Kiên ngồi trên ghế đối diện cán bộ điều tra, mặt cắt không còn một giọt máu. Chiếc áo sơ mi công sở đắt tiền từng được anh ta bắt mẹ vợ giặt tay giờ đây nhăn nhúm, đẫm mồ hôi hột. Trên bàn là bản sao tờ giấy biên nhận tiền có dấu vân tay đỏ chói của Kiên và chiếc USB chứa đoạn băng ghi âm sắc nét từng lời anh ta đon đả hứa hẹn 3 năm trước: “Mẹ cứ đưa tiền con giữ, con đang có suất đầu tư nội bộ… muốn rút lúc nào con đưa lúc đó”.
Cùng lúc đó, tại một chi nhánh ngân hàng lớn, bà Hồng – mẹ đẻ Kiên – đang đập bàn đập ghế đòi rút 900 triệu đồng trong sổ tiết kiệm để tẩu tán. Nhưng cô giao dịch viên chỉ bình tĩnh đẩy lại tờ thông báo phong tỏa tài khoản từ Cơ quan Tố tụng. Bà Hồng chết đứng, chân tay run rẩy, ngã sụp xuống sàn gạch lạnh ngắt.
Về phần tôi, sau khi rời khỏi căn nhà đó trong đêm, tôi không gục ngã. Tôi về lại ngôi nhà cũ ở quê Hưng Yên, dọn dẹp lại căn bếp từng rộn rã tiếng cười thời tôi còn bán phở. Luật sư Hùng gọi điện báo tin: – Cô Cúc ơi, công an đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Kiên về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Khoản 4 Điều 175 Bộ luật Hình sự. Với số tiền trên 500 triệu, khung hình phạt từ 12 đến 20 năm tù. Phía gia đình Kiên đang hoảng loạn lắm.
Nghe đến đó, lòng tôi không hề có cảm giác hả hê hay trả thù thành công. Chỉ có một nỗi chua xát khôn cùng. Người ta nói “con dại cái mang”, nhưng con rể gian tham, con gái mù quáng thì người mẹ già này biết mang đi đâu?
Chiều thứ Bảy, một chiếc xe taxi đỗ xịch trước cổng nhà tôi ở quê. Bà Hồng và Mai bước xuống.
Mới ba ngày không gặp mà nhìn bà Hồng như già đi chục tuổi. Người đàn bà hàng ngày diện váy vóc đắt tiền, đeo vàng vòng đầy cổ, lúc nào cũng khinh khỉnh coi tôi là “bà già quê mùa nấu phở” giờ đây bước đi xiêu vẹo. Còn Mai, con gái tôi, mắt súp túp vì khóc, gầy gộc và tiều tụy.
Vừa thấy tôi đang ngồi nhặt rau ở hiên nhà, bà Hồng liền quỳ tọp xuống sân, hai tay chắp cầu xin: – Tôi xin chị, chị Cúc ơi! Chị rủ lòng thương lấy thằng Kiên! Nó ngu dại, nó tham lam nên mới làm liều. Chị rút đơn tố cáo đi, gia đình tôi xin trả lại chị toàn bộ 600 triệu và 5 chỉ vàng, cộng thêm cả tiền lãi 3 năm qua nữa! Thằng Kiên mà đi tù thì sự nghiệp nó mất hết, tương lai cháu nội chị cũng mịt mờ chị ơi!
Mai cũng quỳ xuống bên cạnh mẹ chồng, ôm lấy gối tôi mà khóc nức nở: – Mẹ ơi… con xin mẹ… Mẹ cứu anh Kiên với. Anh ấy biết sai rồi. Nếu anh ấy đi tù, con và con Su biết sống sao đây?
Tôi nhìn hai người phụ nữ đang quỳ dưới chân mình. Một người là mẹ chồng luôn coi thường tôi, một người là con gái ruột do tôi mang nặng đẻ đau, chắt bóp từng tô phở nuôi ăn học thành tài.
Tôi thong thả đặt nắm rau xuống rổ, nhìn thẳng vào mắt Mai, giọng lạnh như băng: – Mai! Mẹ hỏi con một câu. Tối hôm đó, khi chồng con chửi mẹ là “bà già lú lẫn”, khi nó bảo mẹ “đi tay không lên đây” và đuổi mẹ ra khỏi nhà giữa đêm khuya… con ở đâu? Con đã nói được câu nào bênh vực người mẹ đẻ ra con chưa?
Mai gục đầu xuống đất, tiếng khóc nghẹn lại trong cổ họng: – Con… con sợ… Con không nghĩ anh ấy lại tàn nhẫn như vậy…
– Con không sợ mẹ chết gục ngoài đường, con chỉ sợ mất lòng người chồng tàn nhẫn của con! – Tôi cay đắng nói. – Bà Hồng ạ, bà bảo thằng Kiên ngu dại? Nó là trưởng phòng một công ty lớn, đầu óc tính toán chi tiết từng li từng xúi. Nó tính nát nước cờ tẩu tán tiền của tôi sang tên bà để vừa cướp công sức cả đời tôi, vừa chuẩn bị đường lùi ép con gái tôi ra đi tay trắng nếu ly hôn. Đó không phải là “ngu dại”, đó là sự độc ác có tính toán.
