Tôi từng nghĩ nhẫn nhịn là đức tính cao đẹp nhất của một người phụ nữ khi bước vào hôn nhân. Tám năm làm vợ anh Phúc, tôi biến sự chịu đựng thành một thói quen, biến việc lùi lại sau lưng mẹ chồng thành một phản xạ tự nhiên. Mỗi lần bà nhắc nhở hay can thiệp, tôi nhịn. Mỗi lần anh Phúc đặt lời nói của mẹ lên trên sự tha thiết của tôi, tôi nhịn. Tôi tự huyễn hoặc bản thân rằng, chỉ cần mình đủ mềm mỏng, gia đình này rồi sẽ êm ấm, căn nhà thuê chật hẹp này rồi cũng sẽ đơm hoa kết trái.
Cho đến một đêm mưa tầm tã, con gái tôi – bé Mơ – sốt cao đến ba mươi chín độ năm, người hầm hập như một cục than hồng.
Tôi cuống cuồng giục anh Phúc dắt xe đưa con đi cấp cứu. Nhưng anh đứng chần chừ ở góc nhà, bàn tay bấm chặt chiếc điện thoại, ánh mắt hoảng loạn né tránh tôi. Anh bảo phải gọi điện hỏi ý kiến mẹ trước đã. Mẹ chồng tôi ở đầu dây bên kia phán một câu xanh rờn qua loa ngoài: “Trẻ con sốt là chuyện thường, lau mát là khỏi, đi viện tốn tiền lại rước bệnh khác vào người!” Và anh Phúc nghe lời bà. Anh bỏ mặc tiếng khóc ngặt nghẽo của con, bỏ mặc ánh mắt van xin của tôi, quay lưng đi dạo phố để “chờ con hạ sốt”.
Lần đầu tiên trong đời, tôi không nhịn nữa. Tôi tự ôm con gõ cửa từng nhà trong hẻm xin đi nhờ ra đường lớn, bắt taxi đưa con thẳng vào bệnh viện Nhi đồng. Bác sĩ vừa tiếp nhận đã mắng tôi một trận vuốt mặt không kịp thở: con bé đã bị biến chứng viêm phổi cấp, nếu chậm chạp thêm một vài tiếng nữa thôi thì hậu quả không ai lường trước được.
Đêm đó, tôi gục đầu bên giường bệnh của Mơ, nhìn chiếc kim truyền cắm vào mu bàn tay bé xíu của con mà nước mắt chảy ngược vào trong. Anh Phúc chạy vào viện sau đó, mệt mỏi gục xuống chân giường thiếp đi. Lúc anh ngủ thiếp đi vì mệt, chiếc điện thoại trên bàn sạc pin chợt lóe sáng bởi hai thông báo tin nhắn liên tiếp từ mẹ chồng.
Không hiểu sao, một tuốt ma xui quỷ khiến đẩy tôi tiến lại gần. Màn hình khóa hiện lên vỏn vẹn mấy dòng chát chúa: “Cái sổ.” “Bảy trăm triệu.” “Đừng để vợ con nghi.”
Tôi chụp màn hình hai tin nhắn đó, tay run đến mức phải chụp hai lần mới nét. Rồi tôi đặt điện thoại về đúng vị trí cũ trên ghế, màn hình úp xuống, như chưa từng có ai chạm vào…
Tôi chụp màn hình hai tin nhắn đó, tay run đến mức phải chụp hai lần mới nét. Rồi tôi đặt điện thoại về đúng vị trí cũ trên ghế, màn hình úp xuống, như chưa từng có ai chạm vào.
Trong phòng bệnh, Mơ đang ngủ, cái kim truyền cắm ở mu bàn tay bé xíu. Anh Phúc ngồi gục bên giường, một tay nắm bàn chân con. Tôi đứng ở cửa nhìn anh rất lâu. Hơi thở anh đều, nhưng vai vẫn chùng xuống, như người vừa gánh thứ gì nặng quá sức.
Tôi không đánh thức anh. Tôi ngồi xuống chiếc ghế nhựa ngoài hành lang, mở máy, đọc lại hai dòng tin nhắn. “Cái sổ.” “Bảy trăm triệu.” “Đừng để vợ con nghi.”
Nhà tôi thuê. Tôi và anh Phúc không có nổi một căn hộ. Tiền tiết kiệm của hai vợ chồng cộng lại chưa tới một trăm triệu, và tôi là người giữ. Vậy bảy trăm triệu này ở đâu ra?
Tôi nhớ lại những chuyện nhỏ mà bấy lâu nay tôi gạt đi. Hồi tháng trước, anh bảo công ty trả lương chậm, nhưng tôi thấy anh vẫn đưa mẹ tiền đều. Có hôm anh về muộn, người nồng mùi khói bụi, bảo là ghé nhà mẹ sửa mái tôn. Có lần tôi hỏi sao dạo này anh hay đi một mình, anh gắt: “Em đừng soi mói.”
Sáng hôm sau, Mơ hạ sốt, ăn được nửa bát cháo. Tôi để con cho anh Phúc trông, xin y tá nửa tiếng ra ngoài mua đồ. Thật ra tôi bắt xe sang Gò Vấp.
Căn nhà cấp bốn của mẹ chồng nằm trong con hẻm nhỏ, cửa sắt sơn xanh đã bong tróc. Tôi bấm chuông. Bà Hoa ra mở cửa, tóc búi gọn, áo bà ba màu nâu, thấy tôi thì khựng lại một nhịp, rồi cười, nụ cười rất lạ, nhanh và mỏng.
“Ủa Vy, sao qua đây giờ này? Cháu Mơ sao rồi?”
