời vẫn rỉ rả, hơi lạnh tràn vào từng ngóc ngách, nhưng bên trong quán nhỏ, sức nóng từ tô hủ tiếu khiến hai người vắt mồ hôi hột.

Mark cầm đôi đũa tre một cách vụng về. Sau vài lần gắp trượt miếng giò khiến nước dùng bắn tung tơ, anh nhìn Quân cười trừ. Quân liền lấy chiếc muỗng lớn, múc một muỗng đầy hủ tiếu lẫn nước lèo rồi đưa sang cho Mark, không quên rắc thêm chút tiêu xay. Mark đưa vào miệng, húp một ngụm lớn. Đôi mắt anh mở to, sự ngạc nhiên tràn ngập trên gương mặt.

— Ngon! Ngon lắm! — Mark cố phát âm từ tiếng Việt hiếm hoi mà anh học được trong ngày, vừa nói vừa liên tục húp từng muỗng nước lèo ấm nóng.

Quân nhìn vị khách ăn một cách ngon lành mà lòng dâng lên một cảm giác ấm áp lạ kỳ. Cả đời cậu, người ta nhìn cậu bằng ánh mắt thương hại, dè chừng hoặc coi thường. Chưa từng có ai đi theo cậu cả ngày, ăn những món ăn của kẻ nghèo mưu sinh với sự trân trọng và hào hứng đến thế.

Màn đêm buông xuống, thành phố lên đèn. Những ngọn đèn đường vàng ực chiếu xuống mặt đường ướt nhẹp phản chiếu những luồng sáng lung linh. Cơn mưa đã dứt, nhường chỗ cho cái không khí mát lạnh dễ chịu của buổi đêm.

Quân dẫn Mark ra khu vực bờ sông, nơi có những dãy ghế đá nhìn ra dòng nước êm đềm và những tòa nhà chọc trời lấp lánh phía bên kia bờ. Cậu móc trong túi ra hai ly chè thái nhiều thạch và nước cốt dừa mua ở góc đường, đưa cho Mark một ly.

Hai người ngồi bên nhau trên băng ghế đá. Mark nhấp một ngụm chè ngọt lịm, ánh mắt anh nhìn đăm đuắm về phía những ánh đèn lấp lánh xa xa, rồi quay sang nhìn cậu bé đánh giày bên cạnh. Cậu bé mười bốn tuổi đang ngấu nghiến muỗng chè, đôi bàn tay chằng chịt nếp nhăn và vết dính xi đen giấu cẩn thận sau tà áo cũ.

Mark rút từ trong túi áo ra một chiếc khăn tay màu trắng thanh lịch, nhẹ nhàng lau đi vệt nước cốt dừa dính trên má Quân. Hành động ấy đột ngột đến mức khiến Quân sững người, muỗng chè dừng lại giữa chừng.

Mark mỉm cười, nhìn đồng hồ rồi đứng dậy. Anh lấy từ trong balo ra chiếc áo khoác mỏng đưa cho Quân, rồi chìa tay ra: — Cảm ơn thông tin của cậu, nhờ cậu mà tôi có một ngày thật vui vẻ.

Câu nói bằng tiếng Anh dịch qua phần mềm giọng nói trên điện thoại vang lên rõ ràng từ chiếc loa nhỏ.

Quân cầm số tiền thù lao cực lớn mà Mark dúi vào tay, ngẩn ngơ đứng nhìn bóng dáng cao lớn của người đàn ông đi dần về phía chiếc xe hơi sang trọng đang chờ sẵn ở cuối đường.

“Cảm ơn thông tin của cậu…”

Quân lặp lại câu nói đó trong đầu. Tại sao lại là “thông tin”?

