CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
MẸ NGOẠI TÌNH SUỐT 30 NĂM, BỐ BỊ CẢ LÀNG CHẾ GIỄU LÀ KẺ HÈN NHÁT. ĐẾN TIỆC MỪNG THỌ 70 TUỔI CỦA MẸ, ÔNG MỚI KHIẾN TẤT CẢ PHẢI SỮNG SỜ TRƯỚC MÓN QUÀ ĐẶC BIỆT CỦA MÌNH…
Tôi tên là Lê Minh Thành, năm nay 42 tuổi.
Suốt những năm tháng trưởng thành, trong mắt tôi, bố mình – ông Lê Văn Phúc – luôn là người đàn ông đáng thương nhất làng.
Người ngoài gặp mặt vẫn gọi ông bằng hai tiếng thân tình là chú Phúc. Nhưng mỗi khi ông vừa quay lưng, những lời chế giễu lại bắt đầu vang lên.
Có người gọi ông là kẻ bị vợ phản bội, có người còn cười cợt rằng ông Phúc có lẽ là người đàn ông rộng lượng nhất thiên hạ, bởi vợ công khai qua lại với người khác suốt mấy chục năm mà ông vẫn chẳng buồn nổi giận.
Người khiến gia đình tôi trở thành đề tài bàn tán chính là mẹ tôi, bà Nguyễn Thị Hạnh, và người đàn ông hàng xóm tên Trần Văn Quang.
Chuyện của hai người ấy đã chẳng còn xa lạ với bất cứ ai trong làng.
Mọi chuyện bắt đầu từ năm tôi lên 6 tuổi.
Hôm ấy, bố phải đi làm xa mấy ngày. Nửa đêm, tôi tỉnh giấc vì khát nước, quay sang không thấy mẹ đâu nên lò dò xuống giường đi tìm.
Khi đi ngang qua căn nhà kho phía sau bếp, tôi nghe thấy tiếng người nói chuyện bên trong. Cánh cửa gỗ không đóng kín, ánh đèn vàng hắt ra một khe nhỏ.
Tôi tò mò ghé mắt nhìn vào.
Cảnh tượng trước mắt khiến tôi ngây người: Mẹ đang ôm chú Quang, hai người đứng sát vào nhau, thân mật đến mức tôi chưa từng thấy bao giờ.
Mẹ phát hiện ra tôi, lập tức buông tay người đàn ông kia rồi bước tới kéo tôi ra ngoài.
Bà cau mày, khẽ nói:
“Con nít không ngủ mà chạy lung tung làm gì? Mau về giường đi. Mẹ với chú Quang đang bàn chuyện công việc.”
Tôi ngoan ngoãn gật đầu.
Nhưng trong đầu đứa trẻ 6 tuổi khi ấy vẫn đầy thắc mắc. Tôi không hiểu tại sao bàn chuyện công việc lại phải ôm nhau như thế.
Sáng hôm sau, khi bố trở về, tôi ngồi bên bàn ăn hỏi:
“Bố ơi, sao chú Quang cứ hay đến nhà mình thế?”
Bố đang ăn cơm bỗng khựng lại vài giây.
Sau đó, ông bình thản đáp:
“Chúng ta là hàng xóm, có việc gì thì giúp đỡ nhau. Con còn nhỏ, phải biết lễ phép với người lớn.”
Nói xong, ông mỉm cười xoa đầu tôi rồi tiếp tục ăn cơm.
Năm đó, bố 32 tuổi, làm công nhân tại một xưởng chế biến gỗ ở thị trấn. Mẹ là giáo viên tiểu học của xã. Còn chú Quang làm thủ quỹ tại hợp tác xã nông nghiệp.
Nhà chú ấy nằm sát vách nhà tôi, chỉ cách nhau một con ngõ hẹp.
Vợ chú Quang là cô Đặng Thị Mai, một người phụ nữ hiền lành nhưng sức khỏe yếu. Cô thường xuyên phải nằm viện, quanh năm uống thuốc, rất ít khi ra khỏi nhà.
Năm tôi lên 8, những lời bàn tán về mẹ và chú Quang bắt đầu lan rộng.
Người thì kể đã tận mắt nhìn thấy chú Quang lẻn ra từ cửa sau nhà tôi lúc gần sáng. Người khác lại nói từng bắt gặp hai người ngồi trong căn nhà kho suốt cả buổi chiều, đến khi trời tối mới bước ra.
Ban đầu, tôi chẳng hiểu người lớn đang nói gì.
Cho đến một hôm, mấy đứa bạn cùng lớp chặn tôi ở cổng trường, cười nhạo:
“Bố mày bị chú Quang cướp mất vợ rồi!”
Một đứa khác còn cố tình gọi tôi là đứa trẻ không biết bố ruột là ai.
Tôi tức tưởi chạy về nhà hỏi mẹ.
Không ngờ, thay vì giải thích, bà lại tát tôi một cái thật mạnh.
“Đừng có nghe mấy lời linh tinh ngoài đường! Người ta ghen ghét gia đình mình nên mới bịa chuyện. Từ nay còn nhắc lại thì đừng trách mẹ!”
Tôi ôm má khóc nức nở.
Tối hôm đó, bố nhìn thấy vết đỏ trên mặt tôi nhưng không hỏi mẹ đã xảy ra chuyện gì.
Ông chỉ lặng lẽ vào bếp, nấu một bát mì nóng, đập thêm quả trứng gà rồi đặt trước mặt tôi.
