CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
61 TUỔI LÊN THÀNH PHỐ CHĂM CHÁU SUỐT 6 NĂM, THÁNG NÀO TÔI CŨNG NHẬN 11 TRIỆU TỪ CON DÂU. HỌ HÀNG CHỈ TRÍCH TÔI HAM TIỀN. ĐẾN NGÀY VỀ QUÊ, TÔI ĐỂ LẠI 895 TRIỆU ĐỒNG KHIẾN CÁC CON HOẢNG HỐT GỌI CÔNG AN…
Tôi năm nay 61 tuổi.
Cả đời tôi quanh quẩn với mấy sào ruộng ở một vùng quê thuộc huyện Kim Bảng, Hà Nam. Tôi không có bằng cấp, cũng chẳng hiểu biết nhiều về những chuyện lớn lao. Người ta biết đến tôi chỉ vì tôi là một người đàn bà chịu khó, quanh năm làm lụng, nuôi con rồi lại lo cho gia đình.
Tôi chưa từng nghĩ có ngày mình sẽ sống ở Hà Nội suốt sáu năm trời.
Càng không ngờ rằng sáu năm ấy, tôi lại mang tiếng là một bà mẹ chồng “tham tiền”.
Chuyện bắt đầu từ ngày con dâu tôi sinh cháu.
Con trai tôi tên Minh, sau khi học xong thì ở lại Hà Nội lập nghiệp. Nó lấy vợ là Lan, một cô gái người Hà Nội, làm nhân sự cho một công ty xây dựng lớn. Lan nhanh nhẹn, sạch sẽ, ăn nói nhẹ nhàng nhưng khá nguyên tắc.
Tôi và con dâu chưa bao giờ xảy ra mâu thuẫn lớn, nhưng giữa hai người vẫn có một khoảng cách nhất định.
Tôi là người quê, sống giản dị, còn Lan từ nhỏ đã quen với cuộc sống thành phố.
Một năm sau ngày cưới, Lan sinh một bé trai kháu khỉnh.
Khi hết thời gian nghỉ sinh, Lan chuẩn bị đi làm trở lại thì gọi điện về quê:
“Mẹ lên Hà Nội giúp vợ chồng con trông cháu một thời gian được không? Hai đứa con đi làm cả ngày, thuê người ngoài thì con không yên tâm.”
Tôi ngồi ngoài hiên, nghe điện thoại mà im lặng rất lâu.
Tôi thương con, thương cháu.
Nhưng tôi cũng hiểu một điều.
Trông trẻ không phải là chuyện ngồi một chỗ chơi với cháu.
Nếu đã nhận lời, tôi sẽ phải thức từ sáng sớm, nấu cơm, giặt quần áo, dọn dẹp, đưa đón cháu, thức đêm khi cháu ốm. Có những người hàng xóm của tôi từng lên thành phố trông cháu. Họ làm quần quật nhiều năm nhưng đến lúc trở về quê thì trong tay chẳng có gì.
Tôi không muốn mình cũng như vậy.
Vì thế, tôi nói thẳng với Lan:
“Nếu mẹ lên thì mẹ sẽ lo cho cháu và phụ các con việc nhà. Nhưng mỗi tháng các con gửi mẹ 11 triệu đồng.”
Đầu dây bên kia im lặng.
Một lúc sau Lan mới hỏi:
“Mẹ cần số tiền ấy để chi tiêu à?”
Tôi đáp:
“Mẹ chưa biết có cần hay không. Nhưng mẹ muốn mỗi tháng các con đưa đủ. Sau này con sẽ hiểu.”
Lan không hỏi thêm.
Vài ngày sau, tôi thu xếp một chiếc vali nhỏ, bắt xe lên Hà Nội.
Ngày đầu tiên bước vào căn hộ của con trai, tôi biết cuộc sống của mình sẽ thay đổi hoàn toàn.
5 giờ sáng tôi thức dậy.
6 giờ tôi chuẩn bị bữa sáng.
Sau đó là cho cháu ăn, tắm cho cháu, giặt quần áo, dọn nhà, nấu cơm trưa. Con trai và con dâu đi làm từ sáng đến chiều tối mới về.
Ngày nào cũng vậy.
Tôi gần như chẳng có thời gian nghỉ.
Đúng ngày mùng một hàng tháng, Lan đặt một phong bì lên bàn.
Bên trong luôn đủ 11 triệu đồng.
