Tôi thu dọn toàn bộ đồ đạc của mình ngay trong đêm hôm đó. Không nước mắt, không gào khóc, cũng chẳng có một trận cãi vả om sòm như mẹ chồng tôi vẫn thường hình dung về những đứa con dâu “ghê gớm”.
Tôi gói gọn mười năm thanh xuân vào hai chiếc vali nhựa. Chồng tôi ngồi ở góc giường, gãi đầu lúng túng rồi cất giọng dàn hòa:
“Em làm trò gì đấy? Mẹ chia đất là quyền của mẹ, anh cũng có phần chứ mẹ có đuổi em đâu mà gom đồ?”
Tôi dừng tay, ngước lên nhìn người đàn ông từng là chỗ dựa duy nhất của mình ở căn nhà này. Đôi mắt anh ta trốn tránh, đầy sự nhu nhược.
“Anh có phần, nhưng trong phần đất đó và trong cái nhà này, không có sự công nhận nào dành cho em.” – Tôi thản nhiên đáp, giọng bình thản đến mức chính tôi cũng kinh ngạc. “Mười năm qua, em làm tròn trách nhiệm của một đứa con dâu. Từ hôm nay, em trả lại cho anh vinh dự làm ‘con trai ngoan’.”
Tôi xách vali bước ra khỏi cửa. Mẹ chồng tôi ngồi ở phòng khách, tay vẫn cầm xấp sổ đỏ, bĩu môi một cái rồi nói với theo:
“Đã nghèo lại còn hay dỗi! Đi được thì đi luôn, đừng có lết xác về đây xin xỏ!”
Tôi không ngoái đầu lại. Đêm đó, gió tháng Hai thổi lạnh buốt gáy, nhưng lòng tôi lần đầu tiên sau mười năm cảm thấy nhẹ nhõm đến lạ kỳ.
1. Mười Năm Cuộn Tròn Trong Lòng Bàn Tay
Tôi thuê một căn hộ chung cư nhỏ gần trung tâm thành phố, cách nhà chồng cũ hơn mười cây số. Đơn ly hôn được gửi đi ba ngày sau đó. Chồng tôi ban đầu không chịu ký, nhưng khi tôi tuyên bố sẽ đơn phương xin ly hôn và không đòi hỏi bất kỳ tài sản nào từ miếng đất ruộng sâu kia, anh ta lập tức hạ bút. Sự sòng phẳng đến tàn nhẫn ấy càng chứng minh quyết định ra đi của tôi là hoàn toàn đúng đắn.
Rời khỏi nhà chồng, tôi dồn toàn bộ tâm trí và thời gian cho công việc. Trước đây, vì phải đi làm về sớm nấu cơm, đi chợ, hầu hạ mẹ chồng nên tôi luôn từ chối các chuyến công tác, bỏ lỡ không biết bao nhiêu cơ hội thăng tiến. Giờ đây, tự do như loài chim sổ lồng, tôi vần công việc từ sáng đến đêm.
Sau hai năm cày xới, từ một nhân viên kế toán quàng quạc bị chê là “dâu tỉnh lẻ vô dụng”, tôi được cất nhắc lên vị trí Kế toán trưởng của một tập đoàn xuất nhập khẩu nông sản lớn. Lương thưởng tăng gấp nhiều lần, tôi tự mua được một chiếc xe hơi nhỏ và tích góp tiền mua trả góp căn hộ cho riêng mình.
Trong suốt hai năm đó, tôi hoàn toàn cắt đứt liên lạc với gia đình chồng cũ. Thỉnh thoảng, qua vài người bạn chung, tôi mới nghe ngóng được đôi chút tin tức về họ.
Nơi mảnh đất mặt đường mà mẹ chồng chia cho anh cả, vợ chồng anh ta mở một cửa hàng kinh doanh nhưng làm ăn thất bại, nợ nần chồng chất. Họ cắm luôn sổ đỏ vào ngân hàng rồi dắt díu nhau trốn đi nơi khác, bỏ lại người mẹ già.