“Ăn đi con, khóc nhiều sẽ đau bụng.”
Tôi vừa ăn vừa khóc.
Còn bố ngồi bên cạnh, chẳng nói thêm lời nào.
Thời điểm ấy, ở vùng quê chúng tôi, chuyện vợ chồng ly hôn là điều rất khó được chấp nhận. Nếu bố làm lớn chuyện, mẹ có thể mất công việc giáo viên, còn chú Quang cũng khó giữ được vị trí ở hợp tác xã.
Hơn nữa, vợ chú Quang vốn bệnh nặng. Nếu biết chồng mình phản bội, chẳng ai dám chắc cô ấy sẽ chịu đựng nổi cú sốc ấy.
Vì vậy, mọi người đều cho rằng bố tôi đang cố nhẫn nhịn để giữ thể diện cho gia đình.
Nhưng sự nhẫn nhịn ấy lại trở thành lý do để người khác chế giễu ông.
Càng lớn, mẹ càng chẳng buồn che giấu mối quan hệ với chú Quang.
Sau này, trên bức tường ngăn cách hai gia đình còn xuất hiện một cánh cửa nhỏ thông sang sân nhà tôi.
Mẹ giải thích rằng mở cửa như vậy để hai bên tiện qua lại khi có việc.
Nhưng ai trong làng cũng hiểu cánh cửa ấy được dùng vào mục đích gì.
Điều khiến tôi khó tin hơn cả là bố còn tự tay sửa lại lối đi, thay bản lề và lắp thêm một cánh cửa gỗ chắc chắn.
Một lần, bác Tư hàng xóm uống rượu cùng bố, cuối cùng không nhịn được mà hỏi:
“Anh Phúc, tôi nói thật nhé, anh định chịu đựng đến bao giờ? Vợ anh làm chuyện chẳng ra gì, cả làng đều biết, sao anh vẫn cứ bình chân như vại?”
Bố nâng chén rượu, uống một ngụm rồi đáp:
“Người ta sống cuộc đời của người ta, tôi sống cuộc đời của tôi. Quan tâm làm gì cho mệt?”
Bác Tư thở dài:
“Anh đúng là người tốt, nhưng tốt quá đôi khi lại thành thiệt thòi.”
Bố chỉ cười, không nói thêm.
Năm tôi 12 tuổi, tôi đã đủ lớn để hiểu những chuyện đang xảy ra.
Tôi căm ghét mẹ vì đã phản bội bố. Tôi ghét chú Quang vì phá hoại gia đình người khác. Nhưng kỳ lạ hơn, tôi còn giận chính bố mình.
Tôi không hiểu tại sao ông có thể chịu đựng được tất cả.
Tại sao ông không ly hôn?
Tại sao ông không một lần đứng lên bảo vệ danh dự của mình?
Tại sao tôi phải mang tiếng cười của bạn bè chỉ vì sự nhu nhược của ông?
Có lần, tôi hỏi thẳng:
“Bố có sợ mẹ không?”
Bố đang sửa chiếc xe đạp ngoài sân, nghe vậy liền ngẩng đầu.
“Không.”
“Vậy sao bố không bỏ mẹ?”
Ông đặt chiếc cờ lê xuống, nhìn tôi một lúc rồi nói:
“Sau này lớn lên, con sẽ hiểu có những chuyện không đơn giản như con nghĩ.”
Tôi không chấp nhận câu trả lời ấy.
Năm tôi 14 tuổi, vợ chú Quang qua đời.
Người trong làng xì xào rằng cô Mai đã chịu đựng quá nhiều tổn thương, cuối cùng sức khỏe không thể gắng gượng thêm.
Trong đám tang, mẹ tôi khóc rất nhiều, thậm chí còn khóc lớn hơn cả những người thân trong gia đình chú Quang.
Con trai chú ấy là Trần Đức Anh, hơn tôi hai tuổi, đứng trước linh cữu mẹ với đôi mắt đỏ ngầu.
Ánh mắt anh ta nhiều lần hướng về phía mẹ tôi, chất chứa sự căm phẫn không thể che giấu.
Từ ngày ấy, mỗi lần gặp nhau, Đức Anh đều tránh mặt tôi.
Khoảng sáu tháng sau đám tang, chú Quang bắt đầu công khai qua lại và ăn ở thường xuyên tại nhà tôi.
Ban ngày, chú ấy dùng cơm cùng mẹ. Có hôm tối đến lại về nhà bên cạnh, có hôm ở luôn trong căn phòng phía sau nhà tôi.
Bố còn dọn riêng một căn phòng cho chú sử dụng.
Chuyện ấy khiến cả làng được dịp bàn tán.
Có người nói bố tôi chẳng khác nào nuôi người đàn ông đang qua lại với vợ mình.
Có người lại bảo ông Phúc chắc chắn có vấn đề về thần kinh nên mới có thể chấp nhận chuyện hoang đường như vậy.
Tôi càng ngày càng không muốn trở về nhà.
Năm thi đỗ vào trường cấp ba trên huyện, tôi từng nổi giận với bố.
Tôi nói muốn đổi họ, không muốn tiếp tục mang họ Lê nữa.
Bố nghe xong liền sa sầm mặt.
Đó là lần đầu tiên ông đánh tôi.
Một cái tát không quá mạnh nhưng đủ khiến tôi đứng chết lặng.
