CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
ĐÊM ĐẦU TIÊN CHUYỂN ĐẾN KHU TRỌ NGHÈO, NGƯỜI ĐỨNG NGOÀI CỬA KHIẾN TÔI KHÔNG TIN VÀO MẮT MÌNH
t ôi âm thầm để cơm nóng và nước uống cho một ông lão ve chai nằm nghỉ bên công trường, chưa từng mong được trả ơn. Nào ngờ, công ty bất ngờ phá sản, tôi mất việc, phải dọn vào khu trọ tồi tàn, tiền ăn còn chẳng đủ. Đêm đầu tiên vừa chuyển đến, có người gõ cửa dồn dập. Khi mở ra, tôi chế-t lặng trước cảnh tượng bên ngoài…Tôi chỉ đơn giản là thường xuyên mua thêm một phần cơm nóng, để lại chai nước sạch cho một ông lão nhặt ve chai nghỉ chân bên công trường. Tôi chưa bao giờ nghĩ việc nhỏ bé ấy sẽ mang đến cho mình bất cứ điều gì. Vậy mà đến khi công ty phá sản, tôi thất nghiệp, phải thu dọn đồ đạc chuyển vào một căn phòng trọ tồi tàn, ngay cả tiền ăn cũng phải chắt bóp từng đồng, một chuyện không tưởng đã xảy ra.
Đêm đầu tiên ở nơi ở mới, tiếng đập cửa bất ngờ vang lên liên hồi. Khi tôi mở cửa, cảnh tượng trước mắt khiến cả người tôi cứng đờ…
“Trần An Nhiên! Cô mau ra đây! Cô có biết người đang đứng ngoài cửa là ai không? Ông ấy đã tìm cô khắp nơi suốt mấy ngày nay rồi!”
Giọng bà chủ trọ vang lên từ phía hành lang, có phần sốt ruột.
Tôi đang ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ, trước mặt là bát mì ăn liền mới ăn được một nửa. Nghe tiếng gọi, tôi vội đặt đôi đũa xuống, bước đến mở cửa.
Vừa hé cửa, tôi đã nghe một giọng nói run run:
“Cô An Nhiên… Là tôi đây! Cô còn nhớ tôi không? Xin cô mở cửa cho tôi!”
Tôi sững người.
Người đang đứng trước mặt tôi là một ông lão tóc bạc, mặc chiếc áo khoác cũ màu xanh đậm. Gương mặt ông gầy hơn trước, đôi mắt đỏ hoe, hai bàn tay run rẩy bám vào khung cửa.
Tôi nhìn thật kỹ rồi kinh ngạc thốt lên:
“Ông Lục?”
Đúng vậy, chính là ông lão nhặt ve chai mà tôi từng âm thầm giúp đỡ gần một năm trời.
Nhưng điều khiến tôi không thể tin nổi không chỉ là sự xuất hiện của ông.
Phía sau ông, con ngõ nhỏ vốn tối tăm, chật hẹp bỗng trở nên sáng rực bởi đèn pha của ba chiếc ô tô màu đen. Một chiếc xe sang trọng đỗ sát đầu ngõ, hai chiếc còn lại nối đuôi phía sau.
Từ chiếc xe đi đầu, một người đàn ông trung niên mặc vest bước xuống. Ông ta cẩn thận mở cửa, lấy ra một chiếc hộp gỗ được chạm khắc tinh xảo.
Sau đó, người đàn ông tiến đến trước mặt tôi, cúi người rất trang trọng.
“Cô Trần, cuối cùng chúng tôi cũng tìm được cô.”
Tôi bối rối lùi lại một bước.
“Các ông… Các ông tìm tôi có chuyện gì vậy?”
Ông lão Lục bất ngờ nắm lấy tay tôi. Nước mắt từ khóe mắt già nua của ông chảy xuống.
“Cô gái, tôi tìm cô mãi. Tôi đến đây để trả món ân tình mà cô đã dành cho tôi. Có những chuyện, nếu hôm nay tôi không nói ra, có lẽ cả đời này tôi cũng không thể yên lòng.”
Tôi vẫn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Ba tháng trước, tôi còn là một nhân viên văn phòng bình thường, có công việc ổn định, có tiền thuê nhà và mỗi tháng đều gửi được một khoản về quê.
Tôi chưa từng nghĩ chỉ trong một thời gian ngắn, cuộc đời mình lại thay đổi hoàn toàn như vậy.
Tôi tên là Trần An Nhiên, năm nay hai mươi chín tuổi, quê ở một huyện nhỏ thuộc tỉnh Giang Tô.
Năm hai mươi hai tuổi, sau khi tốt nghiệp đại học, tôi một mình đến Tô Châu tìm việc. Khi ấy, trong túi tôi chỉ có vài nghìn tệ mẹ gom góp được từ việc bán hàng ngoài chợ.