Còn vợ chồng út – những đứa con cưng được chia mảnh đất gần chợ đắt giá nhất – thì tỏ rõ bản chất. Sau khi cầm được sổ đỏ trong tay, chú út đem bán lấy tiền đầu tư chứng khoán và tiền ảo rồi trắng tay. Cô con dâu út, người từng được mẹ chồng tôi khen hết lời vì “khéo miệng, con nhà giàu”, lập tức đâm đơn ly hôn, dọn sạch đồ đạc và ôm con về nhà mẹ đẻ.
Căn nhà ngói cũ hai mái xệ xuống năm xưa giờ chỉ còn mẹ chồng tôi và chồng cũ sống qua ngày. Miếng đất ruộng sâu chia cho chồng tôi chẳng bán được cho ai, trồng trọt thì úng nước, bỏ hoang cho cỏ mọc ngập đầu.
2. Tiếng Chuông Điện Thoại Lúc Chuẩn Bị Vào Cuộc Họp
Một buổi sáng thứ Hai giữa tháng Bảy, tôi đang chuẩn bị tài liệu cho cuộc họp HĐQT quan trọng quyết định việc mở rộng thị trường của công ty thì điện thoại trong túi xách liên tục rung lên.
Tôi liếc nhìn màn hình. Một số điện thoại lạ, nhưng dãy số phía sau rất quen. Là số của chồng cũ.
Tôi gạt cuộc gọi, chuyển sang chế độ im lặng rồi bước vào phòng họp.
Suốt ba tiếng đồng hồ diễn ra cuộc họp, chiếc điện thoại đặt trên bàn họp không ngừng sáng màn hình. Cuộc gọi này vừa dứt, cuộc gọi khác lại đè lên. Không chỉ số của chồng cũ, mà cả số của chú út, số của cô dâu út cũ, và cả những số lạ chốc chốc lại dội vào.
Khi cuộc họp kết thúc tốt đẹp với hợp đồng triệu đô được phê duyệt, tôi bước về phòng làm việc của mình, mở điện thoại ra xem.
83 cuộc gọi bỡ ngỡ và 15 tin nhắn.
Tôi bật cười chua chát. Mười năm làm dâu, chưa từng có ai trong gia đình đó gọi cho tôi quá hai cuộc nếu không phải là nhờ đi chợ mua thuốc hay về dọn dẹp. Hôm nay, 83 cuộc gọi… Chắc chắn phải có một biến cố vô cùng lớn.
Tôi thong thả rót cho mình một tách cà phê nóng, tựa lưng vào chiếc ghế da êm ái rồi mở danh sách tin nhắn ra xem:
“Em ơi nghe máy đi! Mẹ bị đột quỵ cấp cứu ở bệnh viện tỉnh rồi! Bác sĩ bảo phải phẫu thuật gấp!”
“Nhanh lên em, anh không có tiền đóng viện phí advance! Mẹ đang nguy kịch lắm!”
“Chị ơi giúp gia đình em với, anh cả trốn nợ rồi, anh út thì trắng tay, giờ chỉ có chị mới có tiền thôi!”
“Sao cô ác thế? Mẹ đang sống chết trên giường bệnh mà cô không nghe máy? Trả lời đi chứ!”
Tôi nhìn những dòng tin nhắn dồn dập, vừa van xin vừa trách móc, lòng không một chút gợn sóng. Sự thương hại hay tức giận năm xưa đã hoàn toàn tan biến, chỉ còn lại sự khinh bỉ cho những kẻ khi túng quẫn mới nhớ đến sự tồn tại của người mà họ từng coi là “rác rưởi”.
Đúng lúc đó, cuộc gọi thứ 84 vang lên. Tôi thong thả bấm nút nghe, mở loa ngoài rồi đặt điện thoại xuống mặt bàn.
