CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
Vì nhà nghèo, cậu sinh viên chỉ dám gọi những món ăn rẻ nhất và thường cố tỏ ra mình đã no để dành dụm tiền gửi về quê. Nhìn thấu hoàn cảnh ấy, người phụ nữ bán cơm ở khu ký túc xá lặng lẽ thêm thức ăn vào phần của cậu mỗi ngày, nhưng chưa bao giờ nói ra sự thật. Suốt những năm đại học, sự giúp đỡ âm thầm ấy chưa từng ngừng lại. Cho đến nhiều năm sau, khi người phụ nữ ấy rơi vào cảnh khốn khó, sự xuất hiện bất ngờ của cậu học trò năm nào đã khiến cả khu phố nghẹn ngào.
Mười năm trước, Hoàng từ một vùng quê nghèo lên thành phố nhập học.
Cha mất khi cậu còn nhỏ. Mẹ quanh năm làm thuê, trồng rau và nuôi hai đứa em đang tuổi ăn học. Ngày Hoàng chuẩn bị lên đường, mẹ lục trong chiếc hộp sắt cũ, lấy ra một phong bì mỏng rồi đặt vào tay con.
Bên trong chỉ có hơn một triệu đồng.
Bà cố nở nụ cười, giọng nhẹ tênh:
— Con cứ cầm lấy mà dùng. Ở trên đó thiếu gì thì mua, đừng lo cho mẹ.
Hoàng siết chặt phong bì, nhìn đôi bàn tay chai sần của mẹ mà không nói được gì. Cậu hiểu số tiền này là những đồng bạc mẹ đã chắt chiu suốt nhiều tháng, thậm chí có thể là tiền bán mấy bao thóc cuối cùng trong nhà.
Ngày đầu đặt chân vào trường đại học, Hoàng đã tự nhủ với bản thân: nhất định không được tiêu hoang.
Cậu bỏ bữa sáng. Buổi trưa chỉ chọn món rẻ nhất. Buổi tối, nếu còn tiền thì mua hộp cơm bình dân, hết tiền thì ăn mì gói. Mỗi lần mẹ gọi điện, Hoàng đều cười nói:
— Con ở đây ăn uống đầy đủ lắm mẹ ạ. Mẹ đừng gửi thêm tiền cho con.
Nhưng sự thật là có những đêm, cậu phải uống nước lọc để quên đi cảm giác đói.
Một buổi trưa cuối tháng, khi trong túi chỉ còn vài chục nghìn, Hoàng bước vào một quán cơm nhỏ nằm phía sau khu giảng đường. Quán không sang trọng, chỉ có vài bộ bàn ghế nhựa và một người phụ nữ ngoài năm mươi tuổi đứng bán hàng.
Bà tên là Thu.
Hoàng nhìn bảng giá rất lâu rồi mới rụt rè hỏi:
— Cô ơi, phần cơm rẻ nhất ở đây bao nhiêu tiền ạ?
— Mười lăm nghìn thôi cháu.
Hoàng lập tức gật đầu.
— Vậy cô cho cháu một phần ạ.
Một lúc sau, bà Thu bưng ra một đĩa cơm nóng hổi. Ngoài cơm và rau, trên đĩa còn có một quả trứng chiên cùng vài miếng thịt kho.
Hoàng nhìn đi nhìn lại rồi ngẩng lên:
— Cô ơi, hình như cô lấy nhầm phần của cháu rồi ạ.
Bà Thu khoát tay:
— Không nhầm đâu. Hôm nay cô cho thêm.
— Nhưng cháu gọi phần mười lăm nghìn mà cô?
Người phụ nữ cười hiền:
— Thì hôm nay cô nấu dư. Để lâu cũng hỏng, cháu ăn giúp cô.
Hoàng ngập ngừng vài giây rồi mới cúi đầu cảm ơn.
Cậu nghĩ đó chỉ là một lần tình cờ.
Nhưng ngày hôm sau, khi quay lại quán, phần cơm của Hoàng vẫn nhiều hơn bình thường.
Ngày tiếp theo cũng vậy.
Rồi một tuần.
Rồi một tháng.
Mỗi khi những sinh viên khác gọi suất cơm bình dân, phần ăn của họ chỉ có vài món đơn giản. Riêng đĩa cơm của Hoàng lúc nào cũng có thêm một chút thịt, quả trứng hoặc vài miếng cá.
Có hôm bà Thu còn lén đặt thêm một bát canh bên cạnh rồi nói:
— Ăn đi cháu, hôm nay cô nấu nhiều quá.
Hoàng nhiều lần định từ chối nhưng bà luôn quay đi rất nhanh, như thể sợ cậu nhìn thấy điều gì đó.
Cậu không biết rằng mỗi tối sau khi đóng cửa quán, bà Thu đều âm thầm ghi nhớ tên những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Bà không thể giúp tất cả, nhưng nếu thấy ai thật sự cần, bà sẽ cố gắng giúp trong khả năng của mình.
