Làm mất lòng cấp trên, tôi bị điều xuống làm bảo vệ gác cổng. Cho đến khi Phó chủ tịch mới nhậm chức đến

Chương 1: Cuộc Hội Ngộ Trước Cổng Cơ Quan

Cái tên “Tùng” vừa thốt ra từ miệng vị Phó Chủ tịch tỉnh như một viên đá ném mạnh xuống mặt hồ đang phẳng lặng, làm xao động toàn bộ ký ức mà tôi tưởng chừng đã ngủ quên dưới những lớp bụi mờ của thời gian.

Tôi sững người, trố mắt nhìn người đàn ông trước mặt.

Trần Thanh Tùng!

Trong trí nhớ của tôi, ký ức mười mấy năm trước rùng rùng kéo về. Cậu học trò nghèo nhất khóa 2004 của trường THPT Huỳnh Văn Ngọc năm nào! Cậu bé gầy gộc, da bã trầu, quanh năm chỉ mặc duy nhất hai chiếc áo sơ mi trắng đã sờn rách ở cổ tay, gấu áo chắp vá từng vệt chỉ xanh đỏ.

Năm ấy, bố Tùng mất sớm vì tai nạn lao động, mẹ cậu bị ung thư vú giai đoạn cuối, cả gia đình sống đùm bọc nhau trong căn nhà tình thương dột nát ở bãi bồi ven sông. Tôi khi đó mới tốt nghiệp đại học, về trường dạy hợp đồng môn Văn với đồng lương còm cõi vài trăm nghìn một tháng. Bố tôi lại vừa phát hiện bị khối u xơ tiền liệt tuyến phải mổ cấp cứu. Cuộc sống của chính tôi lúc ấy cũng bế tắc và nghèo túng đến mức nhiều đêm phải nhịn ăn sáng để gom tiền mua thuốc cho bố.

Thế nhưng, nhìn thấy Tùng dường như có thể bỏ học bất cứ lúc nào vì không có nổi năm mươi nghìn đồng đóng tiền quỹ lớp, tôi đã chia đôi suất cơm trọ ít ỏi của mình cho cậu, tranh thủ những buổi tối sau giờ dạy để kèm riêng cho Tùng ôn thi Học sinh giỏi Quốc gia. Tôi còn nhớ rõ cái đêm trước ngày Tùng lên xe cùng đoàn của tỉnh ra Hà Nội thi, tôi đã vét những đồng tiền lẻ cuối cùng trong túi để mua cho cậu một đôi giày vải mới, thay cho đôi dép cao su đứt quấy buộc bằng dây thép.

Năm đó, Tùng đạt giải Nhất môn Văn toàn quốc, được tuyển thẳng vào Đại học Quốc gia và sau đó nhận học bổng toàn phần sang nước ngoài đào tạo cao học. Còn tôi, vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, bố bệnh nặng kéo dài nên phải rời bục giảng, nộp hồ sơ thi tuyển vào ngành Thanh tra với hy vọng mức lương ổn định hơn để lo cho gia đình.

Từ đó, thầy trò mất liên lạc. Tôi vùi đầu vào những con số, những hồ sơ thanh tra phức tạp, còn cậu ấy vươn xa trên con đường học vấn và chính lộ.

Tôi không thể ngờ rằng, sau hơn mười lăm năm, cậu học trò trút từng hạt cơm trong bát của tôi ngày nào giờ đã trở thành vị Tân Phó Chủ tịch Tỉnh trẻ tuổi, uy nghiêm đứng ngay trước chòi gác này!

“Tùng… Em… Em là Tùng thật sao?” — Cổ họng tôi khô khốc, giọng nói run run không cất lên tròn tiếng.

Tôi vô thức cúi nhìn xuống bộ đồng phục bảo vệ màu xanh sẫm đã bạc màu ở hai bên vai, chiếc huy hiệu nhựa cài lệch lệch trước ngực. Sự tủi thân, ngượng ngùng và ê chề bất chợt cuộn trào lên như ngọn sóng, khiến tôi muốn thu tay lại, muốn lùi sâu vào trong chòi gác để giấu đi sự thảm hại của mình.

Nhưng Tùng không để tôi làm điều đó.