Ông nghiêm giọng:
“Con sinh ra mang họ Lê thì cả đời này vẫn là người nhà họ Lê. Đừng bao giờ nghĩ đến chuyện đổi họ chỉ vì vài lời ngoài miệng thiên hạ.”
Tôi hét lên:
“Bố có biết người ta cười bố thế nào không? Đi đâu con cũng bị người khác nhắc đến chuyện của mẹ. Bố không thấy nhục à?”
Bố nhìn tôi, giọng vẫn rất bình tĩnh:
“Người khác muốn cười thì cứ để họ cười.”
Tôi tức đến run người.
“Rốt cuộc bố có còn là đàn ông không?”
Bố im lặng rất lâu.
Sau đó, ông nhìn thẳng vào mắt tôi và nói:
“Bố có phải đàn ông hay không, không cần người ngoài đứng ra đánh giá.”
Khi ấy, tôi cho rằng ông chỉ đang cố tìm một câu nói để che đậy sự yếu đuối của mình.
Nhưng đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ ánh mắt của bố khi nói câu ấy.
Không tức giận, không đau khổ, cũng chẳng có chút xấu hổ nào.
Nó bình thản đến mức khiến người ta khó hiểu.
Khi mẹ bước sang tuổi 50, chú Quang cũng chính thức nghỉ hưu.
Hai người càng ngày càng công khai thân thiết.
Họ cùng nhau đi chợ, đi tập thể dục buổi sáng, thỉnh thoảng còn tham gia các buổi văn nghệ của hội người cao tuổi.
Còn bố vẫn đều đặn đi làm ở xưởng gỗ.
Mỗi sáng, ông dậy từ 5 giờ, tự nấu bữa sáng rồi đạp xe đi làm. Chiều về, ông tự nấu cơm, ăn một mình, sau đó tưới rau và xem chương trình thời sự.
Mẹ ngồi phòng khách nói chuyện với chú Quang, bố sẽ lặng lẽ vào phòng ngủ.
Mẹ đi chơi cùng chú Quang, bố ở nhà sửa mái hiên hoặc chăm sóc vườn rau.
Cuộc sống của ông cứ lặp đi lặp lại như thế suốt nhiều năm.
Người trong làng ban đầu chế giễu, sau đó chuyển sang thương hại.
Không ít người khuyên bố nên ly hôn.
Họ nói tôi đã trưởng thành, mẹ cũng đã lớn tuổi, chẳng còn lý do gì để ông tiếp tục chịu đựng.
Nhưng bố vẫn chỉ có một câu trả lời:
“Đời người ai cũng có việc phải lo. Cứ sống tốt phần mình là được.”
Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi ở lại thành phố làm việc.
Mỗi năm tôi chỉ trở về quê vào dịp Tết hoặc khi gia đình có việc quan trọng.
Có lần, tôi về nhà đúng lúc bố đang cuốc đất trồng rau ngoài sân.
Trong nhà, mẹ và chú Quang ngồi trên ghế sofa xem chương trình ca nhạc.
Tôi nhìn cảnh tượng ấy, trong lòng lại thấy nghẹn ngào.
“Bố, bố thật sự không thấy tủi thân sao?”
Bố dừng tay, lấy khăn lau mồ hôi.
“Tủi thân chuyện gì?”
“Bố ở ngoài này làm việc, còn mẹ với chú Quang ở trong nhà như vợ chồng. Bố không thấy mình đáng thương à?”
Bố bật cười.
“Bố trồng rau của bố, họ xem tivi của họ. Có gì mà đáng thương?”
Tôi không nhịn được nữa:
“Bố có thể mạnh mẽ một lần được không?”
Ông nhìn tôi, chậm rãi đáp:
“Con à, mạnh mẽ không phải là làm điều gì đó để thiên hạ nhìn thấy. Có những việc, chỉ người trong cuộc mới biết mình đang làm gì.”
Tôi nghe mà chẳng hiểu.
Trong suy nghĩ của tôi khi ấy, bố chỉ đang tự an ủi bản thân.
Đến sinh nhật 60 tuổi của mẹ, gia đình tổ chức một bữa tiệc khá lớn tại nhà văn hóa xã.
Mười bàn tiệc được bày biện cẩn thận.
Chú Quang ngồi sát bên mẹ, còn bố ngồi ở phía đối diện.
Có người nâng chén trêu đùa:
“Anh Quang với chị Hạnh đúng là có tướng phu thê. Hai người đứng cạnh nhau trông chẳng khác nào vợ chồng.”
Mẹ chỉ cười, chẳng hề phản bác.
Chú Quang cũng vui vẻ nâng ly.
Trong khi đó, bố vẫn bình thản cảm ơn từng người đã đến dự sinh nhật vợ mình.
Hôm ấy, tôi uống khá nhiều rượu.
Sau bữa tiệc, tôi kéo bố ra một góc rồi nói:
“Bố định chịu đựng đến bao giờ? Nếu bố còn chút tự trọng thì hãy ly hôn đi!”
Bố nhìn tôi:
“Ly hôn rồi thì cuộc sống có thay đổi được gì không?”
Tôi tức giận:
“Sao lại không? Ít nhất bố cũng không phải tiếp tục làm trò cười cho cả làng!”
Ông đặt chén trà xuống, nhìn tôi rất lâu rồi nói:
“Con có biết không, người cười người khác chưa chắc đã là người chiến thắng. Còn người im lặng chưa chắc đã là người thua cuộc.”
Tôi cười nhạt, cho rằng bố đang nói những lời vô nghĩa.