“Dạ, cháu viêm phổi, đang nằm viện ạ.”
“Ôi trời, thế à?” Giọng bà không có chút ngạc nhiên. “Hôm qua thằng Phúc có nói, mẹ cũng định vào thăm. Con vào nhà uống nước.”
Tôi theo bà vào phòng khách. Căn nhà sạch sẽ, mấy cái ghế gỗ cũ, tủ thờ chồng bà đặt ngay ngắn ở góc. Tôi không ngồi, đứng nhìn thẳng bà.
“Mẹ, hôm qua con gọi anh Phúc về đưa Mơ đi viện, anh nói phải hỏi mẹ. Mẹ bảo anh đừng đi?”
Bà cầm ấm trà, hơi khựng lại.
“Mẹ chỉ nói trẻ con sốt là chuyện thường. Mẹ nuôi thằng Phúc, nó sốt lên bốn mươi độ mẹ cũng chỉ lau mát…”
“Mẹ ạ, Mơ viêm phổi. Bác sĩ nói chậm thêm một hôm là nặng.”
“Thì cuối cùng cháu cũng không sao.” Bà đặt ấm trà xuống, giọng cứng lại. “Con đừng làm quá lên. Đi viện là con đưa đi, mẹ có cấm đâu.”
“Mẹ không cấm, nhưng anh Phúc không dám đi khi mẹ chưa gật.”
Bà không đáp, mắt đảo về phía cửa. Tôi hít một hơi, rút điện thoại, mở ảnh chụp màn hình đặt trước mặt bà.
“Mẹ nhắn tin này cho anh Phúc đúng không ạ? Cái sổ là sổ gì? Bảy trăm triệu là tiền gì?”
Mặt bà biến sắc. Không phải sợ, mà là kiểu tái đi của người vừa bị lột mất lớp áo cuối cùng. Bà đưa tay giật điện thoại, tôi rụt lại.
“Cô lục điện thoại chồng?”
“Nó hiện lên màn hình, con nhìn thấy. Mẹ trả lời con đi.”
“Chuyện của mẹ với con tôi, cô không có quyền hỏi.”
“Con là vợ anh Phúc. Cháu là cháu nội của mẹ. Tiền bạc gì mà phải giấu vợ?”
Bà ngồi phịch xuống ghế, hai bàn tay đan chặt vào nhau. Mấy giây sau, bà nói, giọng thấp và đều:
“Đó là tiền mẹ để dành cho thằng Phúc. Mẹ bán mảnh đất ở quê, được bảy trăm triệu. Mẹ muốn đứng tên mua một căn nhà cho nó, để nó có chỗ ở đàng hoàng. Mẹ giấu vì sợ con biết, con sẽ đòi đứng tên chung, rồi lỡ hai đứa có chuyện, nhà lại về tay con.”
Tôi nghe mà thấy lạnh dọc sống lưng.
“Mẹ nghĩ con sẽ ly hôn rồi lấy nhà?”
“Mẹ không nói vậy. Mẹ chỉ phòng xa.”
“Vậy cái sổ thì sao ạ? Mẹ dặn anh Phúc ‘đừng cho con Vy biết chuyện cái sổ’.”
Bà không trả lời. Bà đứng dậy, bước tới tủ thờ, quay lưng về phía tôi. Rất lâu, bà mới nói, giọng đã khản đi:
“Thôi con về đi. Cháu còn nằm viện, con lo cho cháu. Chuyện này mẹ sẽ nói với thằng Phúc.”
Tôi nhìn tấm lưng bà. Bà muốn tôi đi vì một điều gì đó bà không muốn tôi thấy. Tôi gật đầu, cúi chào, bước ra cửa. Nhưng lúc ra tới hiên, tôi dừng lại ở cái tủ giày ngay lối ra vào, nơi một tờ giấy gấp đôi đang kẹp hờ dưới đôi dép.
Tôi cúi xuống, giả vờ chỉnh quai giày, rút tờ giấy nhét vào túi áo.
Ra đến đầu hẻm, tôi mới mở ra. Đó là bản sao sổ tiết kiệm, đứng tên Lê Thị Hoa, số dư bảy trăm hai mươi triệu. Bên dưới có dòng chữ viết tay bằng bút bi xanh, nét chữ của anh Phúc: “Sau khi chuyển xong, mẹ đứng tên người thụ hưởng là con. Không cần Vy ký.”
Tôi đứng chết trân giữa đường. Người thụ hưởng là anh Phúc. Không cần tôi ký. Chuyện này dính đến thứ gì mà nhà thuê của chúng tôi cần phải có chữ ký của tôi?
Tôi bắt taxi về bệnh viện. Vừa vào phòng, tôi thấy anh Phúc đang ngồi dậy, mắt thâm quầng, tay còn cầm điện thoại. Thấy tôi, anh vội úp máy xuống.
“Em đi đâu từ sáng? Anh gọi không bắt máy.”
“Em sang nhà mẹ.”
Người anh cứng lại.
“Em sang làm gì?”
“Em hỏi mẹ chuyện bảy trăm triệu.”
Trong phòng, Mơ đang ngủ, tiếng máy truyền dịch nhỏ giọt đều đều. Tôi kéo tay anh ra hành lang, đóng cửa lại, đặt tờ giấy lên băng ghế giữa hai chúng tôi.
“Anh giải thích đi.”
Anh nhìn tờ giấy, rồi nhìn tôi, môi mím chặt. Một lúc rất lâu, anh vò đầu, cười một tiếng khô khốc.
“Em không hiểu đâu.”
“Vậy anh nói cho em hiểu.”
