Tôi chưa bao giờ nghĩ có một ngày mình lại ngồi viết ra những dòng này, như một cách để trút hết những ấm ức, tủi hờn đã dồn nén suốt nhiều năm làm dâu. Nếu ai đó hỏi tôi, điều gì đau nhất trong một cuộc hôn nhân, tôi sẽ không ngần ngại trả lời: không phải nghèo khó, không phải thiếu thốn, mà là cảm giác mình mãi mãi chỉ là “người ngoài”.
Tôi lấy chồng năm hai mươi bảy tuổi, cái tuổi mà người ta bắt đầu sợ ế, sợ lỡ dở. Anh hơn tôi ba tuổi, hiền lành, ít nói, làm công nhân kỹ thuật cho một công ty xây dựng. Gia đình anh ở quê, cách thành phố hơn trăm cây số. Nhà không giàu, nhưng có đất đai, ruộng vườn, thuộc dạng “có của ăn của để” ở quê.
Ngày cưới, mẹ chồng nhìn tôi từ đầu đến chân, ánh mắt dò xét như thể đang cân đo giá trị của một món hàng. Bà không nói gì nhiều, chỉ buông một câu khiến tôi nhớ mãi:
“Con dâu thì cũng là người ngoài, sống sao cho phải đạo là được.”
Lúc đó tôi chỉ cười trừ, nghĩ rằng bà khó tính chút thôi, rồi sống chung lâu sẽ hiểu nhau. Nhưng tôi đã lầm.
Những ngày đầu làm dâu, tôi cố gắng hết sức để làm tròn bổn phận. Dậy sớm nấu cơm, giặt giũ, dọn dẹp, chiều tối lại ra đồng phụ mẹ chồng. Có hôm sốt nhẹ, tôi vẫn cố gượng dậy vì sợ bà không hài lòng.
Nhưng dù tôi có cố gắng đến đâu, trong mắt bà, tôi vẫn luôn thiếu sót.
“Con gái bây giờ chỉ biết ăn với ngủ, việc nhà thì chậm chạp.”
“Làm dâu mà cứ như khách trọ.”
Còn con gái bà – em chồng tôi – thì lại khác. Cô ấy lấy chồng xa, ít khi về, nhưng mỗi lần về là được nâng niu như công chúa. Bà nấu toàn món ngon, hỏi han từng chút một.
Có lần tôi lỡ miệng hỏi:
“Sao mẹ không giữ chị lại chơi lâu hơn?”
Bà đáp ngay:
“Nó có nhà riêng, có chồng con rồi. Ở lâu làm gì.”
Câu trả lời ấy nghe thì bình thường, nhưng tôi lại thấy nhói trong lòng. Tôi cũng có chồng, cũng là con dâu của bà, nhưng chưa bao giờ được đối xử như một thành viên thật sự.
Cuộc sống cứ thế trôi đi. Tôi sinh con trai đầu lòng sau hai năm cưới. Những tưởng có cháu nội, mẹ chồng sẽ thay đổi, nhưng không. Bà vẫn giữ khoảng cách với tôi, chỉ quan tâm đến cháu.
Tôi đi làm lại khi con được tám tháng tuổi. Tiền lương không nhiều, nhưng tôi vẫn đưa hết cho chồng để phụ giúp gia đình. Còn anh, dù thương tôi, nhưng lại quá hiền, không dám đứng ra bênh vực vợ trước mẹ.
“Mẹ già rồi, em nhịn mẹ chút đi,” anh nói.
Tôi nhịn. Nhịn hết lần này đến lần khác.
Rồi một ngày, tin lớn ập đến.
Mảnh đất của gia đình chồng – nằm sát mặt đường quốc lộ – được nhà nước thu hồi để làm dự án. Số tiền đền bù lên tới 3 tỷ đồng.
Ba tỷ.
Một con số mà trước đây tôi chưa từng dám nghĩ đến.
Cả nhà xôn xao. Ai cũng bàn tính xem sẽ làm gì với số tiền đó. Tôi không dám mơ mình được chia nhiều, chỉ mong có một phần nhỏ để sửa lại căn phòng chật chội, mua thêm đồ đạc cho con.
Nhưng mọi thứ không diễn ra như tôi nghĩ.
Ngày nhận tiền, mẹ chồng gọi cả nhà lại, nghiêm giọng:
“Tiền này là đất của bố mẹ để lại, nên mẹ sẽ giữ. Sau này mẹ tính.”
Tôi im lặng. Chồng tôi cũng không nói gì.
Tôi tự nhủ, thôi thì tiền của bà, bà giữ cũng đúng. Miễn là sau này bà dùng hợp lý, cho con cái một phần là được.
Nhưng tôi lại tiếp tục sai.
Khoảng một tháng sau, tôi bắt đầu thấy có gì đó không ổn.
Mẹ chồng thường xuyên đi đâu đó mà không nói. Có hôm bà đi từ sáng sớm đến tối mịt mới về. Tôi hỏi thì bà gắt:
“Việc của mẹ, hỏi làm gì nhiều.”
Một lần, tôi tình cờ nghe được cuộc điện thoại của bà.
