CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
Mẹ chồng ngay từ đầu đã không ưa con dâu, ngày nhà có giỗ lớn. Mẹ bắt cô ngồi mâm dưới ăn để tránh mất mặt cả nhà. Nhưng khi khách vừa vào nhìn thấy cô đã nói một câu khiến mẹ chồng t:ái m:ặt…
Tôi tên Nhã, ba mươi hai tuổi. Có những tổn thương đã lùi sâu vào quá khứ, nhưng mỗi lần chợt nhớ lại tiếng đũa bát lạch cạch chen lẫn giọng xầm xì dưới khoảng sân gạch nhà chồng hôm giỗ năm ấy, tim tôi vẫn cuộn lên một nỗi cay đắng khôn cùng.
Tôi về làm dâu một làng quê ven biển ở Ninh Bình tròn ba năm. Căn nhà năm gian lợp ngói vảy cá của gia đình chồng có cây hồng xiêm già xòe bóng mát rưởi trước ngõ. Mẹ chồng tôi, bà Liễu, là người phụ nữ tiếng nạc tiếng mỡ, chặt chẽ nổi danh khắp xóm. Lời bà thốt ra trong dòng tộc chẳng khác nào mệnh lệnh. Bà coi trọng sĩ diện hơn cả miếng ăn, và trong suy nghĩ của bà, chỉ có người “có chức có quyền” mới đáng được nể trọng.
Chồng tôi là Nam, con trai thứ hai trong nhà. Anh trai lớn tên Huy đứng tên một xưởng đóng đồ gỗ mỹ nghệ trên huyện. Vợ anh Huy là chị Lan, người cực kỳ khéo mồm khéo miệng nhưng lại hay dèm pha, xỏ xiên người khác. Bà Liễu tự hào về vợ chồng anh chị lớn lắm, đi đâu cũng khoe khoang. Còn tôi, trong mắt mẹ chồng, chỉ là “đứa làm văn phòng xoàng xĩnh trên Hà Nội, sáng đi tối về, lương ba cọc ba đồng”.
Bà đâu biết được sự thật phía sau. Tôi chính là người sáng lập kiêm Tổng giám đốc của Thương hiệu Đồ gỗ & Nội thất An Nhiên – một doanh nghiệp đang sở hữu chuỗi showroom tại mười tỉnh thành với lực lượng nhân sự lên tới hơn hai trăm người. Thế nhưng, mỗi bận cùng Nam về quê, tôi luôn chọn xe khách, diện áo sơ mi giản dị, chân đi giày bệt và tóc búi gọn gàng.
Tất cả là vì một lời hứa. Ngày kết hôn, tôi nhẹ nhàng bảo Nam: “Anh để em giấu thân phận thật với nhà mình vài năm nhé. Em muốn mẹ quý em vì tình cảm chân thành của một đứa dâu con, chứ không phải vì cái danh xưng Giám đốc.” Nam trầm ngâm hồi lâu rồi gật đầu đồng ý. Vì vậy, trước mặt gia đình, anh chỉ bảo tôi “làm quản lý cho một công ty”. Bà Liễu nghe thấy hai chữ “quản lý” liền bĩu môi, đinh ninh tôi chỉ làm cái chức tổ trưởng quèn hay trưởng nhóm lặt vặt.
Suốt ba năm tròn, tôi im lặng chịu đựng những cái nhìn soi môi, coi thường ấy. Mỗi dịp lễ Tết hay giỗ chạp, tôi đều thu xếp về sớm, thức dậy từ bốn giờ sáng để đi chợ, nhặt rau, nhóm bếp, rửa cả đống bát đũa. Tôi tự nhủ, chỉ cần mình đối xử bằng tâm thành, sẽ có ngày mẹ chồng đón nhận.
Ngày hôm đó là đám giỗ ba năm của ông nội chồng. Họ hàng thân thích đổ về đông đủ, lên tới hơn sáu mươi người. Chồng tôi vướng chuyến công tác đột xuất ở Singapore từ tuần trước, dự định bay về sớm nhưng lại bị hoãn chuyến do thời tiết xấu. Anh gọi điện cho tôi lúc hờ hờ sáng, giọng đầy áy náy: “Em ở nhà chịu khó một chút nhé, anh đang đổi chuyến sớm nhất có thể.” Tôi nhẹ nhàng an ủi anh cứ yên tâm lo công việc.
