CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
Cụ bà 100 tuổi qua đời, gia đình vội tổ chức tang lễ trong đêm để kịp đám cưới cháu đích tôn. Nhưng khi xe tang vừa ra khỏi cổng, bất ngờ chết máy, cả gia đình soi xuống gầm xe rồi bàng hoàng trước cảnh tượng không ai ngờ tới…
Cụ bà Trần Thị Lành, người vừa tròn 100 tuổi, qua đời vào một buổi sáng cuối tuần tại làng quê ven sông thuộc huyện Yên Phong, Bắc Ninh. Suốt một thế kỷ sống trên đời, cụ là người lớn tuổi nhất trong dòng họ, được con cháu kính trọng bởi tính tình hiền hậu, cả đời chẳng bao giờ to tiếng với ai.
Tin cụ mất khiến cả gia đình đau buồn. Thế nhưng, nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì một chuyện khác khiến mọi người rơi vào tình thế khó xử. Chỉ còn hai ngày nữa là cháu đích tôn của cụ, anh Hoàng Tuấn, tổ chức lễ cưới. Nhà trai đã dựng rạp, đặt cỗ, thiệp cưới gửi đi gần hết, khách khứa từ xa cũng chuẩn bị về dự.
Trong lúc tang gia bối rối, một vài người trong gia đình bắt đầu bàn chuyện tổ chức lễ an táng sao cho nhanh chóng.
“Hay là mình làm lễ trong đêm nay rồi đưa cụ đi sớm? Chứ để sang ngày mai, đám cưới của thằng Tuấn phải hoãn hết. Cỗ bàn đặt rồi, khách khứa cũng đến, biết ăn nói thế nào?” Một người chú lên tiếng.
Người khác lập tức đồng tình:
“Cụ cũng đã sống đến trăm tuổi rồi, coi như hưởng hết phúc phần. Mình làm tang lễ gọn gàng, chu đáo là được. Không nên kéo dài làm ảnh hưởng đến ngày vui của cháu.”
Dù trong nhà vẫn có người không đồng ý, cho rằng người mất cần được tiễn đưa đàng hoàng, nhưng cuối cùng quyết định vẫn được đưa ra. Tang lễ sẽ tổ chức ngay trong đêm, đến khoảng 3 giờ sáng đưa cụ ra nghĩa trang, cố gắng hoàn tất mọi việc trước khi trời sáng.
Chuyện ấy nhanh chóng lan ra khắp xóm.
Người thì thương cụ, tiếc rằng đến lúc cuối đời vẫn không được con cháu dành trọn thời gian tiễn biệt. Người khác lại lắc đầu ngao ngán:
“Bà cụ sống cả trăm năm, có thiếu gì ngày đâu mà phải vội vàng như thế? Đám cưới thì có thể lùi, chứ người mất rồi đâu thể sống lại.”
Nhưng gia đình họ Trần vẫn quyết định làm theo kế hoạch.
Đêm ấy, căn nhà vốn đông con cháu bỗng trở nên lạnh lẽo. Mọi người tất bật chuẩn bị đồ lễ, người lo hương khói, người thu dọn đồ đạc, người gọi xe tang. Tiếng khóc cũng dần nhỏ lại, thay vào đó là những lời thúc giục liên tục.
“Nhanh lên, sắp đến giờ rồi!”
“Đồ lễ mang đủ chưa?”
“Có ai gọi bác trưởng họ chưa? Đừng để trễ giờ đã xem.”
Dưới ánh đèn vàng nhợt nhạt, lễ tiễn đưa cụ diễn ra chóng vánh. Không có đông đủ họ hàng như những đám tang thông thường, cũng chẳng có tiếng kèn trống kéo dài. Chỉ vài người thân đứng bên linh cữu, cúi đầu trong tiếng tụng niệm trầm buồn.
Đúng 3 giờ sáng, chiếc xe tang được khởi động.
Quan tài cụ Lành được đưa lên xe. Con cháu đi theo phía sau, người cầm đèn, người cầm nhang, ai nấy đều mệt mỏi sau một đêm thức trắng. Có người còn tranh thủ nhắc nhau rằng sáng mai phải dậy sớm chuẩn bị đón khách cưới.
Chiếc xe từ từ lăn bánh ra khỏi cổng.