Tôi xin vào làm tại Công ty Xây dựng Minh Thành, một doanh nghiệp chuyên thi công các khu dân cư, tòa nhà văn phòng và trung tâm thương mại.
Công việc của tôi không có gì đặc biệt. Hằng ngày, tôi xử lý giấy tờ, rà soát hợp đồng, theo dõi tiến độ thanh toán và phối hợp với bộ phận công trình.
Mức lương hàng tháng khoảng chín nghìn tệ. Không phải con số lớn ở một thành phố như Tô Châu, nhưng đủ để tôi thuê một căn hộ nhỏ, trang trải sinh hoạt và gửi tiền về phụ giúp mẹ.
Tôi không có ước mơ trở thành người giàu có. Tôi chỉ mong công việc ổn định, mẹ ở quê khỏe mạnh, còn bản thân có thể sống bình yên mà không phải lo lắng chuyện cơm áo mỗi ngày.
Có lẽ chính vì từng trải qua những ngày tháng khó khăn nên tôi luôn có một thói quen: Nếu nhìn thấy ai đó đang chật vật, trong khả năng của mình, tôi sẽ cố gắng giúp một chút.
Và ông lão Lục xuất hiện trong cuộc đời tôi vào một buổi trưa tháng tư.
Hôm ấy, trời Tô Châu khá nóng. Tôi vừa mua hai hộp cơm tại cửa hàng gần công trường, định mang một hộp về văn phòng thì nhìn thấy một ông lão ngồi nép dưới mái tôn dựng tạm bên hàng rào.
Trước mặt ông là chiếc xe đẩy cũ kỹ, trên đó chất đầy thùng giấy, chai nhựa và những món đồ người khác bỏ đi.
Ông mặc chiếc áo khoác đã sờn, quần vải bạc màu, đôi giày cũ rách gần đến mũi. Mái tóc bạc trắng, lưng hơi còng xuống.
Ông đang cầm một chai nước nhựa đã sử dụng nhiều lần, bên trong chỉ còn vài ngụm nước.
Một người công nhân đi qua nhìn thấy tôi đứng lại liền nói:
“Cô đừng để ý. Ông già ấy ngày nào cũng quanh quẩn ở đây, chắc chẳng có người thân chăm sóc.”
Tôi nhìn ông lão một lúc rồi bước tới.
“Ông ơi, ông ăn gì chưa?”
Ông ngẩng đầu, có vẻ bất ngờ khi có người chủ động hỏi chuyện.
“Tôi ăn rồi, cô gái. Cô cứ làm việc của mình đi.”
Nhưng bụng ông vừa lúc phát ra tiếng kêu rất nhỏ.
Tôi không vạch trần lời nói dối ấy, chỉ đặt hộp cơm xuống bên cạnh.
“Cháu mua nhiều quá, ăn không hết. Ông cầm lấy giúp cháu nhé.”
Ông nhìn hộp cơm rồi lại nhìn tôi.
“Cô gái, tôi không có tiền đâu. Tôi chỉ nhặt ve chai kiếm sống, không thể trả lại cho cô.”
Tôi bật cười.
“Cháu có bảo ông trả tiền đâu. Cơm còn nóng, ông ăn đi kẻo nguội.”
Ông im lặng một lúc, cuối cùng mới đưa đôi bàn tay gầy guộc nhận lấy.
“Cảm ơn cô.”
Tôi quay trở lại văn phòng, không nghĩ ngợi gì thêm.
Thế nhưng từ hôm ấy, mỗi khi đến giờ nghỉ trưa, tôi đều mua thêm một phần thức ăn.
Khi thì cơm thịt kho, khi là mì xào, có hôm tôi mua bánh bao nóng cùng sữa đậu nành.
Tôi không phải người dư dả. Nhưng một phần cơm hơn mười tệ đối với tôi không phải gánh nặng quá lớn.
Trong khi đó, với một người già phải lang thang ngoài đường, nó có thể là cả một bữa ăn tử tế.
Mọi người ở công trường thường gọi ông là Lục lão đầu. Tôi cũng gọi ông như vậy.
Có lần, khi tôi đưa hộp cơm, ông bất ngờ hỏi:
“Cô gái, cô không sợ tôi lừa cô à?”
Tôi ngạc nhiên:
“Ông có gì để cháu phải đề phòng?”
Ông nghiêm túc nhìn tôi.
“Bây giờ lòng người khó đoán. Có người cho người khác một chút đồ ăn cũng phải tính toán xem mình nhận lại được gì. Cô cứ giúp tôi như thế, chẳng lẽ không lo tôi lợi dụng lòng tốt của cô sao?”
