Bộ Nội vụ đã chính thức ban hành Công văn 12009/BNV-CTL&BHXH nhằm giải đáp các phản ánh, kiến nghị từ phía cử tri gửi tới trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV liên quan đến lộ trình thực hiện 5 bảng lương mới và 9 chế độ phụ cấp mới sau năm 2026.
Căn cứ quy định tại điểm c khoản 3.1 Mục 2 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 của Hội nghị Trung ương 7 khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp, Kết luận 64-KL/TW năm 2023 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII cùng Nghị quyết 104/2023/QH15 về dự toán ngân sách nhà nước năm 2024, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền về phương án thực hiện 06 nội dung cải cách tiền lương.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai có phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập. Theo đó, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận 83-KL/TW năm 2024; Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 142/2024/QH15và Chính phủ đã ban hành Nghị định 73/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 điều chỉnh mức lương cơ sở từ 1.800.000 đồng/tháng lên 2.340.000 đồng/tháng (tăng thêm 30%) từ ngày 01/7/2024 đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Việc điều chỉnh mức lương cơ sở nêu trên thể hiện sự nỗ lực lớn của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ nhằm góp phần cải thiện thu nhập cho người hưởng lương, tạo động lực nâng cao hiệu suất lao động và ổn định trật tự xã hội. Theo nội dung tại điểm 5.2 Kết luận 83-KL/TW năm 2024, Bộ Chính trị đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương (trước đây là Ban Kinh tế Trung ương) chủ trì sơ kết Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, phối hợp cùng Đảng ủy Bộ Nội vụ và các cơ quan hữu quan nghiên cứu, đánh giá tính khả thi và xây dựng đề xuất thực hiện 5 bảng lương cùng 9 chế độ phụ cấp mới cho khu vực công, báo cáo Trung ương xem xét trong năm 2026 gắn liền với thời điểm Bộ Chính trị ban hành và triển khai hệ thống Danh mục vị trí việc làm trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Trên cơ sở các mục tiêu, nhiệm vụ được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV thông qua, các định hướng phát triển kinh tế – xã hội, tài chính 5 năm tới cũng như khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh chế độ tiền lương phù hợp theo đúng lộ trình đã đề ra.
Chi tiết 5 bảng lương mới áp dụng sau năm 2026 theo tinh thần Nghị quyết 27
Theo định hướng tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, hệ thống bảng lương hiện hành sẽ được thay thế bằng 5 bảng lương mới xây dựng theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo. Việc chuyển xếp từ lương cũ sang lương mới được bảo đảm nguyên tắc không làm giảm mức tiền lương hiện hưởng của người lao động, bao gồm:
-
Bảng lương 1: Bảng lương chức vụ áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức giữ các vị trí lãnh đạo (do bầu cử hoặc bổ nhiệm) trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cấp xã.
-
Bảng lương 2: Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức áp dụng chung cho đối tượng công chức, viên chức không nắm giữ chức danh lãnh đạo.
-
Bảng lương 3: Bảng lương áp dụng cho sĩ quan quân đội, sĩ quan và hạ sĩ quan nghiệp vụ công an (xây dựng theo chức vụ, chức danh và cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm).
-
Bảng lương 4: Bảng lương áp dụng cho lực lượng quân nhân chuyên nghiệp và chuyên môn kỹ thuật thuộc ngành công an.
-
Bảng lương 5: Bảng lương dành cho công nhân quốc phòng và công nhân công an (bảo đảm tương quan tiền lương giữa lực lượng vũ trang với công chức hành chính tương tự hiện nay).
Căn cứ thiết kế hệ thống bảng lương mới sau năm 2026
Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, việc xây dựng các bảng lương mới sau năm 2026 được thực hiện dựa trên 5 yếu tố nền tảng:
-
Bãi bỏ hoàn toàn quy định về mức lương cơ sở và hệ số lương hiện hành, thực hiện ấn định mức lương cơ bản bằng các số tiền cụ thể trong bảng lương mới.
-
Áp dụng thống nhất hình thức hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động (hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ) đối với nhóm nhân sự làm công việc thừa hành, phục vụ (yêu cầu trình độ dưới trung cấp), không xếp nhóm này vào bảng lương công chức, viên chức.
-
Quy định mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức khu vực công tương ứng với mức lương của người làm việc yêu cầu trình độ trung cấp (bậc 1), bảo đảm không thấp hơn mức tiền lương thấp nhất của lao động đã qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.
-
Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ xác định mức lương cụ thể trong hệ thống, từng bước tiệm cận với mặt bằng quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp dựa trên nguồn lực thực tế của Nhà nước.
-
Rà soát, hoàn thiện chế độ nâng bậc lương định kỳ và nâng bậc lương trước thời hạn đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang bảo đảm tính đồng bộ với các quy định của bảng lương mới.
Quy định về 9 loại phụ cấp theo chế độ tiền lương mới
Căn cứ quy định tại khoản 3.1 Tiểu mục 3 Mục 2 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, chính sách tiền lương mới thiết kế cơ cấu bao gồm: lương cơ bản (chiếm tỷ trọng khoảng 70% tổng quỹ lương) và các khoản phụ cấp (chiếm tỷ trọng khoảng 30% tổng quỹ lương). Bên cạnh đó, hệ thống tiền lương mới bổ sung chế độ tiền thưởng với quỹ tiền thưởng được thiết lập bằng khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm (không tính phần phụ cấp).
Quá trình cải cách đồng thời tiến hành sắp xếp lại toàn bộ các chế độ phụ cấp hiện hành nhằm bảo đảm tổng quỹ phụ cấp duy trì mức tối đa 30% tổng quỹ lương. Theo đó, lực lượng chức năng tiếp tục áp dụng các khoản phụ cấp kiêm nhiệm; phụ cấp thâm niên vượt khung; phụ cấp khu vực; phụ cấp trách nhiệm công việc; phụ cấp lưu động; phụ cấp phục vụ an ninh, quốc phòng và phụ cấp đặc thù dành riêng cho lực lượng vũ trang (quân đội, công an, cơ yếu).
Đáng chú ý, chính sách mới thực hiện tích hợp, sáp nhập một số nhóm phụ cấp hiện hành:
-
Thực hiện gộp phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp trách nhiệm theo nghề và phụ cấp độc hại, nguy hiểm thành một khoản duy nhất là phụ cấp theo nghề. Khoản phụ cấp này áp dụng đối với công chức, viên chức thuộc các ngành nghề, công việc có điều kiện lao động cao hơn mức bình thường và nhận chính sách ưu đãi của Nhà nước (bao gồm các lĩnh vực: giáo dục và đào tạo, y tế, tòa án, kiểm sát, thi hành án dân sự, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, hải quan, kiểm lâm, quản lý thị trường,…).
-
Thực hiện gộp phụ cấp đặc biệt, phụ cấp thu hút và trợ cấp công tác lâu năm tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn thành phụ cấp công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.
Như vậy, hệ thống phụ cấp thuộc chế độ tiền lương mới sẽ bao gồm 9 loại chính thức:
-
Phụ cấp kiêm nhiệm.
-
Phụ cấp thâm niên vượt khung.
-
Phụ cấp khu vực.
-
Phụ cấp trách nhiệm công việc.
-
Phụ cấp lưu động.
-
Phụ cấp ưu đãi theo nghề (phụ cấp theo nghề).
-
Phụ cấp công tác ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
-
Phụ cấp theo phân loại đơn vị hành chính và theo phân hạng đơn vị sự nghiệp công lập.
-
Phụ cấp áp dụng riêng đối với lực lượng vũ trang.