Bà Hồng khóc mếu xáo: – Tôi trả lại hết! Tôi xin thề trả lại không thiếu một đồng! Chị muốn bao nhiêu tiền đền bù tôi cũng chịu, miễn sao chị viết đơn xin bãi nại để thằng Kiên được tại ngoại!
Tôi đứng dậy, phủi bụi trên vạt áo: – Tiền của tôi, luật pháp sẽ trả lại cho tôi. Còn bản án cho con trai bà, đó là cái giá nó phải trả cho sự vô đạo đức. Các người về đi. Đừng làm bẩn mảnh đất của tổ tiên tôi.
Những ngày sau đó là cuộc chiến pháp lý và tâm lý gay gắt. Kiên ở trong trại tạm giam đã hoàn toàn suy sụp. Sự sợ hơi tù tội và nguy cơ mất trắng danh dự, sự nghiệp khiến anh ta thành thật khai báo toàn bộ. Anh ta thừa nhận đã dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tiền của tôi, ép bà Hồng đứng tên sổ tiết kiệm.
Dưới sự hướng dẫn của Luật sư Hùng, do số tiền chiếm đoạt quá lớn và vụ án đã bị khởi tố hình sự, việc tôi rút đơn không đồng nghĩa với việc Kiên sẽ nghiễm nhiên trắng án. Tuy nhiên, nếu gia đình bị cáo bồi thường toàn bộ thiệt hại, khắc phục hậu quả và có đơn xin giảm nhẹ từ phía bị hại, Kiên mới có cơ hội nhận mức án treo hoặc giảm nhẹ tối đa.
Bà Hồng phải bán gấp một mảnh đất ở quê của gia đình để nộp lại toàn bộ 600 triệu tiền gốc, 5 chỉ vàng (quy đổi theo giá thị trường hiện tại) và khoản tiền lãi phát sinh trong 3 năm theo đúng cam kết 2%/tháng, tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng vào tài khoản thi hành án để khắc phục hậu quả cho tôi.
Ngày tòa đưa vụ án ra xét xử lưu động, tôi ngồi ở hàng ghế bị hại.
Kiên đứng trước bục khai báo, dáng vẻ xơ xác, đầu cúi gập. Khi nghe đại diện Viện kiểm sát đọc bản quy tội, anh ta bật khóc nức nở, quay xuống nhìn tôi: – Mẹ ơi… con biết lỗi rồi. Con vì lòng tham mà mờ mắt, đối xử tệ bạc với mẹ, coi thường tình cảm gia đình. Con xin mẹ thương lấy cháu Su, cho con một cơ hội làm lại cuộc đời…
Tôi nhìn con rể, rồi nhìn sang con gái tôi đang ngồi ở hàng ghế phía sau, gương mặt hốc hác, đôi mắt mất đi toàn bộ sức sống. Cháu Su – cháu ngoại 4 tuổi của tôi – ngơ ngác không hiểu vì sao bố lại mặc áo tù, cứ vẫy tay gọi “Bố ơi, bố về chơi với Su”.
Trái tim người làm mẹ, làm bà trong tôi đau như cắt. Tôi không hận Kiên nữa. Sự trừng phạt lớn nhất đối với một kẻ kiêu ngạo như anh ta không phải là số năm ở trong tù, mà là sự sụp đổ hoàn toàn của lòng tự trọng và sự coi thường của xã hội.
Đến phần dành cho bị hại phát biểu, tôi bước lên microphone. Cả hội trường xử án im phăng phắc.
– Kính thưa Hội đồng xét xử! – Giọng tôi vang lên rõ ràng, chầm chậm. – Số tiền 600 triệu và 5 chỉ vàng là mồ hôi, xương máu cả đời tôi tích lũy từ gánh phở. Bị cáo Kiên đã lừa dối, lợi dụng niềm tin của tôi để chiếm đoạt. Đó là tội lỗi không thể bào chữa. Nhưng hôm nay, bị cáo đã khắc phục toàn bộ hậu quả, đã biết ăn ăn hối cải. Tôi là một người mẹ, tôi không muốn cháu ngoại tôi có một người bố phải ngồi tù nhiều năm. Tôi xin Hội đồng xét xử xem xét các tiết giảm nhẹ, cho bị cáo một mức án cải tạo để sớm trở về làm một người cha tốt, một người công dân có ích.
Kiên gục xuống bàn khóc nghẹn ngào. Cả hội trường rầm rộ những tiếng thở dài cảm động trước tấm lòng bao dung của người mẹ già.
Hội đồng xét xử sau khi xem xét các tình tiết giảm nhẹ: nhân thân tốt, lần đầu phạm tội, đã khắc phục 100% hậu quả và có đơn xin giảm nhẹ đặc biệt từ bị hại, đã tuyên phạt Kiên 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm.
Sau phiên tòa, cuộc đời của mỗi người đều bước sang một trang mới.