Mọi người thở phào, nghĩ rằng cuối cùng mọi việc cũng đang diễn ra thuận lợi.
Nhưng chiếc xe chỉ đi được khoảng năm mươi mét thì đột nhiên giật mạnh một cái rồi dừng hẳn.
Động cơ tắt ngúm.
Anh tài xế vội vã xoay chìa khóa, nhấn ga, thử khởi động hết lần này đến lần khác. Tiếng máy chỉ phát ra vài âm thanh khô khốc rồi im bặt.
“Chuyện gì vậy? Sao lại chết máy đúng lúc này?” Một người đàn ông sốt ruột hỏi.
“Không biết nữa! Nãy vẫn chạy bình thường mà!” Anh lái xe vừa nói vừa cúi xuống kiểm tra.
Phía sau, những người đi đưa tang bắt đầu xôn xao. Có người lo xe hỏng thật sẽ phải gọi xe khác, có người sợ lỡ giờ đưa cụ ra nghĩa trang, cũng có người thì thầm rằng đêm nay có điều gì đó không ổn.
Anh con trai trưởng của cụ Lành nóng ruột giục:
“Kiểm tra nhanh lên! Đừng đứng đấy mãi. Nếu hỏng thật thì gọi người sửa ngay, còn phải đưa mẹ đi!”
Mấy người đàn ông vội vàng bật đèn điện thoại, cúi xuống soi quanh bánh xe, gầm xe và phần động cơ. Một người lấy chiếc đèn pin nhỏ, lia ánh sáng qua từng góc tối.
Bất chợt, anh con rể tên Hùng đang cúi sát xuống gầm xe bỗng giật mình lùi lại. Mặt anh tái mét, chiếc đèn pin trên tay run bần bật.
“Trời ơi… mọi người lại đây! Dưới gầm xe có… có người!”
Một tiếng hét thất thanh vang lên giữa con đường làng vắng lặng.
Tất cả lập tức chạy đến.
Ánh đèn điện thoại đồng loạt chiếu xuống gầm xe. Có người đưa tay bịt miệng, có người lùi lại vài bước, có người đứng chết trân không nói nổi lời nào.
Dưới gầm chiếc xe tang, một người đang nằm co quắp…
Đó là một ông lão mặc chiếc áo nâu bạc màu, người gầy đến mức chỉ còn da bọc xương. Hai chân ông bị kẹt sát gần bánh xe, một tay đang bám chặt vào thanh sắt dưới gầm xe. Trên mặt ông đầy bụi đất, đôi môi tím tái vì lạnh. Ông vẫn còn sống, nhưng dường như đã kiệt sức đến mức không thể tự bò ra.
“Ông… ông là ai? Sao lại nằm dưới này?” Anh Hùng lắp bắp.
Ông lão cố mở mắt, giọng yếu ớt:
“Đừng… đừng kéo xe… Tôi… tôi không cố ý…”
Mọi người lập tức hô tài xế tắt máy hoàn toàn, rồi cùng nhau tìm cách đưa ông ra. Một người lấy kích nâng nhẹ thân xe, vài người khác cẩn thận kéo ông lão về phía an toàn. Khi được đưa ra ngoài, ông gần như không đứng nổi, cả người run lên từng đợt.
“Gọi cấp cứu đi! Ông ấy bị thương rồi!”
Trong lúc mọi người loay hoay, con trai cụ Lành bất chợt nhận ra chiếc túi vải cũ bên cạnh ông lão. Trên chiếc túi có một tấm ảnh đã ố vàng, chụp một người phụ nữ mặc áo dài đứng bên căn nhà mái ngói cũ. Mặt sau tấm ảnh có ghi vài dòng chữ bằng mực xanh đã nhòe.
Anh cúi xuống nhặt lên, vừa nhìn thấy tên người trong ảnh thì bỗng sững sờ.
Đó chính là cụ Trần Thị Lành.
Không ai hiểu chuyện gì đang xảy ra. Một ông lão xa lạ, xuất hiện dưới gầm xe tang vào đúng đêm cụ Lành qua đời, lại mang theo tấm ảnh của cụ từ hàng chục năm trước.
Ông lão nhìn chiếc quan tài trên xe, nước mắt chảy xuống hai bên má.
“Bà ấy… mất rồi sao?”
Không khí bỗng trở nên nặng nề.