“Mẹ muốn mua nhà cho vợ chồng mình.”
“Mua nhà mà phải giấu em? Mua nhà mà ‘không cần Vy ký’?”
“Mẹ sợ em…”
“Mẹ sợ em ly hôn, lấy nhà. Em nghe mẹ nói rồi.” Tôi cắt ngang. “Em hỏi anh. Anh cũng nghĩ vậy sao? Tám năm, anh nghĩ em là người sẽ lấy nhà của anh?”
Anh không nói. Anh cúi mặt, bàn tay run lên.
“Anh Phúc, anh nhìn em đi.”
“Anh… anh không biết.” Giọng anh vỡ ra. “Anh bị kẹt giữa hai người. Mẹ nuôi anh một mình từ nhỏ, anh nợ mẹ. Em thì… em lúc nào cũng cứng rắn, anh sợ.”
Câu đó khiến tôi im lặng.
Tôi nhớ lại tám năm. Mỗi lần mẹ gọi, tôi nhịn. Mỗi lần mẹ nhắc nhở cách tôi nuôi con, tôi nhịn. Mỗi lần anh đặt mẹ lên trước, tôi nhịn. Hóa ra sự nhẫn nhịn đó, trong mắt anh, là cứng rắn.
“Anh sợ em, nên anh để mẹ quyết định thay anh cả chuyện con sốt ba mươi chín độ?”
“Anh sai rồi.”
“Anh sai rồi, rồi hôm sau mẹ gọi anh lại bỏ đũa. Rồi bảy trăm triệu chuyển trước thứ Sáu. Hôm nay là thứ Năm.” Tôi nhìn thẳng vào mắt anh. “Ngày mai anh định làm gì?”
Anh im lặng. Rồi anh thở ra một hơi, khẽ gật đầu.
“Anh sẽ chuyển tiền mẹ đưa vào tài khoản anh. Rồi anh sẽ nói với em.”
“Anh chuyển vào đâu?”
Anh ngập ngừng. Cái ngập ngừng đó làm tim tôi rơi xuống.
“Vào đâu hả anh?”
“Anh… anh đã mở một tài khoản riêng ở ngân hàng cách đây hai tháng. Anh chưa nói với em.”
Tôi bật cười, tiếng cười rất nhỏ.
“Hai tháng. Anh đã mở tài khoản riêng hai tháng, anh giấu em hai tháng.”
“Anh không muốn lừa em, anh chỉ làm theo mẹ.”
“Anh làm theo mẹ. Câu này em nghe tám năm rồi.” Tôi đứng dậy. “Đưa em xem tài khoản đó.”
“Vy, em bình tĩnh đã.”
“Đưa em xem.”
Anh nhìn tôi rất lâu. Rồi anh mở điện thoại, mở ứng dụng ngân hàng, đưa cho tôi. Tôi cầm lấy, lướt qua. Số dư: hai triệu đồng. Lịch sử giao dịch gần đây: một khoản chuyển đi, năm trăm triệu, ngày mười hai tháng trước. Người nhận: Trần Quang Minh. Nội dung: “Trả tiền đặt cọc”.
Tay tôi lạnh buốt.
“Trần Quang Minh là ai? Đặt cọc cái gì?”
“Đó là… chủ đầu tư dự án căn hộ ở Thủ Đức.” Anh nói rất nhanh, như muốn thoát ra. “Mẹ nhờ người quen giới thiệu, bảo mua suất nội bộ, giá rẻ hơn thị trường ba trăm triệu, nhưng phải đặt cọc trước.”
“Năm trăm triệu đặt cọc. Tiền ở đâu ra? Mẹ chỉ có bảy trăm triệu mà.”
“Mẹ chuyển hai trăm triệu rồi anh bù thêm…”
“Bù thêm bằng gì? Nhà mình có gì?”
Anh im bặt. Rồi anh nói, giọng nhỏ như thở:
“Anh vay. Anh vay ngân hàng, thế chấp lương và bảo lãnh bằng… bằng bảo hiểm nhân thọ của em.”
Tôi nghe tiếng ù ù trong tai.
“Bảo hiểm nhân thọ của em?”
“Cái hợp đồng em mua từ hồi mới cưới. Mẹ bảo ký cho chắc. Giấy đó em ký lúc ở nhà mẹ, hồi tháng Tám, em nhớ không? Mẹ bảo là giấy thay đổi người thụ hưởng.”
Tôi nhớ. Tôi nhớ rất rõ. Ngày hôm đó mẹ chồng mời cơm, dọn cả mâm cá kho, còn gắp thức ăn cho tôi liên tục. Cuối bữa bà đưa tờ giấy bảo ký, bảo là chuyện bảo hiểm, ký cho bà yên tâm vì cháu Mơ còn nhỏ. Tôi mệt, ký mà không đọc kỹ.
“Em ký giấy bảo lãnh vay cho anh?” Tôi nói từng chữ, chậm đến mức chính tôi cũng nghe thấy sự run rẩy. “Em ký mà em không biết?”
“Anh xin em. Anh sẽ lo hết.”
“Anh lo bằng cái gì? Anh vừa nói số dư hai triệu.”
Anh quỳ xuống. Giữa hành lang bệnh viện nhi đồng lúc sáu giờ sáng, giữa tiếng xe đẩy thuốc lạch cạch, người đàn ông tám năm làm chồng tôi quỳ xuống nền gạch lạnh, hai tay ôm lấy chân tôi.
“Anh xin em. Anh chưa dám nói vì anh sợ em bỏ anh.”
