Mảnh đất cuối cùng ở quê. Tôi nhớ rất rõ, mẹ từng bảo đó là chỗ mẹ muốn nằm lại sau này, bên cạnh mộ bố. Mẹ không bán, không cho ai, dù hồi anh Tuấn làm ăn thua lỗ, mẹ cũng nhất quyết giữ.
Tôi đặt tập hồ sơ xuống, nhìn mẹ đang ngủ. Khuôn mặt mẹ hõm xuống, quầng thâm dưới mắt đậm như vết mực. Tôi không nỡ đánh thức, nhưng tôi biết nếu để đến sáng, tôi sẽ không chịu nổi.
Tôi chụp lại từng trang hồ sơ, tờ biên nhận, cả màn hình tin nhắn của Quyên. Rồi tôi ra hiên sau, gọi bác Cả.
“Bác ơi, bác dậy chưa ạ?”
“Bác có ngủ được đâu con.” Bác Cả ngồi đó từ lúc nào, tay cầm chén trà nguội. “Con mở túi rồi hả?”
“Dạ. Bác biết trong đó có gì không?”
“Bác không biết hết. Nhưng bác biết một chuyện.” Bác nhìn tôi, giọng nặng trĩu. “Cách đây ba tháng, mẹ con từng gọi cho bác, hỏi: nếu mình ký giấy cho con cái thì sau này có đòi lại được không? Bác bảo đòi lại khó lắm. Bà im, rồi nói thôi, chắc thằng Tuấn không làm vậy với mình đâu.”
Tôi nghe mà thấy cổ họng khô khốc. Ba tháng trước. Nghĩa là mẹ đã biết, đã linh cảm, nhưng vẫn chọn tin con trai.
Sáng hôm sau mẹ dậy sớm, ngồi ăn bát cháo bác Cả nấu. Tôi để mẹ ăn xong rồi mới đặt tập hồ sơ lên bàn.
“Mẹ, con xin lỗi đã mở túi của mẹ. Mẹ kể cho con nghe đi.”
Mẹ nhìn tập giấy, im lặng rất lâu. Bàn tay gầy của mẹ đặt lên mép hồ sơ, run run vuốt phẳng.
“Mẹ không muốn con biết. Mẹ sợ con giận anh con.”
“Con giận rồi mẹ ạ. Con muốn biết mẹ đã bị ép những gì.”
Mẹ thở ra, nước mắt tuôn xuống không tiếng động.
“Sáu năm trước, lúc anh con cưới, nhà gái đòi phải có nhà mới cho cưới. Anh con không đủ tiền, mẹ bán vàng. Vẫn không đủ. Mẹ bán nốt mảnh đất ở gần chợ, được sáu trăm triệu. Anh con bảo: mẹ cho con mượn, con mua nhà đứng tên hai vợ chồng, sau này mẹ về ở cùng. Mẹ tin.”
“Nhưng hợp đồng chỉ đứng tên chị Quyên.”
“Mẹ biết, mẹ biết từ năm thứ hai.” Mẹ lau mắt bằng tay áo. “Mẹ hỏi anh con, nó bảo thủ tục ngân hàng cần tên vợ để vay thêm cho nhanh. Sau này sẽ làm lại. Mẹ cũng không dám nói to, sợ con Quyên nghĩ mẹ đòi tiền.”
Tôi cầm tờ biên nhận lên.
“Còn tờ này? Chữ anh Tuấn viết ‘tiền mẹ cho con mượn’. Nghĩa là anh ấy biết đó là khoản vay.”
“Mẹ đòi anh con viết. Mẹ bảo viết cho mẹ yên tâm. Nó viết, rồi cười bảo mẹ già rồi hay nghĩ nhiều.”
Tôi gật đầu. Tờ biên nhận này có thể là thứ duy nhất cứu mẹ.
“Vậy còn mảnh đất cuối cùng ở quê, tin nhắn của chị Quyên?”
Mẹ im lặng một lúc rất lâu.