Anh con trai trưởng vội hỏi:
“Ông quen mẹ tôi à? Ông là ai? Tại sao lại có ảnh của bà?”
Ông lão không trả lời ngay. Ông cố ngồi dậy, nhìn về phía chiếc xe tang, rồi bật khóc như một đứa trẻ.
“Tôi tìm bà ấy gần sáu mươi năm… Cuối cùng vẫn đến muộn.”
Câu nói ấy khiến tất cả mọi người lạnh sống lưng.
Ông lão tên Phạm Văn Tĩnh, năm nay 82 tuổi, quê ở một xã cách làng Đông Khê hơn hai mươi cây số. Khi còn trẻ, ông và cụ Lành từng là thanh mai trúc mã. Hai người yêu nhau sâu đậm, từng hẹn sẽ nên vợ nên chồng, nhưng thời cuộc và sự sắp đặt của gia đình khiến họ phải chia xa.
Ngày ấy, ông Tĩnh đi làm xa, hẹn khi trở về sẽ tìm cụ. Nhưng vì một biến cố, ông mất liên lạc suốt nhiều năm. Cụ Lành sau đó lấy chồng, sinh con, vun vén gia đình. Còn ông Tĩnh cũng lập gia đình, sống cuộc đời riêng.
Sau khi vợ ông qua đời, ông mới vô tình nghe được tin người con gái năm xưa vẫn sống ở làng Đông Khê. Ông tìm đến nhiều lần nhưng không dám gặp, chỉ đứng từ xa nhìn căn nhà cũ. Ông sợ làm xáo trộn cuộc sống bình yên của cụ, sợ người đời dị nghị, sợ những chuyện đã qua khiến cụ không vui.
Mãi đến mấy ngày trước, ông mới quyết định tìm đến lần cuối, mang theo tấm ảnh cũ và một lá thư đã viết từ rất lâu.
Không ngờ khi đến nơi, ông nghe tin cụ đã qua đời.
Đêm ấy, ông lặng lẽ đi theo đoàn xe tang. Khi xe dừng trước cổng, ông định tiến lên nhìn cụ lần cuối nhưng lại không đủ can đảm. Trong lúc chiếc xe bắt đầu di chuyển, ông cố cúi xuống nhặt chiếc khăn tay bị rơi gần bánh xe, chẳng may trượt chân, bị mắc vào phần gầm xe. Ông hoảng hốt bám lấy thanh sắt, định kêu cứu nhưng tiếng động cơ và tiếng người quá lớn, không ai nghe thấy.
Ông không ngờ chiếc xe lại chết máy, cũng không ngờ sự việc khiến mình bị phát hiện.
Sau khi nghe câu chuyện, những người trong gia đình cụ Lành không ai còn nói đến chuyện phải nhanh chóng đưa tang để kịp đám cưới nữa.
Anh Tuấn, người cháu đích tôn sắp cưới, bước đến trước ông lão, nhẹ nhàng hỏi:
“Ông có lá thư gửi bà nội cháu không? Nếu có, cháu xin được đọc. Cháu nghĩ… bà cũng muốn nghe những điều ông chưa kịp nói.”
Ông Tĩnh run rẩy lấy lá thư trong túi áo. Giấy đã cũ, các nếp gấp sờn đi vì được mở ra đóng vào rất nhiều lần.
Anh Tuấn cầm lá thư, đọc từng dòng giữa con đường làng tĩnh lặng.
Trong thư, ông Tĩnh kể rằng ông chưa từng quên cụ Lành. Ông không mong cụ tha thứ, cũng chẳng mong được gặp lại để thay đổi bất cứ điều gì. Ông chỉ muốn nói rằng ngày xưa, cụ từng là người khiến ông có động lực sống, là ký ức đẹp nhất trong những năm tháng khó khăn. Khi biết cụ đã có gia đình, ông tự nhủ phải buông bỏ, không làm phiền cuộc sống của cụ.
Ông đã giữ tấm ảnh ấy suốt mấy chục năm, như giữ lại một phần tuổi trẻ.
Đến cuối thư, chỉ có một câu ngắn:
“Nếu kiếp này không còn cơ hội gặp lại, tôi chỉ mong bà sống bình yên, được con cháu yêu thương. Tôi đã nợ bà một lời chào từ biệt, nhưng có lẽ đến cuối đời cũng không thể nói được.”