3. Câu Trả Lời Khiến Họ Chết Lặng
Đầu dây bên kia vừa kết nối, tiếng gào khóc của chồng cũ và tiếng ồn ào đặc trưng của hành lang bệnh viện đã xối thẳng vào tai tôi:
“Trời ơi em làm cái gì mà giờ mới nghe máy?! Em có biết mẹ sắp chết rồi không?! Mẹ bị đột quỵ, chảy máu não, bác sĩ bảo phải nộp ngay 200 triệu tiền ứng trước để mổ gấp, nếu không thì không giữ được mạng!”
Tiếng chú út chen vào, giọng run rẩy nhưng vẫn mang nét hách dịch quen thuộc:
“Chị dâu… à không, chị! Chị chuyển gấp vào tài khoản anh hai 200 triệu đi! Giờ cả nhà không ai gom nổi một đồng. Chị đang làm to, có tiền, chị cứu mẹ trước đi rồi tính sau!”
Tôi im lặng nghe họ gào thét trong điện thoại khoảng một phút. Đầu dây bên kia thấy tôi không đáp lời, giọng chồng cũ bắt đầu dịu xuống, mang vẻ van xin:
“Em… em còn nhớ tình nghĩa mười năm qua không? Mẹ tuy có lúc khắt khe với em, nhưng dù sao cũng là mẹ. Em cứu mẹ lần này, anh hứa sau này sẽ bù đắp cho em…”
Tôi nhấp một ngụm cà phê, thong thả cất lời. Giọng tôi qua micro điện thoại trong trẻo, rõ ràng và lạnh ngắt như băng:
“Anh nói đúng. Mẹ bị bệnh thì cần phải cứu. Nhưng các người gọi lầm số rồi.”
“Em nói cái gì thế?!” – Chồng cũ tôi ngơ ngác gào lên.
Tôi thong thả tiếp lời, từng từ từng chữ đâm thấu vào lòng họ:
“Các người hãy nghe cho rõ đây:
Thứ nhất, hai năm trước, khi mẹ đặt xấp sổ đỏ lên bàn, chia đất mặt đường cho con cả, chia đất gần chợ cho con út, và chia mảnh đất ruộng ứ nước cho anh, bà đã khẳng định tôi là người ngoài. Mảnh đất có giá trị nhất bà trao cho những đứa con ‘ngoan’, còn tôi – một đứa con dâu tỉnh lẻ – không có nổi một lời xã giao.
Thứ hai, mười năm tôi làm dâu, thức khuya dậy sớm hầu hạ, sắc từng bát thuốc, đấm bóp từng cơn đau cho bà, bà coi đó là nghĩa vụ. Ngày tôi sẩy thai, nằm ôm bụng đau đớn trong phòng, bà đứng trước mặt khách khứa phán một câu: ‘Khéo kéo gì, để con cháu nhà này thất lạc’. Khi đó, anh đứng bên cạnh mím môi không nói một lời. Các người đã từng coi tôi là con người chưa?
Thứ ba, người có đất mặt đường là anh cả – hãy kêu anh ta bán đất đi mà chữa bệnh cho mẹ. Người cầm mảnh đất gần chợ đắt giá là vợ chồng chú út – hãy bảo cô dâu ‘khéo miệng’ của bà móc tiền ra mà trả tiền phẫu thuật.
Tôi – một đứa con dâu không có phần đất, không có tình thương, và đã ký vào tờ giấy ly hôn từ hai năm trước – lấy quyền hạn gì, danh nghĩa gì mà phải bỏ ra 200 triệu để gánh trách nhiệm cho cái gia đình này?”
Đầu dây bên kia im bặt. Tiếng thở dốc của chồng cũ và tiếng sụt sịt của chú út khựng lại giữa chừng. Họ dường như không thể tin được đứa con dâu nhẫn nhịn, luôn im lặng chịu đựng năm xưa lại có thể thốt ra những lời sắc lẹm và tuyệt tình đến thế.