Tôi đứng im. Tôi nhìn xuống đỉnh đầu anh, nơi tóc đã lơ thơ vài sợi bạc. Tôi không thấy giận như tưởng. Chỉ thấy một nỗi mệt rất sâu, và một câu hỏi lặp đi lặp lại: suốt tám năm, tôi đã sống cạnh ai?
Tôi gỡ tay anh ra.
“Đứng lên. Đừng làm Mơ thức dậy thấy cảnh này.”
Anh đứng dậy, mặt đầm đìa nước mắt.
“Anh cho em xem hợp đồng vay và giấy bảo lãnh. Bây giờ. Ảnh chụp cũng được.”
“Anh để ở nhà mẹ.”
“Vậy ngay chiều nay anh qua nhà mẹ lấy cho em. Và em đi cùng.”
“Em…”
“Hoặc em tự đến ngân hàng hỏi. Anh chọn.”
Anh gật đầu.
Hai giờ chiều, tôi để Mơ cho cô y tá trông, dặn dò kỹ rồi cùng anh Phúc sang Gò Vấp. Mẹ chồng mở cửa, thấy cả hai đứa thì mặt tái đi. Bà không nói gì, chỉ đứng sang một bên, bàn tay nắm chặt khung cửa.
Anh Phúc đi thẳng vào phòng bà, lục ngăn kéo đầu giường, lôi ra một xấp giấy dày. Anh đưa cho tôi. Tôi mở ra, lật từng trang.
Hợp đồng tín dụng, người vay Lê Phúc, số tiền ba trăm triệu, tài sản bảo đảm: hợp đồng bảo hiểm nhân thọ của Nguyễn Thị Vy. Dưới dòng ký tên bên bảo đảm là chữ ký của tôi. Chữ ký tôi viết hôm đó, không có ngày tháng, trên một trang giấy rời.
Tôi lật tiếp. Trang cuối là một tờ giấy khác, không phải của ngân hàng. Đó là giấy xác nhận chuyển nhượng quyền sử dụng một căn hộ, người nhận chuyển nhượng: Lê Thị Hoa. Bên chuyển nhượng: Trần Quang Minh. Ngày ký: tuần trước. Giá trị: một tỷ hai trăm triệu đồng.
Tôi đọc đi đọc lại dòng cuối. Nhà không đứng tên anh Phúc. Căn hộ đứng tên mẹ chồng.
“Mẹ,” tôi hỏi, giọng đã lạnh hẳn, “mẹ nói mua nhà cho vợ chồng con, nhưng sổ đứng tên mẹ.”
Bà Hoa nhìn tôi. Đôi mắt bà không còn chút ngượng ngùng nào, chỉ còn một sự lạnh lùng đã nén từ lâu.
“Phải. Mẹ đứng tên. Mẹ không thể để tài sản của con tôi đứng tên một người đàn bà mà tôi không tin.”
“Nhưng mẹ dùng chữ ký của con để bảo lãnh khoản vay.”
“Con ký tự nguyện.”
“Con ký mà không biết giấy gì.”
“Đó là lỗi của con, con không đọc.”
Anh Phúc đứng giữa hai chúng tôi, mặt trắng bệch, miệng mấp máy, không nói được câu nào. Tôi nhìn anh, rồi nhìn bà, rồi bình tĩnh đặt xấp giấy lên bàn.
“Mẹ, con sẽ không làm ầm. Nhưng từ giờ phút này, con sẽ hủy giấy bảo lãnh, và con sẽ đến ngân hàng nói rõ chữ ký này do con ký trong tình trạng bị lừa dối. Nếu mẹ muốn giữ căn hộ, mẹ phải tự trả khoản vay đó.”
Bà đứng bật dậy.
“Mày dám?”
“Con dám.”
“Tao nuôi thằng Phúc ba mươi tư năm, mày vào nhà này tám năm mà đòi dạy tao?”
“Con không dạy mẹ. Con chỉ bảo vệ con của con.”
Bà vung tay, tôi nghe tiếng “bốp” chát chúa, rồi mới thấy má mình nóng ran. Căn phòng im bặt. Anh Phúc đứng chết lặng, hai tay buông thõng. Tôi đưa tay chạm vào má, nhìn bà, rồi nhìn sang chồng, người đàn ông vừa thấy mẹ mình tát vợ ngay trước mặt mà không nhúc nhích.
Tôi cười, một nụ cười rất nhẹ.
“Anh Phúc, em hỏi anh lần cuối. Anh đứng bên nào?”
Anh há miệng, môi run lên, mắt đảo giữa mẹ và tôi. Giây phút ấy kéo dài như cả một đời.
“Anh… Mẹ, mẹ đừng làm vậy…”
Chỉ có vậy. Không phải “mẹ sai rồi”, không phải “đừng đụng vào vợ con”. Chỉ là một câu van vỉ yếu ớt.
Tôi gật đầu, thu xấp giấy vào túi.
“Em hiểu rồi.”
Tôi quay người ra cửa. Tiếng bà Hoa ném theo sau lưng, the thé:
“Mày có đi thì đi, nhưng đừng hòng mang cháu tao đi!”
Tôi dừng bước ở ngưỡng cửa, không quay lại.
“Mơ là con của con. Mẹ có kiện thì cứ kiện.”
Chiều hôm đó, tôi ngồi một mình ở hành lang bệnh viện, mở điện thoại tra số tổng đài ngân hàng, chuẩn bị gọi để báo hủy bảo lãnh. Điện thoại tôi đột ngột rung lên. Một số lạ gọi tới. Tôi bắt máy, đầu dây bên kia là giọng đàn ông trầm, hơi gấp.