Sân nhà chồng rộn ràng tiếng cười nói nghi ngút khói bếp. Tôi xắn tay áo làm không ngơi nghỉ từ lúc gà gáy: từ luộc gà, rán nem, làm gỏi cho đến gọt trái cây bày đĩa. Khi đồ ăn chuẩn bị dọn lên thì đôi bàn tay tôi đã ửng đỏ, rát xót vì ngấm nước lạnh và dầu mỡ.
Mâm cỗ mâm trên được kê ngay ngắn giữa gian nhà chính, phủ khăn trải bàn trắng tươm, bày dặm đủ ba mươi món sang trọng. Còn mâm dưới thì đẩy ra ngoài hiên, sát cạnh khu vực bếp nấu – chỗ vốn dành cho người làm thuê, đám trẻ nhỏ và mấy cụ già trong xóm.
Bà Liễu đảo mắt nhìn tôi một lượt từ đầu đến chân rồi lên tiếng, giọng sang sảng cho cả sân cùng nghe:
“Nhã này, con bước ra mâm dưới ngoài hiên mà ngồi cho tiện. Mâm trên gian chính là để tiếp khách quý với những người có chức sắc trong họ. Con ngồi ngoài đó còn linh hoạt bưng bê, thêm mắm thêm muối!”
Tôi khựng lại, tim thắt lại một nhịp. Chị Lan lập tức hùa theo, khóe môi nhếch lên nụ cười mỉa mai:
“Mẹ nói chuẩn quá còn gì! Mình làm nhân viên văn phòng nhỏ thì phải biết nhìn trước ngó sau, sống đúng vị trí của mình, không người ta lại bảo nhà mình không biết dạy dâu.”
Mấy bà cô trong họ bắt đầu thì thầm, cười khúc khích. Có người thở dài khẽ lắc đầu, có người giả vờ cúi xuống gắp thức ăn để né tránh ánh mắt của tôi. Anh Huy đang nâng chén rượu với mấy người họ hàng, nghe vậy cũng chỉ ho hắng vài tiếng rồi quay đi, coi như không liên quan.
Tôi không tranh cãi. Nhẹ nhàng mỉm cười cúi đầu chào mẹ chồng, tôi lẳng lặng bước ra ngoài hiên, ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp cạnh cụ Sáu. Cụ năm nay đã gần chín mươi, mắt lụa khụa, tai lãng, từ đầu buổi đến giờ chưa ai ngó ngàng hay gắp cho cụ miếng thức ăn nào.
Tôi gắp miếng chả lụa mềm đặt vào bát cụ, rót ngụm nước ấm rồi ghé sát tai nói lớn: “Cụ ăn từ từ thôi nhé ạ.” Cụ Sáu run run nắm lấy bàn tay tôi: “Con dâu nhà ai mà ngoan ngoãn, chu đáo quá.” Chỉ một câu nói đơn sơ ấy thôi mà khóe mắt tôi nóng bừng.
Lúc này, ở gian nhà chính, ông trưởng họ bước ra giữa gian thờ, cầm tờ giấy đỏ hắng giọng loan báo:
“Thưa toàn thể dòng họ, từ đường nhà ta năm nay hoàn thành khang trang là nhờ một vị mạnh thường quân đã công đức số tiền ba trăm triệu đồng. Vị này xin giấu tên, họ hàng ta vô cùng trân trọng tấm lòng vàng này!”
Cả sân nhà bắt đầu xì xào bàn tán. Chị Lan nhanh liếc sang chồng rồi ưỡn ngực đầy vẻ hãnh tiến. Bà Liễu thì nhìn anh Huy bằng ánh mắt rạng rỡ niềm tự hào: “Biết ngay là thằng Huy nhà tôi! Nó làm ăn được, lại luôn nhớ đến gốc gác tổ tiên.” Anh Huy gãi đầu gãi tai, cười trừ gượng gạo, không nhận cũng chẳng đốm lưỡi phủ nhận. Khoản tiền ba trăm triệu ấy chính là số tiền tôi đã âm thầm chuyển khoản từ ba tháng trước và dặn ban quản lý từ đường giữ kín danh tính, giờ đây nghiễm nhiên trở thành sĩ diện cho người khác.
Tôi chẳng buồn thanh minh, chỉ lặng lẽ cắm cúi bóc vỏ quả quýt đút cho cụ Sáu.
