Tôi nhìn thằng bé, tim đập thình thịch trong lồng ngực.
“Bảo, con nói gì với bà?”
Bé Bảo không trả lời. Thằng bé chỉ nhìn tôi bằng đôi mắt quá già so với tuổi năm, rồi rón rén lùi vào bóng tối của cánh cửa. Một giây sau, tiếng chân thằng Quân vang lên ngoài hành lang.
Tôi vội nhét chiếc phong bì vào cạp quần, kéo vạt áo bà ba che lại, cúi xuống làm như đang nhặt mảnh sứ cuối cùng. Cửa bếp mở ra.
“Mẹ còn ở đây làm gì? Khuya rồi, mẹ vào phòng nghỉ đi.”
Giọng nó đã dịu hơn, nhưng mắt nó liếc nhanh xuống gầm bàn, rồi lại liếc lên mặt tôi. Chỉ một cái liếc, nhưng tôi thấy. Cái liếc của người đang kiểm tra xem thứ mình giấu còn nằm đó hay không.
“Mẹ dọn nốt đã.” Tôi nói.
“Mai bảo giúp việc dọn cũng được.”
“Không sao. Mẹ quen tay rồi.”
Nó đứng đó một lúc rồi quay đi. Tôi nghe tiếng cửa phòng đóng lại, tiếng khóa bấm lách cách.
Tôi mang cả túi sứ vỡ ra thùng rác ngoài sân, rồi vào phòng mình ở tầng một, cạnh nhà vệ sinh, căn phòng nhỏ nhất nhà. Tôi ngồi xuống mép giường, khóa trái cửa, bật chiếc đèn bàn nhỏ lên và run run xé lớp nilon.
Bên trong phong bì có hai thứ. Một lá thư viết tay, và một cuốn sổ đỏ.
Tôi mở sổ ra trước. Ở mục người sử dụng đất, tôi đọc hàng chữ in đậm: Bà Nguyễn Thị Lành. Địa chỉ thửa đất chính là mảnh vườn cũ của vợ chồng tôi ở quê, mảnh vườn mà tôi tưởng mình đã bán cho thằng Quân hai năm trước để nó làm vốn xây nhà.
Tôi đọc lại ba lần. Tên tôi vẫn còn đó. Sổ đỏ vẫn đứng tên tôi.
Tay tôi lạnh ngắt. Nếu tôi đã bán, sao sổ lại ở đây? Mà nếu tôi chưa bán, thì căn nhà ba tầng này được xây trên đất của ai?
Tôi mở lá thư. Nét chữ của chồng tôi, thứ chữ nghiêng nghiêng, hơi xấu, tôi nhìn một lần là nhận ra, dù đã hai mươi lăm năm không thấy.
Tôi đọc nhỏ, từng chữ một, như sợ làm ông giật mình:
“Lành, nếu em đọc được thư này thì con trai đã đối xử tệ với em, và anh đã đoán đúng. Anh không trách nó, anh trách mình đã nuông nó quá. Anh biết mình sắp đi, nên anh làm một việc mà em không biết. Mảnh vườn nhà mình, anh nhờ ông Sáu công chứng viên làm giấy tờ lại, ghi rõ quyền sử dụng thuộc về em đến hết đời. Sau khi em mất mới được sang tên cho con. Anh sợ nếu nó đứng tên sớm, nó sẽ bỏ rơi em.”
Tôi dừng lại, lấy tay áo chặn mắt, rồi đọc tiếp:
“Anh giấu tờ này dưới mặt bàn gỗ của nhà mình hồi đó, bàn này em nhớ không, bàn anh tự đóng. Nếu thằng Quân đã bán nhà cũ, em hãy hỏi cái bàn này nó đi theo ai. Anh tin em sẽ tìm thấy. Em đừng nhẫn nhịn thêm nữa, Lành ơi.”
Tôi ngồi chết lặng.