“Ba tuần trước, con Quyên đưa mẹ một xấp giấy, bảo ký cho nó vay thế chấp lấy vốn làm ăn, vài tháng trả. Mẹ không ký. Từ hôm đó nó nói móc mẹ suốt, đến hôm qua thằng Tuấn đuổi mẹ đi.”
“Mẹ có ký cái gì không?”
“Có một tờ.” Mẹ nhìn xuống tay mình. “Hôm qua, trước lúc đuổi, con Quyên đưa mẹ một tờ giấy bảo là giấy xác nhận gì đó để làm hộ khẩu cho mẹ về ở. Mẹ mắt kém, không đọc rõ. Mẹ ký.”
Tim tôi chùng xuống.
“Tờ đó đâu rồi mẹ? Chị ấy có đưa cho mẹ bản sao không?”
“Không con ạ.”
Tôi nhắm mắt vài giây. Rồi tôi mở mắt, nhìn mẹ, giọng thật bình tĩnh.
“Mẹ, mẹ ở lại đây với bác. Con đi một chuyến.”
Tôi không về nhà. Tôi ghé thẳng văn phòng công chứng gần nhà anh Tuấn, nơi tôi từng đi công chứng hợp đồng cho công ty. Chị công chứng viên quen mặt tôi, gật đầu chào.
“Chị ơi, em cần hỏi một việc gấp. Nếu một người ký giấy xác nhận mà không đọc nội dung, giấy đó có hiệu lực không?”
“Còn tùy giấy gì, em. Nếu ký ở văn phòng công chứng thì có người đọc cho người ký nghe, có chữ ký của công chứng viên. Nếu chỉ ký ở nhà thì giấy tờ chuyển nhượng đất không có hiệu lực nếu chưa công chứng. Nhưng em phải xem giấy đó là giấy gì.”
“Mẹ em ký hôm qua ở nhà, chưa ra công chứng.”
“Vậy tạm thời chưa có hiệu lực. Nhưng nếu họ mang giấy đó đi công chứng, kèm người đóng giả hay lừa mẹ em ra ký thêm, thì rất nguy hiểm. Em nên chặn trước.”
Tôi hỏi cách chặn. Chị chỉ tôi cách làm đơn đề nghị ngăn chặn giao dịch tại văn phòng đăng ký đất đai nơi có mảnh đất, kèm giấy chứng minh quan hệ và tờ biên nhận để làm bằng chứng đang có tranh chấp. Tôi chép từng bước vào điện thoại, cảm ơn chị rồi lao thẳng về hướng quê.
Mảnh đất của mẹ nằm ở một xã nhỏ cách thành phố gần hai tiếng chạy xe. Tôi đến văn phòng đăng ký đất đai lúc gần trưa, nộp đơn, kèm bản sao giấy tờ chứng minh quan hệ mẹ con. Cán bộ nhận đơn, nhìn tôi.
“Em có thật sự là con gái bà Hậu? Hôm qua có người đến hỏi thủ tục chuyển nhượng mảnh đất này rồi.”
Tôi đứng sững.
“Ai vậy anh?”
“Một chị tóc xoăn, đi cùng người đàn ông nói là con trai bà chủ đất. Họ hỏi cần giấy tờ gì thì chuyển được. Tôi bảo phải có chủ đất đến ký trực tiếp, có công chứng. Họ nói bà đang ốm, sẽ nhờ công chứng tại nhà.”
“Họ có để lại số điện thoại không ạ?”
“Không, nhưng họ nói hẹn lại thứ Năm.”
Hôm nay là thứ Hai. Còn ba ngày.
Tôi ra khỏi văn phòng, đứng giữa nắng chói, thấy tay chân run lên. Quyên và anh Tuấn không chỉ đuổi mẹ đi. Họ đang tính cướp nốt mảnh đất cuối cùng của mẹ.
Tôi gọi cho anh Tuấn. Chuông reo ba hồi thì anh bắt máy, giọng cộc lốc.