Cậu ấy bước tiến lên một bước, bỏ qua toàn bộ sự chú ý của đoàn công tác, hai tay siết chặt lấy bàn tay thô ráp, chai sạn của tôi. Bàn tay vị lãnh đạo cấp tỉnh ấm áp và kiên định, truyền sang tôi một sức mạnh kỳ lạ. Đôi mắt sắc bén thường ngày của Tùng lúc này ngấn nước, viền mắt đỏ hoe.

“Thầy Nam! Là em… Tùng đây!” — Giọng Tùng nghẹn lại, lồng ngực phập phồng vì xúc động. — “Em đã tìm thầy suốt bao nhiêu năm qua! Ngày em về nước công tác, em quay lại trường cũ thì nghe nói thầy đã chuyển sang ngành khác. Em tìm về quê thầy thì căn nhà cũ đã bán… Em không bao giờ ngờ lại gặp lại thầy ở đây… trong bộ dạng này!”

Bầu không khí xung quanh cổng cơ quan Sở lúc này chìm vào một sự im lặng đáng sợ.

Tiếng gió thu thổi qua kẽ lá của gốc phượng già nghe rõ mùng một. Tất cả cán bộ, lãnh đạo Sở đứng trong đoàn đón tiếp — bao gồm cả Giám đốc Sở và vị Phó Giám đốc tên Trần Đức Bằng — đều ngơ ngác, há hốc miệng nhìn cảnh tượng trước mắt.

Gương mặt Phó Giám đốc Bằng — người đã trực tiếp đập bàn và ký quyết định điều động tôi xuống làm bảo vệ ba tuần trước — lập tức chuyển từ hồng hào sang xám xịt như tro tàn. Đôi mắt ông ta trợn ngược, mồ hôi hột bắt đầu rịn ra trên trán, chảy dọc xuống thái dương.

Giám đốc Sở — ông Lê Quang Vinh — là người phản ứng nhanh nhất. Ông ta vội vã bước lên hai bước, gương mặt biến đổi nhanh chóng từ kinh ngạc sang niềm nở, giọng nói pha chút ngập ngừng:

“Báo cáo… báo cáo Phó Chủ tịch! Hóa ra… hóa ra đồng chí Trịnh Nam đây lại là thầy giáo cũ của đồng chí sao? Thật là một duyên tịnh bất ngờ! Cơ quan chúng tôi… à… do dạo này tình hình an ninh trật tự khu vực cổng có chút phức tạp, nên Ban Giám đốc mới tăng cường một số cán bộ có chuyên môn, tư tưởng vững vàng như đồng chí Nam ra hỗ trợ…”

Tùng chậm rãi quay đầu lại.

Cái nhìn ấm áp, xúc động dành cho tôi lập tức biến mất. Ánh mắt Tùng trở nên lạnh ngắt như băng giá, xoáy thẳng vào mặt Giám đốc Vinh và Phó Giám đốc Bằng. Luồng uy áp từ một vị lãnh đạo được đào tạo bài bản, nắm giữ quyền lực thực tế khiến cả hai người họ vô thức lùi lại nửa bước, cúi đầu lảng tránh.

“Tăng cường cán bộ chuyên viên thanh tra ra làm bảo vệ gác cổng?” — Tùng cất giọng trầm đục, từng từ thốt ra gãy gọn, nặng như tảng đá nện xuống mặt đường. — “Đồng chí Vinh, đồng chí nghĩ tôi là đứa trẻ ba tuổi sao? Một chuyên viên thanh tra có thâm niên mười năm, từng nhận bằng khen của UBND tỉnh, lại phải đi ‘hỗ trợ an ninh tạm thời’ bằng việc đứng quét thẻ ở chòi gác?”

Giám đốc Vinh cứng họng, mồ hôi chảy ròng ròng trên má, chỉ biết lắp bắp: “Thưa Phó Chủ tịch… chuyện này… chuyện này là do Ban Giám đốc phân công nội bộ…”

“Chuyện phân công nội bộ của các đồng chí, tôi sẽ làm việc cụ thể trong phiên họp hôm nay!” — Tùng ngắt lời một cách dứt khoát.

Sau đó, Tùng quay sang nhìn tôi, ánh mắt trở lại sự tôn kính và chân thành tuyệt đối. Cậu ấy nắm tay tôi, dốc toàn bộ sự dịu dàng của một đứa học trò năm xưa:

“Thầy Nam, em đến đây hôm nay là để thị sát công việc. Nhưng trước hết, em muốn thầy đi cùng em vào trong. Thầy không phải đứng ở đây nữa!”