Nếu Mark chỉ đơn thuần là một vị khách du lịch lập dị muốn trải nghiệm ẩm thực đường phố, anh ta sẽ nói “Cảm ơn vì sự đồng hành”, “Cảm ơn vì bữa ăn”, hoặc “Tôi đã có một tour du lịch tuyệt vời”. Nhưng từ “thông tin” (information) lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Nó nặng tính thu thập, nghiên cứu và chắt lọc.

Cậu bé đánh giày bước chậm rãi về phía ánh đèn đường, trí óc mười bốn tuổi va đập liên tục với những thắc mắc. Cậu nhớ lại toàn bộ chi tiết của ngày hôm nay.

Lúc ở gánh xôi xéo, khi Quân mải mê ăn, Mark không hề dời mắt khỏi chiếc hộp đánh giày gỗ của cậu. Anh ta đã lén chụp lại hình ảnh góc hộp gỗ bị gọt đẽo khuyết một mảnh, nơi có khắc hai chữ “Q-N” vụng về bằng nắp chai.

Lúc ở tiệm bánh mì, khi Quân kể về ước mơ được ăn một ổ bánh mì đầy ắp thịt mà không phải lăn tăn tiền bạc, Mark đã nhìn vết sẹo dài hình chiếc bumerang trên cổ tay trái của cậu với một ánh mắt đau đớn đến mức suýt rơi lệ.

Và lúc ở quán hủ tiếu của ông Bảy, khi Quân vô tình nhắc đến việc cậu bị bỏ lại trước cổng một ngôi chùa vào một đêm mưa mười năm trước, chiếc muỗng trên tay Mark đã rơi tõm xuống bàn.

Mọi mảnh ghép bắt đầu xâu chuộng lại thành một bức tranh đáng sợ và rõ nét.

Quân giật mình mở chiếc áo khoác mà Mark vừa tặng ra. Trong túi áo khoác là một chiếc phong bì màu xanh lá cây, dán kín. Bên trong không phải là tiền, mà là một xấp tài liệu cùng một tấm ảnh cũ đã ngả màu.

Quân run rẩy rút tấm ảnh ra dưới ánh đèn đường.

Trong ảnh là một người phụ nữ Việt Nam có đôi mắt hiền hậu và một người đàn ông nước ngoài trẻ tuổi — chính là Mark mười năm trước. Trên tay người phụ nữ là một đứa trẻ sơ sinh đang ngủ ngon lành. Đứa trẻ đó có một bớt đỏ nhỏ hình giọt nước ngay sau tai trái.

Quân đưa tay lên sờ sau tai trái của mình. Một cái bớt nhỏ nhô lên.

Cậu mở tiếp xấp tài liệu. Đó là bản dịch tiếng Việt của một báo cáo xét nghiệm ADN, kèm theo một lá thư viết tay bằng dòng chữ tiếng Anh nắn nót, có kèm bản dịch bên dưới:

“Quân con trai của ta,

Nếu con đang đọc những dòng này, nghĩa là ta đã tìm thấy con sau mười năm sống trong dằn dằn và hối hận.

Mười năm trước, ta và mẹ con gặp nhau tại thành phố này. Chúng ta đã có một tình yêu đẹp và sinh ra con. Nhưng gia đình ta ở Mỹ lúc đó phản đối gay gắt, họ dùng mọi quyền lực để chia rẽ và buộc ta phải trở về nước. Trong lúc ta bị giữ lại, mẹ con gặp một tai nạn giao thông thảm khốc và qua đời. Nhóm người làm thuê cho gia đình ta đã đem con bỏ lại ở một nơi xa lạ để cắt đứt mọi mối liên hệ.

Suốt mười năm qua, ta chưa bao giờ ngừng tìm kiếm con. Tháng trước, một thám tử tư đã gửi cho ta tấm hình một cậu bé đánh giày ở góc phố này có vết sẹo trên tay và chiếc bớt sau tai — những đặc điểm mà mẹ con từng miêu tả trong nhật ký.