“Gì?”
“Anh có biết hôm qua anh đã làm gì không?” Tôi nói thẳng. “Em muốn gặp anh. Một mình. Hôm nay.”
“Anh bận.”
“Em biết chuyện sáu trăm triệu, anh. Em biết tờ biên nhận, em biết cả chuyện mảnh đất ở quê.”
Đầu dây im bặt mấy giây.
“Em ở đâu?”
“Quán cà phê gần công ty anh, bốn giờ chiều.”
Bốn giờ chiều, anh Tuấn đến. Anh mặc sơ mi xanh nhạt, tay xách cặp, mặt căng như dây đàn. Tôi đẩy tập hồ sơ photo sang phía anh.
“Anh xem đi.”
Anh liếc qua, mím môi.
“Mẹ đưa em cái này?”
“Mẹ không đưa. Em tự mở túi mẹ.”
“Em không có quyền.”
“Em là con của mẹ. Anh cũng vậy. Anh nghĩ lại xem, anh có quyền gì mà đuổi mẹ ra khỏi nhà mua bằng tiền của mẹ?”
Anh đập tay xuống bàn, mấy người bàn bên quay lại nhìn. Anh hạ giọng, ghé sát.
“Nhà đó là của vợ chồng anh. Tiền mẹ cho là tiền cho con, chứ không phải cho mượn.”
“Vậy tờ biên nhận này là gì? Chữ anh viết: tiền mẹ cho con mượn.”
“Cái đó chỉ là cho mẹ yên tâm.”
“Cho mẹ yên tâm. Rồi dùng vợ, dùng giấy tờ, dùng cả mánh khóe để mẹ ký đất nốt?” Tôi nhìn thẳng vào mắt anh. “Anh biết hôm qua chị Quyên đưa mẹ ký giấy gì không?”
“Anh không biết.”
“Em tin anh không biết chi tiết. Nhưng anh biết chị ấy đang làm gì.”
Anh tránh ánh mắt tôi. Tôi thấy cổ anh đỏ lên.
“Quyên không xấu. Cô ấy chỉ muốn có một tổ ấm yên ổn, không ai chen vào.”
“Chị ấy muốn có đất của mẹ. Em có bằng chứng.” Tôi mở điện thoại, đẩy màn hình tin nhắn của Quyên về phía anh. “Chị ấy nhắn mẹ: ký nốt giấy từ bỏ quyền sở hữu mảnh đất cuối cùng, ký xong con bảo anh Tuấn đón mẹ về. Anh đọc đi.”
Anh nhìn màn hình. Tôi thấy ánh mắt anh đổi hẳn, từ cứng đầu sang bàng hoàng.
“Anh không biết cô ấy nhắn như vậy.”
“Vậy anh nghĩ vì sao chị ấy đuổi mẹ ngay sau khi mẹ không chịu ký?”
Anh im lặng. Rất lâu. Cuối cùng anh khẽ nói:
“Quyên bảo, mẹ không ký thì mẹ ở đây là cản đường anh. Quyên bảo mẹ giữ đất để về sau cho em, không để lại cho anh.”
“Mẹ chưa bao giờ nói vậy.”
“Anh biết.” Anh cúi đầu, giọng nhỏ hẳn. “Nhưng lúc đó anh nghe vợ anh nói, anh thấy cũng có lý.”
“Anh thấy có lý nên anh đuổi mẹ ra đường?”
“Anh không đuổi, anh chỉ bảo mẹ qua nhà bác ở tạm.”
“Anh ném vali của mẹ ra cổng, anh đóng cổng trước mặt mẹ.” Tôi gần như thì thầm. “Anh còn nhớ lời hứa cả đời nuôi mẹ không?”
Anh ngẩng lên. Mắt anh đỏ hoe. Tôi chưa từng thấy anh khóc từ hồi bố mất.
