Chiếc ô tô tô màu đen bóng loáng Nhanh gấp ở khúc cua làng, tiếng phanh “két” phong tai vang lên, rồi khuếch tán! — một chiếc xe hơi máy bão tuyết được hoàn thành tại nhà ra đường. Trứng tràn nhoe nhoét, vàng trắng trống rỗng giữa thời gian.
Ông lão hơn sáu mươi,phong cách người hài tử, tay chân chạy chạy xe dậy. Khuôn mặt ông tái đi vì tiếc, vì sợ. Người đi sơ sài là công ông đi mấy tuần cây số từ sáng sớm để bán tiền thuốc cho vợ.
Cửa xe ô tô mở ra, bước xuống là một gã đàn ông ăn mặc sang trọng, cổ tay đeo đồng hồ mét tiền, giọng hách dịch vang lên:
– “Trời đất! Ông đi kiểu gì vậy? Xe tôi mà chà một vết là ông thần nổi không?
Xem cả nhóm kéo dài. Ông lão gầm gằm, giọng khàn đi:
– “Dạ… chỉ là gà nhà quê thôi, cháu. Tôi đi chậm, mà xe cậu Gấp gấp quá…”
Gã nhà giàu khoanh tay cười khẩy, rút ví ra vài tờ tiền:
– “ Bỏ, đây, vài trăm dưỡng đủ mua lại cả đống này rồi! Lần sau ra đường thì tránh xa ô tô cho ra.”
Mọi người xung quanh nhìn cảnh ấy, không ai nói gì, chỉ thấy thương cho ông già. Ông từng chút từng hầm, gom lại, nói thêm lời nào.
Ba ngày sau, gã giàu đến công ty. Vừa bước vào cổng, bảo vệ lại:
– “Xin lỗi anh, hôm nay có đoàn thanh tra từ thiện của huyện đến, yêu cầu gặp Giám đốc Hưng.”
Kết thúc, tự động bước vào phòng xem. Nhưng khi cánh cửa mở ra, gã sơn người — ngồi giữa bàn là ông lão hôm nay, trong bộ áo sơ mi giản dị, bên cạnh là Chủ tiền huyện.
Ông lão nhìn, giọng trầm ấm nhưng béo nghị:
– “Tôi là Nguyễn Văn Hòa, Chủ tịch hỗ trợ nông dân nghèo. Hôm nay tôi chỉ muốn thử lòng một người mà chúng tôi định chọn làm đại sứ thiện nguyện.”
Căn phòng im phắc. Ngọc nhà giàu mặt tái, gắn bắp không nói nổi.
Ông Hòa chỉ quỳ cười:
– “Không phải ai đi xe cũ cũng nghèo, và không phải ai đi ô tô cũng giàu có thật đâu. Có những thứ quý hơn tiền — đó là lòng người.”
Từ hôm đó, người ta không còn thấy gã nhà giàu vũng hách nữa. Mỗi sáng, trước cổng công ty, Rửa bát thường dừng lại, mua mấy bó rau, thổi gió từ những người nông dân đi ngang. Và bao giờ cũng nói nhẹ nhàng, gần như một lời dạy lỗi:
– “Trứng này… chắc không thối đâu nhỉ?”