CÂU CHUYỆN HƯ CÂU DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI VIẾT, KHÔNG PHẢI CHUYỆN NGOÀI ĐỜI THỰC, CHỈ MANG TÍNH CHẤT GIẢI TRÍ, CHIÊM NGHIỆM
Vât vả cả đời nuôi con ăn học thành tài, Khi đến dự lễ tốt nghiệp, bà đã s-ững s-ờ khi phát hiện một bí mật động trời, khiến bà không thể tin vào mắt mình..
Trời tháng năm oi ả, tiếng ve kêu râm ran trên những tán phượng vĩ già cỗi không thể làm dịu đi sự hồi hộp đang dâng trào trong lồng ngực bà Hai. Người đàn bà góa chồng từ năm đôi mươi, với mái tóc đã điểm bạc và tấm lưng còng vì gánh nặng mưu sinh, đang đứng nép mình một góc ở cổng trường đại học lớn nhất thủ đô. Hơn hai mươi năm ròng rã, kể từ ngày người chồng quằn quại ra đi sau tai nạn sập hầm lò, cả thế giới của bà chỉ thu gọn lại trong bóng hình của thằng Út. Nó là đứa con trai duy nhất, là niềm kiêu hãnh lớn nhất và cũng là hy vọng cuối cùng để bà bấu víu vào quãng đời xế bóng.
Để nuôi Út ăn học nên người, đôi bàn tay bà Hai đã sớm mất đi những đường vân tự nhiên, thay vào đó là những vết chai sần dày cộm, những ngón tay co quắp vì ngâm nước lạnh mỗi mùa đông giá rét. Ai mướn gì bà làm nấy: từ gánh nước thuê, nhổ cỏ mướn cho đến việc đi lượm từng cọng ve chai khi bóng chiều đã ngả dài. Nhiều đêm, cơn đau nhức từ đôi chân phù nề hành hạ khiến bà không tài nào chợp mắt, nhưng chỉ cần nghĩ đến hình ảnh con trai ngồi chăm chú bên trang sách dưới ánh đèn dầu hắt hiu, mọi đớn đau trong lòng bà lại tự khắc tan biến. Nam, tên đứa con trai mà bà đặt trọn niềm tin, chưa bao giờ làm bà thất vọng. Nó luôn đứng đầu lớp, mang về những tấm giấy khen phẳng phiu dán kín cả bức vách nhà tranh.
Ngày Nam nhận giấy báo trúng tuyển đại học, cả xóm nghèo ven sông kéo đến chúc mừng như có hội. Bà Hai đã phải chạy vạy khắp năm bảy cửa hàng để vay mượn bạc lãi, cầm cố cả mảnh vườn nhỏ trước nhà mới đủ tiền đóng khoản học phí đầu tiên cho con. Những năm tháng sau đó là chuỗi ngày bà chắt chiu từng hạt gạo, ăn cơm độn khoai lang sắn, gom góp từng đồng lẻ gửi ra thành phố. Có những bận mưa bão dầm dề, bà nhịn đói mấy ngày liền vì không dám ra chợ bán hàng, sợ ốm đau lại thành gánh nặng cho con. Mỗi lần gọi điện, nghe giọng Nam từ đầu dây bên kia quả quyết: “Mẹ cứ yên tâm, con đang cố gắng làm thêm để tự túc học phí, mẹ đừng gửi tiền lên nữa”, lòng bà lại dâng lên niềm xúc động nghẹn ngào. Bà thầm tự hào vì sinh được đứa con ngoan ngoãn, biết thương mẹ nghèo khó.
Và rồi, ngày trọng đại ấy cũng đã đến. Bà Hai mặc chiếc áo dài duy nhất được cất kỹ trong chiếc rương gỗ từ ngày cưới, tay ôm khư khư chiếc giỏ tre đựng đôi gà trống tơ và ít bánh đa vừng – món quà quê mà thằng Út từ nhỏ vẫn thèm thuồng. Chuyến xe khách tròng trành suốt một đêm dài đưa bà đến thành phố lớn. Bước chân vào hội trường rộng lớn rực rỡ cờ hoa, bà lúng túng trước khung cảnh sang trọng, hiện đại hoàn toàn xa lạ với một người đàn bà quanh năm chỉ biết mặt ruộng chân bùn. Hàng trăm sinh viên trong bộ lễ phục tốt nghiệp trang trọng đang tươi cười chụp ảnh lưu niệm cùng gia đình. Bà đảo mắt tìm kiếm bóng dáng con trai, tim đập thình thịch vì quá đỗi tự hào.