“Lan, anh…”
“Em không cần anh xin lỗi em.” Tôi đứng dậy. “Em cần anh làm hai việc. Thứ nhất, anh phải nói rõ với chị Quyên là mảnh đất ở quê không ai được đụng vào. Thứ hai, thứ Năm tới, nếu chị ấy dẫn người về quê chuyển nhượng, anh phải đứng về phía mẹ.”
“Thứ Năm?”
“Có người đã hỏi thủ tục ở văn phòng đất đai rồi.”
Anh tái mặt.
Tối đó, tôi về nhà bác Cả, kể lại hết cho mẹ. Mẹ ngồi nghe, mặt không biến sắc, chỉ có đôi bàn tay đan chặt vào nhau.
“Mẹ ơi,” tôi nói, “mẹ có nhớ hôm qua mẹ ký tờ giấy gì không? Mẹ nhớ được chữ nào trên tờ giấy không?”
Mẹ nhắm mắt, ngẫm nghĩ.
“Mẹ nhớ có chữ ‘ủy quyền’. Mẹ chỉ nhớ đến vậy.”
Tôi nghe tim mình chìm xuống.
Ủy quyền. Nếu đó là giấy ủy quyền toàn bộ, thì Quyên có thể dùng nó để đại diện mẹ làm mọi giao dịch với mảnh đất, kể cả bán.
Điện thoại tôi rung. Là anh Tuấn nhắn: “Anh vừa về nhà hỏi Quyên. Cô ấy chối, bảo em bịa. Cô ấy nói nếu em còn dám nói xấu cô ấy thì cô ấy sẽ cho em và mẹ biết tay.”
Tôi chưa kịp trả lời thì có thêm một tin nữa, từ số lạ:
“Chị Lan, em là Mai, em họ của chị Quyên. Em làm ở văn phòng công chứng gần nhà chị ấy. Sáng nay chị Quyên đến đặt lịch công chứng giấy ủy quyền của bà Hậu, ngày mai, tại nhà. Em thấy tên bà thì nhớ chị từng nói bà là mẹ chị. Chị đừng nói ai biết em nhắn, nhưng có một chuyện nữa: cái giấy ủy quyền đó, chữ ký của bà Hậu trên đó không phải do bà tự ký.”
Tôi gọi lại ngay cho số lạ. Chuông đổ hai hồi thì có người bắt máy, giọng con gái run run, nói rất nhỏ như đang trốn trong nhà vệ sinh.
“Chị Lan hả? Em Mai đây. Em chỉ nói được một phút.”
“Em nói đi. Sao em biết chữ ký đó không phải của mẹ chị?”
“Em từng giúp cô Hậu làm giấy tờ nhà cho chị Quyên hồi mua nhà, nên em còn giữ bản scan chữ ký của cô. Chữ ký trên giấy ủy quyền này nét cứng, không có độ run. Cô Hậu ký, tay cô run, chữ nào cũng rung. Cái này thì thẳng băng. Chị Quyên mang giấy đến, bảo cô ký rồi, chỉ cần công chứng viên đến nhà xác nhận.”
“Công chứng viên đến nhà nào? Nhà anh chị ấy ở Thủ Đức?”
“Dạ không. Chị ấy khai bà Hậu đang ốm nặng, nằm ở nhà bác Cả ở Hóc Môn. Chị ấy hẹn công chứng viên đến đó lúc mười giờ sáng mai.”
Tôi nghe tim mình đập thình thịch.
“Họ định đến nhà bác để bắt mẹ ký lần nữa?”
“Em nghĩ vậy. Chị cẩn thận. Em phải cúp máy rồi.”
Mai tắt máy. Tôi đứng giữa hiên sau nhà bác Cả, nhìn vào phòng mẹ đang le lói ánh đèn ngủ. Tôi không khóc. Tôi mở danh bạ, tìm số chị công chứng viên hôm qua, rồi gọi tiếp cho một số khác mà tôi đã lưu từ lâu: luật sư Phong, bạn học cũ của tôi, chuyên về tranh chấp đất đai.
