Tôi vẫn nhớ như in buổi tối hôm đó — một bữa cơm rất bình thường, bình thường đến mức chẳng ai nghĩ nó sẽ trở thành thứ ám ảnh tôi suốt cả cuộc đời.
Nhà chồng tôi không giàu, nhưng cũng không thiếu thốn. Một căn nhà hai tầng ở ngoại ô, đủ rộng để ba mẹ chồng, vợ chồng tôi và đứa con gái nhỏ cùng sống. Bề ngoài, ai nhìn vào cũng bảo tôi “có phúc”: chồng có công việc ổn định, mẹ chồng không quá ghê gớm, con cái ngoan ngoãn.
Chỉ có tôi là biết… cái gọi là “êm ấm” đó thực ra mỏng manh đến mức nào.
Hôm đó là một ngày cuối tuần. Tôi đi làm về muộn, người mệt rã rời. Vừa bước vào nhà đã nghe tiếng mẹ chồng gọi với ra từ bếp:
“Về rồi thì rửa tay rồi vào ăn cơm đi con, mẹ nấu xong hết rồi.”
Tôi “dạ” một tiếng, vội vàng thay đồ rồi vào bếp. Mâm cơm đã được dọn sẵn: cá kho, canh rau, đĩa thịt luộc, và một bát nước mắm pha tỏi ớt đặt ở giữa.
Mọi thứ… quen thuộc đến mức không cần suy nghĩ.
Chồng tôi — Hùng — đã ngồi sẵn ở bàn, mắt dán vào điện thoại. Con bé nhà tôi thì đang líu lo kể chuyện ở lớp. Mẹ chồng tôi từ trong bếp bước ra, tay còn ướt, cười hiền:
“Ăn đi cho nóng.”
Tôi ngồi xuống, cầm đũa. Một ngày dài khiến tôi chỉ muốn ăn cho xong rồi lên phòng nằm.
—
Bữa cơm diễn ra như mọi ngày.
Không ai nói chuyện nhiều. Hùng thỉnh thoảng “ừ” vài câu cho có lệ với con. Tôi vừa ăn vừa nghĩ về công việc còn dang dở. Mẹ chồng lặng lẽ gắp thức ăn cho cháu.
Cho đến khi…
Bát nước chấm hết.
Tôi không để ý. Thật sự là không để ý.
Tôi vẫn ăn, vẫn gắp thức ăn như bình thường. Mãi đến khi mẹ chồng đứng dậy, cầm bát nước mắm lên và nói:
“Để mẹ đi pha thêm.”
Tôi ngẩng lên, hơi giật mình.
“Ơ… để con đi cho mẹ.”
Nhưng bà đã quay lưng đi vào bếp rồi.
Tôi cũng không nghĩ nhiều. Chuyện nhỏ mà. Một bát nước chấm thôi.
Nhưng đúng lúc đó… tôi cảm nhận được một ánh nhìn.
Tôi quay sang.
Hùng đang nhìn tôi.
Không phải ánh nhìn bình thường.
Là ánh nhìn… hằn học.
“Em không thấy gì à?”
Anh ta nói, giọng thấp nhưng rõ.
Tôi khựng lại.
“Thấy gì?”
“Bát nước chấm hết.”
Tôi hơi khó chịu:
“Thì mẹ đi lấy rồi mà, em cũng vừa định đi…”
Anh ta cười nhạt.
Một cái cười khiến tôi lạnh sống lưng.
“Định à?”
Tôi bắt đầu thấy có gì đó không ổn.
“Anh làm gì mà căng vậy? Có mỗi bát nước chấm…”
Chưa kịp nói hết câu, anh ta đặt mạnh đôi đũa xuống bàn.
“Có mỗi bát nước chấm?”
Giọng anh ta cao lên, đủ để mẹ chồng trong bếp nghe thấy.
Tôi bối rối, nhìn quanh. Con bé nhà tôi im bặt, mắt tròn xoe.
“Ý em không phải vậy…”
Anh ta không để tôi nói tiếp.
“Em biết tại sao mẹ phải đứng lên không?”
Tôi im lặng.
“Vì em không làm.”
Câu nói đó… như một cái tát.
“Tôi đi làm cả ngày, em cũng đi làm. Về nhà, mẹ đã nấu sẵn cơm. Em chỉ việc ngồi xuống ăn. Đến cái việc nhỏ như vậy cũng không để ý.”
Tôi cảm thấy má mình nóng lên.
“Anh nói vậy là sao? Em cũng mệt, em đâu phải osin…”
“Osin?” — anh ta cắt ngang — “Osin còn biết nhìn việc mà làm.”
Không khí trong phòng ăn như đông cứng lại.
Mẹ chồng từ trong bếp bước ra, tay cầm bát nước mắm mới pha. Bà nhìn hai vợ chồng tôi, hơi sững lại.
“Thôi, có gì đâu mà nói to vậy…”
Nhưng Hùng không dừng lại.
Anh ta nhìn thẳng vào tôi, và buông một câu…
Một câu mà đến bây giờ, mỗi lần nhớ lại, tim tôi vẫn thắt lại.
“Em đúng là loại con dâu chỉ biết ăn, không biết phục vụ. Lấy em về, nhà này chẳng khác gì rước thêm một gánh nặng.”