Hoàng là một trong những người như thế.
Bà để ý thấy cậu luôn ngồi ở góc bàn gần cửa sổ. Cậu ăn rất chậm, không phải vì thưởng thức món ăn mà vì muốn vét sạch từng hạt cơm. Mỗi khi có miếng thịt, Hoàng thường để dành đến cuối cùng. Có những hôm cậu chỉ gọi một suất cơm trắng với rau, nhưng sau đó lại lén lấy điện thoại ra xem tin nhắn của mẹ rất lâu.
Một lần, bà Thu vô tình nghe được cuộc trò chuyện của Hoàng.
— Mẹ cứ giữ tiền mà mua thuốc cho em. Con trên này vẫn ổn. Con còn đi làm thêm nữa mà.
Hoàng nói vậy, nhưng ngay sau khi cúp máy, cậu ngồi lặng bên bàn, hai tay ôm lấy trán.
Bà Thu không hỏi gì.
Ngày hôm sau, phần cơm của Hoàng lại có thêm một miếng cá lớn hơn.
Suốt bốn năm đại học, cậu vẫn đến quán ấy.
Bốn năm cũng là bốn năm bà Thu âm thầm thêm thức ăn cho cậu.
Có lúc Hoàng nghi ngờ, nhưng mỗi lần hỏi, bà đều tìm một lý do rất tự nhiên:
— Hôm nay cô bán ế.
— Rau sắp hỏng rồi, ăn giúp cô.
— Thịt còn dư, để mai không ngon nữa.
— Cô nấu hơi nhiều, bỏ đi thì phí.
Hoàng tin những lời ấy.
Hoặc có lẽ, dù đã phần nào đoán ra sự thật, cậu vẫn giả vờ tin để bà Thu không cảm thấy mình đang thương hại cậu.
Bốn năm sau, Hoàng tốt nghiệp đại học.
Ngày cậu đến chào bà Thu, trên tay chỉ có một bó hoa nhỏ và một món quà được gói cẩn thận.
Cậu cúi đầu nói:
— Cô Thu, cảm ơn cô vì suốt những năm qua.
Bà Thu cười:
— Có gì đâu mà cảm ơn. Cháu học giỏi, sau này có việc làm ổn định là cô vui rồi.
Hoàng nhìn bà thật lâu rồi hỏi:
— Cô có biết suốt bốn năm qua, cô đã cho cháu ăn thêm bao nhiêu không?
Bà Thu khựng lại.
Hoàng cười, mắt đỏ hoe:
— Cháu biết hết rồi ạ. Cháu biết phần cơm của mình luôn nhiều hơn người khác. Cháu cũng biết những hôm quán không bán được, cô vẫn cố để dành thức ăn cho cháu.
Bà Thu quay mặt đi, giả vờ lau tay vào chiếc khăn cũ.
— Biết rồi thì quên đi. Người trẻ phải nhìn về phía trước.
Hoàng gật đầu.
Trước khi rời đi, cậu nói:
— Sau này nếu cô cần gì, nhất định phải nói với cháu.
Bà Thu chỉ cười:
— Lo cho cuộc sống của cháu trước đi.
Hoàng rời thành phố để lập nghiệp.
Những năm sau đó, cuộc sống của cậu dần thay đổi. Từ một chàng sinh viên nghèo, Hoàng trở thành kỹ sư cho một công ty xây dựng lớn. Cậu có công việc ổn định, mua được căn nhà nhỏ và thường xuyên gửi tiền về quê chăm sóc mẹ.
Dù bận rộn, Hoàng vẫn không quên quán cơm năm nào.
Mỗi dịp trở lại thành phố, cậu đều ghé qua tìm bà Thu.
Nhưng đến một ngày, quán cơm đã đóng cửa.
Hoàng hỏi thăm những người xung quanh thì biết bà Thu đang gặp chuyện.
Sau khi chồng mất, bà sống một mình. Vài năm trước, con trai duy nhất của bà bị tai nạn, phải điều trị dài ngày. Toàn bộ số tiền dành dụm bao năm đều lần lượt tiêu hết. Quán cơm nhỏ cũng phải sang lại để trả nợ viện phí.
Đến khi Hoàng tìm được căn phòng trọ cũ của bà, người phụ nữ từng luôn tươi cười ấy đã gầy đi rất nhiều.
Bà Thu ngồi bên chiếc bàn nhỏ, trước mặt là một chồng giấy tờ viện phí.
Nhìn thấy Hoàng, bà sững người.
— Cháu… sao lại về đây?
Hoàng không trả lời ngay.
Cậu bước đến, cúi xuống nắm lấy đôi bàn tay gầy guộc của bà.
— Cô gặp chuyện lớn như vậy mà không nói với cháu sao?