Tôi nhìn Tùng, rồi nhìn lại chòi gác nhỏ bé nơi tôi đã trải qua ba tuần ê chề. Tôi hít một hơi thật sâu, cảm nhận được ngọn lửa tự trọng vốn bị vùi dập dưới tro tàn nay bắt đầu bùng cháy trở lại.

“Được, Tùng… Cảm ơn em.” — Tôi nhẹ nhàng đáp.

Tùng mỉm cười, nắm tay tôi dắt đi vào trung tâm hội trường. Phía sau lưng chúng tôi, cả đoàn cán bộ Sở đi theo với những bước chân nặng nề, hoảng hốt và tràn ngập sự bất an.

Chương 2: Cơn Địa Chấn Tại Phòng Hội Trường

Hội trường lớn của Sở được trang hoàng lẫy lừng với hoa tươi, nước khoáng đắt tiền và dải băng rôn màu đỏ in dòng chữ lớn: “Nhiệt liệt chào mừng Đồng chí Trần Thanh Tùng — Phó Chủ tịch UBND Tỉnh về thăm và làm việc”.

Theo kịch bản dự kiến mà Ban Giám đốc Sở đã chuẩn bị suốt nửa tháng qua, Phó Chủ tịch sẽ ngồi ở vị trí chủ tọa trên bục cao, nghe Giám đốc Sở đọc báo cáo thành tích dài mười lăm trang, sau đó phát biểu chỉ đạo mang tính hình thức rồi dự bữa tiệc thân mật tại nhà hàng sang trọng nhất thành phố.

Nhưng kịch bản đó đã hoàn toàn bị xé nát ngay từ phút đầu tiên.

Khi bước vào hội trường, Tùng không tiến lên bục chủ tọa. Cậu ấy kéo một chiếc ghế ở hàng ghế đầu tiên — nơi dành cho dàn lãnh đạo chủ chốt — rồi quay sang nhìn tôi, trân trọng mời:

“Thầy Nam, mời thầy ngồi đây cùng em.”

Hành động đó như một cú tát trực diện vào mặt toàn bộ Ban Giám đốc Sở.

Một kẻ vừa năm phút trước còn đứng gác cổng, mặc bộ đồng phục bảo vệ bạc màu, nay lại ngồi ngang hàng với Giám đốc và các Phó Giám đốc Sở ngay trước mặt hàng trăm cán bộ, công chức đang ngồi ở hàng ghế phía sau. Tiếng xì xầm, bàn tán rộ lên như ong vỡ tổ khắp hội trường. Những người từng quay mặt đi khi qua cổng gác sáng nay, nay giố mắt nhìn tôi với vẻ ngơ ngác, kinh hoàng và hối hận.

Phó Giám đốc Trần Đức Bằng ngồi cách tôi hai ghế, gương mặt ông ta xám xịt như tát nước vôi. Hai tay ông ta siết chặt lấy mép bàn, gân xanh nổi ngoằn ngoèo.

Tùng bước lên bục phát biểu, mở chiếc cặp da lấy ra một tệp tài liệu. Cậu ấy không vội mở lời, mà đưa ánh mắt sắc lẹm lướt qua một lượt toàn bộ hội trường, dừng lại rất lâu trên gương mặt của Giám đốc Vinh và Phó Giám đốc Bằng.

“Kính thưa các đồng chí cán bộ, công chức Sở,” — Giọng Tùng vang lên qua hệ thống loa thùng, rõ ràng, đĩnh đạc và chan chứa uy lực. — “Hôm nay tôi đến đây theo lịch công tác. Tuy nhiên, trước khi nghe báo cáo thành tích của Sở, tôi muốn làm rõ một vấn đề liên quan đến công tác cán bộ và đạo đức công vụ tại đơn vị chúng ta.”

Tùng gõ nhẹ ngón tay lên tệp tài liệu:

“Tôi vừa nhận được báo cáo tổng hợp từ Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Thanh tra Tỉnh. Trong đó có một lá đơn phản ánh — hay nói đúng hơn là một bản báo cáo chuyên môn sắc bén — về Dự án Xây dựng Trung tâm Kiểm định Chất lượng Công trình Tỉnh, có tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng do Sở làm chủ đầu tư.”

Toàn bộ hội trường chìm vào một sự im lặng nín thở.