Chiếc bàn gỗ dưới bếp. Tôi nhìn qua cửa sổ về phía gian bếp tối om. Cái bàn ấy, chồng tôi tự tay đóng từ gỗ mít hơn bốn mươi năm trước. Hai năm trước khi chuyển lên thị trấn Đ., tôi chỉ mang theo mỗi cái bàn ấy, thằng Quân còn cười bảo mẹ ôm của nợ. Tôi không ngờ nó giấu cả một cuốn sổ đỏ.
Nhưng nếu sổ đỏ vẫn đứng tên tôi, thì hợp đồng bán đất hai năm trước là gì?
Tôi nhớ lại. Hôm đó thằng Quân đưa tôi một xấp giấy, bảo mẹ ký vào đây, thủ tục cho con vay ngân hàng. Tôi không biết chữ nhiều, nó đọc cho tôi nghe, tôi tin con nên ký. Tôi chưa từng được cầm cuốn sổ đỏ nào trong tay.
Tôi lau mắt, mở điện thoại cũ, tìm số của chị Hà, người bán rau cạnh sạp tôi ngày xưa, con gái chị làm ở văn phòng đăng ký đất đai. Tôi gọi, rồi gác máy. Khuya quá, ngại làm phiền. Tôi chỉ nhắn lại một tin: “Chị Hà ơi, sáng mai chị cho em hỏi nhờ chuyện giấy tờ đất, em có việc gấp.”
Rồi tôi giấu phong bì vào đáy túi vải đựng quần áo cũ, đặt dưới gối.
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm như thường lệ, nấu cháo, quét sân, dọn dẹp. Thằng Quân đi làm không nói một lời. Vy trang điểm xong, đứng nhìn tôi ở cửa bếp, giọng lạnh lùng:
“Mẹ à, chuyện tối qua, anh Quân nóng tính chút thôi. Mẹ đừng để bụng.”
“Mẹ không để bụng.” Tôi nói.
“Mẹ nhớ giữ sức khỏe. Nhà này cần mẹ yên ổn.”
Câu “cần mẹ yên ổn” làm tôi lạnh gáy. Tôi nhìn gương mặt cô con dâu, trắng, đều, không một biểu cảm nào.
Chín giờ sáng, chị Hà gọi lại.
“Dì Lành, có chuyện gì thế dì? Con bé nhà chị làm bên địa chính, dì cứ gửi số thửa với số sổ qua, nó tra giúp.”
Tôi đọc số trên cuốn sổ đỏ. Chưa đến mười phút sau, chị Hà gọi lại, giọng khác hẳn:
“Dì Lành… dì ngồi xuống đi. Thửa đất ấy đã được sang tên từ hai năm trước, sang cho ông Lê Quân. Hợp đồng tặng cho, có chữ ký của dì và có công chứng.”
“Dì cẩn thận. Nếu con trai dì đã làm vậy hai năm trước, nó sẽ không để dì phá đâu.”
Tôi cúp máy. Ngồi một mình trong căn phòng nhỏ, tôi nghĩ về chuỗi ngày hai năm qua. Căn phòng sát nhà vệ sinh. Bữa cơm tôi luôn là người ăn sau. Chiếc điện thoại cũ Vy bảo thay mà không bao giờ thay. Hóa ra tất cả chỉ là một cách chờ tôi quen với việc mình không còn là chủ.
Chiều hôm đó, tôi quyết định không im nữa.
Tối, cả nhà ngồi vào mâm cơm. Thằng Quân ngồi đầu, Vy ngồi cạnh, bé Bảo ngồi giữa, mặt cúi xuống bát cơm. Tôi múc cháo cho từng người, rồi ngồi xuống, đặt chiếc phong bì cũ lên mặt bàn, ngay cạnh bát đũa.
Thằng Quân đang gắp rau bỗng khựng lại. Mặt nó biến sắc.
“Mẹ… cái gì đây?”
“Của bố con. Để lại cho mẹ. Mẹ tìm thấy dưới mặt bàn bếp tối qua.”