Nhưng ta đã không dám nhận con ngay lập tức. Ta sợ. Ta sợ rằng sự xuất hiện đột ngột của một người cha giàu có xa lạ sẽ làm đảo lộn cuộc sống của con. Ta sợ con sẽ căm hận ta vì đã để con phải sống mười năm lang bạt, khổ sở, ăn xôi vỉa hè, gặm bánh mì thừa và ngủ dưới mái hiên.

Vì vậy, ta đã thuê con làm hướng dẫn viên hôm nay. Ta muốn bước vào thế giới của con, muốn ăn những món con ăn, muốn nhìn ngắm thành phố qua đôi mắt của con, và muốn tận mắt thấy con đã trưởng thành mạnh mẽ như thế nào.

Tất cả những ‘thông tin’ ta thu thập được hôm nay không phải là tên các món ăn hay địa danh, mà là sức sống kiên cường, sự tử tế và trái tim ấm áp của con. Con không hề bị thui nhụt bởi cái nghèo. Con chia sẻ gói xôi cho người khác, con đỡ mút đũa cho ta, con mỉm cười ngay cả khi trời mưa bão.

Ta tự hào về con, Bảo Quân.

Ta không mua con bằng tiền. Số tiền hôm nay chỉ là thù lao cho sự hướng dẫn tuyệt vời nhất mà ta từng có. Bây giờ, ta đang chờ con ở khách sạn phía cuối con đường này. Quyết định hoàn toàn thuộc về con. Nếu con sẵn sàng cho ta một cơ hội làm cha, hãy đến tìm ta. Còn nếu con cần thời gian, ta sẽ ở lại thành phố này cho đến khi con đồng ý.”

Nước mắt Quân rơi xuống làm nhòe đi những dòng chữ trên lá thư.

Chiếc hộp đánh giày đeo bên sườn chợt trở nên nặng trịch. Mười năm qua, cậu đã tự gồng mình lên để sống như một cây cỏ dại, tự nhủ rằng mình là kẻ bị thế giới bỏ rơi, rằng trên đời này chẳng có ai thương xót một đứa trẻ bụi đời. Cậu đã dùng sự gai góc, lém lỉnh để bảo vệ bản thân trước những cú đấm của số phận.

Nhưng hóa ra, ở một góc nào đó trên thế giới này, có một người đã dành suốt một thập kỷ chỉ để đi tìm cậu. Người đàn ông ấy đã chấp nhận ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp tè, ăn gói xôi bốc tay, húp tô hủ tiếu gõ trong quán nhỏ chật hẹp chỉ để cảm nhận những gì cậu đã từng trải qua.

Quân ngẩng đầu nhìn về phía cuối con đường. Tòa nhà khách sạn cao tầng lung linh ánh đèn hiện lên giữa đêm đen.

Cậu từ từ tháo chiếc hộp đánh giày trên vai xuống, đặt nó ngay ngắn trên băng ghế đá bên bờ sông — nơi cậu vừa ngồi ăn chè với cha mình. Cậu vuốt ve lớp gỗ sần sùi, như một lời chào tạm biệt với quá khứ gian khổ.

Quân ôm chặt chiếc áo khoác của Mark vào lòng, quay người và bắt đầu chạy.

Đôi chân nhỏ bé của cậu bé đánh giày bước nhanh hơn, tăng tốc trên mặt đường còn ướt nước mưa. Cậu chạy qua những gánh hàng rong, chạy qua những mái hiên trú mưa cũ kỹ, chạy qua cái quá khứ đói nghèo và cô đơn mười năm qua.

Phía trước cậu, ánh đèn của chiếc xe hơi vẫn đang kiên nhẫn dừng lại ở góc đường, và bóng dáng người đàn ông nước ngoài đang đứng dưới cơn gió đêm, ngóng chờ về phía cậu.

Quân hít một hơi thật sâu, gọi lớn bằng thứ tiếng Việt ruột thịt đang trào dâng trong lồng ngực: — Ba ơi!