“Em… em thật sự kiến nhẫn tàn nhẫn đến thế sao?” – Chồng cũ tôi run rẩy thốt lên, giọng chua chát. “Dù sao mẹ cũng từng sống chung với em mười năm…”
Tôi bật cười, tiếng cười mỏng như cánh ve:
“Mười năm đó, tôi đã trả xong nợ cơm áo cho gia đình anh rồi. Còn số tiền 200 triệu anh đòi hỏi? Rất tiếc, tiền của tôi làm ra bằng mồ hôi, nước mắt và cả sự tủi nhục của mười năm làm dâu. Tôi thà mang số tiền đó đi từ thiện, giúp đỡ những đứa trẻ sẩy thai vô tội, chứ không bỏ ra một đồng nào để mua lại sự tử tế giả tạo của các người.”
“À, còn một điều nữa…” – Tôi hạ thấp giọng, thì thầm vào điện thoại. “Đừng gọi cho tôi thêm một cuộc nào nữa. Nếu các người tiếp tục quấy rối, tôi sẽ báo công ty và công an về hành vi đe dọa, tống tiền.”
Nói rồi, tôi không để cho họ kịp thốt thêm bất kỳ lời nào, trực tiếp bấm nút tắt cuộc gọi.
4. Quá Khứ Khép Lại, Tương Lai Mở Ra
Tắt điện thoại xong, tôi mở danh bạ, bấm chặn toàn bộ danh sách 83 cuộc gọi vừa rồi.
Tôi bước lại gần cửa sổ kính lớn của phòng làm việc trên tầng 18. Nhìn xuống dòng người và xe đao qua lại nhộn nhịp dưới lòng đường thành phố, nắng tháng Bảy rực rỡ chiếu qua lớp kính, sưởi ấm toàn bộ cơ thể tôi.
Tôi nhớ lại hình ảnh của chính mình năm mươi tuổi, đứng dưới cơn mưa chiều tháng Hai năm nào, tay cầm chiếc áo ướt nhẹp, nghe người ta chia nhau những mảnh đất nghìn đô mà lòng đau như cắt. Khi đó, tôi đã nghĩ thế giới của mình sụp đổ.
Nhưng hôm nay, tôi mới hiểu ra: Sự bất công của người khác đôi khi lại là sự giải thoát lớn nhất dành cho chính mình.
Nếu ngày đó mẹ chồng chia cho tôi hay chồng tôi một mảnh đất đàng hoàng, có lẽ tôi vẫn sẽ nhẫn nhịn, vẫn sẽ tiếp tục làm đứa con dâu cam chịu, cả đời quẩn quanh trong căn nhà ngói cũ hai mái xệ, chịu đựng những lời miệt thị và ánh mắt khinh rẻ.
Chính sự tuyệt tình của họ đã ép tôi phải đứng dậy, phải tự đi trên đôi chân của mình, và tự tạo ra một cuộc đời kiêu hãnh mà không cần tựa vào bất kỳ ai.
Chiều hôm đó, qua một người quen cũ, tôi biết được mẹ chồng tôi đã được cứu sống sau ca phẫu thuật, nhưng bị liệt nửa người và mất khả năng ngôn ngữ. Gia đình họ phải bán tống bán tháo mảnh đất ruộng sâu kia với giá rẻ mạc, cộng với việc vay mượn khắp nơi mới đủ trả tiền viện phí. Chồng cũ tôi giờ đây vừa phải đi làm thuê nhặt nhạnh từng đồng, vừa phải chăm sóc người mẹ già nằm một chỗ, trong căn nhà trống hơ trống hoác không còn một ai dại khờ nhẫn nại phục dịch như trước.
Tôi nghe xong, chỉ khẽ gật đầu rồi tiếp tục lật mở trang hồ sơ dự án mới.
Mỗi người sống trên đời đều phải tự gánh lấy cái “quả” do chính cái “nhân” mình gieo xuống. Mười năm gieo sự lạnh nhạt, tàn nhẫn và coi thường người khác, thì cái quả họ nhận lại hôm nay chỉ là sự cô độc và túng quẫn mà thôi.
Tôi khép lại cuốn sổ tay, mỉm cười tự tin rồi bước ra khỏi phòng làm việc. Mùa hè năm nay, trời xanh ngắt, và đường về nhà của tôi tràn ngập ánh nắng.