Vy buông đũa. Nụ cười lịch sự biến mất khỏi mặt cô, thay bằng ánh mắt sắc lẻm.
“Mẹ lấy ở đâu ra thế? Mẹ đưa đây cho con xem.”
“Không.” Tôi lắc đầu. “Mẹ giữ. Mẹ muốn hỏi các con một câu. Hai năm trước, mẹ ký một xấp giấy, con bảo là giấy vay ngân hàng. Giấy đó có chữ gì về việc tặng cho đất không?”
Không ai trả lời. Đũa trên tay thằng Quân run nhẹ.
“Mẹ nghe ai nói bậy bạ?” Nó gằn giọng.
“Không ai nói bậy. Mẹ tra rồi. Sổ đỏ mới đứng tên con, sổ đỏ cũ đứng tên mẹ vẫn nằm trong phong bì này.” Tôi nhìn thẳng vào mắt nó. “Con đã nói mẹ yếu, mẹ ký đại, mẹ không biết chữ. Nhưng mẹ nuôi con ba mươi năm bằng tiền bán rau, mẹ chưa bao giờ ngu.”
Vy đứng bật dậy.
“Mẹ! Mẹ định kiện con trai mẹ à? Mẹ có biết nếu chuyện này lộ ra ngoài, danh dự cả nhà này sẽ ra sao không?”
“Danh dự?” Tôi nhắc lại. “Lúc con trai mẹ hất mâm cơm trước mặt mẹ, danh dự nhà này ở đâu?”
Thằng Quân đập tay xuống bàn, bát cháo đổ tung.
“Mẹ im đi! Mẹ không hiểu gì hết! Nhà này nợ ngân hàng hai tỷ, nếu không có mảnh đất đó thế chấp, chúng con đã phá sản từ lâu rồi! Mẹ nghĩ sống trong căn nhà này là miễn phí à?”
Cả mâm cơm im bặt. Tôi nhìn con trai, thằng bé tôi bế trên tay, nuôi từng thìa cháo, từng quyển vở. Mắt nó đỏ ngầu, không phải vì giận, mà vì sợ.
“Hai tỷ?” Tôi hỏi khẽ. “Con vay hai tỷ làm gì mà phải giấu mẹ?”
“Chuyện làm ăn của con, mẹ đừng hỏi!”
“Con trai.” Tôi gọi, giọng không to. “Mẹ chưa từng đòi con trả mẹ một đồng nào. Mẹ chỉ muốn biết mẹ đã ký cái gì.”
Nó cúi gằm, không đáp. Vy bước tới, định giật phong bì. Tôi nhanh hơn, ôm chặt nó vào ngực.
Đúng lúc ấy, tiếng chuông cửa vang lên. Một lần, hai lần, rồi liên hồi.
Thằng Quân tái mặt. Vy liếc nhìn chồng.
“Ai đấy?” Nó hỏi, giọng lạc đi.
Tôi chưa kịp đứng dậy thì bé Bảo, từ nãy ngồi im như tượng, bất ngờ trượt khỏi ghế, chạy ra cửa. Thằng bé nhón chân bấm nút mở khóa, đứng nép sang một bên, ngẩng lên nhìn tôi, thì thầm:
“Bà ơi, là chú đó. Chú hay đến lúc bà ngủ. Chú nói nếu bà biết, chú sẽ mang bà đi.”
Cánh cổng điện mở ra. Hai người đàn ông mặc vest đen đứng chắn ngay trước cửa, người đứng sau cầm một tập hồ sơ dày. Người đứng trước nhìn thẳng vào thằng Quân, mỉm cười rất lịch sự:
“Anh Quân, đến hạn rồi. Hôm nay chúng tôi đến để làm việc với chủ sở hữu thật của căn nhà này.”
Rồi ông ta quay sang tôi, cúi đầu rất nhẹ:
“Bà Lành, chúng tôi đã đợi bà rất lâu.”