Tôi ngồi xuống chiếc ghế gỗ gần đó, cười nhẹ:
“Ông ơi, cháu chẳng có gì đáng để ông lợi dụng cả. Cháu cũng từng có những ngày khó khăn. Có người giúp mình một chút, dù chỉ là một bữa cơm, cũng đủ khiến mình cảm thấy cuộc đời này vẫn còn nhiều điều tốt đẹp.”
Ông lão nhìn tôi rất lâu.
Ánh mắt ấy có điều gì đó rất lạ, giống như ông đang nhìn thấy bóng dáng một người quen cũ.
Một lúc sau, ông cúi đầu ăn cơm, không nói thêm lời nào.
Tôi không hề biết rằng câu nói bình thường ấy lại khiến ông nhớ đến một người con gái mà ông đã day dứt suốt nhiều năm.
Cũng không biết rằng đằng sau dáng vẻ nghèo khổ của người đàn ông nhặt ve chai ấy là một câu chuyện mà sau này tôi nghe xong đã không cầm được nước mắt.
Tháng sáu, công ty Minh Thành bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường.
Ban đầu chỉ là việc tiền lương bị chậm hơn nửa tháng. Sau đó, một số nhà cung cấp vật liệu đột ngột ngừng hợp tác. Các đội thi công liên tục kéo đến văn phòng yêu cầu thanh toán những khoản nợ đã quá hạn.
Trong một cuộc họp, giám đốc tài chính đứng trước toàn thể nhân viên, cố gắng trấn an mọi người.
“Công ty hiện đang gặp một số khó khăn về dòng tiền. Ban lãnh đạo đang tìm cách giải quyết. Mong mọi người tiếp tục làm việc bình thường và thông cảm cho tình hình hiện tại.”
Tan họp, đồng nghiệp ngồi cạnh tôi là Triệu Mẫn ghé sát tai nói nhỏ:
“An Nhiên, tôi nghe người quen bên kế toán nói chủ tịch đã lấy phần lớn vốn lưu động đi đầu tư một dự án khác. Bây giờ dự án kia cũng đình trệ, ngân hàng lại liên tục thúc nợ.”
Tôi cau mày.
“Chắc không nghiêm trọng đến mức ấy đâu.”
Triệu Mẫn thở dài:
“Tôi cũng mong là mình nghe nhầm.”
Nhưng sự thật còn tồi tệ hơn những gì chúng tôi tưởng.
Chỉ khoảng hai tuần sau, công ty đột ngột gửi thông báo tạm dừng hoạt động. Ban lãnh đạo không xuất hiện, điện thoại của giám đốc liên tục trong tình trạng không liên lạc được.
Hàng trăm nhân viên được yêu cầu nghỉ việc để chờ thông báo tiếp theo.
Tiền lương còn thiếu, tiền thưởng chưa thanh toán, những khoản bảo hiểm cũng trở thành vấn đề chưa biết bao giờ mới giải quyết được.
Tôi ngồi trước chiếc máy tính đã tắt, nhìn bàn làm việc của mình mà không biết phải nghĩ gì.
Sáu năm thanh xuân, sáu năm cố gắng, cuối cùng chỉ kết thúc bằng một email thông báo ngắn ngủi.
Triệu Mẫn vừa thu dọn đồ đạc vừa khóc.
“An Nhiên, chúng ta phải làm sao đây? Tiền thuê nhà tháng tới tôi còn chưa biết lấy đâu ra.”
Tôi cố gắng an ủi cô ấy:
“Đừng hoảng. Trước mắt cứ tìm công việc mới. Chỉ cần có việc làm, mọi chuyện rồi sẽ ổn.”
Nhưng nói thì dễ, làm mới khó.
Trong những tuần tiếp theo, tôi gửi hồ sơ đến hơn hai mươi công ty.
Có nơi không trả lời. Có nơi hẹn phỏng vấn rồi im lặng. Một số công ty đưa ra mức lương chỉ bằng một nửa công việc cũ.
Thậm chí, có người phỏng vấn còn thẳng thừng nhận xét:
“Cô sắp ba mươi tuổi rồi, kinh nghiệm cũng chỉ dừng ở cấp nhân viên. Chúng tôi đang ưu tiên những ứng viên trẻ, có khả năng làm thêm giờ và chấp nhận mức lương thấp hơn.”
Tôi bước ra khỏi tòa nhà văn phòng, đứng giữa dòng người đông đúc mà cảm thấy lòng mình trống rỗng.
Trước đây, mỗi ngày tôi đều bận rộn đến mức không có thời gian nghỉ ngơi. Bây giờ, tôi lại mong có một công việc để được bận rộn như thế.
Tiền tiết kiệm cứ thế vơi dần.
Tôi phải tính toán từng khoản chi tiêu, hạn chế ăn ngoài, không mua quần áo mới và thậm chí không dám gọi điện về nhà quá lâu vì sợ mẹ nhận ra giọng mình có điều bất ổn.
Cuối cùng, tôi quyết định trả lại căn hộ cũ.