Mười một giờ đêm, anh Phong nghe xong câu chuyện, chỉ hỏi một câu:
“Em có giữ lại được tin nhắn của chị Quyên gửi cô, tờ biên nhận và lời khai của cô Hậu không?”
“Có đủ. Em còn có tin nhắn của chị Mai là người trong văn phòng công chứng.”
“Vậy sáng mai em đừng đối đầu trực tiếp. Anh sẽ gọi công an xã và mời trưởng ấp đến. Cứ để họ mang giấy tờ vào nhà, mình làm cho rõ ràng.”
Tôi quay vào, ngồi cạnh giường mẹ. Mẹ chưa ngủ, mắt vẫn mở, nhìn trần nhà.
“Mẹ, mẹ nghe con nói. Ngày mai có người đến nhà bác. Con muốn mẹ tin con, được không?”
Mẹ quay sang, bàn tay gầy nắm lấy tay tôi.
“Mẹ tin con. Từ nhỏ đến giờ, con chưa lần nào làm mẹ thất vọng.”
Sáng hôm sau, tám giờ, tôi dặn bác Cả pha ấm trà, bày sẵn mấy cái ghế ngoài phòng khách. Mười giờ kém mười lăm, chiếc ô tô trắng dừng trước cổng.
Chị Quyên bước xuống trước, mặc áo dài màu be, tóc uốn xoăn, tay xách cặp da. Theo sau là anh Tuấn, mặt xám ngoét, mắt thâm quầng. Tôi thoáng thấy tay anh siết chặt quai cặp công việc, như người đang mang theo thứ gì nặng lắm. Cuối cùng là một người đàn ông trung niên đeo kính, cầm cặp tài liệu, chắc là công chứng viên.
Tôi mở cổng, mỉm cười như chưa có chuyện gì.
“Chị Quyên, anh Tuấn. Mời anh chị vào.”
“Chị Lan khỏe chứ?” Chị Quyên giọng ngọt như đường. “Nghe nói bà ốm nặng, chị em tôi lo quá nên chạy sang. Đây là anh Thịnh, bên văn phòng công chứng, đến lập một tờ giấy ủy quyền tại chỗ, để sau này thuận tiện chăm sóc bà.”
“Dạ, mẹ em đang nghỉ trong phòng. Mời anh chị ngồi uống nước, em vào gọi mẹ.”
Tôi đi vào, dìu mẹ ra. Mẹ mặc chiếc áo cánh nâu quen thuộc, bước từng bước chậm rãi. Chị Quyên lập tức đứng dậy đỡ tay mẹ, dịu dàng như một người con dâu mẫu mực.
“Mẹ ơi, mẹ khỏe không? Con nhớ mẹ quá.”
Mẹ nhìn chị, không nói gì, chỉ ngồi xuống ghế.
Anh Thịnh mở cặp, lấy ra tờ giấy dày hai trang.
“Thưa bà Hậu, đây là văn bản ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt mảnh đất ở xã Tân Thạnh cho chị Nguyễn Thị Quyên. Chữ ký của bà đã có sẵn, hôm nay tôi chỉ cần xác nhận bà tự nguyện và hoàn tất thủ tục.”
Mẹ nhìn tờ giấy, rồi nhìn tôi. Tôi gật đầu.
“Anh Thịnh cho em xem tờ giấy được không ạ? Em muốn đọc cho mẹ nghe.”
“Được chứ.”
Tôi cầm tờ giấy, đọc to từng dòng. Điều khoản thứ ba ghi rõ: bên ủy quyền đồng ý để bên được ủy quyền chuyển nhượng, thế chấp, tặng cho mảnh đất… không cần hỏi ý kiến thêm. Đọc đến đây, tôi dừng lại.
“Mẹ, mẹ có hiểu giấy này nói gì không?”
“Mẹ… mẹ không hiểu.”
“Giấy này cho chị Quyên bán, cho, thế chấp mảnh đất của mẹ mà không cần hỏi mẹ một lời nào. Hôm kia chị Quyên đưa mẹ ký cái này, bảo là giấy hộ khẩu.”