Cả phòng ăn im phăng phắc. Chỉ còn tiếng cháo đổ nhỏ giọt từ mép bàn xuống nền gạch, từng giọt một, nghe rõ như tiếng đếm ngược.
Người đàn ông đứng trước cửa tự giới thiệu tên Khoa, chuyên viên pháp chế của ngân hàng. Người đứng sau là luật sư Thịnh, ôm tập hồ sơ dày cộp.
“Bà Lành, mong bà thứ lỗi vì chúng tôi đến đột ngột.” Anh Khoa nói. “Khoản vay hai tỷ của anh Quân quá hạn sáu tháng. Chúng tôi gửi bốn thông báo, anh ấy không phản hồi lần nào. Hôm nay là ngày ngân hàng làm việc để xử lý tài sản thế chấp.”
Thằng Quân lao ra cửa, mặt cắt không còn giọt máu.
“Các anh hẹn tôi thêm một tháng cơ mà!”
“Cái hẹn ấy hết từ tuần trước rồi, anh Quân.”
Tôi đứng lên, hai chân còn run, nhưng giọng thì giữ được.
“Cậu Khoa, cậu nói tài sản thế chấp là thửa đất nào?”
“Thửa đất ở quê, do anh Quân đứng tên theo hợp đồng tặng cho từ bà.” Anh Khoa mở hồ sơ. “Bà Lành, chữ ký này có đúng là của bà không?”
Tôi nhìn xuống chữ ký. Đúng là nét chữ của tôi, nguệch ngoạc, đè lên nhau như con nít tập viết. Chữ của một người bán rau chỉ học hết lớp ba.
“Là chữ tôi.” Tôi nói. “Nhưng tôi ký vào giấy vay ngân hàng, con tôi đọc cho tôi nghe là vay ngân hàng. Tôi chưa bao giờ nghe nói đến hai chữ tặng cho.”
Vy chen lên, giọng ngọt như mật:
“Mẹ à, mẹ lẫn rồi. Hôm đó có công chứng viên đọc đủ từng điều khoản cho mẹ nghe. Mẹ còn gật đầu nữa mà.”
“Tôi gật đầu vì tưởng đó là giấy vay.” Tôi nhìn thẳng vào cô ta. “Công chứng viên đọc nhanh như người ta đọc kinh, mà con thì đứng sau lưng tôi suốt.”
Luật sư Thịnh ngẩng lên.
“Bà Lành, bà có bằng chứng nào cho việc mình bị lừa không? Nếu có, ngay lúc này bà nói ra là kịp. Hồ sơ chiếcvẫn chưa ký biên bản xử lý.”
Tôi chưa kịp đáp thì bé Bảo, từ nãy đứng nép bên chân tôi, kéo nhẹ vạt áo bà ba. Thằng bé giơ cổ tay lên, trên đó là chiếc đồng hồ trẻ em màu xanh có nút đỏ nhỏ xíu.
“Bà ơi, con ghi rồi. Bà dạy con, khi nào có ai nói xấu bà thì con bấm nút đỏ.”
Tôi sững người. Hồi mới về đây, tôi mua tặng cháu chiếc đồng hồ ấy ở chợ, bảo bấm nút đỏ thì bà sẽ nghe lại được lời con nói. Tôi chỉ định dỗ cháu, ai ngờ thằng bé nhớ từng chữ.
“Con ghi cái gì?” Thằng Quân gằn giọng, mắt đỏ ngầu. “Bảo, đưa đây!”
Thằng bé co rúm người, nấp sau lưng tôi. Tôi giơ tay chặn.
“Con đừng đụng vào cháu.”
Tôi cúi xuống, nhẹ nhàng tháo chiếc đồng hồ khỏi cổ tay Bảo, ấn vào tay anh Khoa.
“Cậu nghe giúp bà.”