“Chị Vy phải không? Tôi là Trần Quang Minh, chủ đầu tư dự án căn hộ ở Thủ Đức. Chị đừng cúp máy. Tôi gọi vì bà Hoa mẹ chồng chị. Căn hộ đứng tên bà ấy, không phải của tôi. Tôi chưa từng bán suất nội bộ nào, và người nhận năm trăm triệu đặt cọc từ chồng chị, cũng không phải là tôi.”
Tôi siết chặt chiếc đ:iện th:oại đến mức nghe cả tiếng nhựa kêu lên.
“Anh nói lại đi. Ai nhận năm trăm triệu?”
“Tôi không biết,” giọng đàn ông ở đầu dây thở ra, “nhưng chắc chắn không phải công ty tôi. Sáng nay cán bộ tín dụng ngân hàng gọi cho tôi để xác minh mục đích khoản vay ba trăm triệu. Họ nói có một khoản đặt cọc suất nội bộ cho dự án của tôi. Tôi bảo công ty chưa bao giờ bán suất nội bộ. Họ cho tôi số chị, vì chị là người đứng bảo lãnh trong hồ sơ. Chị Vy, tôi cần gặp chị ngay hôm nay.”
Tôi đứng dậy khỏi băng ghế, lưng dán vào bức tường lạnh của hành lang b:ệnh v:iện. Sau cánh cửa, Mơ đang ngủ, bàn tay bé xíu cắm kim truyền.
“Tôi ở b:ệnh v:iện Nhi đồng. Con gái tôi đang nằm đây.”
“Bốn mươi phút nữa tôi có mặt.”
Anh ta đến sau ba mươi lăm phút. Trần Quang Minh trạc bốn mươi, sơ mi xanh nhăn nhúm, tay ôm một cặp hồ sơ dày. Tôi dẫn anh xuống căng tin ở tầng trệt, chọn cái bàn trong góc. Anh không nói chuyện xã giao, mở cặp đặt từng thứ lên bàn: giấy phép đầu tư, quyết định giao đất, bảng hàng chính thức của dự án, thông báo công ty đã đăng trên website từ ba tháng trước, nội dung chỉ có một dòng: Công ty không bán suất nội bộ, không thu tiền đặt cọc ngoài tài khoản chính thức.
Tôi lấy xấp giấy từ nhà mẹ chồng ra. Anh Minh lật trang chuyển nhượng căn hộ, nhìn con dấu đỏ chừng mười giây rồi đẩy lại cho tôi.
“Con dấu này giả. Số giấy phép xây dựng ở đây thuộc một dự án khác. Chữ ký này cũng không phải của tôi. Căn hộ ghi trong giấy này, tầng và số căn, ở tòa mà tiến độ mới tới phần móng. Chưa có căn nào để chuyển nhượng cả.”
Tôi thấy cổ họng khô lại.
“Vậy năm trăm triệu…”
“Tuần trước đã có hai người khác đến Phòng Cảnh sát hình sự c:ông a:n quận Thủ Đức trình báo, cùng một kiểu. Một người đàn ông tự xưng Đặng Quốc Hưng, trưởng phòng kinh doanh của tôi. Công ty tôi không có ai tên đó. Hắn dùng tên tôi, dùng ảnh căn cước của tôi, mở tài khoản bằng giấy tờ giả. Tôi đang cố tìm cách gặp một nạn nhân còn chưa mất hết t:iền. Hôm nay ngân hàng gọi, tôi nghĩ chị là người đó.”
“Mất hết chưa?” Tôi hỏi, giọng đã khản. “Tôi muốn nói là, còn kịp không?”
“Khoản bảy trăm triệu chị nhắc, đã chuyển chưa?”
“Chưa. Hạn là thứ Sáu. Ngày mai.”
Anh Minh nhìn tôi, lần đầu tiên anh thở ra nhẹ nhõm.
“Vậy còn kịp.”
Anh gọi cho người của Phòng Cảnh sát hình sự, và nửa tiếng sau, một người đàn ông chừng bốn mươi lăm tuổi, mặc đồ thường, tóc cắt ngắn, tự giới thiệu là thiếu tá Lâm, ngồi xuống đối diện tôi. Ông nghe tôi kể một mạch, từ cơn sốt, tin nhắn, tờ sổ, tới hợp đồng bảo lãnh. Ông không ngắt lời lần nào, chỉ thỉnh thoảng ghi vài chữ.
“Chị Vy,” cuối cùng ông nói, “tôi cần chị làm một việc rất khó. Hưng chỉ tin mẹ chồng và chồng chị. Muốn bắt được hắn tại chỗ, chồng chị phải đến cuộc hẹn cuối như chưa có chuyện gì xảy ra.”
“Chồng tôi là người đã không dám đưa con vào v:iện vì sợ mẹ,” tôi nói, nửa như tự nói với mình. “Chú nghĩ anh ấy diễn được sao?”
Ông Lâm im một lúc.
“Tôi không biết. Chị biết anh ấy hơn tôi.”
Tôi nhìn xuống tay mình. Má trái vẫn còn nóng, dấu năm ngón tay hình như vẫn chưa tan. Tôi gọi cho anh Phúc.
“Anh đưa mẹ đến b:ệnh v:iện, tối nay. Có người cần nói chuyện với cả hai.”
“Vy, anh…”
“Một tiếng nữa em chờ ở phòng sinh hoạt gia đình tầng ba. Đừng để mẹ biết là có công an.”
Tôi cúp máy.
Tám giờ tối, bà Hoa bước vào phòng sinh hoạt, đi sau con trai. Bà mặc chiếc áo bà ba nâu lúc sáng, tóc vẫn búi gọn, lưng thẳng như đang đi dự đám giỗ. Thấy tôi, bà quay mặt đi. Thấy anh Minh và ông Lâm, bà khựng lại.