Bà Thu vội rút tay lại:
— Chuyện của cô, cháu lo làm gì? Cháu còn gia đình, còn công việc…
Hoàng bật cười nhưng đôi mắt đã đỏ lên:
— Cô còn nhớ ngày trước cô từng nói gì với cháu không? Cô bảo sau này cháu có việc làm thì phải sống thật tốt. Nhưng cô cũng từng nói, nếu cháu cần gì thì cứ nói với cô.
Bà Thu im lặng.
Hoàng lấy ra một tập hồ sơ đặt lên bàn.
— Cháu đã tìm hiểu tình hình của em trai cô. Bệnh viện đã đồng ý cho điều trị tiếp. Những khoản viện phí còn thiếu, cháu sẽ lo.
Bà Thu sững sờ:
— Không được… cô không thể nhận số tiền này.
— Đây không phải tiền bố thí đâu cô.
Hoàng nhìn bà, giọng nghẹn lại:
— Đây là phần cơm cô đã cho cháu thêm suốt bốn năm.
Bà Thu bật khóc.
— Có mấy miếng cơm thôi mà…
Hoàng lắc đầu:
— Với cô có thể chỉ là vài miếng thịt, một quả trứng hay bát canh. Nhưng với cháu ngày ấy, đó là những bữa ăn giúp cháu có sức học tiếp. Là những ngày cháu không phải nhịn đói. Là cảm giác mình không hoàn toàn đơn độc giữa một thành phố xa lạ.
Người phụ nữ đưa tay lau nước mắt nhưng càng lau, nước mắt càng rơi nhiều hơn.
Hoàng tiếp tục:
— Cô đã giúp cháu mà không cần cháu trả ơn. Nhưng hôm nay, xin cô hãy cho cháu được giúp lại cô. Không phải vì cháu thương hại cô. Mà vì cô đã từng là người cứu cháu trong những năm tháng khó khăn nhất.
Tin Hoàng trở về giúp bà Thu nhanh chóng lan ra cả khu phố.
Những người từng biết câu chuyện cũng lần lượt tìm đến. Người góp tiền, người mang đồ ăn, người giúp sửa lại căn phòng cũ. Có người còn nói:
— Ngày trước cô Thu từng giúp rất nhiều sinh viên. Bây giờ đến lượt mọi người giúp lại cô ấy.
Chỉ trong một thời gian ngắn, bà Thu đã nhận được sự hỗ trợ từ rất nhiều người.
Sau khi sức khỏe của con trai bà dần ổn định, Hoàng đề nghị giúp bà mở lại quán cơm.
Nhưng lần này, quán không chỉ bán cơm.
Hoàng sửa sang lại toàn bộ căn nhà cũ, biến tầng dưới thành một quán ăn nhỏ. Trên bức tường bên trong, cậu đặt một tấm bảng với dòng chữ:
“Không ai nên phải nhịn đói khi đang cố gắng học tập.”
Mỗi ngày, quán dành một số suất ăn miễn phí cho những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
Bà Thu ban đầu ngại ngùng:
— Cô già rồi, làm sao quản lý nổi?
Hoàng cười:
— Cô chỉ cần nấu ăn thôi. Những việc còn lại để cháu lo.
Vài tháng sau, quán cơm nhỏ lại đông khách như trước.
Nhưng có một điều khác biệt.
Mỗi khi nhìn thấy một sinh viên nghèo bước vào, bà Thu luôn lặng lẽ cho thêm một chút thức ăn vào đĩa.
Có người hỏi:
— Sao cô cứ cho thêm thế?
Bà chỉ cười:
— Vì đôi khi một phần cơm đầy hơn một chút có thể giúp một người đi tiếp được rất xa.
Nhiều năm sau, Hoàng đã trở thành một người thành đạt. Nhưng mỗi lần có ai hỏi điều gì đã giúp cậu vượt qua những năm tháng nghèo khó nhất, cậu không nhắc đến học bổng, cũng chẳng nói về công việc đầu tiên.
Cậu chỉ nhớ đến một quán cơm nhỏ phía sau giảng đường.
Nhớ người phụ nữ luôn nói rằng mình “nấu dư thức ăn”.
Và nhớ những đĩa cơm đầy hơn một chút.
Bởi trong cuộc đời, có những sự giúp đỡ chẳng bao giờ được ghi thành giấy tờ, cũng không cần người nhận phải cúi đầu biết ơn. Nhưng nhiều năm sau, khi người đã từng dang tay giúp mình gặp khó khăn, tình nghĩa ấy vẫn có thể trở về theo một cách trọn vẹn nhất.
Đôi khi, một miếng thịt thêm vào đĩa cơm không chỉ làm một người no bụng.
Nó có thể trở thành lý do để một người tiếp tục cố gắng.
Và cũng có thể trở thành một món nợ ân tình mà cả đời người ta không bao giờ muốn quên.
