Tôi là Bà Lâm. Cả đời tôi nuôi lợn tiết kiệm được 20 tỷ nhưng đến lúc tóc bạc mới nhận ra thứ đáng sợ nhất không phải dịch bệnh hay thua lỗ, mà là lòng tham của chính máu mủ mình sinh ra. Ba đứa con trai diễn trước mặt tôi một vở kịch hoàn hảo: nước mắt, lời hứa, những cái ôm giả tạo… cao trào nhất là khi chúng đồng thanh đòi truất quyền của đứa con gái nuôi tôi thương nhất. Chúng đâu biết, đêm đó, tôi đã đổi ý. Và bản di chúc trong két sắt… không hề giống những gì chúng đang chờ đợi….Tôi là Bà Lâm. Năm nay tôi bảy mươi ba tuổi, tóc bạc quá nửa đầu, lưng đã còng vì hơn bốn mươi năm gắn với chuồng lợn. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy một bà già quê mùa, quần áo giản dị, ít nói. Nhưng ít ai biết, cả đời cắm cúi ấy đã giúp tôi tích cóp được đúng hai mươi tỷ đồng – toàn bộ là mồ hôi, nước mắt và cả những đêm mất ngủ vì dịch bệnh, vì giá cám tăng, vì lợn chết hàng loạt.
Tôi có bốn đứa con. Ba trai, một gái. Đứa con gái là con nuôi, tôi đón về từ trại trẻ mồ côi năm nó mới bốn tuổi. Còn ba đứa con trai là máu mủ ruột rà, sinh ra từ bụng tôi. Tôi từng nghĩ, dù thế nào thì khi về già, tôi cũng có chỗ dựa. Nhưng tôi đã nhầm.
Ngày bác sĩ thông báo tôi bị suy tim độ hai, cần hạn chế làm việc nặng, cả ba đứa con trai đều về. Chúng khóc. Khóc rất khéo. Thằng cả nắm tay tôi, nói mẹ vất vả cả đời rồi, giờ để con lo. Thằng hai sụt sùi bảo chỉ mong mẹ sống lâu thêm với con cháu. Thằng út ôm vai tôi, bảo tiền bạc không quan trọng, gia đình mới là trên hết.
Tôi nghe mà lòng mềm ra. Cho đến khi chúng bắt đầu vào vai diễn chính.
Chúng nói tôi già rồi, trí nhớ không còn minh mẫn, cần làm lại di chúc cho “rõ ràng, công bằng”. Rồi như đã bàn sẵn, cả ba đồng thanh cho rằng con bé con nuôi – đứa tôi thương nhất – không nên có quyền gì với tài sản. “Nó không phải máu mủ”, “Mẹ thương nó thì cho ít tiền dưỡng già là được”, “Hai mươi tỷ chia cho người ngoài thì thiên hạ cười”.
Con bé ngồi im, cúi đầu, không khóc, không phản ứng. Tôi nhìn nó mà tim đau như bị bóp nghẹt. Hai mươi năm qua, chính nó là người ở bên tôi mỗi khi dịch bệnh ập đến, mỗi đêm tôi sốt cao vì nhiễm trùng chuồng trại. Còn ba đứa con trai? Chúng chỉ xuất hiện khi tôi báo lãi, hoặc khi nghe tin tôi yếu.
Đỉnh điểm là khi thằng cả đề nghị lập giấy truất quyền thừa kế của con bé, ngay trước mặt tôi. Chúng nhìn tôi, chờ đợi một cái gật đầu.
Đêm đó, tôi không ngủ. Tôi mở két sắt, lấy bản di chúc đã viết cách đây ba năm. Tôi đọc lại từng dòng. Và lần đầu tiên trong đời, tôi đổi ý.
Chúng không hề biết rằng, bản di chúc trong két sắt… từ giây phút đó, đã không còn giống những gì chúng đang chờ đợi nữa…

Tiếng đồng hồ tích tắc trong đêm thanh vắng như từng nhát búa nện vào lồng ngực gầy guộc của tôi. Căn bệnh suy tim khiến hơi thở tôi khò khè, cay đắng. Tôi cầm cây bút mực đen, đôi tay run rẩy vì tuổi tác và vì một nỗi đau uẫn khuất đang cuộn trào.