Nhưng sau này, tôi mới nhận ra ông chưa từng nói một câu nào mà không có lý do.
Năm nay, mẹ tôi tròn 70 tuổi.
Người đứng ra tổ chức tiệc mừng thọ lần này không ai khác chính là chú Quang.
Chú ấy đã 75 tuổi, sức khỏe vẫn khá tốt, đi đứng nhanh nhẹn. Sau nhiều năm làm việc ở hợp tác xã, chú có quan hệ rộng và được nhiều người trong vùng kính nể.
Bữa tiệc được đặt tại nhà hàng Hồng Phúc lớn nhất thị trấn, dự kiến có 20 bàn, mỗi bàn trị giá gần 3 triệu đồng theo thực đơn đã chọn.
Ngay từ nửa tháng trước, chú Quang đã tất bật chuẩn bị.
Nào là đặt bàn, chọn món, in thiệp mời, sắp xếp chỗ ngồi.
Mẹ tôi gặp ai cũng không giấu được vẻ hãnh diện.
“Ông Quang cứ nhất định phải làm lớn. Tôi bảo tuổi này rồi, tổ chức đơn giản thôi cũng được, nhưng ông ấy không chịu.”
Cách mẹ nói chuyện khiến người ngoài nghe vào đều nghĩ hai người đã là vợ chồng từ lâu.
Bố biết chuyện tổ chức tiệc trước ngày mừng thọ khoảng mười hôm.
Hôm ấy, chú Quang sang nhà bàn bạc về vị trí ngồi của khách.
Chú đứng giữa sân, nói với bố:
“Anh Phúc, hôm đó anh cứ ngồi bàn chính nhé. Tôi sẽ ngồi cạnh chị Hạnh để tiện tiếp khách. Anh không có ý kiến gì chứ?”
Bố đang tưới mấy luống rau, nghe vậy liền tắt vòi nước.
“Ông cứ sắp xếp theo ý mình.”
Chú Quang bật cười:
“Tôi biết ngay anh là người hiểu chuyện mà!”
Bố không trả lời, chỉ cúi xuống tiếp tục công việc.
Tối hôm đó, tôi gọi điện về hỏi bố có cần tôi thu xếp thời gian về quê không.
Bố nói rất dứt khoát:
“Con phải về. Lần này nhất định phải có mặt.”
Tôi hơi bất ngờ.
“Có chuyện gì quan trọng sao bố?”
“Không có gì. Mừng thọ mẹ con mà, cả nhà phải đông đủ.”
Tôi ngập ngừng hỏi:
“Bố không thấy khó chịu khi chú Quang đứng ra tổ chức sao?”
Bố cười qua điện thoại:
“Bố có gì phải khó chịu? Mẹ con 70 tuổi rồi, được nhiều người đến chúc mừng cũng là chuyện vui.”
Tôi cúp máy mà trong lòng vẫn cảm thấy bất an.
Ngày trước buổi tiệc, tôi lái xe từ thành phố về quê.
Vừa bước vào sân, tôi đã thấy khu vườn của bố xanh mướt.
Một luống rau cải, một luống cà chua, mấy gốc ớt và hàng hành lá được chăm sóc ngay ngắn.
Bố đang ngồi trong bếp băm thịt.
Tôi hỏi:
“Bố làm gì đấy?”
“Bố chuẩn bị nhân gói bánh.”
Tôi nhìn chiếc thớt đầy thịt băm, ngạc nhiên:
“Ngày mai đã đặt tiệc ở nhà hàng rồi, bố còn làm bánh làm gì?”
Bố đáp:
“Mai mọi người đến nhà hàng ăn uống. Bố vẫn muốn tự làm chút đồ ăn ở nhà.”
Tôi hỏi tiếp:
“Bố không định đến nhà hàng cùng mọi người à?”
Ông ngẩng đầu:
“Ai bảo không? Bố vẫn đến chứ.”
“Vậy sao bố phải chuẩn bị đồ ăn riêng?”
Bố chỉ cười:
“Có những việc ngày mai con sẽ hiểu.”
Tối hôm đó, chú Quang mang sang hai chai rượu ngoại.
Vừa vào nhà, chú đã nói:
“Anh Phúc, mai anh cứ ngồi yên ở bàn chính. Để tôi đứng lên tiếp khách và mời rượu. Chị Hạnh hôm đó là nhân vật chính, chúng ta phải để bà ấy vui vẻ.”
Bố nhận hai chai rượu, đặt lên bàn.
“Được, ông cứ lo liệu.”
Chú Quang ngồi xuống ghế, bắt chéo chân rồi nói:
“Anh Phúc, nói thật, những năm qua chị Hạnh cũng khiến anh phải vất vả nhiều rồi.”
Bố rót một chén trà đặt trước mặt chú.
“Ai sống cũng có những chuyện riêng phải lo.”
Chú Quang nhấp ngụm trà, cười đầy hài lòng:
“Anh đúng là người rộng lượng. Nếu đổi lại là tôi, chưa chắc đã làm được như anh.”
Bố nhìn chú ấy, nở nụ cười rất nhẹ.
“Tôi hiểu. Tôi hiểu nhiều chuyện hơn ông nghĩ đấy.”
Chú Quang nghe vậy chỉ cười, sau đó đứng dậy vỗ vai bố rồi ra về.
Bố cầm hai chai rượu cất vào chiếc tủ gỗ, khóa lại cẩn thận.