Tôi nhận tiền rồi cất đi.
Tôi không mua quần áo mới.
Không mua vàng.
Không gửi về quê cho anh em.
Cũng chẳng tiêu vào những thứ xa xỉ.
Tôi mua một cuốn sổ nhỏ, tự tay ghi lại từng khoản.
Ngày nhận tiền.
Số tiền nhận.
Người đưa.
Tất cả đều được ghi rất rõ.
Sau đó tôi đem tiền gửi tiết kiệm.
Có người sẽ hỏi tại sao tôi phải làm mọi chuyện rắc rối như vậy.
Bởi vì tôi biết mình đang cầm tiền của con.
Tôi không muốn một ngày nào đó có người nói rằng tôi lợi dụng con cái.
Tôi càng không muốn sau này xảy ra chuyện rồi người ta lại bảo:
“Không ai biết bà ấy đã nhận bao nhiêu.”
Vậy nên tôi ghi lại tất cả.
Ba năm đầu tiên trôi qua trong yên lặng.
Nhưng ở quê, những lời đồn đại thì ngày càng nhiều.
Một lần tôi về giỗ chồng, vừa bước vào sân đã nghe mấy người hàng xóm nói chuyện.
“Bà Lan lên thành phố trông cháu mà tháng nào cũng lấy hơn chục triệu.”
“Người già rồi còn tính toán với con dâu.”
“Chắc ở thành phố sướng quá nên không muốn về quê.”
Tôi đứng sau cánh cửa nghe hết.
Trong lòng tôi nhói lên.
Tôi từng muốn bước ra giải thích.
Nhưng rồi tôi lại thôi.
Tôi nghĩ, người ta chỉ nhìn thấy số tiền tôi nhận.
Không ai nhìn thấy 5 giờ sáng tôi đã thức dậy.
Không ai nhìn thấy những đêm cháu sốt, tôi bế nó đi đi lại lại trong phòng.
Không ai biết có những ngày đau lưng đến mức tôi phải vịn tường mới đứng lên được.
Và càng không ai biết số tiền ấy cuối cùng sẽ đi đâu.
Tôi cứ im lặng.
Tháng nào cũng vậy.
11 triệu đồng.
Từng tháng.
Từng năm.
Đến năm thứ tư, cháu tôi bắt đầu đi học mẫu giáo.
Tôi nghĩ đã đến lúc mình nên trở về.
Tôi nói với Lan:
“Cháu đi học rồi, mẹ về quê thôi. Các con thuê người phụ hoặc tự sắp xếp cũng được.”
Lan im lặng một lúc rồi nắm lấy tay tôi.
“Mẹ ở thêm với chúng con được không?”
Tôi nhìn con dâu.
Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm Lan chủ động nắm tay tôi.
Cô ấy nói nhỏ:
“Con biết mấy năm nay mẹ vất vả. Nếu không có mẹ, vợ chồng con không thể yên tâm đi làm. Con muốn mẹ ở lại thêm.”
Tôi không nói gì.
Chỉ gật đầu.
Tôi ở lại thêm hai năm.
Nhưng vẫn giữ nguyên một nguyên tắc.
11 triệu mỗi tháng.
Tôi vẫn ghi chép.
Vẫn gửi tiết kiệm.
Không đụng đến một đồng.
Đến năm thứ sáu, sức khỏe tôi bắt đầu yếu.
Tôi hay đau lưng, mất ngủ, đôi chân cũng không còn nhanh nhẹn như trước.
Tôi quyết định về quê thật.
Lan lúc này đã khác hoàn toàn so với sáu năm trước.
Trước ngày tôi đi, cô ấy mua cho tôi một chiếc áo khoác mới.
Cô ấy còn nói:
“Mẹ về quê nhớ giữ gìn sức khỏe. Khi nào nhớ cháu thì lên chơi với chúng con.”
Tôi cười:
“Cháu lớn rồi, đâu cần bà nội nữa.”
Nói vậy thôi chứ trong lòng tôi đã nghẹn lại.
Tối hôm đó, tôi lấy chiếc hộp sắt trong tủ ra.
Tôi đặt toàn bộ giấy tờ, sổ tiết kiệm và cuốn sổ ghi chép lên bàn.
Tổng số tiền sau sáu năm, cộng cả khoản lãi tiết kiệm, là 895 triệu đồng.