Nơi tôi từng sống suốt mấy năm trời, nơi có chiếc ban công nhỏ trồng vài chậu hoa, nơi tôi từng đón sinh nhật một mình và gọi điện về quê chúc Tết mẹ.
Tôi chuyển đến một khu trọ bình dân nằm ở vùng ngoại ô, cách trung tâm thành phố khá xa.
Căn phòng chưa đầy mười mét vuông, chỉ có một chiếc giường đơn, một cái bàn gỗ cũ và nhà vệ sinh khép kín. Cửa sổ nhỏ nhìn thẳng sang bức tường xám xịt của tòa nhà bên cạnh.
Tiền thuê mỗi tháng chỉ tám trăm tệ.
Ngày chuyển đồ đến, tôi đứng nhìn căn phòng cũ lần cuối, trong lòng không khỏi chua xót.
Tôi tự an ủi mình:
“Không sao, An Nhiên. Mất việc không có nghĩa là mất tất cả. Chỉ cần mình còn khỏe mạnh, vẫn có thể làm lại từ đầu.”
Trên đường đến khu trọ mới, tôi bất chợt nhớ đến ông Lục.
Tôi đã nhiều ngày không ghé công trường, không biết ông còn ngồi dưới mái tôn ấy hay không.
Chiều hôm đó, tôi quyết định vòng qua chỗ cũ để chào ông một tiếng.
Nhưng khi đến nơi, tôi phát hiện mái che tạm đã bị tháo dỡ. Chiếc xe đẩy cũ cũng không còn thấy đâu.
Tôi hỏi người bảo vệ:
“Chú ơi, ông lão thường nhặt ve chai ở đây đi đâu rồi ạ?”
Người bảo vệ suy nghĩ một lát rồi lắc đầu.
“Không rõ. Hình như mấy hôm nay ông ấy không đến nữa. Có lẽ chuyển sang khu khác kiếm sống rồi.”
Tôi nhìn khoảng đất trống trước mặt, trong lòng bỗng có chút hụt hẫng.
Tôi lấy điện thoại kiểm tra số dư tài khoản. Sau khi thanh toán tiền thuê nhà, tiền đặt cọc và chi phí chuyển đồ, tôi chỉ còn chưa đến ba nghìn tệ.
Tôi tự cười mình.
“Bản thân còn đang lo không xong, vậy mà vẫn nhớ đến người khác.”
Dù vậy, tôi vẫn mong ông Lục được bình an.
Đêm đầu tiên ở khu trọ mới.
Tôi ăn một bát mì ăn liền, uống chút nước lọc rồi định lên giường nghỉ ngơi.
Ngoài hành lang, bóng đèn cũ chập chờn, thỉnh thoảng phát ra tiếng rè rè. Căn phòng bên cạnh có tiếng trẻ con khóc, xa hơn một chút là tiếng người lớn tranh cãi vì chuyện tiền điện.
Tôi nằm xuống, mở điện thoại xem lại những tin tuyển dụng vừa lưu.
Đúng lúc ấy, tiếng đập cửa đột ngột vang lên.
Cộc! Cộc! Cộc!
Âm thanh rất mạnh, liên tiếp không ngừng.
Tôi giật mình ngồi bật dậy.
“Ai vậy?”
Bên ngoài lập tức có tiếng người đáp lại.
“Cô An Nhiên! Có phải cô ở trong đó không?”
Tôi nghe thấy tên mình, lập tức bước xuống giường.
“Vâng, ai đấy ạ?”
Một giọng đàn ông lớn tuổi vang lên, vừa gấp gáp vừa run rẩy:
“Là tôi! Ông Lục đây! Cô mở cửa cho tôi với!”
Tôi sững người.
Ông Lục?
Tại sao ông lại tìm đến đây?
Tôi vội vàng mở cửa.
Ngay khoảnh khắc cánh cửa bật ra, tôi hoàn toàn chết lặng.
Ông Lục đứng ngay trước mặt tôi, vẫn mặc chiếc áo khoác xanh cũ mà tôi từng nhìn thấy ở công trường. Nhưng bên cạnh ông không còn chiếc xe đẩy chất đầy giấy vụn, cũng không phải dáng vẻ lầm lũi của một người nhặt ve chai.
Phía sau ông là ba chiếc xe sang trọng đang đỗ kín con ngõ.
Hai người đàn ông mặc vest đứng nghiêm chỉnh ở hai bên. Một người trung niên cầm chiếc hộp gỗ lớn, người còn lại đang giữ một tập hồ sơ dày.
Bà chủ trọ nghe tiếng động cũng chạy ra.
Vừa nhìn thấy những chiếc xe ấy, bà lập tức thay đổi thái độ, vội vàng hỏi:
“Các vị tìm ai vậy? Có phải nhầm địa chỉ không?”