Trong phòng khách, mẹ vẫn đang xem chương trình cải lương, thỉnh thoảng còn ngân nga theo lời bài hát.
Tôi ngồi cạnh bố, không kìm được nữa.
“Bố, con hỏi thật. Ngày mai bố định làm gì?”
Bố không nhìn tôi, chỉ chăm chú theo dõi màn hình tivi.
Một lúc sau, ông mới nói:
“Ngày mai con cứ ngồi cạnh bố. Đừng vội làm gì cả.”
Sáng hôm sau, mẹ dậy từ rất sớm.
Bà mặc chiếc áo dài đỏ được đặt may riêng, đeo dây chuyền vàng, vòng tay vàng và đôi khuyên tai sáng lấp lánh.
Chú Quang cũng xuất hiện trong bộ vest màu đen, tóc chải chuốt cẩn thận, trông vô cùng lịch sự.
Còn bố chỉ mặc chiếc áo khoác xám đã cũ cùng chiếc quần vải đơn giản.
Tôi nhìn bố rồi nói:
“Bố thay bộ khác đi. Hôm nay đông người, bố ăn mặc thế này không hợp lắm.”
Bố nhìn xuống quần áo mình.
“Bộ này sạch sẽ, mặc thoải mái là được.”
Mẹ đi ngang qua, liếc nhìn ông một cái rồi quay đi.
Chú Quang còn tỏ vẻ nhiệt tình:
“Anh Phúc, nếu không có quần áo đẹp thì lấy bộ vest của tôi mặc tạm cũng được.”
Bố xua tay:
“Không cần đâu. Tôi quen mặc thế này rồi.”
Đúng 11 giờ trưa, cả gia đình có mặt tại nhà hàng.
Trước cửa lớn treo một tấm băng rôn đỏ nổi bật:
CHÚC MỪNG THỌ 70 TUỔI BÀ NGUYỄN THỊ HẠNH – PHÚC NHƯ ĐÔNG HẢI, THỌ TỶ NAM SƠN.
Mẹ cười rạng rỡ, liên tục đứng chụp ảnh cùng khách mời.
Người trong làng gần như đến đông đủ. Từ trưởng thôn, cán bộ hội phụ nữ, những đồng nghiệp cũ của mẹ cho đến các gia đình hàng xóm lâu năm.
Con trai chú Quang là Trần Đức Anh cũng trở về.
Anh ta hiện đang kinh doanh vật liệu xây dựng trên thành phố, đi xe sang và ăn mặc khá bảnh bao.
Khi nhìn thấy tôi, anh ta chỉ gật đầu chào lấy lệ rồi đi thẳng vào trong.
Đúng 12 giờ, bữa tiệc chính thức bắt đầu.
Bàn trung tâm có tám người: mẹ, chú Quang, bố, tôi, trưởng thôn, chủ tịch hội phụ nữ, hiệu trưởng cũ của mẹ và Đức Anh.
Người đầu tiên đứng lên phát biểu chính là chú Quang.
Chú cầm micro, nói một bài khá dài, ca ngợi những đóng góp của mẹ đối với sự nghiệp giáo dục tại địa phương.
Chú kể mẹ đã dành cả tuổi trẻ cho học sinh, tận tụy với nghề và giúp đỡ rất nhiều gia đình nghèo.
Cả hội trường vang lên tiếng vỗ tay.
Tiếp đó, trưởng thôn cũng đứng lên phát biểu, nhấn mạnh mẹ là một trong những giáo viên có nhiều năm cống hiến cho quê hương.
Mẹ đứng dậy cúi đầu cảm ơn, mắt đỏ hoe vì xúc động.
Sau đó, chú Quang lấy ra một phong bao đỏ lớn.
Chú nói:
“Hôm nay là ngày đặc biệt của chị Hạnh. Tôi có chút quà mừng tuổi, mong chị nhận cho vui.”
Mẹ mở phong bao, bên trong là 100.000 nhân dân tệ.
Cả hội trường lập tức xôn xao.
Ở quê tôi, số tiền ấy không hề nhỏ.
Mẹ cầm phong bao, hai mắt ngân ngấn nước.
“Ông Quang, ông làm thế này tốn kém quá. Tôi thật sự không biết phải nói gì.”
Chú Quang nhìn mẹ bằng ánh mắt trìu mến:
“Vì chị, bao nhiêu cũng đáng.”
Những người ngồi gần đó nhìn nhau.
Trưởng thôn kín đáo liếc sang bố tôi, còn chủ tịch hội phụ nữ cúi đầu uống nước như không nghe thấy gì.
Riêng bố vẫn bình thản ngồi bóc tôm.
Ông bóc từng con một, bỏ phần vỏ sang chiếc đĩa bên cạnh rồi xếp ngay ngắn, sau đó đặt phần thịt tôm vào bát của mình.
Mẹ tiếp tục lấy ra một chiếc hộp nhung.
Bên trong là chiếc vòng vàng rất đẹp.
Bà vui vẻ nói:
“Đây cũng là quà ông Quang chuẩn bị cho tôi.”
Chú Quang lập tức cầm chiếc vòng lên, tự tay đeo vào cổ tay mẹ.
Hai người nhìn nhau, trên mặt đều hiện rõ nụ cười.
Một người khách ngồi bàn bên không nhịn được trêu:
“Anh Quang chăm sóc chị Hạnh còn hơn cả chồng người ta!”
Mẹ bật cười, lấy khăn giấy chấm nước mắt.