Tôi giật mình. Đó chính là dự án mà ba tuần trước tôi đã thẳng thắn đưa ra số liệu phản biện trong cuộc họp! Dự án đó ban đầu chỉ có tổng mức đầu tư 80 tỷ đồng, nhưng chỉ sau sáu tháng triển khai, Ban Quản lý Dự án (do Phó Giám đốc Trần Đức Bằng trực tiếp phụ trách) đã trình ký quyết định điều chỉnh vốn lên 120 tỷ đồng với lý do “trượt giá nguyên vật liệu và phát sinh hạng mục kỹ thuật”.

Trong cuộc họp đó, tôi đã chỉ ra rõ ràng: Đơn giá nguyên vật liệu mà Ban Quản lý áp dụng cao gấp 1,8 lần so với giá thị trường tại thời điểm phê duyệt; đơn vị trúng thầu thi công — Công ty TNHH Xây dựng Phú Thái — lại là công ty do em ruột của Phó Giám đốc Bằng đứng tên ẩn danh.

Chính vì vài câu nói quá thẳng thắn đó, tôi đã bị ông Bằng đập bàn quy cho tội “vu khống lãnh đạo, gây mất đoàn kết nội bộ” và bị đẩy xuống làm bảo vệ gác cổng ngay sau đó ba ngày.

Tùng tiếp tục cất giọng, từng câu chữ như những đòn đánh nặng nề nện xuống mặt bàn:

“Bản báo cáo phản biện đó rất chi tiết, logic và chính xác đến từng con số. Người lập bản báo cáo đó chính là Chuyên viên Thanh tra Trịnh Nam — người mà ba tuần qua bị các đồng chí điều xuống làm ‘bảo vệ tạm thời’ ở chòi gác!”

Tùng quay sang nhìn ông Bằng, ánh mắt sắc lẹm như lưỡi dao:

“Đồng chí Trần Đức Bằng! Đồng chí có thể giải thích cho tôi và toàn thể cán bộ ở đây biết: Tại sao một chuyên viên thanh tra phát hiện ra sai phạm, bảo vệ ngân sách nhà nước lại bị trù dập, điều chuyển công tác trái quy định? Và tại sao đơn vị thi công Phú Thái lại nhận được khoản tạm ứng lên tới 70% giá trị hợp đồng khi mới chỉ hoàn thành 15% khối lượng công việc?”

Rầm!

Phó Giám đốc Bằng hoảng hốt đứng bật dậy, chiếc ghế sau lưng ông ta bị hất văng ra sau, phát ra tiếng động khô khốc.

Gương mặt Bằng từ xám xịt chuyển sang trắng bệch, mồ hôi vò đầu bứt tai chảy ròng ròng xuống cổ áo sơ mi đắt tiền:

“Báo cáo… báo cáo Phó Chủ tịch! Chuyện này… chuyện này hoàn toàn là hiểu lầm! Đồng chí Trịnh Nam… do trình độ năng lực có hạn, hiểu sai về quy trình quản lý dự án nên đã phát biểu lung tung… Việc điều chuyển đồng chí Nam ra cổng… là do Ban Giám đốc muốn đồng chí ấy có thời gian suy ngẫm, rèn luyện lại tư tưởng…”

“Đủ rồi!” — Tùng đập mạnh tay xuống bục phát biểu, ngắt lời Bằng một cách tàn nhẫn.

“Trình độ năng lực có hạn?” — Tùng bật cười lạnh lẽo. — “Đồng chí Trịnh Nam là thủ khoa kỳ thi tuyển công chức của tỉnh mười năm trước, từng có hai bằng đại học chính quy về Luật và Tài chính – Ngân hàng. Trong khi đó, hồ sơ năng lực của Ban Quản lý Dự án do đồng chí Bằng phụ trách lại có hàng loạt sai phạm về bằng cấp chuyên môn!”

Tùng rút từ trong tệp tài liệu ra một tờ quyết định có đóng dấu đỏ chói của Ủy ban Nhân dân Tỉnh:

“Thay mặt UBND Tỉnh, tôi chính thức công bố: Kể từ ngày hôm nay, tạm đình chỉ công tác đối với Phó Giám đốc Sở Trần Đức Bằng để phục vụ công tác điều tra của Thanh tra Tỉnh và Cảnh sát Kinh tế về các dấu hiệu vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và tham nhũng!”