Anh Khoa bấm phát. Giọng thằng Quân vang lên giữa phòng, rõ từng chữ, kèm theo tiếng ly chén lanh canh như một buổi tối ăn cơm bình thường:
“Mẹ già rồi, ký gì cũng ký. Cứ bảo giấy vay ngân hàng, bà không biết chữ. Đơn cấp đổi sổ, em kẹp vào giữa.”
Tiếp đó là giọng Vy, nhẹ như đang bàn chuyện đi chợ:
“Xong việc thì cho bà ở phòng nhỏ nhất, đừng để bà tiếp xúc ai. Anh Hậu bên viện dưỡng lão đã hẹn rồi, chỉ cần bà ký thêm tờ giám hộ, mình đưa bà đi, nhà là của mình. Bà mà biết thì mình m:ất hết.”
Tôi đứng đó, cảm giác như có ai rút hết không khí khỏi phổi. Mọi mảnh ghép cuối cùng đã vào đúng chỗ. Căn phòng sát nhà vệ sinh. Chiếc điện thoại cũ Vy bảo đổi mà không bao giờ đổi. Những bữa cơm tôi ăn sau cùng. Cả câu “nhà này cần mẹ yên ổn” sáng nay.
Không phải vô tình. Từng chuyện một đều có người tính trước.
Thằng Quân tái mét. Vy ôm miệng, ngã phịch xuống ghế.
“Con ghi từ khi nào?” Tôi khẽ hỏi cháu.
“Từ lúc ba nói bà ngủ rồi.” Bé Bảo ngập ngừng. “Chú Hậu hay đến nhà vào ban đêm, chú nói nhỏ với ba mẹ ở cầu thang. Con nghe mãi thành quen. Chú bảo, khi bà ký xong thì chú đưa bà đi chỗ vui lắm, có người chơi cờ với bà. Con hỏi mẹ, mẹ bảo đừng nói với ai. Con sợ.”
Tôi ôm cháu vào lòng, nước mắt rơi lã chã xuống mái tóc mềm của thằng bé. Đứa trẻ năm tuổi mang trong người một bí mật nặng hơn cả người lớn, chỉ vì sợ bà bị đưa đi.
“Cháu ngoan lắm.” Tôi nói. “Bà xin lỗi vì để cháu phải sợ một mình.”
Luật sư Thịnh khép tập hồ sơ lại, nhìn anh Khoa. Hai người trao nhau một cái gật đầu chậm rãi.
“Bà Lành.” Luật sư nói. “Giao dịch tặng cho được xác lập bằng thủ đoạn lừa dối, theo luật có thể bị tuyên vô hiệu. Với bản gốc giấy chứng nhận bà đang giữ, lá thư của ông nhà, và đoạn ghi âm này, khả năng cao tòa sẽ trả thửa đất về cho bà.”
“Vậy cái nhà này…” Vy lắp bắp.
“Căn nhà xây trên thửa đất đó, tòa sẽ xem xét.” Luật sư nói chậm. “Khi đất trở về với bà Lành, việc thế chấp của hai người coi như không có giá trị. Khoản vay chỉ còn là nợ cá nhân của anh Quân. Rất có thể nhà phải bán để thanh toán.”
Thằng Quân ngã quỵ xuống nền gạch, ngay giữa vũng cháo. Nó lê gối tới trước mặt tôi, hai tay bấu chặt gấu áo.
“Mẹ… con sai rồi. Mẹ tha cho con. Con trót dại, con tưởng đầu tư chứng khoán sẽ gỡ lại được, càng gỡ càng lỗ, rồi con vay thêm để bù. Con sợ mất nhà, mất vợ con, mất tất cả… Con không dám nói với ai.”
Tôi nhìn nó, thằng bé tôi bế trên tay, bữa nào cũng nhịn miếng thịt nhường nó, đứng chợ đến sưng chân vẫn cười khi thấy nó cầm giấy khen về. Cõi lòng tôi đau như bị bóp nghẹt. Nhưng tôi nhớ tiếng mâm cơm vỡ, nhớ lời trong chiếc đồng hồ: bà không biết chữ.