“Ông ấy lúc nào cũng tốt với tôi như vậy.”
Cả bàn tiệc có người cười, có người im lặng.
Tôi nhìn sang bố.
Ông vẫn không hề thay đổi sắc mặt.
Nhưng đúng lúc ấy, bố đặt chiếc đũa xuống, cầm khăn lau tay rồi từ từ đứng dậy.
Ông mỉm cười:
“Mọi người đều có quà cho Quế Lan, tôi cũng có một món muốn tặng bà ấy.”
Cả hội trường lập tức yên tĩnh.
Mẹ hơi bất ngờ.
Chú Quang cũng quay sang nhìn bố, vẻ mặt thoáng chút khó hiểu.
Bố đưa tay vào túi áo khoác, lấy ra một chiếc phong bì màu nâu khá dày.
Ông nhìn mẹ, giọng nói chậm rãi:
“Hạnh à, chúng ta kết hôn được đúng 50 năm rồi.”
Mẹ gật đầu:
“Đúng vậy, năm nay vừa tròn 50 năm.”
Bố tiếp tục:
“Trong 50 năm qua, tôi đã đối xử với bà như thế nào?”
Mẹ hơi mất tự nhiên, nhưng vẫn trả lời:
“Cũng được… Ông không phải người chồng quá tệ.”
Bố khẽ gật đầu.
“Cũng được. Vậy là tốt rồi.”
Ông mở phong bì, lấy ra một tập giấy được ghim cẩn thận.
Sau đó, ông nhìn khắp hội trường, ánh mắt bình thản nhưng giọng nói lại rõ ràng đến lạ thường.
“Hôm nay, nhân dịp bà tròn 70 tuổi, trước mặt tất cả bà con, tôi cũng muốn công bố món quà mà mình đã chuẩn bị suốt nhiều năm qua.”
Mẹ nhíu mày:
“Ông định làm gì vậy?”
Bố không trả lời ngay.
Ông đặt tập giấy lên bàn, nhẹ nhàng đẩy về phía mẹ.
“Bà cứ xem trước đi.”
Mẹ cầm tập giấy lên, ban đầu còn tỏ vẻ khó hiểu. Nhưng chỉ sau vài giây, sắc mặt bà đột nhiên thay đổi.
Nụ cười trên môi biến mất.
Ngón tay cầm giấy bắt đầu run rẩy.
Chú Quang ngồi bên cạnh cũng ghé mắt nhìn.
Vừa nhìn thấy dòng chữ đầu tiên, chú lập tức ngồi thẳng người.
Đó là một bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kèm theo hồ sơ nhà đất và một văn bản có chữ ký xác nhận của cơ quan công chứng.
Bố chậm rãi nói:
“Đây là toàn bộ giấy tờ căn nhà chúng ta đang ở, mảnh đất phía sau và hai thửa ruộng đã được chuyển đổi mục đích sử dụng từ nhiều năm trước.”
Mẹ cau mày:
“Ông lấy những giấy tờ này ra làm gì?”
Bố vẫn điềm tĩnh:
“Bà cứ xem hết đi.”
Ông lấy thêm một tập tài liệu khác.
Lần này là những bản sao giấy tờ liên quan đến tiền tiết kiệm, sổ gửi ngân hàng và hồ sơ tài sản được lập từ hơn 20 năm trước.
Tôi ngồi bên cạnh cũng bắt đầu cảm thấy có điều gì đó không bình thường.
Bố nhìn mẹ rồi nói:
“50 năm qua, tôi chưa từng để bà thiếu ăn, thiếu mặc. Những gì bà có hôm nay, tôi không phủ nhận công sức của bà. Nhưng có một chuyện, hôm nay tôi muốn mọi người cùng biết.”
Ông quay sang nhìn chú Quang.
“Ông Quang, chắc ông cũng nhận ra những giấy tờ này chứ?”
Chú Quang cố giữ bình tĩnh:
“Anh Phúc, hôm nay là ngày mừng thọ của chị Hạnh. Có chuyện gì thì chúng ta về nhà nói, đừng làm mất vui của mọi người.”
Bố mỉm cười:
“Chính vì hôm nay là ngày đặc biệt nên tôi mới chọn nói ở đây. Tôi không muốn sau này có người bảo tôi âm thầm làm chuyện gì đó sau lưng người khác.”
Nói rồi, ông lấy ra một tờ giấy cuối cùng.
Đó là bản sao một bản di chúc được lập từ nhiều năm trước, có xác nhận công chứng và chữ ký của những người liên quan.
Bố đặt nó trước mặt mẹ.
“Bà đọc kỹ phần cuối cùng đi.”
Mẹ cúi xuống.
Chỉ vài giây sau, mặt bà trắng bệch.
Bởi trong đó có một điều khoản mà bà chưa từng biết đến.
Tôi cũng không ngờ rằng, suốt 30 năm qua, bố đã âm thầm chuẩn bị tất cả.
Ông không hề sống dựa vào sự nhẫn nhịn như mọi người vẫn nghĩ.
Càng không phải người đàn ông không biết chuyện gì đang xảy ra trong chính gia đình mình.
Bố hít một hơi thật sâu rồi tiếp tục:
“Có một việc nữa, hôm nay tôi phải nói rõ. Suốt những năm qua, mọi người đều cho rằng tôi không biết chuyện giữa bà và ông Quang. Nhưng thực tế, tôi đã biết từ ngày đầu tiên.”