Thế nhưng, khi tiến lại gần hàng ghế đầu, nơi tấm bảng danh dự ghi tên những sinh viên thủ khoa xuất sắc đang được treo trang trọng, bước chân bà Hai bỗng khựng lại. Nụ cười hạnh phúc trên môi chưa kịp tắt đã vụt biến thành sự sững sờ đến tột cùng. Đập vào mắt bà là bức ảnh phóng to của con trai được đặt ở vị trí trang trọng nhất, kèm theo dòng chữ vàng óng: “Chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn giáo dục quốc tế – Cựu sinh viên tài năng”. Nhưng điều khiến bà ngã quỵ không phải là chức danh hiển hách ấy, mà là bức ảnh chụp chung gia đình được in bên cạnh. Đứng bên cạnh Nam, mỉm cười rạng rỡ khoác tay cậu trong bộ váy dạ hội kiêu sa, không phải là một cô gái xa lạ nào, mà là tiểu thư của một gia đình đại gia bất động sản khét tiếng đất thành thành mà bà từng nghe người ta bàn tán.
Chưa dừng lại ở đó, ngay dưới phần tiểu sử cá nhân được tóm tắt ngắn gọn để vinh danh, sự thật trần trụi và lạnh lẽo phơi bày trước mắt người mẹ già tội nghiệp: Nam đã khai hoàn toàn sai lệch về thân thế của mình. Trong hồ sơ nhập học từ những ngày đầu tiên cho đến khi tốt nghiệp, cậu đã tự nhận mình là trẻ mồ côi, có hoàn cảnh khó khăn được một quỹ từ thiện bảo trợ, hoàn toàn không hề có người mẹ nghèo khó nào tên là Lành ở vùng quê nghèo ven sông này. Toàn bộ quá khứ lam lũ, những giọt mồ hôi cay đắng, những bữa cơm rau cháo qua ngày của bà bỗng chốc bị xóa sạch một cách tàn nhẫn trên chính con đường đi đến vinh quang của đứa con trai dứt ruột sinh ra….
Cảm giác choáng váng ập đến khiến bà Hai lảo đảo suýt ngã quỵ xuống sàn hội trường bóng loáng. Chiếc giỏ tre đựng quà quê trên tay rơi bịch xuống đất, đôi gà trống tơ hoảng loạn kêu quang quác, thu hút sự chú ý của vài vị khách xung quanh. Thế nhưng, bà chẳng còn tâm trí đâu để bận tâm đến những ánh mắt tò mò đang đổ dồn về phía mình. Tai bà ù đi, lồng ngực thắt lại như có ai bóp nghẹn. Bà dụi mắt hết lần này đến lần khác, tự nhủ rằng đây chỉ là một cơn ác mộng giữa ban ngày, rằng chắc chắn có sự nhầm lẫn trớ trêu nào đó ở đây. Làm sao mà đứa con trai từng ôm chặt lấy bà khóc nức nở trong đêm mưa bão ngày nào, đứa con trai từng thề non hẹn biển sẽ đón mẹ lên thành phố hưởng phúc khi thành đạt, lại có thể nhẫn tâm chối bỏ cội nguồn, chối bỏ chính người mẹ già đã rút cả gan ruột để nuôi nó nên người?
Giữa lúc bà đang run rẩy không đứng vững thì từ phía xa, tiếng vỗ tay rộn rã vang lên. Nam xuất hiện trong bộ lễ phục cử nhân phẳng phiu, gương mặt điển trai sáng ngời rạng rỡ nụ cười chiến thắng. Bao quanh cậu là đám đông bạn bè giàu có và những phóng viên quay phim chụp ảnh liên tục chớp máy. Bản năng của một người mẹ trỗi dậy, bà Hai bước chân lảo đảo định lao về phía con, miệng mấp máy gọi tên quen thuộc: “Út ơi… con ơi…”. Nhưng tiếng gọi vừa phát ra chưa kịp đến tai con thì đã bị chìm nghỉm giữa âm thanh cuồng nhiệt của buổi lễ.
Đúng lúc đó, một người phụ nữ trung niên ăn vận sang trọng, đeo đầy vàng bạc bước tới, ôm chầm lấy Nam và gọi lớn: “Con trai cọ vàng của mẹ giỏi quá! Gia đình mình tự hào về con lắm!”. Nam cười tươi tắn, ôm lấy người phụ nữ ấy rất đỗi tự nhiên, ánh mắt tràn đầy vẻ biết ơn và hạnh phúc. Người phụ nữ ấy không ai khác chính là phu nhân của tập đoàn tài chính lớn, người từng đến vùng quê nghèo làm từ thiện và đã nhận Nam làm con nuôi trên giấy tờ từ năm cậu bước vào đại học năm thứ nhất để tài trợ toàn bộ chi phí du học và ăn ở.