Nhìn tấm giấy tờ truất quyền thừa kế mà ba đứa con trai đã soạn sẵn đặt trên bàn, tôi cay đắng mỉm cười. Chúng nghĩ một bà già 73 tuổi, cả đời quanh quẩn với mùi cám, mùi chuồng lợn như tôi dễ bị dắt mũi bởi mấy giọt nước mắt cá sấu và vài lời hiếu thảo chóp lưỡi đầu môi sao? Chúng quên mất rằng, để gây dựng nên cơ ngơi 20 tỷ đồng từ hai bàn tay trắng, tôi đã phải lặn lội qua bao nhiêu cay đắng của cuộc đời, nhìn thấu biết bao lòng người trắng đen.
Tôi xé nát tờ giấy truất quyền thừa kế của con bé Mai – đứa con gái nuôi tội nghiệp – rồi đốt thành tro. Sau đó, tôi mở két sắt, lấy ra tờ di chúc cũ. Tôi trải một tờ giấy mới, chầm chậm viết từng chữ.
Sáng hôm sau, mặt trời vừa nhô lên khỏi dãy núi sau nhà, ba đứa con trai tôi – Tuấn (thằng cả), Trọng (thằng hai) và Hoàng (thằng út) – đã tề tựu đông đủ ở phòng khách. Mặt đứa nào đứa nấy rạng rỡ, cố giấu đi sự sốt ruột và tham lam trong ánh mắt. Bột mì, mồ hôi và mùi tiền như đang nhảy múa trong đầu chúng.
Mai vẫn lặng lẽ thức dậy từ 4 giờ sáng, quét dọn sân vườn, nấu cho tôi bát cháo hành nóng hổi rồi bưng lên. Nhìn dáng người nhỏ nhắn, gầy gộc của nó, mắt tôi lại nhòe đi.
– Mẹ ơi, ăn cháo cho nóng rồi tí nữa vợ chồng luật sư đến làm việc ạ. – Mai dịu dàng nói, không một lời oán trách hay nhắc đến chuyện tối qua.
– Ừ, mẹ biết rồi. Con ngồi xuống đây với mẹ. – Tôi nắm lấy bàn tay gầy, chai sạn vì lam lũ của nó.
Đúng 8 giờ sáng, vị luật sư do thằng cả mời về bước vào nhà. Ba đứa con trai tôi lập tức vây quanh bàn trà, tỏ vẻ nghiêm trang.
Thằng cả gõ gõ tay xuống bàn, hắng giọng: – Mẹ à, hôm nay có luật sư chứng kiến, mẹ cứ đọc bản di chúc đã sửa lại theo ý anh em con. Chúng con làm vậy là muốn nhà cửa yên ấm, dòng họ không xì xào. Con Mai nó là người ngoài, con nghĩ mẹ cho nó cái sổ tiết kiệm 500 triệu làm vốn lấy chồng là quá trọn nghĩa trọn tình rồi.
Thằng hai và thằng út gật đầu lia lịa như gà mổ thóc: – Đúng đấy mẹ! Máu mủ ruột rà mới là người gánh vác bàn thờ tổ tiên sau này!
Tôi nhìn ba đứa con do chính mình mang nặng đẻ đau. Không một ai hỏi xem đêm qua tim tôi có đau không, huyết áp tôi có tăng không. Thứ chúng quan tâm duy nhất lúc này là con số 20 tỷ đồng sẽ được chia như thế nào.
Tôi mệt mỏi tựa lưng vào ghế, ra hiệu cho vị luật sư công chứng – người mà tôi đã bí mật liên hệ riêng từ sớm chứ không phải gã luật sư do thằng cả thuê:
– Luật sư, ông đọc bản di chúc chính thức của tôi đi.
Thằng cả nhếch môi mỉm cười tự mãn. Hắn đinh ninh đêm qua tôi đã gật đầu ký vào bản thảo mà hắn đưa.