Cả hội trường như chết lặng.
Mẹ đánh rơi chiếc khăn giấy trên tay.
Chú Quang vội vàng đứng lên:
“Anh Phúc, anh đừng nói linh tinh!”
Bố quay sang nhìn chú, nụ cười trên môi dần biến mất.
“Ông đừng vội. Tôi còn chưa nói hết.”
Ông lấy từ trong chiếc cặp cũ đặt dưới chân ra một tập hồ sơ khác.
Bên trong là những giấy tờ được sắp xếp theo từng năm, có cả biên bản làm việc, giấy tờ chuyển tiền và những tài liệu liên quan đến một khoản vay mà chú Quang từng đứng tên.
Tôi nhìn bố, lần đầu tiên trong đời cảm thấy người đàn ông trước mặt mình thật xa lạ.
Ông không hề giống người bố lặng lẽ, cam chịu mà tôi từng biết.
Bố nói:
“Ba mươi năm trước, khi tôi phát hiện chuyện giữa hai người, tôi đã có thể làm ầm lên. Nhưng khi ấy, tôi chọn im lặng vì một lý do khác. Tôi không muốn con trai mình lớn lên trong cảnh gia đình tan nát khi nó còn quá nhỏ.”
Ông dừng lại, nhìn tôi.
“Bố biết con từng oán bố. Bố cũng biết con xấu hổ vì bố. Nhưng có những chuyện, bố không thể giải thích với con khi con còn chưa đủ trưởng thành.”
Tôi nghẹn lời.
Bố quay sang chú Quang:
“Còn ông, ông vẫn nghĩ tôi là người không biết gì, đúng không?”
Chú Quang không đáp.
Bố tiếp tục:
“Ông từng nói tôi là người hiểu chuyện. Thật ra, tôi chỉ muốn để mọi người tự do lựa chọn cuộc sống của mình. Nhưng điều đó không có nghĩa là tôi sẽ để người khác tùy tiện quyết định số phận của tôi.”
Mẹ bắt đầu khóc.
“Ông Phúc, ông muốn gì? Có chuyện gì chúng ta về nhà nói với nhau được không?”
Bố nhìn mẹ, ánh mắt không còn chút trách móc.
“Không cần nữa. Tôi đã chờ ngày này rất lâu rồi.”
Ông đặt chiếc bút lên bàn, đẩy về phía mẹ.
“Đây là giấy tờ cuối cùng. Bà đọc đi rồi ký nếu đồng ý.”
Tôi cúi xuống nhìn.
Đó là đơn yêu cầu giải quyết ly hôn đã được chuẩn bị đầy đủ, kèm theo phương án phân chia tài sản theo thỏa thuận.
Nhưng điều khiến tất cả mọi người bất ngờ hơn cả là nội dung trong bản thỏa thuận.
Bố không yêu cầu mẹ phải ra khỏi nhà ngay lập tức. Ông cũng không đòi lại những món quà hay tiền bạc mẹ đã nhận trong suốt những năm qua.
Ông chỉ yêu cầu chấm dứt quan hệ vợ chồng, đồng thời xác định rõ những tài sản thuộc quyền sở hữu riêng của mỗi người theo giấy tờ pháp lý.
Đặc biệt, căn nhà đang ở và phần lớn tài sản tích lũy đều đứng tên bố từ trước đó rất lâu.
Còn một khoản tiền lớn được bố dành riêng cho tôi, đã có giấy tờ chứng minh nguồn gốc rõ ràng.
Chú Quang nhìn những tài liệu ấy, sắc mặt ngày càng khó coi.
Bố quay sang nói:
“Ông Quang, tôi biết ông và Hạnh đã qua lại với nhau từ lâu. Tôi cũng biết nhiều năm qua ông thường xuyên sử dụng căn nhà bên cạnh để làm nơi ở, nhưng từ hôm nay, mọi chuyện phải rõ ràng.”
Ông lấy ra một bản thông báo yêu cầu chấm dứt việc sử dụng phần đất và lối đi thuộc quyền sở hữu của gia đình tôi theo đúng hồ sơ địa chính.
“Cánh cửa thông giữa hai nhà, tôi sẽ cho người tháo bỏ. Còn những việc khác, nếu có liên quan đến quyền lợi của các bên, cứ giải quyết theo pháp luật.”
Chú Quang đỏ mặt:
“Anh làm vậy có cần thiết không? Chúng ta đều đã lớn tuổi rồi!”
Bố nhìn chú, giọng lạnh nhạt:
“Chính vì đã lớn tuổi nên càng phải biết sống cho đàng hoàng.”
Cả hội trường không ai nói thêm lời nào.
Người từng bị cả làng chế giễu là kẻ nhu nhược, hôm nay lại là người duy nhất giữ được sự bình tĩnh.
Mẹ ngồi bất động, hai tay run rẩy.
Một lúc sau, bà mới nghẹn ngào hỏi:
“Ông đã chuẩn bị những chuyện này từ bao giờ?”
Bố đáp:
“Rất lâu rồi.”
“Vậy tại sao ông không nói với tôi?”
“Bởi vì trước đây tôi nghĩ chỉ cần con trai trưởng thành, tôi có thể tự quyết định cuộc đời mình.”
Bố quay sang nhìn tôi.
“Bây giờ con đã lớn, có gia đình riêng, có công việc và cuộc sống của mình. Bố không cần phải tiếp tục sống trong một cuộc hôn nhân chỉ còn cái tên nữa.”
