Trước ngày ly hôn. Những lần ra ngoài tôi nghi gặp nhân tình, thực ra là đến bệnh viện. Tin nhắn “kết quả không tốt” là kết quả xét nghiệm của chính Hà. Bác sĩ Lan nói: “Những lần đầu Hà luôn đi một mình. Chị từng hỏi sao không gọi chồng. Cô ấy cười bảo chồng bận, không muốn làm phiền.”
Tôi ngồi cạnh giường hỏi tại sao. Hà quay mặt ra cửa sổ. “Vì em biết nếu nói thật anh sẽ không bao giờ đồng ý ly hôn.” Cô ấy kể ngày biết có thai, hai vạch hiện lên, chân run. Định gọi tôi ngay thì thấy cuộc gọi nhỡ của bác sĩ Lan. Buổi chiều nhận tin ung thư. Một tờ giấy nói sắp làm mẹ, một tờ nói cuộc sống không còn như trước. Hà ngồi ghế đá sau bệnh viện gần một tiếng. Cô ấy biết nếu nói, tôi sẽ chữa, sẽ bỏ họp, bỏ trực, sẽ gánh đến kiệt sức. Cô ấy nhớ lần bố tôi bệnh, tôi sút tám cân. “Em không muốn mình trở thành người khiến anh sống lại những ngày ấy.” Vì vậy Hà cố tình để tôi nghi có người khác. Giấu điện thoại, không giải thích, khi tôi hỏi có người khác không thì không phủ nhận. “Em nghĩ nếu anh ghét em đủ nhiều, lúc em chết anh sẽ đỡ đau.”
Tôi đứng bật dậy. “Ai cho em nghĩ như vậy?” Hà nhìn tôi, nước mắt chảy: “Lúc đó em chỉ nghĩ được vậy.” Cô ấy định giữ con, nếu khỏe sẽ để con đến với tôi sau, nếu không qua được đã chuẩn bị giấy tờ. Tôi nắm tay cô ấy. “Anh không biết còn tư cách làm chồng, nhưng anh là cha của con em.”
Tôi đưa Hà về nhà. Căn phòng trọ mười mấy mét vuông, tủ lạnh trống, mấy túi đồ sơ sinh rẻ tiền, sổ tiết kiệm 127 triệu mang tên Nguyễn Minh An. Hà bán xe, bán trang sức cưới, nhận cơm từ thiện, giữ tiền cho con. “Em chỉ sợ con sinh ra không có gì.” Tôi nói từ nay chi phí hai mẹ con là trách nhiệm của tôi. Hà về chỉ vì con. Mẹ tôi biết sự thật, quỳ xuống xin lỗi. “Mẹ từng nói nếu hết tình thì đi cho sạch sẽ. Lúc ấy con đang mang cháu của mẹ.”
Những ngày sau tôi nấu cháo, đổi lịch họp, tối xoa chân khi phù. Hà sợ quen. “Em mất năm tháng mới quen được việc không có anh.” Tôi mang chiếc nôi cũ xuống. Hà chạm thành nôi, đúng chỗ năm tháng trước. “Ngày em đi, em đã định nói. Vì em biết nếu nói, anh sẽ không để em đi.”
Tình trạng xấu nhanh hơn. Trước ngày sinh, Hà đặt trước mặt ba món: cuốn sổ ghi từng lần con đạp, chiếc khăn len đan những đêm mất ngủ ở phòng trọ, và chiếc USB. “Cái này anh cất giúp em. Khi nào em không còn thì mở.” Cô ấy bắt tôi hứa: “Nếu có chuyện xảy ra, anh đừng nuôi con bằng cảm giác tội lỗi. Đừng biến mỗi sinh nhật của con thành ngày anh nhớ em đã đau.”
Tôi hứa. Hà cũng hứa sẽ cố.
Tiếng khóc con gái vọng ra từ sau cánh cửa. Minh An an toàn. Còn Hà được đẩy ra, mặt trắng hòa vào gối. Ở hồi sức, câu đầu tiên cô ấy hỏi: “Con đâu?” Khi được đặt con cạnh, Hà chạm ngón tay vào bàn tay con. “Con nắm tay mẹ rồi.” Đó là lần duy nhất.
Những ngày sau Hà mệt hơn. Một buổi chiều cô ấy hỏi tôi có hối hận không. “Anh chỉ hối hận không nhìn em kỹ hơn khi còn sống cùng nhau.” Gần sáng Hà gọi tôi: “Em xin lỗi vì đã ly hôn. Em tưởng làm vậy là tốt cho anh.” Rồi hỏi USB còn giữ không. “Khi nào em không còn thì mở.”
Hà ra đi sau khi chỉ kịp ôm con một lần. Đêm đầu tiên Minh An về nhà, con khóc đến sáng. Tôi ngồi cạnh nôi, mở USB. Video đầu tiên quay đúng ngày Hà biết có thai. Cô ấy cười ngượng: “Chào con. Hôm nay mẹ vừa biết con có mặt trên đời.” Những video sau ở phòng trọ, Hà vừa ăn cơm từ thiện vừa nói với con. “Hôm nay mẹ được thêm miếng trứng. Mẹ ăn hết phần của con rồi nhé.” Video cuối cùng, Hà ngồi trên giường nhà cũ, phía sau là chiếc nôi: “Minh An, nếu con xem được đoạn này thì có thể mẹ không còn ngồi cạnh con. Đừng thương mẹ bằng cách buồn. Bố con là người tốt, chỉ hay quên hỏi người ở nhà có mệt không. Nếu sau này bố ngồi một mình khóc, con ôm bố giúp mẹ nhé.”
Màn hình tối. Ngoài cửa sổ sáng dần. Tôi ngồi đó đến khi mẹ tôi đặt tay lên vai. Vài năm sau trước cổng bệnh viện có thêm bếp cơm không đồng mang tên Hà. Minh An lớn lên quanh căn bếp ấy. Một chiều con hỏi: “Bố ơi, mẹ có yêu bố không?” Tôi nhìn ảnh Hà: “Có. Mẹ yêu bố rất nhiều.” “Thế sao bố mẹ ly hôn?” Tôi im lâu rồi nói: “Vì đôi khi người lớn yêu nhau nhưng lại nghĩ im lặng là cách bảo vệ nhau.”
Chiếc nôi vẫn ở đó. Khăn len màu kem Hà đan vẫn được dùng mỗi khi trời lạnh. Đôi khi đêm khuya tôi ngồi cạnh con ngủ, nghe tiếng thở nhỏ, và nhớ bàn tay gầy từng đặt trên bụng dưới nắng tháng sáu, nhớ câu “có những chuyện biết muộn một chút sẽ đỡ đau hơn”. Biết sớm hay muộn, cuối cùng vẫn chỉ còn lại khoảng lặng ấy.