Vị luật sư mở cặp, rút ra tờ di chúc có con dấu đỏ tươi vừa được hoàn tất thủ tục pháp lý. Ông hắng giọng, đọc rõ ràng từng chữ:
“Tôi là Nguyễn Thị Lâm, sở hữu khối tài sản gồm: 1 căn nhà vườn diện tích 2.000m², 3 trang trại nuôi lợn công nghệ cao và tiền mặt gửi ngân hàng, tổng trị giá ước tính 20 tỷ đồng. Nay trong trạng thái minh mẫn, tôi lập di chúc phân chia tài sản như sau:
1. Toàn bộ 3 trang trại nuôi lợn và căn nhà vườn (trị giá khoảng 16 tỷ đồng) cùng số tiền mặt 2 tỷ đồng được chuyển giao toàn bộ quyền sở hữu hợp pháp cho con gái nuôi của tôi là Nguyễn Thị Mai…”
“CÁI GÌ?!”
Một tiếng gào thất thanh vang lên. Thằng cả đập mạnh tay xuống bàn làm tách trà văng tung tóe. Mặt hắn đỏ gay, hai mắt trợn ngược lên vì kinh hãi.
Thằng hai và thằng út bật dậy như bị xích đâm vào người, gào lên: – Mẹ bị điên rồi sao?! Mẹ bị con ranh này bùa mê thuốc hại rồi à?! 18 tỷ cho một đứa con nuôi?! Còn chúng con là cái gì?!
Căn phòng khách lập tức trở nên hỗn loạn. Ba đứa con trai lao về phía Mai, ánh mắt hung hãn như muốn xé xác con bé ra. Mai sợ hãi co mình lại sau lưng tôi.
Tôi lấy gậy đập mạnh xuống sàn nhà. “BỐP! BỐP!”
– CÂM HẾT MỒM LẠI CHO TÔI! – Tôi gào lên bằng tất cả sức lực còn lại của một người mẹ tổn thương.
Căn phòng đột ngột im bặt. Ba đứa con trai đứng khựng lại, ngơ ngác nhìn tôi.
Tôi run rẩy chỉ tay vào mặt từng đứa: – Chúng mày hỏi tại sao tao lại cho con Mai 18 tỷ à? Được! Hôm nay tao sẽ nói cho chúng mày biết lý do!
Tôi quay sang nhìn thằng cả: – Tuấn! Bốn năm trước, dịch tả lợn châu Phi bùng phát. Hàng trăm con lợn chết la liệt, tao nguy cơ phá sản, phải vay nợ khắp nơi. Tao gọi điện cho mày xin vay 50 triệu để trả tiền cám, mày nói gì? Mày bảo công ty mày đang khó khăn, rồi cúp máy! Nhưng ngay tuần sau, tao thấy vợ chồng mày check-in đi du lịch Châu Âu! Đêm đó, chính con Mai đã dầm mưa đi gõ cửa từng nhà người quen, đem cả chiếc dây chuyền vàng duy nhất của mẹ nó để lại đi cầm cố lấy tiền cho tao cầm cự!
Tôi quay sang thằng hai: – Trọng! Hai năm trước tao bị nhiễm trùng đường hô hấp do ngửi mùi hóa chất chuồng trại, sốt mê man 40 độ trong viện suốt 10 ngày. Tao bảo con Mai gọi cho mày. Mày về viện thăm tao được 15 phút, bỏ lại túi hoa quả rập rồi bảo bận đi tiếp khách! Suốt 10 ngày đó, ai là người thức trắng đêm lau người, đổ bô, đút từng thìa cháo cho tao? Là con Mai! Món nợ đời này tao thiếu nó, chúng mày có trả thay tao được không?!
Cuối cùng, tôi nhìn thằng út – đứa tôi từng nuông chiều nhất: – Còn mày, Hoàng! Mày bảo gia đình là trên hết? Ba tháng trước mày về nhà, nói cần 300 triệu làm ăn. Tao đưa cho mày, rồi tao phát hiện ra mày mang tiền đó đi nướng vào cá độ bóng đá! Mày coi tao là mẹ, hay coi tao là cái mỏ vàng để chúng mày đào bới?!