“Quân.” Tôi gỡ tay nó ra khỏi gấu áo, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. “Mẹ không đòi con trả công nuôi. Mẹ nuôi con vì mẹ thương con. Nhưng thương không có nghĩa là mẹ để con lừa mẹ, giam mẹ trong căn phòng cạnh nhà vệ sinh, rồi đem mẹ giao cho người lạ.”
“Con chưa kịp… con chưa đưa mẹ đi đâu hết mà…”
“Con chưa kịp, vì thằng bé năm tuổi của con đã bấm nút đỏ.”
Nó cúi gằm, vai run lên từng đợt. Không còn gì để cãi.
Vy bật dậy, tóc tai xô lệch, giọng the thé:
“Bà muốn bêu xấu con trai bà trước tòa à? Nếu bà làm vậy, thằng Bảo sẽ lớn lên với tiếng cha đi tù, bà nghĩ cháu bà sẽ sống thế nào?”
“Cháu bà sẽ lớn lên với một người bà không để ai bắt nạt.” Tôi đáp. “Còn cô, cô gọi bà là mẹ suốt hai năm, rồi dặn người ta cho bà ở phòng nhỏ nhất. Cô nói về danh dự sao?”
Vy sững lại. Môi cô run lên, rồi cô ngồi sụp xuống ghế, hai bàn tay ôm mặt.
Anh Khoa đóng cặp, cúi đầu thật nhẹ:
“Bà Lành, ngân hàng sẽ tạm dừng xử lý tài sản cho đến khi tòa có phán quyết. Chúng tôi xin phép.”
Hai người đàn ông ra về. Cánh cổng điện đóng lại. Căn bếp chỉ còn bốn người, một mâm cháo đổ lênh láng, bát đũa ngổn ngang trên nền.
Tôi dắt bé Bảo vào phòng, đặt thằng bé nằm xuống, kéo chăn đến cằm. Thằng bé nắm chặt ngón tay tôi, thì thầm:
“Bà đừng đi nha.”
“Bà không đi đâu hết.” Tôi nói. “Bà ở đây với cháu.”
Đêm đó tôi không ngủ. Tôi ngồi bên giường nhìn mặt cháu rất lâu, rồi mở lá thư của chồng ra đọc thêm một lần nữa. Ngoài sân gió thổi, lá ổi sau nhà xào xạc, nghe như có người ngồi cạnh tôi.
Sáng hôm sau tôi gọi cho chị Hà. Nghe xong câu chuyện, chị khóc.
“Dì ơi, dì cứ yên tâm. Con gái chị đã giới thiệu luật sư rồi, anh Thịnh làm bên hỗ trợ pháp lý cho người cao tuổi, không lấy phí.”
Hóa ra anh Thịnh đến hôm ấy không phải tình cờ. Chiều hôm trước, sau khi tra số thửa giúp tôi, con gái chị Hà thấy bất thường nên báo cho anh. Anh liên hệ với ngân hàng để cùng đến, vì biết hôm đó là ngày xử lý tài sản. Họ đến đúng lúc tôi cần nhất mà tôi không hề hay biết.
Tôi nắm chặt điện thoại, nghẹn lời.
“Chị Hà, dì không biết lấy gì cảm ơn chị…”
“Cảm ơn gì, dì Lành. Hồi xưa chị bán rau cạnh dì, ế hàng là dì chia cho chị mớ rau. Giờ dì cần thì chị giúp.” Chị cười. “Dì chỉ cần mạnh mẽ lên thôi.”
Mấy ngày sau, người tên Hậu quả nhiên đến. Hắn khoảng bốn mươi lăm tuổi, áo sơ mi trắng, đeo kính, nói năng nhỏ nhẹ như người làm từ thiện. Hắn đứng ngoài cổng, đưa danh thiếp, bảo rằng nghe nói tôi cần một nơi nghỉ dưỡng thoải mái cho tuổi già.