Tôi không biết phải nói gì.
Tôi từng mong bố ly hôn suốt hàng chục năm.
Nhưng đến khi điều ấy thực sự xảy ra, tôi lại cảm thấy trong lòng nặng trĩu.
Bố nhìn tôi, nhẹ nhàng nói:
“Thành à, con đừng trách mẹ, cũng đừng trách bố. Chuyện của người lớn, bố mẹ tự giải quyết. Con chỉ cần sống tử tế là được.”
Tôi cúi đầu, mắt cay xè.
Lúc ấy, tôi mới hiểu vì sao bố luôn bảo rằng có những chuyện chỉ người trong cuộc mới biết.
Ông không phải không có lòng tự trọng.
Ông chỉ không muốn biến cuộc đời mình thành một màn tranh cãi để thiên hạ đứng xem.
Bữa tiệc mừng thọ hôm ấy kết thúc sớm hơn dự kiến.
Mẹ không còn tâm trạng tiếp khách. Chú Quang cũng chẳng nói thêm lời nào.
Đức Anh ngồi ở góc phòng, nhìn bố tôi rất lâu. Trước khi ra về, anh ta bước đến, khẽ cúi đầu.
“Chú Phúc, cháu xin lỗi vì những chuyện trước đây.”
Bố chỉ gật đầu:
“Chuyện người lớn không nên để con cái phải gánh chịu. Cháu về cẩn thận.”
Tối hôm ấy, khi trở về nhà, bố một mình tháo bức ảnh cưới cũ xuống khỏi bức tường phòng khách.
Ông lau lớp bụi trên khung kính, nhìn bức ảnh hai người thời trẻ một lúc rồi đặt vào chiếc hộp gỗ.
Tôi hỏi:
“Bố có buồn không?”
Ông nhìn ra khoảng sân trước nhà, nơi những luống rau vẫn xanh tốt.
“Có chứ. Năm mươi năm đâu phải một ngày hai ngày.”
Tôi ngồi xuống cạnh ông.
“Con xin lỗi. Trước đây con từng nghĩ bố là người nhu nhược.”
Bố vỗ nhẹ lên vai tôi.
“Không sao. Bố không trách con.”
Ông im lặng một lúc rồi nói tiếp:
“Con biết không, người ta thường nghĩ nhẫn nhịn là yếu đuối. Nhưng đôi khi, nhẫn nhịn chỉ là cách để một người giữ lại sự bình yên cho những người họ thương. Tuy nhiên, đến một thời điểm nào đó, người ta cũng phải biết dừng lại.”
Tôi nhìn bố, lần đầu tiên cảm nhận được nỗi cô đơn mà ông đã giấu kín suốt bao nhiêu năm.
Vài tháng sau, thủ tục ly hôn được giải quyết theo quy định pháp luật.
Mẹ chuyển sang sống ở căn nhà khác. Chú Quang cũng trở về nhà mình. Cánh cửa nhỏ nối hai sân được tháo bỏ, bức tường được xây lại như trước.
Bố vẫn ở căn nhà cũ, tiếp tục trồng rau, chăm cây và thỉnh thoảng đi câu cá cùng những người bạn cũ.
Tôi nhiều lần đề nghị đón bố lên thành phố sống cùng mình, nhưng ông đều từ chối.
Ông bảo:
“Bố sống ở đây quen rồi. Sáng mở cửa thấy cây cối, chiều tưới rau, tối nghe tiếng côn trùng. Cuộc sống như thế là đủ.”
Một buổi chiều cuối năm, tôi đưa vợ con về thăm bố.
Con trai tôi chạy quanh vườn, ríu rít hỏi ông nội đủ thứ chuyện.
Bố cười rất vui, còn hái cho cháu mấy quả cà chua chín đỏ.
Nhìn cảnh ấy, tôi bất giác nhớ lại câu nói của bố năm tôi 12 tuổi.
“Bố có phải đàn ông hay không, không cần người khác chứng minh.”
Ngày trước tôi không hiểu.
Bây giờ tôi mới biết, có những người im lặng không phải vì họ không biết đau, mà vì họ đã chọn cách đối diện với nỗi đau theo cách riêng của mình.
Suốt 30 năm, bố bị cả làng cười nhạo.
Nhưng đến cuối cùng, người tự quyết định cuộc đời mình vẫn là ông.
Và điều khiến tôi kính trọng bố nhất không phải là những giấy tờ ông đưa ra trong bữa tiệc hôm ấy, cũng không phải số tài sản ông sở hữu.
Mà là dù phải chịu đựng bao nhiêu tổn thương, ông vẫn không biến mình thành một người cay nghiệt.
Ông chỉ lặng lẽ chờ đến ngày có thể bước ra khỏi cuộc hôn nhân ấy bằng sự bình thản của chính mình.
Có lẽ, đó mới là món quà lớn nhất mà ông dành cho bản thân sau 50 năm làm chồng.
Câu hỏi dành cho các cô, các chị và mọi người:
Theo mọi người, người đàn ông như bố trong câu chuyện là người quá nhẫn nhịn hay thực sự rất bản lĩnh? Nếu ở trong hoàn cảnh ấy, mọi người sẽ chọn ly hôn ngay từ đầu hay âm thầm chờ đến khi con cái trưởng thành mới giải quyết?
Liệu ngoài đời có những người đàn ông chấp nhận im lặng suốt hàng chục năm như vậy không?