Đọc đến đó, anh Tuấn nghẹn giọng. Người con trai trưởng của cụ Lành quay mặt đi, lặng lẽ lau nước mắt. Những người vừa nãy còn sốt ruột vì sợ trễ giờ, giờ đây đều đứng im, không ai nhắc đến đám cưới nữa.
Ông Tĩnh nhìn chiếc quan tài, khẽ nói:
“Cho tôi xin được thắp một nén nhang… Tôi không có ý làm phiền gia đình. Tôi chỉ muốn chào bà ấy lần cuối.”
Gia đình cụ Lành đồng ý.
Một nén nhang được đưa đến tay ông. Ông quỳ xuống trước linh cữu, đôi bàn tay run rẩy, cúi đầu thật lâu. Không có tiếng khóc lớn, chỉ có những giọt nước mắt lặng lẽ rơi xuống nền đất lạnh.
Sau đó, gia đình quyết định đưa cụ Lành trở về nhà, tổ chức lại lễ tiễn đưa cho đàng hoàng. Đám cưới của Tuấn được thông báo lùi lại vài ngày. Ban đầu, một số người phản đối vì sợ ảnh hưởng đến khách khứa và tiền bạc, nhưng khi nghe câu chuyện của ông Tĩnh, ai cũng hiểu rằng có những việc trong đời không thể lấy sự tiện lợi để quyết định.
Sáng hôm ấy, trời vừa hửng, ông Tĩnh được đưa đến bệnh viện kiểm tra. Trước khi rời đi, ông nhờ người gửi lại tấm ảnh cũ cho gia đình cụ Lành, nhưng người con trai trưởng đã nhẹ nhàng nói:
“Ông cứ giữ lấy. Đây là kỷ niệm của ông. Mẹ tôi đã sống một cuộc đời của bà, còn những gì thuộc về tuổi trẻ, có lẽ bà cũng không muốn chúng tôi xóa đi.”
Đám tang cụ Lành được tổ chức lại vào ngày hôm sau, đông đủ con cháu và bà con làng xóm. Không ai còn thúc giục. Mọi người đứng bên linh cữu, tiễn cụ trong sự thành kính.
Còn ông Tĩnh, sau khi sức khỏe ổn định, được anh Tuấn đến thăm. Hai người ngồi trò chuyện rất lâu. Ông kể thêm những câu chuyện về cụ Lành thời trẻ, về một cô gái hay cười, thích ngồi bên bờ sông, từng mơ có một mái nhà nhỏ và cuộc sống bình dị.
Anh Tuấn nghe xong mới nhận ra bà nội mình, dù đã sống đến một trăm tuổi, vẫn từng có một tuổi trẻ với những ước mơ, những kỷ niệm và những người mà bà không bao giờ kể lại.
Ngày đám cưới diễn ra, gia đình dành một góc nhỏ đặt tấm ảnh cụ Lành, bên cạnh một bình hoa trắng. Không phải để làm tang lễ thêm buồn, mà để nhắc rằng niềm vui hôm nay cũng có sự góp mặt của người đã khuất trong ký ức.
Ông Tĩnh không đến dự đám cưới. Ông chỉ gửi một món quà nhỏ cùng lời chúc:
“Chúc cháu hạnh phúc. Hãy dành thời gian cho những người mình yêu thương khi họ còn ở bên. Đừng để đến lúc chỉ còn một tấm ảnh, một lá thư, mới nhận ra có những lời chưa kịp nói.”
Từ hôm ấy, gia đình anh Tuấn không còn nhắc đến chuyện tang lễ đêm hôm đó như một sự cố đáng sợ. Họ xem đó là một lời nhắc nhở sâu sắc.
Bởi đôi khi, điều khiến con người day dứt nhất không phải là mất đi một người, mà là khi người ấy còn sống, ta đã quá vội vàng, quá bận rộn, để rồi đến lúc muốn nói một lời yêu thương, muốn ngồi cạnh họ thêm một chút, muốn nắm lấy bàn tay họ lần cuối… thì tất cả đã không còn cơ hội nữa.
Và có những cuộc gặp gỡ tưởng như tình cờ trong đêm tối, lại khiến người ta hiểu rằng đời người ngắn ngủi, tình nghĩa thì dài lâu, còn sự tử tế với người đã khuất và người đang sống mới là điều đáng giữ gìn nhất.