Người đàn ông mặc vest không trả lời bà, chỉ tiến lên một bước rồi cúi đầu trước tôi.
“Cô Trần, chúng tôi đã tìm cô suốt ba ngày. May mắn cuối cùng cũng gặp được cô.”
Tôi lùi lại, hoang mang hỏi:
“Các ông là ai? Tại sao lại tìm tôi?”
Ông Lục bất ngờ nắm lấy tay tôi. Đôi mắt ông đỏ hoe.
“An Nhiên, cô đừng sợ. Tôi không đến để làm phiền cô. Tôi chỉ muốn tận mắt gặp cô một lần, nói lời cảm ơn cho đàng hoàng.”
Tôi nhìn ông, rồi nhìn những người phía sau.
“Ông ơi, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?”
Người đàn ông trung niên ra hiệu cho cấp dưới mở chiếc hộp gỗ.
Bên trong là một chiếc điện thoại cũ, một cuốn sổ bìa da và một tập giấy tờ được niêm phong cẩn thận.
Ông ta chậm rãi nói:
“Thưa cô, người đứng trước mặt cô không phải là một ông lão vô gia cư như cô vẫn nghĩ. Ông ấy là Lục Chấn Hải, người sáng lập tập đoàn Lục Thị, một doanh nghiệp đầu tư và xây dựng có quy mô rất lớn.”
Tôi tưởng mình nghe nhầm.
“Cái gì?”
Người đàn ông tiếp tục:
“Ông Lục đã rời khỏi tập đoàn một thời gian dài để tìm kiếm người thân thất lạc. Trong quá trình đó, ông gặp một số vấn đề về sức khỏe và mất liên lạc với người của mình. Chúng tôi đã tìm kiếm ông suốt nhiều tháng.”
Tôi quay sang nhìn ông lão.
“Ông… là chủ tịch một tập đoàn sao?”
Ông Lục cúi đầu, giọng nghẹn ngào:
“Đúng vậy. Tôi xin lỗi vì đã giấu cô. Tôi không muốn cô biết thân phận của mình, càng không muốn lòng tốt của cô thay đổi chỉ vì tiền bạc.”
Tôi vẫn không thể tin được.
Ông lão nhặt ve chai mà tôi từng đưa cơm mỗi ngày lại là một người có địa vị như vậy?
Ông Lục nhìn tôi, chậm rãi kể:
“Ngày trước, tôi có một cô con gái tên là Lục Thanh Hà. Con bé mất tích sau một biến cố gia đình. Tôi đã tìm kiếm suốt nhiều năm nhưng không có kết quả. Sau đó, vợ tôi qua đời, tôi gần như không còn thiết tha với bất cứ điều gì.”
Ông dừng lại, đưa tay lau nước mắt.
“Có một lần tôi bị ngã gần công trường, bị thương ở chân. Không ai quan tâm. Một số người còn tưởng tôi giả vờ để xin tiền. Nhưng cô đã mang cơm đến cho tôi. Cô không hỏi tôi có tiền hay không, cũng không hỏi tôi là ai.”
Ông nhìn thẳng vào mắt tôi.
“Cô biết không? Món cơm đầu tiên cô đưa cho tôi, tôi đã ăn hết trong nước mắt. Bởi vì đã rất lâu rồi, không có ai đối xử với tôi như một người thân trong gia đình.”
Tôi cúi đầu, không biết phải nói gì.
Người đàn ông mặc vest lúc này mới lên tiếng:
“Sau khi tìm được ông Lục, chúng tôi đã nghe ông kể về cô. Ông yêu cầu chúng tôi tìm bằng được cô Trần An Nhiên để đích thân cảm ơn.”
Ông Lục gật đầu.
“Nhưng khi chúng tôi quay lại công trường thì cô đã nghỉ việc. Sau khi hỏi thăm nhiều người, chúng tôi mới biết công ty cô phá sản, cô chuyển đến đây.”
Tôi chợt nhớ đến tình cảnh hiện tại của mình, bất giác cảm thấy ngượng ngùng.
“Ông ơi, cháu chỉ giúp ông vài bữa cơm thôi. Ông không cần phải làm lớn chuyện như vậy đâu. Cháu cũng không mong được đền đáp.”
Nghe vậy, ông Lục càng xúc động.
“Chính vì cô không mong được đền đáp nên tôi mới càng muốn làm điều gì đó cho cô.”
Ông quay sang người đàn ông mặc vest.
“Đưa cho cô ấy xem.”
Người kia lập tức mở tập hồ sơ, lấy ra một bản hợp đồng và một tấm danh thiếp.
“Cô Trần, tập đoàn chúng tôi hiện đang có kế hoạch mở rộng hoạt động tại Tô Châu. Ông Lục muốn mời cô tham gia vào bộ phận quản lý hồ sơ dự án. Mức lương và chế độ đãi ngộ sẽ được thỏa thuận dựa trên năng lực của cô.”