“Ai đây?” bà hỏi, giọng đanh.
“Dạ, anh Trần Quang Minh, chủ đầu tư dự án ở Thủ Đức, mẹ,” tôi nói. “Người đã nhận năm trăm triệu của anh Phúc.”
Bà Hoa nhìn anh Minh, rồi nhìn tôi. Bà nhếch môi.
“Vậy là ông đây. Tôi gặp ông Hưng, ông Hưng bảo ông bận. Ông ngồi xuống đi, chúng ta bàn chuyện giao nhà.”
Anh Minh không ngồi. Anh đặt chứng minh nhân dân của mình lên bàn, rồi đặt bảng hàng chính thức của dự án cạnh đó.
“Thưa bác, cháu là Quang Minh thật. Cháu chưa từng gặp bác. Cháu cũng không quen ai tên Hưng ở công ty. Tờ giấy chuyển nhượng căn hộ bác đang giữ là giả.”
Căn phòng im bặt. Bà Hoa há miệng, rồi khép lại.
“Không thể nào. Ông Hưng đưa tôi hợp đồng, có con dấu đỏ, có chữ ký ông. Tôi đến tận văn phòng ông ấy, tôi thấy bảng hiệu, thấy nhân viên.”
“Cô ơi,” ông Lâm nói, giọng chậm và nhẹ, “văn phòng đó thuê theo tháng ở tầng hai của một tòa nhà văn phòng ảo, bảng hiệu đặt in trong ngày. Nhân viên là người được thuê trực quầy. Hợp đồng in ở tiệm photocopy gần chợ Thủ Đức. Chúng tôi có camera.”
Bà Hoa ngồi xuống, hai tay chống lên đầu gối, như người bị ai đó rút mất xương sống. Anh Phúc đứng sau mẹ, mặt trắng bệch, mắt dán vào tờ giấy trên bàn.
“Tiền đặt cọc năm trăm triệu,” bà lẩm bẩm. “Tiền mẹ bán đất… hai trăm triệu của mẹ… ba trăm triệu thằng Phúc vay…”
“Mẹ,” tôi nói, “mẹ bán mảnh đất ở quê, mảnh đất bố để lại cho anh Phúc, để mua một căn nhà không tồn tại.”
Bà ngẩng đầu lên. Lần đầu tiên tôi thấy mắt bà đỏ hoe, không còn lạnh.
“Mày đừng nói như tao ngu.”
“Con không nói mẹ ngu. Con chỉ muốn hỏi, tại sao mẹ tin một người xa lạ hơn tin con?”
Câu hỏi hạ xuống giữa phòng như một hòn đá. Bà Hoa im lặng rất lâu. Rồi bà cười, tiếng cười khô, vỡ ra từng mảnh.
“Vì cô ta cũng nói y như tao nghĩ.”
Bà kể. Giọng bà chậm, rời rạc, đôi lúc nghẹn lại. Hồi chồng bà mất, anh Phúc mới mười tuổi. Họ hàng bên nội kéo đến đòi thu hồi căn nhà, bảo đất ấy là của dòng họ, đàn bà góa không có quyền đứng tên. Bà ôm con ra khỏi căn nhà cũ với một cái bọc quần áo, đi làm thuê nhà người ta suốt năm năm mới có đủ t:iền mua lại mảnh đất nhỏ ở quê. Từ đó trong đầu bà chỉ còn một điều: nhà phải đứng tên mình, không bao giờ tin ai.
“Mày vào nhà tao, mày hiền, mày nhẫn nhịn, tao nhìn mà càng sợ,” bà nói, mắt không nhìn tôi. “Người nhịn giỏi như vậy thế nào cũng có lúc không nhịn nữa. Lúc đó tao còn gì?”
“Và ông Hưng nói đúng điều mẹ đang nghĩ,” ông Lâm nhẹ giọng.
Bà gật đầu, rất khẽ.
“Ông ấy bảo con dâu thời nay khôn lắm. Ông ấy bảo nhà phải đứng tên bác cho chắc, đừng để con dâu biết, nó biết là nó đòi chung. Ông ấy bảo giai đoạn đóng t:iền, không được để vợ chồng con ngoài cuộc bàn tán, không được rút một đồng ra khỏi tài khoản, kể cả viện phí, kẻo mất suất.” Bà bật ra một tiếng nấc. “Tao nghe lời ổng. Tao dặn thằng Phúc đừng đi v:iện, vì mẹ nghĩ… nghĩ cháu sốt thường thôi, mà nếu cháu cần t:iền thì nó… nó rút ra là hỏng hết…”
Tôi nhìn bà. Nỗi giận tôi giữ trong ngực cả ngày hôm nay, không hiểu sao, bỗng không còn chỗ để bám.
“Mẹ,” tôi hỏi, “Mơ nằm trong kia, thở khò khè, viêm phổi. B:ác s:ĩ nói chậm thêm một hôm là nặng. Mẹ có nghĩ tới điều đó không?”
Bà không đáp. Bàn tay bà trên đầu gối run lên.
“Còn cái t:át lúc chiều?”
Bà nhắm mắt.
“Mẹ xin lỗi.”
“Mẹ xin lỗi vì bị l:ừa đ:ảo, hay vì cái t:át?”
Bà mở mắt, nhìn thẳng vào tôi. Và tôi biết bà không quen nói câu này, nên khi nói, giọng bà gần như không ra tiếng.
“Cả hai.”
Tôi không nói gì. Tôi không biết phải nói gì.