Không khí đặc quánh. Chị Quyên bật cười, cái cười gượng gạo.
“Chị Lan nói vậy là không đúng. Em đưa bà giấy đã giải thích rồi, bà ký tự nguyện mà.”
“Vậy chị giải thích cho em nghe xem,” tôi nhìn thẳng vào mắt chị, “vì sao chữ ký trên tờ giấy này thẳng băng, trong khi tay mẹ em run đã hơn hai năm?”
Anh Thịnh nhíu mày, cầm tờ giấy kéo lại gần.
“Chị nói gì?”
“Em nói chữ ký này không phải do mẹ em ký.” Tôi đặt lên bàn một xấp giấy. “Đây là chữ ký của mẹ em trên giấy mua nhà sáu năm trước, trên tờ khám bệnh tháng trước, và trên tờ giấy bác Cả nhờ mẹ ký nhận quà tuần trước. Anh Thịnh so đi.”
Anh Thịnh đeo kính, so từng nét. Mặt anh dần đổi sắc. Anh quay sang nhìn chị Quyên, giọng nghiêm hẳn.
“Chị Quyên, văn bản này chị nói bà đã ký trước mặt chị?”
“Đúng… đúng vậy. Em đưa bà ký ở nhà.”
“Nhưng chữ ký này khác biệt rõ ràng với mẫu của bà. Tôi không thể xác nhận.”
Chị Quyên đứng bật dậy, mặt trắng bệch rồi đỏ dần.
“Chị Lan, chị hại em. Chị cố tình bày trò để cướp đất của nhà em!”
“Nhà chị?” Tôi hỏi khẽ. “Mảnh đất đứng tên mẹ em. Mẹ em đang ngồi đây.”
Đúng lúc đó, cổng mở. Anh Phong bước vào cùng một cán bộ công an xã mặc quân phục và ông trưởng ấp tóc bạc. Anh Phong gật đầu chào, đặt lên bàn một bộ hồ sơ khác.
“Xin lỗi đã đến đột ngột. Tôi là luật sư đại diện cho bà Hậu. Thay mặt thân chủ, tôi đã nộp đơn ngăn chặn giao dịch đối với thửa đất ở xã Tân Thạnh từ chiều hôm qua. Mọi giấy ủy quyền liên quan đến thửa đất này đều không có giá trị nếu không có sự đồng ý trực tiếp của bà.”
Chị Quyên quay phắt sang anh Tuấn.
“Anh ngồi đó làm gì? Nói gì đi chứ!”
Anh Tuấn đứng im. Anh nhìn tờ giấy trên bàn, nhìn chữ ký thẳng băng đó, nhìn khuôn mặt mẹ đang nhìn mình.
“Quyên,” anh nói, giọng khàn khàn, “hôm qua em bảo anh là em không bắt mẹ ký cái gì cả.”
“Em… em chỉ muốn tốt cho gia đình.”
“Chữ ký này là em tập, đúng không?”
“Anh tin con Lan hơn tin vợ anh à?”
“Anh đang hỏi em. Chữ ký này, em tập?”
Chị Quyên im lặng. Căn phòng chỉ còn tiếng quạt trần quay chậm. Tôi thấy chị siết chặt quai túi, mắt đảo nhanh một vòng như đang tìm đường chạy.
Rồi chị bật ra một tiếng cười lạ lùng.
“Phải. Em tập đấy. Thì sao?”
Anh Tuấn như bị ai đấm vào ngực. Anh loạng choạng lùi một bước.
“Em nói gì?”
“Anh nghĩ em chịu được bao lâu?” Chị Quyên đứng thẳng, giọng chua chát, không còn một chút ngọt ngào. “Sáu năm sống chung với bà già đó. Sáu năm bà ấy xếp lại bếp của em, nhắc em gói bánh phải thế này, giặt đồ phải thế kia. Sáu năm bà ấy ngồi canh em như canh một đứa ăn bám. Mà anh biết bà có cả mảnh đất đó không? Em muốn bà ấy cho anh, anh không dám mở lời. Em phải tự lo.”