“Bà Lành, bên con có khu chăm sóc người cao tuổi rất tốt, có bác sĩ, có bạn bè cùng trang lứa. Con trai bà đã đồng ý rồi, chỉ cần bà ký giấy giám hộ là xong.”
“Giấy giám hộ?” Tôi nhắc lại. “Giấy giao tôi cho con trai tôi quyết định mọi thứ thay tôi à?”
Hắn hơi khựng.
“Dạ, đó chỉ là thủ tục để tiện chăm sóc.”
“Cậu đợi một chút.” Tôi nói.
Tôi vào nhà, bấm gọi anh Thịnh. Mười phút sau, anh cùng hai anh công an phường đến. Hậu tái mặt, quay lưng định bỏ chạy nhưng không kịp. Hóa ra hắn không phải lần đầu. Anh công an kể, trước đó đã có hai cụ ông cụ bà khác bị dụ ký giấy giám hộ rồi mất nhà, mất sổ tiết kiệm. Nhờ chiếc đồng hồ nhỏ của bé Bảo, đoạn ghi âm nhắc đến tên hắn đã trở thành manh mối để công an lần theo.
Tôi nghe mà lạnh sống lưng. Nếu hôm ấy tôi không tìm thấy phong bì dưới mặt bàn, nếu thằng bé năm tuổi không dám bấm nút đỏ, có lẽ tôi đã ký, đã bị đưa đi, đã trở thành người thứ ba trong danh sách những ông bà già bị lấy mất tất cả mà không ai hay.
Phiên tòa diễn ra bốn tháng sau.
Tôi ngồi ở hàng ghế nguyên đơn, áo bà ba giặt sạch, tóc búi gọn. Bên kia, thằng Quân gầy rộc, mắt thâm quầng, vai gập xuống như người già đi mười tuổi. Nó không dám nhìn tôi. Vy ngồi cạnh luật sư riêng, mặt hằm hằm, thỉnh thoảng liếc tôi bằng ánh mắt oán trách.
Chị Hà đến cùng con gái, ngồi hàng ghế cuối, thỉnh thoảng gật đầu như tiếp sức cho tôi. Luật sư Thịnh trình bày bản gốc giấy chứng nhận, lá thư của chồng tôi, đoạn ghi âm từ chiếc đồng hồ, và biên bản làm việc với Hậu. Khi đoạn ghi âm phát lên trong phòng xử, tôi nghe tiếng hít thở khe khẽ của mọi người xung quanh. Một bà cụ ngồi ghế dự khán đưa tay lau mắt.
Tòa tuyên hợp đồng tặng cho vô hiệu, thửa đất trả lại cho tôi. Căn nhà ba tầng xây trên đó phải bán đấu giá để thanh toán khoản vay hai tỷ. Phần tiền còn lại sau khi trả ngân hàng, tòa quyết định trừ vào khoản bồi thường thiệt hại cho tôi, và giao phần còn thừa cho Quân và Vy chia theo quy định.
Vợ chồng nó ra khỏi phòng xử với hai bàn tay trắng.
Vy nộp đơn ly hôn ngay tuần sau. Cô ta không xin nuôi con, chỉ để lại một câu: “Tôi không chịu nổi cảnh nghèo.” Tôi nghe mà không bất ngờ. Người từng bàn chuyện đưa mẹ chồng vào viện dưỡng lão như bàn chuyện đi chợ thì không bao giờ ở lại lúc khó khăn.
Còn thằng Quân, nó đến tìm tôi vào một chiều mưa, khi tôi đã về sống lại ở căn nhà cũ ở quê. Nó đứng ngoài cổng, tóc ướt sũng, một tay xách túi quần áo, một tay nắm tay bé Bảo.