Bà Hai chết lặng đứng chết sững ở góc cột nhà. Mọi mảnh ghép trong ký ức bỗng chốc xâu chuỗi lại với nhau một cách đau đớn. Thảo nào suốt bốn năm qua, những cuộc điện thoại của Nam thưa dần, những lần cậu về quê thăm mẹ ngắn ngủi như chuồn chuồn đạp nước. Thảo nào có lần bà lặn lội mang gạo lên thăm, đứng đợi trước cổng trường cả buổi chiều mà không thấy con ra, để rồi nhận được câu trả lời lạnh lùng qua điện thoại rằng cậu đang bận đi thực tập ở tỉnh xa. Hóa ra, trong thế giới thượng lưu hào nhoáng mà con trai đang bước chân vào, một người mẹ quê mùa, áo vá vai, tay chân chai sạn như bà lại là một vết nhơ, một góc khuất xấu xí mà cậu muốn giấu nhẹm đi để không làm ảnh hưởng đến hình ảnh hoàng tử hoàn hảo trong mắt gia đình giàu có và bạn bè tiểu thư công tử.
Sự tủi nhục dâng lên nghẹn ngào ở cổ họng, cay đắng đến mức không thể thốt nên lời. Bà Hai ôm ngực, lùi lại phía sau một bước, bóng dáng còng cõi lọt thỏm giữa không gian hoa lệ của buổi lễ tốt nghiệp. Nam, trong lúc quay đầu để nhận những bó hoa tươi thắm từ tay bạn bè, tình cờ bắt gặp ánh mắt đau đớn đến tận tâm can của người đàn bà quê mùa đang đứng nép ở góc khuất. Ánh mắt ấy không oán hận, không trách móc, mà chỉ chứa đầy sự thất vọng tột cùng và nỗi xót xa vô hạn. Cội nguồn của ánh mắt ấy như một lưỡi dao sắc bén đâm thẳng vào tâm trí Nam, khiến nụ cười trên môi cậu vụt tắt, cơ mặt cứng đờ lại trong tích tắc.
Tuy nhiên, sự giằng xé nội tâm ấy chỉ diễn ra trong vỏn vẹn vài giây ngắn ngủi trước khi ánh hào quang của danh vọng và sự ích kỷ kéo cậu trở lại thực tại. Nam quay phắt mặt đi, cố tình phớt lờ bóng hình gầy gò quen thuộc ấy, tiếp tục nhận những lời tung hô và những cái bắt tay chúc mừng từ những người xung quanh. Cậu chọn cách im lặng, chọn cách đánh đổi tình mẫu tử thiêng liêng để bảo vệ chiếc ghế danh vọng mà bản thân đã phải đánh đổi bằng cả lòng tự trọng.
Bà Hai lững thững quay lưng bước ra khỏi hội trường, bước chân xiêu vẹo như người say rượu giữa cái nắng gắt gỏng của mùa hè thành phố. Chiếc giỏ tre đựng đôi gà trống tơ đã được bà bỏ lại bên gốc cây sấu già ngoài cổng trường. Không một giọt nước mắt nào rơi thêm nữa, bởi trái tim bà lúc này đã cạn khô cảm xúc sau cú sốc quá lớn. Trở về ngôi nhà tranh vách đất ven sông, căn nhà nhỏ bé bỗng trở nên lạnh lẽo và trống trải hơn bao giờ hết. Nhìn lên bàn thờ người chồng quá cố với di ảnh phủ đầy bụi thời gian, bà Hai chắp tay thắp nén hương thơm ngát, lòng tự hỏi không biết mình đã sai ở đâu trong cách dạy con.
Dù bị con trai chối bỏ, dù tâm can tan nát từng khúc ruột, nhưng đêm hôm đó, người mẹ già ấy vẫn ngồi lặng lẽ bên hiên nhà, nhìn ra dòng sông đục ngầu phù sa. Bà hiểu rằng, dù đứa con trai ấy có mang trên mình danh hiệu gì, có đứng ở đỉnh cao danh vọng nào đi chăng nữa, thì trong sâu thẳm cội nguồn của nó vẫn chảy dòng máu nghèo khó mà chính bà đã chắt chiu bằng cả cuộc đời mình. Và sự trừng phạt lớn nhất dành cho một kẻ bất hiếu không phải là sự oán hận, mà chính là sự cắn rứt khôn nguôi của lương tâm khi đối diện với cái bóng gầy gò của người mẹ già trong những đêm trăn trở suốt cuộc đời còn lại.