Hai cán bộ thuộc Thanh tra Tỉnh và Cảnh sát Kinh tế mặc thường phục đã đứng chờ sẵn ở cửa hội trường lập tức bước vào, tiến thẳng về phía Trần Đức Bằng.

“Không! Tôi bị vu khống! Giám đốc Vinh… cứu tôi với!” — Bằng gào lên trong tuyệt vọng, quay sang nhìn Giám đốc Vinh cầu cứu.

Nhưng Giám đốc Vinh lúc này đã cúi gằm mặt, hai tay run rẩy dán chặt vào đùi, hoàn toàn không dám ngẩng lên nhìn người phó của mình.

Toàn bộ hội trường chứng kiến cảnh Trần Đức Bằng bị dẫn giải ra khỏi hội trường trong sự bàng hoàng và rúng động tột cùng. Vòng xoáy quyền lực và sự trù dập tàn nhẫn mà Bằng tạo ra suốt ba tuần qua đã hoàn toàn sụp đổ chỉ trong vòng chưa đầy ba mươi phút!

Tùng bước xuống khỏi bục phát biểu, đi thẳng về phía tôi.

Trước sự chứng kiến của hàng trăm người, vị Tân Phó Chủ tịch Tỉnh cúi người, hai tay trân trọng trao cho tôi một quyết định mới:

“Thầy Nam… Ủy ban Nhân dân Tỉnh chính thức điều động thầy về làm Trưởng đoàn Thanh tra Đột xuất toàn bộ các dự án đầu tư công của Sở này. Em tin tưởng vào sự thẳng thắn, công tâm và đạo đức của thầy!”

Toàn thể hội trường sau vài giây lặng đi vì sốc, bất chợt bùng nổ những tràng pháo tay dồn dập. Những đồng nghiệp từng ngoảnh mặt đi với tôi sáng nay nay đứng dậy vỗ tay nồng nhiệt, trong ánh mắt họ hiện lên sự kính phục và nhẹ nhõm tột cùng.

Tôi cầm tờ quyết định trên tay, sóng mũi cay xè.

Công lý, dù có bị vùi dập dưới chòi gác bạc màu, cuối cùng vẫn tìm được đường ra ánh sáng!

Chương 3: Trả Lại Sự Công Bằng

Chỉ trong vòng hai tuần sau buổi làm việc chấn động đó, một cơn bão thanh tra thực sự đã quét qua Sở của chúng tôi.

Với tư cách là Trưởng đoàn Thanh tra Đột xuất, tôi cùng các đồng nghiệp tâm huyết trong ngành đã vùi đầu vào đống hồ sơ, tài liệu nặng hàng chục kilôgam. Dưới sự chỉ đạo sát sao và hậu thuẫn tuyệt đối từ Phó Chủ tịch Trần Thanh Tùng, toàn bộ đường dây tham nhũng, thông đồng đằng sau Dự án Trung tâm Kiểm định Chất lượng đã bị bóc gỡ hoàn toàn.

Chúng tôi phát hiện ra: Không chỉ nâng khống giá trị dự án từ 80 tỷ lên 120 tỷ đồng, Trần Đức Bằng cùng em ruột còn rút ruột công trình bằng cách thay thế toàn bộ hệ thống thép chịu lực cao cấp bằng thép tái chế chất lượng kém, nguy cơ gây sụp đổ công trình khi đưa vào sử dụng. Số tiền tham ô, chia trác lên tới hơn 25 tỷ đồng!

Trần Đức Bằng chính thức bị khởi tố bị can, bắt tạm giam. Giám đốc Sở Lê Quang Vinh vì thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và bao che cho cấp dưới cũng bị kỷ luật cách chức, điều chuyển công tác.

Căn phòng làm việc cũ của tôi tại tầng 3 được dọn dẹp sạch sẽ. Bàn làm việc bằng gỗ đinh hương, chiếc máy tính cấu hình cao và bộ sơ mi trắng phẳng phiêu đã quay trở lại với tôi.

Sáng hôm đó, tôi bước vào Sở. Không còn phải đứng ở chòi gác, không còn bộ đồng phục bảo vệ bạc màu. Tôi mặc chiếc áo sơ mi trắng đã được vợ tôi tỉ mỉ ủi phẳng từ đêm qua.