“Mẹ…”
Nó nghẹn lại, mãi mới nói được thành lời:
“Con không dám xin mẹ tha thứ. Nhưng Vy đi rồi, con không nuôi nổi thằng bé. Con đi làm xa, gửi tiền về, mỗi tháng con xin về thăm. Mẹ cho con gửi cháu một thời gian.”
Tôi nhìn nó rất lâu. Cơn mưa rơi dày trên mái hiên, lộp độp như tiếng ai gõ cửa.
“Con vào đây.”
Nó bước vào hiên, đứng cúi gằm, nước mưa nhỏ giọt từ chóp mũi xuống nền xi măng. Bé Bảo chạy ào vào lòng tôi, ôm cổ tôi thật chặt, như sợ nếu buông ra là tôi biến mất.
“Mẹ giữ thằng bé cho con.” Tôi nói. “Còn con, con cứ đi làm, trả nợ cho đàng hoàng, đừng vay thêm của ai một đồng nào nữa. Mẹ không đuổi con, nhưng mẹ cũng không cho con ở lại căn nhà này khi chưa học được cách làm người.”
“Mẹ…”
“Mẹ nói thật. Mẹ thương con, nhưng mẹ không thể thương con bằng cách để con tiếp tục sai.”
Nó khóc nấc lên, quỳ xuống bậc thềm, lạy tôi ba lạy. Tôi không ngăn. Tôi chỉ ngồi đó, một tay ôm cháu, một tay nắm chặt tay vịn ghế, nhìn cái lưng gầy của con trai run lên dưới mưa, và hiểu rằng đây có lẽ là lần đầu tiên nó thật sự cúi đầu.
Sau hôm ấy, nó đi làm công trình ở xa. Mỗi tháng nó gửi về một ít tiền, kèm vài dòng tin nhắn ngắn: “Mẹ khỏe không. Bảo ngoan không. Con vẫn ổn.” Tôi đọc hết, không phải tin nào cũng trả lời, nhưng tin nào cũng giữ lại.
Mùa xuân năm sau, tôi trồng lại mảnh vườn cũ. Mấy luống rau muống, hàng chuối, cây ổi sau nhà mà chồng tôi từng trồng, giờ đã cao quá đầu người. Bé Bảo ngồi xổm cạnh tôi, hai bàn tay lấm đất, ríu rít hỏi cây nào lớn nhanh nhất, rau nào ăn không bị đau bụng.
Tôi đã nhờ anh Thịnh làm giấy tờ, ghi rõ thửa đất này sau khi tôi nhắm mắt sẽ để lại cho bé Bảo, không qua tay ai. Tôi không muốn thêm một lần nào nữa, một người nào đó lại ký tên thay tôi, hoặc thay cháu tôi, khi họ chưa kịp lớn.
Chiếc bàn gỗ mít của chồng tôi được kê giữa gian bếp. Tôi lau nó mỗi sáng. Mặt dưới bàn vẫn còn nguyên vết keo nilon dán năm xưa. Tôi không bóc đi. Có những dấu vết nên để nguyên, để nhớ rằng có người từng yêu thương mình đến mức giấu cả một tương lai dưới mặt bàn để chờ mình tìm thấy.
Một buổi trưa, mâm cơm dọn ra có đĩa cá kho, chỉ còn một miếng cuối. Tôi cầm đũa, gắp miếng cá ngon nhất bỏ vào bát cháu. Thằng bé ngẩng lên nhìn tôi, rồi lại gắp ngược sang bát tôi:
“Bà ăn đi, bà ăn no rồi mới được cho cháu.”
Tôi bật cười, nước mắt chảy dài xuống má. Trong căn bếp nhỏ nắng chiếu xiên qua cửa sổ, hai bà cháu ngồi đối diện nhau, mỗi người một bát cơm, lặng lẽ chia nhau miếng cá. Không ai quát, không ai hất mâm, không ai ngồi lạnh lùng nhìn.
Lần đầu tiên sau bao năm, tôi thấy mình thật sự ở nhà.
-HẾT-