Tôi đã chuẩn bị một cuốn sổ tiết kiệm mang tên Lan.
Tất cả số tiền tôi nhận trong sáu năm, tôi trả lại cho con dâu.
Tôi còn viết một lá thư.
Tôi viết:
“Lan à.
Sáu năm qua, mẹ nhận tiền của các con nhưng chưa từng xem đó là tiền của mình.
Mẹ biết nhiều người nói mẹ ham tiền.
Nhưng mẹ không trách họ.
Bởi họ chỉ nhìn thấy tiền mẹ nhận, chứ không nhìn thấy những năm tháng mẹ đã ở bên cạnh cháu.
Mẹ giữ số tiền này không phải vì mẹ cần.
Mẹ giữ để sau này có thể trả lại cho con.
Đây là tiền của vợ chồng con.
Mẹ gửi lại hết.
Còn nếu các con muốn giữ lại cho cháu thì cứ để dành đến ngày nó trưởng thành.
Mẹ chỉ mong sau này cháu biết rằng bà nội không hề bán tình thương của mình.
Mẹ chỉ muốn các con hiểu rằng bất kỳ công sức nào cũng cần được tôn trọng, kể cả công sức của người trong gia đình.”
Sáng hôm sau, tôi bắt xe về quê.
Tôi không nói cho con trai biết số tiền mình để lại.
Tôi cũng không chờ một lời cảm ơn.
Tôi chỉ muốn lặng lẽ rời đi.
Tôi cứ nghĩ mọi chuyện sẽ kết thúc ở đó.
Nhưng tôi đã nhầm.
Sáu ngày sau khi tôi về quê, một chiếc ô tô màu đen dừng trước cổng.
Ba người đàn ông bước xuống.
Một người tiến đến hỏi:
“Bà có phải bà Nguyễn Thị Hòa không?”
Tôi hoảng hốt:
“Đúng… tôi là Hòa. Có chuyện gì vậy các chú?”
Người đàn ông lấy giấy tờ ra rồi nói:
“Chúng tôi được gia đình bà báo rằng có một khoản tiền rất lớn được chuyển vào tài khoản của con dâu bà, nhưng gia đình nghi ngờ có sự nhầm lẫn hoặc vấn đề về nguồn tiền. Họ muốn xác minh.”
Tôi đứng chết lặng.
“Gia đình tôi báo sao?”
Người đàn ông gật đầu.
“Con trai bà nói sau khi kiểm tra lại sổ tiết kiệm, gia đình phát hiện số tiền gần 900 triệu đồng. Họ không hiểu vì sao bà lại để lại toàn bộ số tiền đó. Hơn nữa, có một số giao dịch được thực hiện trong nhiều năm nên cần xác minh rõ.”
Tôi bỗng bật cười.
Không phải vì vui.
Mà vì tôi hiểu.
Các con không gọi công an vì nghi ngờ tôi lấy tiền.
Chúng gọi vì sợ có ai đó đã lợi dụng tên tôi để chuyển tiền.
Tôi mời mọi người vào nhà.
Tôi lấy cuốn sổ cũ đặt lên bàn.
Từng tháng.
Từng khoản.
Từng chữ ký.
Tất cả đều rõ ràng.
Tôi nói:
“Đây là toàn bộ số tiền tôi nhận trong sáu năm. Tôi không lấy của ai một đồng. Tôi chỉ nhận đúng khoản các con tự nguyện đưa. Sau đó tôi gửi tiết kiệm. Bây giờ tôi trả lại cho chúng.”
Người cán bộ lật từng trang.
Một lúc lâu sau, anh ấy ngẩng lên:
“Bà có giữ toàn bộ giấy tờ ngân hàng không?”
“Tôi giữ.”
Tôi lấy thêm một chiếc túi vải cũ.
Bên trong là hàng chục tờ giấy được xếp ngay ngắn.
Mọi thứ khớp nhau.
Không có giao dịch bất thường.
Không có khoản tiền đáng ngờ.
Cũng không có chuyện tôi chiếm đoạt tiền của ai.
Người cán bộ mỉm cười:
“Vậy thì chúng tôi hiểu rồi. Gia đình bà có lẽ chỉ quá lo lắng vì số tiền lớn.”
Tôi gật đầu.
Nhưng đúng lúc ấy, điện thoại tôi reo.
Là Lan.
Tôi nghe máy.