Khi tôi đi qua cổng gác, người bảo vệ mới nhậm chức — một bác lớn tuổi hiền lành — đứng thẳng người chào tôi. Tôi mỉm cười, gật đầu chào lại bác một cách trân trọng, rồi dừng lại nhìn chòi gác nhỏ bên gốc phượng già.

Ký ức ba tuần đứng gác ở đây không còn là nỗi ê chề, mà đã trở thành một huy chương của sự kiên cường — chứng nhân cho việc tôi đã không gục ngã, không quỳ lụy trước bất công.

“Trưởng phòng Nam!” — Tiếng gọi của cô thư ký trẻ kéo tôi ra khỏi dòng suy nghĩ. — “Mời anh lên phòng họp tầng 4. Ủy ban Nhân dân Tỉnh vừa trao quyết định bổ nhiệm nhân sự mới ạ!”

Tại phòng họp tầng 4, trước sự có mặt của đại diện Sở Nội vụ và toàn thể cán bộ nhân viên, tôi chính thức nhận quyết định bổ nhiệm giữ chức vụ Chánh Thanh tra Sở.

Những đồng nghiệp từng lạnh nhạt, quay mặt đi khi thấy tôi gác cổng nay vội vã tiến lại gần, bắt tay chúc mừng tôi với sự chân thành xen lẫn ngượng ngùng:

“Chúc mừng anh Nam! Anh thật sự tuyệt vời!” “Anh Nam ơi, lúc trước do áp lực của ông Bằng nên tụi em không dám lại gần… Anh thông cảm cho tụi em nha!” “Từ nay có anh làm Chánh Thanh tra, tụi em yên tâm làm việc rồi!”

Tôi mỉm cười, siết nhẹ tay từng người: “Cảm ơn mọi người. Chuyện cũ qua rồi, chúng ta hãy cùng nhau làm việc thật tốt vì sự phát triển chung.”

Tôi không trách móc hay thù hằn ai. Trong môi trường công sở, sự sợ hãi đôi khi khiến con người ta trở nên hèn nhát, nhưng khi cái đúng được bảo vệ, lòng tốt và sự công bằng sẽ tự khắc quay về.

Chương 4: Bát Phở Chia Đôi Và Tình Thầy Trò

Tối hôm đó, sau khi kết thúc buổi lễ bổ nhiệm, Tùng gọi điện cho tôi.

Cậu ấy không hẹn tôi ở nhà hàng sang trọng hay khách sạn đắt tiền, mà hẹn tôi tại một quán phở bình dân nằm sâu trong một con hẻm nhỏ ven sông — nơi mười lăm năm trước tôi thường dẫn Tùng đến ăn mỗi khi cậu ấy đạt điểm cao.

Tôi đi xe máy đến. Tùng đã ngồi chờ sẵn ở chiếc bàn gỗ đơ đơn sơ ở góc quán. Cậu ấy không mặc bộ vest lãnh đạo, không có xe biển xanh hay bảo vệ đi cùng. Tùng mặc một chiếc áo phông xám đơn giản, chiếc quần jean đã cũ, nhìn hệt như cậu học trò chuyên Văn năm nào.

“Thầy Nam!” — Tùng đứng dậy, tươi cười rạng rỡ đón tôi.

Hai thầy trò gọi hai bát phở tái nạm nóng hổi. Mùi hành hoa, mùi nước dùng thơm nức quyện vào không khí chiều thu mát lạnh.

Tùng gắp một miếng thịt bò lớn bỏ vào bát của tôi, hành động tự nhiên như mười lăm năm trước tôi từng làm cho cậu:

“Thầy ăn nhiều vào. Mấy tuần qua thầy vất vả nhiều rồi.”

Tôi nhìn cậu học trò cũ, lòng dấy lên một sự xúc động khôn tả. Tôi nhấp một ngụm nước phở ngọt thanh, rồi thong thả hỏi:

“Tùng này… Hôm ở cổng Sở, nếu em không nhận ra thầy, hoặc nếu em lờ đi để giữ hình ảnh lãnh đạo… thì cuộc đời thầy có lẽ đã tiếp tục ở chòi gác đó rồi.”

Tùng ngừng đũa, ngước mắt nhìn tôi. Đôi mắt cậu ấy kiên định và trong suốt:

“Thầy Nam, thầy nghĩ em là loại người đó sao? Năm xưa, khi cả thế giới quay lưng với em, khi em đói đến mức phải nhặt cơm nguội ăn, ai là người đã chia đôi bát phở với em? Ai là người đã nhường tiền mua thuốc cho bố để mua cho em đôi giày mới đi thi?”