Ba đứa con trai mặt cắt không còn một giọt máu. Chúng đứng lặng người, môi giật giật nhưng không thốt ra được câu nào để bào chữa.
– Còn khoản tài sản 2 tỷ còn lại… – Tôi cất giọng lạnh ngắt, nhìn vị luật sư. – Đọc tiếp đi ông.
Vị luật sư gật đầu, đọc tiếp điều khoản cuối cùng:
“2. Số tài sản 2 tỷ đồng còn lại được chia đều cho ba con trai là Tuấn, Trọng, Hoàng. Với điều kiện: Số tiền này sẽ được khóa trong tài khoản phong tỏa. Hàng tháng, ngân hàng sẽ tự động trích xuất từ khoản tiền này đúng 5 triệu đồng cho mỗi đứa, coi như tiền tôi cho chúng mày dưỡng già. Nếu đứa nào có hành vi xúc phạm, đe dọa hoặc kiện tụng con Mai, quyền thụ hưởng số tiền này sẽ lập tức bị hủy bỏ và chuyển toàn bộ vào quỹ từ thiện.”
– Mẹ… Mẹ đối xử với chúng con như ăn xin vậy sao?! – Thằng út gào lên trong cay đắng. – Chúng con là con ruột của mẹ mà!
– Con ruột? – Tôi cười cay đắng, nước mắt lăn dài trên những nếp nhăn xô lệch. – Chúng mày là con ruột của tao, nhưng khi tao ốm đau, chúng mày tính toán từng giờ thăm. Khi tao có tiền, chúng mày tranh nhau từng đồng. Con Mai không mang dòng máu của tao, nhưng nó trao cho tao tấm lòng của một đứa con đúng nghĩa!
Tôi đứng dậy, vịt tựa vào vai Mai. Con bé lúc này đã khóc nấc lên, nắm chặt lấy tay tôi: – Mẹ ơi… con không cần tiền đâu… Con chỉ cần mẹ khỏe mạnh sống với con thôi…
– Mẹ biết. Chính vì con không cần, nên mẹ mới cho con. Còn những kẻ chỉ chực chờ mẹ chết để chia tiền, thì một đồng mẹ cũng thấy tiếc!
Tôi nhìn ba đứa con trai lần cuối, ánh mắt không còn chút tình cảm hay sự do dự nào nữa: – Giấy trắng mực đen đã có luật sư và chính quyền chứng nhận. Tờ di chúc này có hiệu lực ngay lập tức. Từ hôm nay, căn nhà này thuộc sở hữu của con Mai. Chúng mày… bước ra khỏi nhà tao ngay!
Thằng cả bàng hoàng nhìn tôi, rồi nhìn xấp tài liệu trên bàn. Hắn định lao lên tranh cãi, nhưng hai người bảo vệ do vị luật sư đi cùng đã bước ra chắn ngang. Hắn biết, mọi chuyện đã quá muộn. Sự tham lam, vô ơn và kịch bản giả tạo của ba anh em chúng nó đã hoàn toàn sụp đổ trước bản lĩnh của một người mẹ từng trải.
Ba đứa con trai lủi thủi bước ra khỏi cổng, bóng lưng chúng liêu xiêu trong nắng sớm, mang theo sự nhục nhã và hối hận muộn màng. Chúng đã mất đi khối tài sản kế xù, và quan trọng hơn, chúng đã vĩnh viễn mất đi người mẹ từng yêu thương chúng hết mực.
Tôi nắm chặt tay Mai, nhìn ra cánh đồng xanh mướt trước nhà. Lòng tôi nhẹ hẫng như vừa trút bỏ được một khúc gỗ nặng đè nén suốt bao năm. Đồng tiền có thể mua được nhiều thứ, nhưng không bao giờ mua được lòng hiếu thảo chân thành. Và ở tuổi chiều tà của cuộc đời, tôi biết mình đã đưa ra quyết định đúng đắn nhất.