“Ừ, mẹ gửi thêm cho con 500 triệu nữa nhé. Cứ xây nhà cho đàng hoàng vào.”
Tôi chết lặng.
Giọng ở đầu dây bên kia, tôi nhận ra ngay – là em chồng.
Tôi không dám tin vào tai mình.
Tối hôm đó, tôi hỏi chồng:
“Anh có biết mẹ đang đưa tiền cho chị không?”
Anh tránh ánh mắt tôi:
“Chắc… mẹ giúp chị chút thôi.”
“Chút là bao nhiêu?”
Anh im lặng.
Tôi hiểu rồi.
Không phải “chút”.
Mà là rất nhiều.
Những ngày sau đó, sự thật dần lộ ra.
Mẹ chồng đã âm thầm chuyển gần như toàn bộ số tiền 3 tỷ cho con gái. Lý do rất đơn giản:
“Nó là con gái mẹ. Nó khó khăn thì mẹ giúp.”
Còn tôi?
Chỉ là con dâu.
Không có quyền.
Không có phần.
Không có tiếng nói.
Tôi uất nghẹn.
“Con cũng là con trong nhà này, con cũng sống ở đây, cũng chăm sóc mẹ, sao mẹ lại đối xử như vậy?”
Bà nhìn tôi, lạnh tanh:
“Cô là con dâu, không phải con đẻ. Đừng có đòi hỏi.”
Câu nói đó như một nhát dao đâm thẳng vào tim tôi.
Đỉnh điểm là khi tôi phát hiện ra một chuyện.
Em chồng – người được mẹ chồng dồn hết tiền cho – thực chất không hề khó khăn như bà nghĩ. Ngược lại, vợ chồng cô ấy sống rất thoải mái. Số tiền mẹ chồng đưa, phần lớn không phải để “xây nhà” như bà nói.
Mà là… để đầu tư làm ăn.
Và thất bại.
Chỉ trong vài tháng, gần 2 tỷ đồng đã “bốc hơi”.
Khi sự việc vỡ lở, em chồng quay về khóc lóc, kể lể, xin thêm tiền.
Mẹ chồng không những không trách, mà còn tiếp tục vay mượn để “cứu” con gái.
Còn tôi?
Tôi đứng nhìn tất cả, vừa đau, vừa tức, vừa bất lực.
Đêm hôm đó, tôi nói với chồng:
“Chúng ta ra riêng đi.”
Anh giật mình:
“Em nói gì vậy?”
“Em không chịu nổi nữa. Ở đây, em không khác gì người giúp việc không lương.”
Anh im lặng rất lâu.
Rồi anh nói một câu khiến tôi quyết định thay đổi cuộc đời mình:
“Thôi thì… em chịu khó thêm chút nữa. Dù sao đó cũng là mẹ anh.”
Tôi cười.
Một nụ cười chua chát.
“Còn em thì sao? Em là gì của anh?”
Anh không trả lời được.
Một tuần sau, tôi bế con rời khỏi nhà chồng.
Không ồn ào.
Không nước mắt.
Chỉ có sự im lặng.
Tôi thuê một căn phòng nhỏ, vừa làm vừa nuôi con. Cuộc sống khó khăn, nhưng tôi thấy nhẹ lòng hơn bao giờ hết.
Ít nhất, tôi không còn phải sống trong cảm giác bị coi thường.
Ba tháng sau, tôi nhận được tin.
Mẹ chồng bị ngã, phải nhập viện.
Nghe nói do stress vì chuyện tiền bạc, cộng thêm việc nợ nần chồng chất.
Tôi phân vân rất lâu, rồi quyết định đến thăm.
Khi tôi bước vào phòng bệnh, bà nhìn tôi, ánh mắt không còn sự lạnh lùng như trước.
Bà yếu đi rất nhiều.
“Con… đến rồi à…”
Tôi gật đầu, đặt giỏ hoa quả xuống.
Một lúc sau, bà bật khóc.
“Là mẹ sai rồi…”
Tôi sững lại.
“Tiền mất hết rồi… con gái mẹ cũng không giúp được gì… giờ mẹ mới hiểu…”
Tôi im lặng.
Không phải vì tôi không còn giận.
Mà vì tôi đã quá mệt mỏi để giận.
Câu chuyện của tôi không có cái kết trọn vẹn.
Mẹ chồng tôi vẫn phải trả giá cho những quyết định của mình.
Chồng tôi sau đó có tìm đến xin lỗi, muốn tôi quay về.
Nhưng tôi từ chối.
Không phải vì tôi hết yêu.
Mà vì tôi hiểu, có những vết thương, một khi đã quá sâu, thì không thể lành lại như cũ.
Điều khiến tôi day dứt nhất không phải là 3 tỷ đồng.
Mà là suốt những năm tháng làm dâu, tôi đã sống như một người vô hình.
Và đến khi rời đi, tôi mới nhận ra:
Hóa ra, giá trị của một người phụ nữ… không nằm ở việc cô ấy hy sinh bao nhiêu, mà ở việc cô ấy có được trân trọng hay không.