Tùng siết chặt hai bàn tay lại, giọng nói trầm xuống, chứa đựng tất cả sự chân thành:

“Em phấn đấu học tập, em nỗ lực bước lên những vị trí cao hơn trong bộ máy nhà nước… không phải để hưởng thụ quyền lực. Em muốn có quyền lực để bảo vệ những người tốt, những người thẳng thắn và công tâm như thầy! Nếu em thấy thầy bị chèn ép mà quay mặt đi, thì dù em có làm đến chức vụ gì, em cũng chỉ là một kẻ thất bại về mặt con người!”

Nước mắt tôi rơm rớm nơi khóe mắt. Lời nói của Tùng như một luồng nước ấm chảy qua trái tim tôi, xua tan hoàn toàn những cay đắng, nhục nhã mà tôi phải chịu đựng.

“Cảm ơn em, Tùng…” — Tôi nghẹn ngào.

“Không, thầy,” — Tùng xua tay, mỉm cười rạng rỡ. — “Người phải cảm ơn là em. Cảm ơn thầy vì mười lăm năm trước đã không bỏ rơi em. Và cảm ơn thầy vì ba tuần trước đã dũng cảm nói lên sự thật, để em có cơ hội quét sạch những con sâu làm rầu nồi canh!”

Hai thầy trò nâng ly trà đá nâng cụng vào nhau. Tiếng cốc thủy tinh va vào nhau keng một tiếng trong trẻo giữa đêm thu tĩnh mịch.

Chương 5: Bầu Trời Trong Xanh

Một tháng sau.

Gió mùa đông bắc tràn về thành phố, mang theo cái lạnh cắt da cắt thịt.

Tôi đứng trên ban công tầng 3 của trụ sở Sở, tay cầm tách cà phê nóng hổi, nhìn xuống khuôn viên bên dưới. Chòi gác nhỏ cạnh gốc phượng già vẫn nằm đó, nhưng không còn là nơi đày ải một người cán bộ thẳng thắn, mà đã trở thành biểu tượng cho bài học về đạo đức công vụ của toàn bộ cơ quan.

Cơ quan chúng tôi sau cơn bão thanh tra đã thay đổi hoàn toàn. Bộ máy lãnh đạo mới được kiện toàn với những cán bộ năng nổ, sạch sẽ. Tinh thần làm việc của nhân viên trở nên phấn khởi, minh bạch hơn bao giờ hết.

Dự án Trung tâm Kiểm định Chất lượng được khởi động lại với đơn vị thi công mới uy tín, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước hơn 35 tỷ đồng.

Vợ tôi — cô giáo tiểu học — không còn phải lo lắng nhìn tôi thở dài mỗi đêm nữa. Khi tôi kể lại toàn bộ sự thật cho cô ấy nghe, cô ấy đã ôm lấy tôi khóc nức nở vì tự hào. Con trai tôi đi học tự hào khoe với bạn bè: “Bố tớ là Chánh Thanh tra, bố tớ bắt sâu mọt đấy!”

Điện thoại trong túi áo tôi rung lên. Một tin nhắn SMS từ Tùng:

“Thầy Nam ơi, cuối tuần này em về quê thắp hương cho mẹ. Thầy và gia đình xếp thời gian về cùng em nhé. Em muốn mời thầy cô về căn nhà mới em vừa xây lại trên nền nhà tình thương ngày xưa.”

Tôi mỉm cười, ngón tay gõ nhanh dòng chữ trả lời: “Được chứ, Tùng. Thầy cô sẽ về.”

Tôi ngước mắt nhìn lên bầu trời chiều.

Mây đen của những ngày giông bão đã hoàn toàn tan biến, nhường chỗ cho một bầu trời thu trong xanh, bao la và ngập tràn ánh nắng.

Cuộc đời này, đôi khi sự thẳng thắn và tử tế có thể đẩy chúng ta vào những thử thách cay đắng nhất, vùi dập chúng ta xuống những chòi gác tối tăm nhất. Nhưng chỉ cần chúng ta không tự ngã gục, không đánh mất bản lĩnh và niềm tin vào sự thật, thì cây đời sẽ luôn đơm hoa kết trái, và ánh sáng công lý sẽ luôn mỉm cười ở cuối con đường.

(Hết)