Kiên không phải đi tù giam, nhưng cái giá anh ta phải trả vẫn vô cùng đắt: bị sa thải khỏi vị trí trưởng phòng, lý lịch có án tích, bạn bè đồng nghiệp quay lưng. Quan trọng hơn, cái uy quyền giả tạo của anh ta trong gia đình hoàn toàn sụp đổ.
Mai – con gái tôi – sau sự cố này như bừng tỉnh khỏi một cơn mê dài. Nó nhận ra sự nhu nhược của mình suýt chút nữa đã giết chết mẹ và phá hủy tương lai của con mình. Mai chủ động đệ đơn ly hôn. Cô hiểu rằng một người chồng có thể nhẫn tâm tẩu tán tài sản để ép vợ ra đi tay trắng thì không bao giờ là chỗ dựa an toàn. Kiên vì xấu hổ và muốn chuộc lỗi nên không tranh chấp, giao toàn bộ quyền nuôi con và căn hộ chung cư cho Mai.
Còn tôi, sau khi nhận lại đầy đủ số tiền 1,1 tỷ đồng, tôi không giữ khăng khăng bên mình, cũng không đem cho ai.
Tôi dùng 300 triệu để sửa sang lại căn nhà cổ ở quê, làm một khoảng sân vườn trồng rau, nuôi gà. 500 triệu tôi gửi tiết kiệm ngân hàng lấy tiền dưỡng già, tự chủ hoàn toàn về tài chính để không bao giờ phải phụ thuộc vào bất kỳ đứa con nào nữa.
Số tiền còn lại cùng với 5 chỉ vàng, tôi quyết định mở lại một quán phở nhỏ ngay tại mặt tiền căn nhà ở quê Hưng Yên. Không phải vì tôi thiếu tiền, mà vì nhịp sống bận rộn bên nồi nước dùng bốc khói ngút ngàn, tiếng cười nói của bà con xóm giềng mới chính là phương thuốc chữa lành tốt nhất cho những tổn thương trong lòng tôi.
Một chiều hạ vàng ươm, quán phở của tôi vừa vắng khách.
Mai dắt cháu Su về thăm tôi. Mấy tháng nay, Mai đã mở một cửa hàng thời trang nhỏ ở thành phố, sống tự lập, kiên cường và rạng rỡ hơn xưa rất nhiều. Cháu Su chạy tung tăng ngoài sân, tiếng cười trong trẻo vang vọng cả góc vườn.
Tối đó, khi cháu Su đã ngủ say, Mai ngồi bên tôi ngoài hiên nhà, rót cho tôi tách trà hoa cúc nóng. Nó nắm lấy bàn tay gầy guộc, chai sạn của tôi, nước mắt rơm rớm: – Mẹ ơi… Con xin lỗi mẹ vì tất cả. Nếu ngày đó mẹ không kiên quyết, không dũng cảm đứng lên đòi lại công bằng, thì có lẽ bây giờ con vẫn chỉ là một người phụ nữ ngu mờ, chịu đựng và bị coi thường. Mẹ đã dạy cho con bài học lớn nhất về sự tự lập và giá trị của bản thân.
Tôi nắm lại tay con gái, nụ cười nhẹ nhàng nở trên môi: – Mẹ không trách con nữa, Mai ạ. Người già như mẹ học được bài học phải biết tự bảo vệ mình, còn con trẻ như các con học được bài học về tình thân và sự trung thực. Tiền bạc mất đi còn kiếm lại được, nhưng lòng tin và đạo đức một khi đã mất thì rất khó tìm lại. Chỉ cần con biết đứng vững trên đôi chân của mình, mẹ mới yên lòng.
Đúng lúc đó, cổng nhà nhẹ nhàng mở ra. Kiên đứng ở khoảng sân ngoài. Anh ta mặc bộ quần áo đơn sơ, tay xách túi hoa quả tươi. Mấy tháng qua, Kiên đã xin làm nhân viên kinh doanh cho một công ty nhỏ, chấp nhận làm lại từ đầu. Cuối tuần nào anh ta cũng bắt xe về quê, thăm con và đứng ngoài cổng nhìn vào, không dám đường hoàng bước lên hiên.
Tôi nhìn Kiên, rồi nhìn Mai. Mai khẽ gật đầu với tôi.
– Kiên đấy à? Vào đây uống chén nước trà rồi ra bế con Su. – Tôi lên tiếng, giọng ôn hòa nhưng đầy uy nghi.
Kiên giật mình, mắt đỏ hoe, vội vã dạ một tiếng thật to rồi bước vào.
Dưới ánh đèn vàng ấm áp của ngôi nhà ở quê, nồi nước dùng phở vẫn sôi riu riu trên bếp, tỏa hương thơm ngào ngạt của thảo quả và hồi. Tôi nhìn bầy con cháu, lòng thanh thản lạ kỳ.
Sai lầm của tuổi già là trao đi vũ khí tự vệ quá sớm, nhưng sự sáng suốt của tuổi già là biết dùng pháp luật và sự bao dung đúng lúc để chữa lành một gia đình. Cuộc đời tôi, sau những sóng gió bão bùng, cuối cùng cũng đã tìm lại được bình yên nguyên vẹn nhất.