Ngay thời điểm ấy, trước ngõ vang lên tiếng động cơ xe hơi êm ru. Một chiếc Sedan đen bóng láng dừng lại ngay cổng làng. Anh Huy bật dậy như chạm phải dây điện, vội vã chạy ra nghênh đón, vừa đi vừa vuốt lại nếp áo: “Anh Thành đến rồi! Mời anh vào, quý hóa quá!”
Người đàn ông bước xuống xe khoảng năm mươi tuổi, phong thái lịch lãm trong bộ vest xám sang trọng, tay cầm giỏ hoa quả đắt tiền. Tôi vừa ngước lên đã nhận ra ngay – đó chính là ông Thành, Phó Tổng giám đốc phụ trách chuỗi cung ứng và thu mua của An Nhiên.
Hóa ra, anh Huy đã tốn không ít công sức mời bằng được ông Thành về dự giỗ để lấy lòng. Xưởng gỗ của anh Huy đang nộp hồ sơ xin trở thành nhà cung cấp linh kiện cho chuỗi An Nhiên – một hợp đồng trị giá hàng tỷ đồng mà cả nhà chồng tôi đã bàn ra tính vào suốt mấy tháng nay. Anh Huy chỉ biết ông Thành là người có quyền quyết định trực tiếp, chứ chưa bao giờ biết ai mới là chủ nhân thực sự đứng sau toàn bộ tập đoàn.
Bà Liễu luống cuống vội lau tay vào vạt áo, chỉnh lại mái tóc rồi đồn đả chạy ra dẫn khách vào gian chính, đàng hoàng kéo chiếc ghế ở đầu bàn mâm trên: “Mời sếp ngồi! Nhà quê mâm cao cỗ đầy chẳng có gì, mong sếp bỏ qua cho!”
Ông Thành gật đầu chào xã giao, nhưng ánh mắt ông không hề dừng lại ở mâm cỗ xa hoa giữa nhà. Ông lướt nhìn khắp khoảng sân rợp khói, qua những gương mặt xa lạ, rồi bất chợt sững người lại khi hướng mắt về phía góc hiên nhà…
Ông Thành đặt giỏ trái cây cao cấp xuống bàn. Toàn bộ quan khách dưới sân đột ngột im phăng phắc khi thấy vị khách sang trọng ấy không ngồi vào ghế mâm trên, mà lại rảo bước đi thẳng về phía góc hiên bếp bụi mờ.
Anh Huy hoảng hốt chạy theo đằng sau, giọng bối rối: “Anh Thành ơi, mâm trên sang trọng ở bên này cơ mà anh…”
Ông Thành hoàn toàn phớt lờ. Ông dừng lại ngay trước mặt tôi – người con dâu đang ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp bóc quýt cho cụ già. Ông hít một hơi sâu, chỉnh lại caravat, rồi trước sự ngỡ ngàng của tất cả mọi người, ông cúi gập người chín mươi độ, cất giọng kính cẩn và rõ ràng:
“Kính chào Chủ tịch! Em không ngờ lại gặp Chị ở đây. Chị về quê dự giỗ mà không cho văn phòng biết để tụi em xếp xe đưa đón Chị chu đáo hơn.”
Hai chữ “Chủ tịch” cất lên vang vọng giữa khoảng sân tĩnh lặng như một tiếng sét đánh ngang tai.
Chiếc đũa trên tay chị Lan rơi tạch xuống đất. Anh Huy đứng chết đứng như tượng đá, mặt cắt không còn một giọt máu. Bà Liễu tròn mắt, há miệng nhìn tôi rồi lại nhìn vị khách quý, đôi bàn tay run rẩy không kiểm soát.
Tôi nhẹ nhàng đặt quả quýt đã bóc sạch vào tay cụ Sáu, lấy khăn lau tay rồi đứng dậy, mỉm cười lịch sự với ông Thành:
“Anh Thành đấy à. Hôm nay tôi về làm nghĩa vụ dâu con trong nhà, công việc để sang một bên. Anh đến chơi là quý rồi, mời anh vào mâm trên dùng bữa với gia đình.”
Ông Thành vẫn giữ thái độ vô cùng mực thước:
“Thưa Chủ tịch, hồ sơ xét duyệt nhà cung cấp cho xưởng gỗ của anh Huy tuần trước em đã trình lên bàn làm việc của Chị. Chờ Chị duyệt chi tiết xong em mới dám ký kết ạ.”