Anh Phúc bước lên một bước. Từ nãy tới giờ anh đứng sau mẹ, im như bức tượng. Giờ anh đứng chắn giữa hai chúng tôi, và tôi thấy anh đang run, nhưng anh quay lại, nói với mẹ bằng một giọng tôi chưa từng nghe, thấp, chậm, không dịu đi.
“Mẹ, đủ rồi.”
Bà Hoa ngước lên nhìn con trai.
“Con nghe mẹ ba mươi tư năm. Con nghe mẹ cả chuyện con đau khi con không dám nói với vợ. Con nghe mẹ cả lúc cháu sốt ba chín độ. Hôm nay con nghe mẹ lần cuối.”
“Phúc…”
“Con xin mẹ, từ giờ chuyện của vợ chồng con, mẹ đừng quyết thay.” Anh quay sang tôi, mắt đỏ rực, giọng vỡ ra. “Vy, anh không đỡ cho em cái t:át đó. Anh biết cả đời anh không xin lỗi cho đủ. Nhưng ngày mai, anh sẽ làm đúng một việc. Cho anh làm.”
Tôi nhìn anh rất lâu.
“Anh làm đi,” tôi nói. “Còn chuyện chúng ta, em sẽ quyết sau.”
Sáng thứ Sáu, mười giờ kém mười lăm, tôi ngồi cùng bà Hoa trên hàng ghế sau một chiếc xe tải nhỏ màu trắng đỗ cách quán cà phê ở Thủ Đức chừng bốn mươi mét. Bên trong có hai người của thiếu tá Lâm, một chiếc laptop và một thiết bị ghi âm nhỏ. Trên màn hình, anh Phúc ngồi một mình ở bàn cạnh cửa sổ, hai tay đan chặt dưới bàn, trước mặt là một chiếc cặp giả chứa tờ lệnh chuyển tiền bảy trăm triệu, ngân hàng đã phối hợp để lệnh chỉ ở trạng thái chờ duyệt.
Giữa tôi và bà Hoa là một khoảng trống chừng nửa mét. Suốt đêm qua bà không ngủ, sáng nay bà mặc chiếc áo cũ, hai bàn tay đặt trên đùi, im lặng. Tôi không nói gì với bà, bà cũng không nói gì với tôi.
Lúc mười giờ, một người đàn ông bước vào quán. Chừng bốn mươi tuổi, áo sơ mi trắng, cặp da đen, nụ cười niềm nở của người quen đón khách. Hắn ngồi xuống đối diện anh Phúc, bắt tay rất chặt.
“Phúc đấy à. Bác Hoa đâu?” Giọng hắn qua loa nghe trơn tru, ấm áp, kiểu giọng người ta tin ngay từ câu đầu tiên.
“Mẹ tôi yếu, không đi được. Tôi mang giấy đây.”
“Được, được. Bảy trăm triệu, đợt cuối, xong là bàn giao sổ hồng. Hai bác cháu sắp có nhà rồi.”
Bà Hoa ngồi cạnh tôi, hơi thở dồn lại. Tôi thấy ngón tay bà bấu chặt vào ống tay áo.
Hưng nhìn quanh quán, rồi nhìn anh Phúc, hạ giọng.
“Vợ cậu biết chưa?”
Tim tôi dừng một nhịp. Màn hình ghi hình, anh Phúc ngồi thẳng người, mặt không biến sắc. Anh nhìn thẳng vào mắt hắn, và tôi chợt hiểu đây là lần đầu tiên anh nói dối, mà là nói dối vì đúng.
“Cô ấy ở viện với con. Tôi lo hết.”
Hưng gật gù.
“Tốt. Đàn ông phải quyết định chuyện lớn. Vợ biết sớm chỉ thêm rối.”
Anh Phúc cười, một nụ cười gượng gạo, và đẩy chiếc cặp về phía hắn.
“Giấy ủy nhiệm chi đây. Anh kiểm tra đi.”
Hưng mở cặp, rút tờ giấy ra, đọc, mắt sáng lên. Ngay lúc ấy, hai người đàn ông ở bàn kế bên đứng dậy, một người đặt tay lên vai hắn. Cùng lúc, ông Lâm từ ngoài bước vào, giọng không to:
“Đặng Quốc Hưng, tôi là công an. Anh bị bắt vì hành vi l:ừa đ:ảo chiếm đoạt tài sản.”
Chiếc cặp rơi xuống sàn. Hưng không chạy. Hắn chỉ ngồi đó, nhìn anh Phúc, môi giật giật, rồi cười, một nụ cười méo mó.
Tôi nhìn bà Hoa. Bà đứng dậy, bước xuống xe, từng bước khập khiễng như người đi trên băng. Tôi đi theo sau. Khi hai công an dìu Hưng ra cửa quán, bà đứng chắn trước mặt hắn.
“Ông nói cháu tôi có thể gửi bố nó vô cái nhà đó, ông nói con dâu tôi muốn cướp nhà của chồng, ông nói gì cũng đúng hết,” giọng bà run. “Sao ông nỡ?”
Hưng nhìn bà. Nụ cười trên môi hắn vẫn chưa tắt.
“Bà ơi, tôi chỉ nói điều bà muốn nghe. Chính bà nói con dâu bà không đáng tin. Tôi chỉ gật đầu thôi.”
Bà Hoa lùi lại một bước, như vừa bị ai đẩy. Hai tay bà buông thõng. Trên vỉa hè nắng gắt, tôi thấy bà già đi mười tuổi chỉ trong một câu nói.
Mọi chuyện sau đó kéo dài ba tháng.