Tôi nhìn tấm danh thiếp, trong lòng rối bời.
“Nhưng tôi chỉ là một nhân viên bình thường. Tôi không có kinh nghiệm quản lý lớn như vậy.”
Ông Lục lắc đầu.
“Tôi không cần cô phải trở thành người tài giỏi nhất. Tôi chỉ cần một người làm việc có trách nhiệm, biết giữ chữ tín và không đánh mất lòng tốt của mình khi gặp khó khăn.”
Tôi im lặng.
Ông lại nói:
“Cô từng làm việc sáu năm trong ngành xây dựng. Tôi đã yêu cầu người kiểm tra hồ sơ nghề nghiệp của cô. Những gì cô đã làm trước đây đều rất tốt. Việc cô mất việc không phải vì năng lực kém, mà vì công ty cũ gặp vấn đề.”
Tôi không ngờ ông lại tìm hiểu kỹ về mình đến vậy.
Nhưng tôi vẫn chưa thể nhận lời ngay.
“Ông Lục, cháu rất cảm ơn ông. Nhưng cháu không muốn nhận công việc chỉ vì ông thương hại cháu.”
Ông bật cười, lần đầu tiên tôi nhìn thấy vẻ nhẹ nhõm trên khuôn mặt già nua ấy.
“Vậy thì cô hãy đến phỏng vấn như những ứng viên khác. Nếu cô không đạt yêu cầu, tôi sẽ không ép cô. Tôi muốn cô có được công việc bằng chính khả năng của mình.”
Tôi nhìn ông thật lâu rồi khẽ gật đầu.
“Vâng. Cháu đồng ý.”
Ông Lục mỉm cười, đôi mắt ánh lên niềm vui.
Sau đó, ông lấy từ trong hộp gỗ ra một chiếc túi nhỏ, bên trong có một ít bánh bao và sữa nóng.
“Trời lạnh rồi. Tôi nghe nói cô vừa chuyển đến đây, chắc trong phòng chẳng có gì ăn. Tôi mang cho cô một ít đồ.”
Nhìn những món đồ ấy, tôi bất giác bật cười.
Một người giàu có đứng trước mặt tôi, phía sau là ba chiếc xe sang trọng, nhưng thứ đầu tiên ông nghĩ đến vẫn là sợ tôi không có gì ăn.
Tôi nhận lấy túi đồ, cổ họng nghẹn lại.
“Ông ơi, cảm ơn ông.”
Ông Lục xua tay.
“Đừng cảm ơn tôi. Chính cô đã dạy tôi rằng một bữa cơm nóng đôi khi còn quý hơn rất nhiều tiền bạc.”
Ba ngày sau, tôi đến tập đoàn Lục Thị tham gia phỏng vấn.
Ban đầu, tôi nghĩ mọi chuyện chỉ là hình thức. Nhưng không ngờ hội đồng tuyển dụng thực sự kiểm tra kiến thức chuyên môn, hỏi tôi về hợp đồng, hồ sơ thanh toán, quy trình nghiệm thu và cách xử lý những khoản công nợ của dự án.
Tôi trả lời bằng tất cả kinh nghiệm mình tích lũy được trong sáu năm qua.
Cuối buổi, trưởng phòng nhân sự thông báo:
“Cô Trần, chúng tôi đánh giá cô phù hợp với vị trí chuyên viên kiểm soát hồ sơ dự án. Nếu cô đồng ý, tuần sau có thể bắt đầu làm việc.”
Mức lương được đề xuất cao hơn công việc cũ của tôi, đi kèm bảo hiểm và các chế độ đầy đủ.
Tôi vui đến mức phải lén véo tay mình để chắc chắn đây không phải giấc mơ.
Ngày đầu tiên đi làm, ông Lục gọi tôi đến phòng làm việc.
Ông không nhắc đến chuyện cơm nước, cũng không nói về ân tình. Ông chỉ đưa cho tôi một cuốn sổ.
“Đây là cuốn sổ tôi đã ghi lại những việc mình muốn làm sau khi tìm được con gái. Nhưng có lẽ đến cuối đời, tôi vẫn chưa chắc thực hiện được tất cả.”
Tôi mở ra.
Trong đó có những dòng chữ viết tay đã nhòe đi vì thời gian:
Muốn xây một căn nhà dưỡng lão cho những người già không nơi nương tựa.
Muốn lập quỹ học bổng cho những đứa trẻ nghèo.
Muốn hỗ trợ những người lao động mất việc đột ngột.
Và ở trang cuối cùng là một dòng chữ khiến tôi lặng người:
“Hy vọng một ngày nào đó, con gái mình cũng gặp được một người tốt bụng như thế.”
Tôi ngẩng lên nhìn ông.
Ông chỉ cười buồn.