Đến lúc này, toàn bộ sự thật mới vỡ ỡm. Hóa ra, “đứa con dâu làm văn phòng quèn” mà bà Liễu luôn coi thường, người dâu con phải thức khuya dậy sớm rửa bát bưng bê, lại chính là người nắm quyền sinh sát toàn bộ hợp đồng làm ăn sống còn của gia đình anh cả.
Chưa dừng lại ở đó, đúng lúc không khí đang đóng băng thì chú Thắng – đại diện Ban quản lý từ đường họ – bước tới, tay cầm sổ vàng công đức, ngơ ngác hỏi tôi:
“Cháu Nhã ơi, số tài khoản công đức ba trăm triệu tu sửa nhà tổ ba tháng trước đứng tên Nhã đúng không? Hôm nay chú mới đối chiếu lại danh sách ngân hàng để ghi sổ vàng dòng họ đây.”
Mọi sự thật đều đã sáng tỏ như ban ngày. Sự im lặng bao trùm lấy cả căn nhà ngói cũ. Không một ai thốt nổi một lời.
Bà Liễu mặt tái ngắt, đầu gối dường như muốn khuỵu xuống. Bà nhìn mâm cỗ mâm trên phủ khăn trắng tinh, rồi lại nhìn chiếc ghế nhựa thấp ngoài hiên sát bếp nơi tôi vừa ngồi. Sự tự cao, coi trọng vị thế xã hội mà bà luôn hãnh diện bấy lâu nay tan thành mây khói trong sự xấu hổ tột cùng. Chị Lan thì cúi gằm mặt, không dám ngẩng lên nhìn ai dù chỉ một giây.
Đúng lúc đó, một chiếc xe taxi đỗ trước cổng. Chồng tôi – anh Nam – bước xuống, hành lý còn chưa kịp cất, hối hả chạy vào sân:
“Em ơi! Anh về kịp rồi! Mọi người dùng cỗ chưa?”
Thấy bầu không khí gượng gạo đến ngạt thở cùng những gương mặt tái dại của gia đình, Nam lập tức hiểu ra mọi chuyện. Anh bước đến bên cạnh, nắm chặt lấy bàn tay còn vương mùi dầu mỡ của tôi.
Tôi nhìn mẹ chồng, ánh mắt vẫn giữ trọn sự điềm tĩnh và tôn trọng:
“Mẹ ơi, con xin lỗi vì đã không nói rõ công việc của mình từ đầu. Con chỉ nghĩ, đã là người một nhà thì tình cảm và sự chân thành mới là điều cốt lõi, chứ không phải địa vị hay tiền tài. Con ra mâm dưới ngồi không sao cả, nhưng xin mẹ đừng chia rẽ tình thân bằng những mâm cỗ sang hèn.”
Bà Liễu nghẹn ngào, hai mắt đỏ rơm rớm. Bà bước tiến lại gần tôi, giọng run run đứt quãng:
“Nhã… Mẹ sai rồi con ơi. Mẹ nông nổi, nông choèn nông sâu… Con vào gian chính ngồi với mẹ…”
Tôi nhẹ nhàng từ chối:
“Dạ thôi mẹ, con ngồi ngoài hiên ăn cỗ với cụ Sáu cho cụ vui. Đồ ăn con nấu, con ăn đâu cũng thấy ngon cả.”
Nói rồi, tôi kéo Nam cùng ngồi xuống chiếc ghế nhựa ngoài hiên. Ông Thành cũng vui vẻ xin một chiếc ghế nhựa ngồi cùng mâm với vợ chồng tôi và cụ Sáu. Gian nhà chính rực rỡ mâm cao cỗ đầy bỗng trở nên trống trải và lặng ngắt, còn góc hiên bếp nhỏ bé lại ngập tràn tiếng cười ấm áp.
Từ sau ngày hôm đó, bà Liễu thay đổi hoàn toàn. Bà không còn nhắc đến hai chữ “địa vị” hay “sang hèn” nữa, cũng không bao giờ phân biệt đối xử với bất kỳ ai. Và tôi hiểu, giá trị thực sự của một con người chưa bao giờ nằm ở mâm trên hay mâm dưới, mà nằm ở cách họ đối nhân xử thế và giữ gìn sự tử tế trong tâm hồn.
