Chỉ nhớ… đó là khoảng thời gian chồng tôi vừa mất, con trai tôi — thằng Tùng — mới lên ba.
Ngày ấy, tôi không có nhiều lựa chọn.
Không bằng cấp.
Không nghề nghiệp.
Không người thân đủ sức giúp đỡ.
Chỉ có một đứa con nhỏ… và nỗi sợ đói.
Tôi từng thử làm đủ thứ.
Rửa bát thuê.
Bán hàng rong.
Làm giúp việc theo giờ.
Nhưng không việc nào ổn định.
Cho đến một ngày… tôi theo chân một người quen đi nhặt ve chai.
Ban đầu, tôi thấy xấu hổ.
Đi khắp các con hẻm, bới từng túi rác, nhặt từng lon nước, chai nhựa.
Mùi hôi.
Ánh nhìn.
Lời xì xào.
Nhưng rồi… tôi quen.
Không phải vì tôi thích.
Mà vì tôi cần tiền.
Mỗi ngày, tôi dậy từ 4 giờ sáng.
Đẩy chiếc xe cũ, đi khắp khu phố.
Có hôm mưa.
Có hôm nắng.
Có hôm bị người ta xua đuổi.
Nhưng tôi không dừng.
Vì mỗi đồng kiếm được… đều là tiền sữa, tiền học của con.
Tôi chưa bao giờ nói với Tùng rằng mẹ làm nghề gì.
Khi nó còn nhỏ, tôi chỉ nói:
“Mẹ đi làm sớm, con ngủ ngoan.”
Khi nó lớn hơn một chút, nó bắt đầu hỏi:
“Mẹ làm gì mà tay lúc nào cũng bẩn?”
Tôi cười.
“Làm việc tay chân thôi con.”
Nó không hỏi thêm.
Tôi không biết… nó có hiểu không.
Nhưng tôi biết một điều.
Tôi không thể cho nó một tuổi thơ đủ đầy.
Nhưng tôi sẽ cho nó… một tương lai.
Tùng học giỏi.
Rất giỏi.
Nó chưa bao giờ làm tôi thất vọng.
Từ tiểu học, lên trung học rồi đại học.
Nó luôn đứng đầu.
Có lần, cô giáo gọi tôi lên.
“Tôi chưa từng thấy đứa nào cố gắng như Tùng.”
Tôi cười.
Không phải vì tự hào.
Mà vì… nhẹ lòng.
Ít nhất, những gì tôi làm… không vô nghĩa.
Ngày nó đỗ đại học, tôi khóc.
Không phải vì vui.
Mà vì… lo.
Tiền học.
Tiền sinh hoạt.
Tôi không có đủ.
Nhưng tôi không nói.
Tôi chỉ làm nhiều hơn.
Sáng nhặt rác.
Chiều đi phụ quán.
Tối nhặt tiếp.
Có những ngày… tôi không ngủ.
Nhưng tôi chưa từng nghĩ đến việc bỏ cuộc.
Vì tôi biết… nếu tôi dừng lại…
thì con tôi cũng phải dừng.
Bốn năm sau.
Tùng tốt nghiệp.
Có việc làm.
Lương cao.
Nó thuê nhà.
Đưa tôi lên ở cùng.
Lần đầu tiên trong đời… tôi có một căn phòng sạch sẽ.
Không mùi rác.
Không ẩm mốc.
Tôi ngồi trên giường.
Cảm thấy… lạ.
“Từ nay mẹ nghỉ đi,” Tùng nói.
“Con nuôi mẹ.”
Tôi cười.
“Để mẹ làm thêm chút.”
“Không cần,” nó nói.
“Con đủ rồi.”
Tôi không cãi.
Chỉ gật đầu.
Một năm sau.
Tùng dẫn về một cô gái.
Xinh.
Ăn mặc sang trọng.
Gia đình giàu.
Tôi nhìn… đã biết.
Cô ấy lễ phép.
Nhưng có khoảng cách.
Tôi hiểu.
Tôi không trách.
Vì tôi cũng thấy mình lạc lõng.
Đám cưới được tổ chức lớn.
Khách mời đông.
Nhà gái làm chủ.
Tôi chỉ đứng một góc.
Không ai hỏi tôi là ai.
Tôi cũng không nói.
Trước ngày cưới, Tùng gọi tôi vào phòng.
“Mẹ…”
Nó ngập ngừng.
“Ngày cưới… mẹ đừng lên sân khấu nhé.”
Tôi im lặng.
“Ý con là… mẹ ngồi dưới thôi.”
“Ừ.”
Tôi gật.
“Với lại… nếu được… mẹ đừng nói với ai mẹ làm nghề gì.”
Tim tôi nhói lên.
“Con… sợ mất mặt.”
Câu nói đó như một nhát dao.
Nhưng tôi không khóc.
Tôi chỉ cười.
“Ừ.”
Ngày cưới.
Tôi mặc bộ đồ đẹp nhất mình có.
Ngồi ở góc.
Nhìn con trai cười.
Hạnh phúc.
Tôi cũng cười.
Dù trong lòng… trống rỗng.
Sau cưới, tôi dọn ra ngoài.
Không ở cùng nữa.
Tôi quay lại với chiếc xe cũ.
Không phải vì thiếu tiền.
Mà vì… tôi không biết mình là ai nếu không làm việc đó.
Một hôm, tôi đang nhặt rác trước một căn biệt thự lớn.
Cổng mở.
Tôi cúi xuống nhặt một túi chai.
Thì nghe tiếng quen thuộc:
“Mẹ?”
Tôi ngẩng lên.
Tùng.
Và vợ nó.
Cả hai đứng đó.
Nhìn tôi.
Ánh mắt… không còn như trước.
Tôi vội quay đi.
“Không phải… con nghĩ…”
Tùng chạy lại.
“Mẹ…”
“Con xin lỗi…”
Tôi không nói.
Chỉ tiếp tục nhặt.
“Con không nên nói vậy…”
Tôi dừng lại.
Nhìn nó.
“Con xấu hổ vì mẹ à?”
Nó lắc đầu.
“Không… con chỉ sợ…”
“Người ta nói gì?”
Nó cúi đầu.
Tôi cười.
“Mẹ sống cả đời… không sợ người ta nói.”
“Chỉ sợ… con không hiểu.”
Nó khóc.
Lần đầu tiên… tôi thấy con trai mình khóc như một đứa trẻ.
“Mẹ… con sai rồi…”
Tôi đặt tay lên đầu nó.
“Không sao.”
“Con sống tốt… là được.”
Nếu bạn hỏi tôi… tôi có buồn không?
Có.
Rất buồn.
Nhưng tôi không giận.
Vì tôi hiểu.
Không phải ai cũng đủ mạnh để tự hào về những điều giản dị.
Nhưng tôi cũng hiểu một điều.
Một ngày nào đó… con tôi sẽ nhận ra.
Người khiến nó “xấu hổ”…
lại chính là người đã giúp nó có được mọi thứ hôm nay.