Đầu dây bên kia, con dâu tôi khóc.
“Mẹ…”
Tôi im lặng.
Lan nghẹn ngào:
“Con xin lỗi mẹ.”
Tôi không nói gì.
Cô ấy tiếp tục:
“Con đã từng nghĩ mẹ yêu cầu 11 triệu mỗi tháng vì mẹ muốn có tiền. Con không biết mẹ lại giữ nguyên tất cả.”
Tôi đáp:
“Mẹ không giận con.”
“Nhưng mẹ biết không… sau khi mở cuốn sổ mẹ để lại, con mới hiểu sáu năm qua mẹ đã làm gì.”
Lan khóc lớn hơn.
“Con đã mang tiếng là con dâu trả tiền cho mẹ chồng. Nhưng bây giờ con mới hiểu, số tiền đó không phải tiền mua công chăm cháu. Mẹ muốn chúng con biết trân trọng công sức của người khác.”
Tôi nhìn ra khoảng sân trước nhà.
Nắng chiều đang rơi xuống những luống rau.
Tôi nói:
“Lan, mẹ không cần con trả lại tiền đâu.”
“Nhưng…”
“Con cứ giữ lấy. Đó là tiền của gia đình con. Mẹ chỉ muốn con nhớ một điều.”
“Điều gì hả mẹ?”
“Đừng bao giờ để con mình lớn lên mà nghĩ rằng tình yêu thương của người khác là thứ đương nhiên phải có.”
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
Rồi Lan nói:
“Mẹ… con muốn đưa cháu về quê.”
Tôi cười.
“Ừ. Về đi.”
Hai ngày sau, Lan đưa cháu về.
Thằng bé vừa nhìn thấy tôi đã chạy ào vào lòng bà.
Nó ôm cổ tôi:
“Bà nội ơi, bà có nhớ con không?”
Tôi ôm cháu, nước mắt tự nhiên chảy xuống.
“Nhớ chứ. Bà nhớ cháu nhiều lắm.”
Lan đứng phía sau.
Cô ấy cúi đầu thật lâu rồi nói:
“Mẹ, từ nay nếu mẹ không muốn lên thành phố nữa thì con sẽ đưa cháu về quê thường xuyên.”
Tôi lắc đầu:
“Mẹ già rồi, không cần các con báo hiếu bằng tiền. Chỉ cần các con sống tử tế với nhau là được.”
Cháu tôi chạy ra sân chơi.
Lan ngồi xuống bên cạnh tôi.
Cô ấy hỏi:
“Mẹ, tại sao sáu năm qua mẹ chưa từng nói sự thật?”
Tôi nhìn cô ấy rồi đáp:
“Bởi vì nếu mẹ nói ngay từ đầu, các con sẽ đưa tiền với tâm lý mẹ đang tiết kiệm cho mình. Mẹ muốn các con tự hiểu.”
Lan nắm lấy bàn tay chai sần của tôi.
Lần đầu tiên sau sáu năm, tôi cảm nhận được khoảng cách giữa mẹ chồng và con dâu gần như biến mất.
Sau này, cuốn sổ nhỏ tôi dùng để ghi tiền vẫn được Lan giữ.
Cô ấy không vứt đi.
Cô ấy bọc nó thật cẩn thận rồi đặt vào một chiếc hộp gỗ.
Lan nói với tôi:
“Con sẽ giữ nó đến khi cháu trưởng thành.”
Tôi hỏi:
“Để làm gì?”
Cô ấy cười:
“Để một ngày cháu hỏi vì sao bà nội từng lên thành phố chăm cháu sáu năm, con sẽ cho nó đọc.”
Tôi không biết sau này cháu tôi có hiểu hết câu chuyện hay không.
Nhưng tôi biết một điều.
Suốt sáu năm ấy, tôi chưa từng hối hận vì đã yêu cầu con dâu đưa mình 11 triệu đồng mỗi tháng.
Bởi số tiền ấy không phải thước đo tình thân.
Nó chỉ là cách tôi khiến những người mình yêu thương hiểu rằng:
Tình cảm có thể cho đi vô điều kiện, nhưng công sức của một con người thì luôn xứng đáng được tôn trọng.
Và đôi khi, người bị cả thiên hạ cho là “ham tiền” lại là người chẳng giữ cho mình một đồng nào.
Chỉ là họ đang âm thầm giữ lại một bài học cho những người mình yêu thương.