“Chị Quyên,” tôi nói, “mẹ em chưa từng nhắc chị phải làm gì. Mẹ chỉ gói bánh cho chị Quyên ăn.”
“Cô thì biết cái gì?”
“Tôi biết mẹ tôi đã bán cả vàng, bán cả đất, để chồng chị có chỗ để cưới chị.” Tôi ngừng, hít một hơi. “Chị sống trong căn nhà mua bằng tiền của mẹ, mà chưa một lần chị nhìn bà như người.”
Chị Quyên không đáp. Anh công an xã bước lại gần.
“Chị Quyên, xin chị đi cùng chúng tôi về trụ sở để làm việc. Hành vi giả mạo chữ ký trong văn bản dân sự có thể bị xử lý hình sự.”
Chị Quyên quay sang anh Tuấn, giọng van lơn.
“Anh Tuấn, anh nói gì với họ đi. Em là vợ anh.”
Anh Tuấn nhìn chị rất lâu. Tôi thấy hai bàn tay anh run lên.
“Anh đã im lặng sáu năm,” anh nói, giọng thấp đến mức tôi phải nín thở mới nghe được. “Anh im khi em gọi mẹ là bà. Anh im khi em bảo mẹ không được vào bếp. Anh im khi em đòi mẹ ra ở riêng. Anh im, rồi anh ném vali của mẹ ra cổng.” Anh quay sang mẹ, mắt đỏ hoe. “Mẹ…”
Mẹ ngồi im, nước mắt chảy dài. Anh Tuấn quỳ xuống trước mặt mẹ, đầu cúi sát nền gạch.
“Con xin lỗi mẹ. Con bất hiếu. Con không xứng làm con của mẹ.”
“Dậy đi con.”
“Mẹ đánh con đi, mắng con đi.”
“Mẹ không đ:ánh được. Con cũng là con mẹ.” Mẹ vuốt tóc anh, giọng run. “Nhưng mẹ cũng không quên được.”
Anh công an xã dẫn chị Quyên ra xe, chị không phản kháng, chỉ ngoái lại nhìn anh Tuấn một lần cuối. Anh không ngẩng lên.
Những tuần sau là chuỗi ngày chạy giấy tờ không dứt. Tôi cùng anh Phong làm đơn trình bày, nộp bản sao biên nhận sáu trăm triệu, nộp tin nhắn của Quyên, bản giám định chữ ký. Văn phòng công chứng thu hồi hồ sơ đặt lịch, chị Mai bị nhắc nhở vì làm lộ thông tin nội bộ nhưng được nhận xét có công ngăn chặn sai phạm.
Kết quả giám định ra sau hai tuần: chữ ký trên giấy ủy quyền là giả mạo, không phải của bà Hậu. Chị Quyên bị khởi tố về hành vi giả mạo giấy tờ, nhưng vì chưa gây thiệt hại thực tế, lại tự nguyện thừa nhận, nên tòa tuyên án treo và buộc bồi thường chi phí liên quan. Anh Tuấn không bênh vợ, cũng không đứng ra xin xỏ cho chị.
Chuyện nhà ở Thủ Đức là phần khó nhất. Căn nhà đứng tên chị Quyên, nhưng anh Phong phân tích rằng khoản sáu trăm triệu của mẹ là khoản cho vay, có biên nhận do chính anh Tuấn viết tay. Anh Tuấn đồng ý ký thỏa thuận thanh toán trước mặt luật sư.
Hôm đọc bản thỏa thuận, anh nhìn tôi, nói rất nhẹ:
“Anh sẽ bán căn nhà, trả mẹ sáu trăm triệu, kèm tiền lãi theo mức ngân hàng. Anh không đòi lại gì cả.”