Tôi không nhớ mình đã phản ứng thế nào ngay lúc đó.
Chỉ nhớ… tai tôi ù đi.
Mọi âm thanh xung quanh như biến mất.
Chỉ còn câu nói đó… lặp đi lặp lại trong đầu.
“Gánh nặng.”
Tôi?
Là gánh nặng?
Người phụ nữ đi làm đủ tám tiếng một ngày.
Người đóng góp tiền bạc ngang bằng chồng.
Người sinh con, chăm con, thức đêm khi con ốm.
Người vẫn cố gắng làm tròn vai trò dâu con trong cái gia đình này…
Là gánh nặng?
Tôi nhìn anh ta.
Một người đàn ông mà tôi từng nghĩ là chỗ dựa.
Một người mà tôi đã chọn để cùng đi hết cuộc đời.
Giờ đây… lại nhìn tôi như thể tôi là một thứ gì đó vô dụng.
—
“Anh vừa nói gì?”
Tôi hỏi, giọng nhỏ nhưng run.
Anh ta nhún vai.
“Nói sự thật.”
Tôi bật cười.
Một tiếng cười mà chính tôi cũng không nhận ra.
“Sự thật à?”
“Đúng.”
Tôi nhìn sang mẹ chồng.
Bà đứng đó, tay vẫn cầm bát nước chấm, ánh mắt lúng túng.
“Con xin lỗi mẹ vì không để ý.”
Tôi nói, rồi quay lại nhìn chồng.
“Nhưng nếu chỉ vì chuyện đó mà anh nói tôi là gánh nặng… thì có lẽ vấn đề không nằm ở bát nước chấm.”
Anh ta im lặng vài giây.
Rồi cười lạnh.
“Đúng. Không chỉ chuyện đó.”
Tôi siết chặt tay.
“Nói hết đi.”
Không khí căng như dây đàn.
Mẹ chồng khẽ lên tiếng:
“Thôi, hai đứa…”
“Để anh nói.” — tôi cắt lời bà.
Hùng nhìn tôi, ánh mắt không còn chút kiêng nể.
“Em nghĩ em giỏi lắm à? Lương em bao nhiêu? Có bằng tôi không?”
“Em về nhà có nấu được bữa cơm nào ra hồn không? Hay toàn mẹ phải lo?”
“Con cái thì cũng chủ yếu mẹ trông. Em làm được cái gì?”
Mỗi câu nói… như một nhát dao.
Tôi không ngờ… những điều đó đã nằm trong đầu anh ta từ lâu.
Chỉ là… hôm nay, vì một bát nước chấm, nó mới được nói ra.
—
“Vậy… anh cưới tôi để làm gì?”
Tôi hỏi.
Anh ta nhún vai.
“Lúc đầu nghĩ em khác.”
“Khác gì?”
“Khác mấy đứa phụ nữ chỉ biết hưởng.”
Tôi gật đầu.
“À.”
Một chữ “à” nhẹ tênh.
Nhưng trong lòng tôi… có thứ gì đó vỡ ra.
—
Tôi đứng dậy.
Không nói thêm gì.
Không khóc.
Không làm ầm lên.
Chỉ lặng lẽ bước vào phòng, đóng cửa lại.
Đêm hôm đó, tôi không ngủ.
Tôi nằm nhìn trần nhà, nghĩ về từng câu, từng chữ mà anh ta đã nói.
Không phải vì một bát nước chấm.
Mà vì… đó là cách anh ta nhìn tôi.
Từ lâu rồi.
—
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm.
Nấu một bữa sáng đơn giản.
Dọn dẹp nhà cửa.
Chuẩn bị đồ cho con đi học.
Mọi thứ… hoàn hảo.
Khi Hùng bước xuống, anh ta hơi ngạc nhiên.
“Tự nhiên hôm nay siêng vậy?”
Tôi nhìn anh ta.
“Một người ‘gánh nặng’ cũng có thể làm được mấy việc này mà.”
Anh ta khựng lại.
Nhưng không nói gì.
—
Ba ngày sau, tôi nộp đơn xin nghỉ việc.
Một tuần sau, tôi dọn ra ngoài.
Mang theo con.
Mẹ chồng khóc.
“Con đừng làm vậy… chuyện nhỏ thôi mà…”
Tôi nắm tay bà.
“Với mẹ là chuyện nhỏ. Nhưng với con… đó là cách con bị nhìn nhận.”
Hùng không giữ tôi.
Chỉ nói một câu:
“Em muốn đi thì đi.”
Tôi gật đầu.
“Ừ.”
—
Bây giờ, đã hai năm trôi qua.
Tôi vẫn nhớ rõ bữa cơm hôm đó.
Không phải vì bát nước chấm.
Mà vì câu nói.
Một câu nói… đủ để phá hủy một cuộc hôn nhân.
Có người bảo tôi quá cực đoan.
Chỉ vì một câu nói mà ly hôn.
Nhưng họ không hiểu.
Một câu nói… chỉ là giọt nước tràn ly.
Còn cái ly đó… đã đầy từ rất lâu rồi.
—
Nếu hỏi tôi có hối hận không…
Tôi sẽ nói không.
Vì ít nhất, sau tất cả…
Tôi không còn là “gánh nặng” trong mắt ai nữa.
Ngoài chính tôi.
Và tôi biết… mình không nặng đến thế.