“Thanh Hà đã mất liên lạc quá lâu. Tôi không biết con bé còn sống hay không. Nhưng tôi vẫn muốn làm những việc tốt thay cho nó, coi như một cách để giữ lại chút hy vọng.”
Tôi nhẹ nhàng đặt cuốn sổ xuống.
“Ông Lục, nếu ông không chê, cháu muốn cùng ông thực hiện những điều này.”
Ông nhìn tôi, ánh mắt bất ngờ sáng lên.
“Cô thật sự muốn sao?”
Tôi gật đầu.
“Vâng. Cháu từng nghĩ giúp đỡ người khác chỉ cần một hộp cơm. Nhưng bây giờ cháu hiểu, nếu có điều kiện, chúng ta có thể giúp được nhiều người hơn.”
Ông Lục im lặng rất lâu rồi khẽ nói:
“Được. Vậy chúng ta cùng làm.”
Một năm sau, tập đoàn Lục Thị thành lập một quỹ hỗ trợ người lao động gặp khó khăn.
Quỹ không chỉ giúp những người già neo đơn mà còn hỗ trợ công nhân bị nợ lương, những gia đình mất đi nguồn thu nhập và các em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt.
Tôi được giao phụ trách một phần công việc của quỹ.
Mỗi ngày, tôi tiếp xúc với rất nhiều hoàn cảnh khác nhau. Có người từng là công nhân xây dựng, có người từng làm công nhân vệ sinh, có người mất việc khi công ty phá sản giống như tôi ngày trước.
Mỗi lần nhìn thấy họ, tôi lại nhớ đến căn phòng trọ nhỏ và bát mì ăn liền trong đêm đầu tiên.
Nếu hôm ấy ông Lục không xuất hiện, có lẽ tôi vẫn đang loay hoay tìm kiếm một công việc khác, tiếp tục cuộc sống chật vật của mình.
Nhưng điều khiến tôi vui nhất không phải là mức lương tốt hay căn nhà mới.
Mà là tôi đã có cơ hội giúp những người khác giống như cách ông Lục từng giúp tôi.
Còn về ông Lục, sau khi sức khỏe ổn định, ông vẫn thường xuyên ghé qua văn phòng.
Có hôm ông mang trái cây, có hôm lại mang bánh bao. Ông luôn nhớ những món tôi thích ăn và thỉnh thoảng còn nhắc tôi đừng làm việc quá sức.
Một buổi chiều, tôi hỏi ông:
“Ông ơi, nếu ngày ấy cháu không mua cơm cho ông, liệu chúng ta có gặp lại nhau không?”
Ông ngồi bên cửa sổ, nhìn ra khoảng sân đầy nắng.
“Có lẽ không. Nhưng cô biết không, tôi từng nghĩ tiền bạc có thể mua được mọi thứ. Sau khi trải qua nhiều chuyện, tôi mới hiểu có những thứ dù có bao nhiêu tiền cũng không thể mua được.”
“Là gì vậy ông?”
Ông quay sang nhìn tôi, mỉm cười.
“Là sự chân thành. Một người có thể cúi đầu trước tôi vì tiền bạc, nhưng không phải ai cũng sẵn lòng ngồi cạnh một ông già nghèo khổ, chia cho ông ấy một hộp cơm mà chẳng mong nhận lại điều gì.”
Tôi cúi đầu, không nói gì.
Đúng lúc ấy, điện thoại của ông Lục đổ chuông. Ông nghe máy, sắc mặt bất ngờ thay đổi.
Một lúc sau, ông đứng dậy, giọng run run:
“An Nhiên… Có tin tức rồi.”
Tôi ngẩng đầu.
“Tin gì vậy ông?”
Ông nắm chặt điện thoại, đôi mắt đỏ hoe.
“Người của tôi vừa tìm được tung tích con gái. Con bé đang sống ở một thành phố phía nam. Họ đã xác nhận được danh tính và đang liên hệ với nó.”
Tôi vui mừng đến mức đứng bật dậy.
“Thật sao ông? Vậy là ông sắp được gặp con gái rồi!”
Ông Lục gật đầu liên tục, nước mắt rơi xuống.
“Tôi chờ ngày này hơn hai mươi năm rồi.”
Vài tuần sau, cha con họ đoàn tụ.
Lần đầu tiên nhìn thấy con gái bước vào phòng, ông Lục đã bật khóc như một đứa trẻ. Người phụ nữ ấy cũng ôm chầm lấy cha, vừa khóc vừa gọi tiếng “Bố” mà ông đã chờ đợi suốt bao năm.
Tôi đứng ngoài cửa, lặng lẽ quay đi để hai cha con có không gian riêng.
Sau này, ông Lục kể với tôi rằng trong những năm tháng xa cách, con gái ông từng phải trải qua nhiều khó khăn. Cô ấy đã lập gia đình, có một đứa con nhỏ và sống bằng công việc kinh doanh bình thường.