“Anh tự quyết định hay chị Quyên bắt anh?”
“Anh tự quyết định.” Anh cười buồn. “Lần đầu tiên sau sáu năm.”
Anh bán căn nhà sau ba tháng. Chị Quyên ra tù treo, về ở nhà ngoại, hai người làm thủ tục ly hôn thuận tình. Tôi không hỏi thêm chi tiết, chỉ nghe anh kể lại rằng lúc ký đơn, chị không nói một lời nào với anh.
Anh trả mẹ sáu trăm triệu, kèm bốn chục triệu tiền lãi. Mẹ nhận số tiền đó, nhưng không giữ cho mình. Hôm sau mẹ gọi tôi vào phòng, đặt trước mặt tôi hai cuốn sổ tiết kiệm.
“Một cuốn đứng tên con, một cuốn đứng tên thằng Tuấn. Mỗi đứa ba trăm triệu.”
“Mẹ, anh ấy đã trả con nợ cho mẹ. Mẹ giữ đi.”
“Mẹ già rồi, tiền để làm gì? Mẹ muốn để lại cho hai đứa, cho công bằng.” Mẹ nhìn tôi, mắt vẫn còn đỏ. “Còn mảnh đất ở quê, mẹ làm giấy tờ cho hai đứa đồng sở hữu. Ai về thăm bố, người đó có phần.”
Tôi cầm hai cuốn sổ, nhìn mẹ rất lâu, rồi đẩy cuốn của anh Tuấn về phía mẹ.
“Mẹ đưa tận tay anh ấy đi. Con nghĩ anh ấy cần nhận từ chính tay mẹ.”
Mẹ gật đầu. Hôm sau mẹ gọi anh sang nhà bác Cả. Anh đến từ sáng sớm, ngồi ngoài hiên, đợi mẹ ăn xong mới dám vào. Mẹ đưa cuốn sổ cho anh, anh cầm bằng hai tay, nước mắt rơi xuống nền gạch.
“Con không dám nhận.”
“Nhận đi. Con là con của mẹ. Còn chuyện hiếu thảo, từ nay làm bằng việc, không làm bằng lời.”
Anh gật đầu.
Sau đó, anh thuê một căn phòng nhỏ gần chỗ làm. Mỗi cuối tuần anh chạy xe sang Hóc Môn, mang theo rau, trái cây, có hôm cầm theo cái nồi cơm điện mới, có hôm là cái quạt thay cho cái quạt cũ của bác Cả. Anh phụ bác sửa lại mái hiên, quét sân, rửa chén. Mẹ vẫn ít nói với anh, nhưng không còn quay mặt đi mỗi lần anh vào nhà.
Cuối năm, tôi xin mẹ về ở với tôi. Tôi thuê một căn nhà nhỏ gần chỗ làm ở Biên Hòa, có sân nhỏ trồng được mấy chậu hoa. Mẹ ban đầu ngại, bảo ở với bác quen rồi. Tôi nói:
“Mẹ ở với con. Con nuôi mẹ, không cần hứa.”
Mẹ nhìn tôi, bật cười, tiếng cười đầu tiên tôi nghe được sau rất nhiều tháng.
Ngày chuyển nhà, anh Tuấn đến giúp khuân đồ. Mẹ ôm cái túi vải cũ lên taxi, đã được giặt sạch, vá lại cái quai sờn bạc. Tôi định nói gì đó thì mẹ khẽ đặt tay lên tay tôi.
“Cái túi này, mẹ không bỏ. Nó giữ giùm mẹ những thứ cuối cùng mẹ không mất.”
Xe chạy qua cầu Hóa An, nắng cuối chiều vàng ruộm trên mặt sông. Mẹ tựa đầu vào cửa kính, mắt nheo lại nhìn ánh sáng. Tôi nắm lấy bàn tay gầy của mẹ, thấy bàn tay ấy ấm hơn tôi tưởng.
Hôm ấy lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi cảm thấy mẹ thực sự đã về nhà.