Hưng và hai đồng phạm bị khởi tố. Công an phong tỏa được các tài khoản trung gian, thu hồi ba trăm ba mươi triệu trong tổng số năm trăm triệu anh Phúc đã chuyển. Một trăm bảy mươi triệu còn lại đã bị hắn tiêu, và vĩnh viễn không lấy lại được. Khoản bảy trăm triệu trong sổ tiết kiệm của bà Hoa còn nguyên.
Ngân hàng xem xét hồ sơ bảo lãnh, thấy trang chữ ký của tôi nằm rời, không có ngày tháng, không kèm hợp đồng, và bản ghi nhận trình báo cùng biên bản của cơ quan điều tra. Họ hủy ràng buộc bảo lãnh trên hợp đồng bảo hiểm của tôi. Khoản vay ba trăm triệu vẫn là nợ của anh Phúc. Bà Hoa lấy ba trăm ba mươi triệu thu hồi được, thêm chút ít trong sổ tiết kiệm, tự tay đến ngân hàng tất toán toàn bộ. Không ai ép bà. Đó là lần đầu tiên tôi thấy bà tự đứng ra gánh một thứ mà không đòi ai nợ mình.
Mơ ra viện sau bảy ngày, người gầy đi một vòng, nhưng mắt đã sáng lại. Ngày con xuất viện, bà Hoa đứng ở cổng, tay ôm một túi quà lủng củng: sữa, bánh, một con gấu bông mới. Bà không dám đến gần. Mơ nhìn bà, rồi chạy tới ôm chân bà, gọi một tiếng “bà nội”. Bà quỳ xuống ngay giữa sân b:ệnh v:iện, ôm cháu, vai run lên từng đợt, không phát ra tiếng.
Tôi đứng nhìn, không bước tới, cũng không ngăn.
Tối hôm đó, anh Phúc ở lại nhà tôi. Mơ ngủ rồi, chúng tôi ngồi đối diện ở bàn ăn nhỏ trong căn nhà thuê, giữa hai chúng tôi chỉ có hai ly nước lọc.
“Em quyết định rồi,” tôi nói. “Em không giận nữa. Cái giận trôi đi từ hôm anh nói dối đúng một lần ở quán cà phê. Nhưng em không quay lại như cũ.”
Anh không ngắt lời.
“Tám năm em sống cạnh anh, em cứ nghĩ mình đang giữ gia đình. Hóa ra em chỉ đứng chờ anh chọn. Em không muốn con em lớn lên thấy mẹ nó cả đời đứng chờ.”
“Anh biết,” anh nói, giọng khàn. “Anh không xin em tha thứ. Anh chỉ xin cho anh được sửa.”
“Anh sửa ở đâu cũng được. Nhưng không phải ở cạnh em.”
Anh Phúc cúi đầu, rất lâu. Rồi anh gật.
Chúng tôi ký đơn ly hôn thuận tình vào tháng Mười Hai. Mơ ở với tôi. Anh Phúc cấp dưỡng đều mỗi tháng, thuê một căn phòng nhỏ gần chỗ làm, đi làm thêm buổi tối để trả dần phần nợ riêng. Mỗi cuối tuần anh đón con đi ăn kem, đưa đi công viên, tự mình xem lịch tiêm, tự mình mua thuốc, và mỗi lần mẹ gọi, anh nói “để con tự quyết, mẹ”, rồi cúp máy. Chuyện này tôi nghe Mơ kể lại, giọng con bé hồn nhiên như kể chuyện con mèo hàng xóm.
Bà Hoa vẫn sống một mình trong căn nhà cấp bốn ở Gò Vấp. Cánh cửa sắt xanh được sơn lại. Bà không còn gọi điện đòi hỏi gì. Có lần, ngày sinh nhật Mơ, bà nhờ anh Phúc mang qua một chiếc áo len và một bức thư viết tay, nét chữ run, gửi cho tôi. Bức thư chỉ có ba dòng:
Mẹ không xin con tha thứ cái t:át. Mẹ chỉ xin con nhớ, người sai là mẹ, không phải con. Con nuôi cháu thật tốt.
Tôi đọc xong, gấp lại, cất vào ngăn kéo. Tôi không trả lời. Nhưng tôi cũng không vứt đi.
Tháng Ba năm sau, tôi chuyển Mơ sang trường mẫu giáo mới gần công ty. Căn hộ tôi thuê chỉ có hai phòng, nhỏ hơn nhà cũ, nhưng ánh nắng chiều xuyên qua ban công vào đúng bàn học của Mơ. Có hôm con ho khẽ vài tiếng, tôi đặt tay lên trán con, thấy nóng nhẹ. Tôi không đợi, không hỏi ai. Tôi lấy áo khoác, bế con xuống nhà, chặn taxi, vào thẳng phòng khám.
Lần này, chỉ là một cơn cảm. B:ác s:ĩ cho thuốc, dặn uống nhiều nước.
Trên đường về, Mơ tựa đầu vào vai tôi, thủ thỉ:
“Mẹ ơi, lần nào con ốm, mẹ cũng đưa con đi b:ác s:ĩ hả?”
Tôi hôn lên mái tóc con.
“Ừ. Lần nào cũng vậy.”
Tám năm tôi nhẫn nhịn, tôi tưởng đó là cách giữ lấy một mái nhà. Giờ tôi hiểu, mái nhà không nằm ở tờ giấy đứng tên ai, cũng không nằm ở người nào nói được câu “tại mẹ bảo”. Nó nằm ở chỗ có một người, đến phút cuối cùng, dám tự mình đưa con đi b:ệnh v:iện.
Và người đó, từ hôm ấy, là tôi.
-HẾT-