Ông không trách con, cũng không tìm cách dùng tiền bạc bù đắp tất cả.
Ông chỉ mong những năm tháng còn lại có thể ở bên con gái, bù đắp phần nào những mất mát trước đây.
Ngày tôi đến thăm nhà ông, con gái ông chủ động nắm tay tôi.
“Cảm ơn cô đã ở bên bố tôi trong những ngày ông ấy khó khăn nhất. Tôi nghe bố kể rất nhiều về cô.”
Tôi vội xua tay.
“Chị đừng khách sáo. Cháu chỉ mua thêm vài phần cơm thôi.”
Cô ấy mỉm cười, đôi mắt cũng đỏ lên.
“Đối với cô có thể chỉ là vài phần cơm, nhưng đối với bố tôi, đó là khoảng thời gian ông cảm thấy mình vẫn còn được quan tâm.”
Tôi không biết phải trả lời thế nào.
Tối hôm ấy, trên đường trở về, tôi nhớ lại tất cả những gì đã xảy ra.
Tôi từng nghĩ lòng tốt là thứ rất dễ bị lãng phí. Có những người giúp đỡ người khác nhưng chẳng nhận được gì. Có những người sống tử tế nhưng vẫn phải đối mặt với khó khăn.
Bản thân tôi cũng từng mất việc, từng phải rời khỏi căn nhà mình gắn bó nhiều năm, từng ngồi ăn mì trong căn phòng trọ chật hẹp và không biết ngày mai sẽ ra sao.
Nhưng tôi chưa bao giờ hối hận vì đã mua những hộp cơm ấy.
Bởi vì nếu ngày đó tôi bỏ mặc ông Lục, có lẽ cuộc đời tôi cũng chẳng có gì khác biệt. Chỉ là tôi sẽ đánh mất cơ hội được gặp một người đã trở thành chỗ dựa tinh thần quý giá của mình.
Một thời gian sau, tôi nhận được tin ông Lục đã quyết định xây dựng một trung tâm hỗ trợ người già neo đơn ngay gần khu công trường năm xưa.
Trong ngày khánh thành, ông mời tôi đến phát biểu.
Đứng trước rất nhiều người, tôi chỉ nói một điều đơn giản:
“Có những lúc chúng ta không đủ khả năng thay đổi cuộc đời của một người. Nhưng chúng ta vẫn có thể giúp họ vượt qua một ngày khó khăn. Một bữa cơm nóng, một chai nước sạch hay một lời hỏi thăm đôi khi không đáng bao nhiêu tiền, nhưng có thể khiến một người cảm thấy mình không bị bỏ rơi.”
Phía dưới, ông Lục ngồi cạnh con gái, lặng lẽ lau nước mắt.
Sau buổi lễ, ông đưa cho tôi một chiếc hộp nhỏ.
Bên trong là chiếc hộp cơm inox cũ mà tôi từng mua cho ông vào ngày đầu tiên chúng tôi gặp nhau. Tôi đã tưởng nó bị thất lạc từ lâu.
Ông cười hiền hậu:
“Tôi giữ nó suốt thời gian qua. Mỗi lần nhìn thấy, tôi lại nhớ đến cô gái đã đặt nó xuống bên cạnh tôi mà chẳng hỏi tôi là ai.”
Tôi cầm chiếc hộp cơm, cảm giác sống mũi cay cay.
Tôi từng nghĩ mình chỉ trao đi một bữa ăn.
Nhưng hóa ra, đôi khi một việc làm nhỏ bé lại có thể mở ra một hành trình dài, đưa những con người xa lạ đến gần nhau hơn.
Và tôi cũng hiểu được một điều: Đừng bao giờ nghĩ rằng lòng tốt của mình là vô nghĩa chỉ vì hôm nay chưa nhận lại được điều gì.
Bởi cuộc sống không phải lúc nào cũng trả ơn ngay lập tức.
Có khi món quà lớn nhất không phải tiền bạc hay địa vị, mà là vào một ngày bạn rơi xuống tận cùng khó khăn, vẫn có người nhớ đến bạn, tìm kiếm bạn và sẵn sàng đưa tay ra giúp đỡ.
Tôi đã từng âm thầm để lại một hộp cơm cho ông lão ve chai mà không mong nhận lại bất cứ điều gì.
Vậy mà vào đêm đầu tiên tôi chuyển đến khu trọ nghèo, khi trong túi chỉ còn chưa đến ba nghìn tệ và tương lai hoàn toàn mờ mịt, chính ông lại là người tìm đến tôi.
Hóa ra, lòng tốt không phải lúc nào cũng biến mất sau khi được trao đi.
Đôi khi, nó chỉ lặng lẽ nằm lại trong trái tim một người, chờ đến đúng thời điểm để quay trở về.
