Tôi cầm tờ giấy trên tay hồi lâu, không dám thở mạnh. Ánh đèn ngủ hắt vào chữ ký giả kia, càng nhìn tôi càng chắc chắn – nét hất lên ở chữ “H” đúng là tay Hương viết, cái tật viết chữ từ hồi nó còn học cấp ba, tôi mắng bao nhiêu lần cũng không sửa. Tim tôi đập loạn, không phải vì sợ, mà vì đau. Đau hơn cả những ngày nó bỏ mặc tôi ốm đau một mình.
Tôi gấp tờ giấy, nhét lại đúng chỗ cũ trong tủ, khóa lại như chưa từng có chuyện gì. Tôi cần thời gian nghĩ, không thể để cảm xúc kéo mình vào một cuộc cãi vã vô ích ngay lúc này.
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm hơn thường lệ, ra sân thấy Hương đã lúi húi nấu cháo. Nó ngẩng lên cười, cái cười tôi từng tin là thật:
“Mẹ dậy sớm thế? Con nấu cháo gà cho mẹ bồi bổ nè.”
Tôi ngồi xuống ghế đá, cố giữ giọng bình thản:
“Con có vào phòng mẹ tối qua không?”
Nó khựng lại đúng một nhịp, chỉ một nhịp thôi, nhưng đủ để tôi – người đã nuôi nó hai mươi mấy năm – nhận ra sự bối rối thoáng qua trong mắt nó.
“Đâu có mẹ, con ngủ với thằng cu cả đêm mà, mẹ hỏi gì lạ vậy.”
Tôi gật đầu, không hỏi thêm, nhưng từ giây phút đó, tôi bắt đầu quan sát kỹ hơn từng cử chỉ trong nhà. Tôi để ý Kiên – chồng Hương – cứ dăm ba phút lại cầm điện thoại ra sân sau, nói chuyện nhỏ giọng, thấy tôi đi ngang là vội tắt máy. Tôi để ý Hương hay bắt chuyện với bà Tư hàng xóm, hỏi dò xem tiền đền bù đất nhà tôi đã về tới đâu, bao giờ giải ngân. Tôi để ý cả cách nó nhìn tôi mỗi khi nhắc đến chuyện đất đai – ánh mắt không giống ánh mắt của đứa con gái xa mẹ mười năm nhớ thương, mà là ánh mắt của người đang tính từng bước đi.
Tôi không nói ra, chỉ âm thầm ghi nhớ.
Ba hôm sau, tôi giả vờ xách giỏ đi chợ, nhưng đi được nửa đường thì quay lại, đứng nép ngoài cổng rào. Từ trong nhà vọng ra tiếng Kiên, giọng gắt gỏng hẳn so với vẻ hiền lành nó vẫn thể hiện trước mặt tôi:
“Sao mãi bà già chưa chịu ký? Tiền đền bù người ta chuyển về xã cả tuần nay rồi, còn chờ gì nữa?”
Tiếng Hương đáp lại, không còn chút ngọt ngào nào:
“Anh để em lo, đừng có sốt ruột. Bà ấy tính tình cứng đầu, phải từ từ dụ mới được. Với lại con dấu bên thợ khắc nói phải thêm hai ngày nữa mới xong, làm ẩu là lộ hết.”
Tôi đứng chết trân sau bức rào, tay nắm chặt quai giỏ đến trắng bệch. Con dấu. Chúng nó không chỉ giả chữ ký, mà còn định khắc giả cả con dấu xác nhận để hợp thức hóa tờ giấy ủy quyền kia. Nếu tôi không phát hiện sớm, có lẽ giờ này đất đai cả đời tôi gây dựng đã nằm gọn trong tay hai đứa nó, còn tôi thì bị gạt ra ngoài như một người thừa.
Tôi không vào nhà ngay. Tôi đi thẳng một mạch tới nhà văn hóa xã, tìm chú Bình – công an khu vực, người biết tôi từ hồi chồng tôi còn sống, từng giúp gia đình tôi làm thủ tục đất đai bao nhiêu lần.
Tôi kể hết đầu đuôi, giọng run run nhưng cố giữ mạch lạc. Tôi đưa chú xem tờ giấy ủy quyền giả mạo mà tôi đã kịp chụp ảnh lại từ tối hôm trước. Chú Bình xem xong, gương mặt nghiêm hẳn:
“Cô Hạnh, đây không phải chuyện nhỏ đâu. Làm giả chữ ký, định khắc giả con dấu để chiếm đoạt tài sản, là có thể cấu thành tội hình sự. Cô có muốn tôi cho anh em xác minh kín trước không?”
Tôi gật đầu ngay, chỉ xin chú giữ bí mật, để tôi tự dò xét thêm trước khi làm to chuyện, phần vì tôi vẫn còn chút hy vọng mong manh rằng biết đâu có sự hiểu lầm nào đó, dù trong lòng tôi biết rõ là không.
Tối hôm đó, tôi ngồi ăn cơm với cả nhà như không có chuyện gì xảy ra. Giữa bữa, tôi cố tình buông một câu nhẹ tênh:
“Mẹ định mai lên xã ký giấy nhận tiền đền bù cho xong, để lâu cũng không hay.”
Mắt Hương sáng rực lên trong tích tắc, nó buông đũa, giọng vồn vã hẳn:
“Vậy à mẹ? Để con với anh Kiên đi cùng cho tiện, đông người lo thủ tục cho nhanh.”
“Không cần đâu con, mẹ với thằng Tuấn đi là đủ rồi.”
Không khí quanh mâm cơm chùng hẳn xuống. Kiên đặt bát xuống bàn, cười gượng, cố giữ vẻ tự nhiên:
“Mẹ để tụi con phụ một tay, chứ một mình mẹ với chú Tuấn sao chạy đủ các loại giấy tờ.”
Tôi cười nhạt, nhưng trong lòng đã hiểu rõ tất cả. Tôi đáp, giọng nhẹ như không có gì:
“Thủ tục ngoài xã người ta hướng dẫn hết rồi, có gì đâu mà phải đông người, con với Kiên ở nhà trông cháu là được.”
Hương nhìn tôi, rồi nhìn Kiên, không nói gì thêm, nhưng tôi biết đêm đó cả hai đứa nó chắc chắn không ngủ yên.
Phần tôi, tôi cũng trằn trọc suốt đêm. Tôi nằm nhớ lại từng chuyện cũ, từ ngày Hương còn nhỏ, tôi gánh hàng ra chợ nuôi nó ăn học, đến ngày nó lấy chồng thành phố, đứng trên sân khấu cưới sang trọng mà không dám gọi tên tôi lên giới thiệu vì sợ “quê mùa mất mặt”. Câu nói đó tôi giấu trong lòng mười năm, tưởng đã quên, giờ lại ùa về nguyên vẹn, còn đau hơn cả lúc mới nghe.
Sáng hôm sau, tôi và Tuấn lên xã thật, nhưng không phải để ký nhận tiền. Tôi vào gặp riêng chú Bình. Chú đưa cho tôi xem kết quả xác minh nhanh mà chú đã âm thầm cho người kiểm tra: tờ giấy ủy quyền giả được soạn và in tại một tiệm photocopy gần khu nhà trọ của vợ chồng Kiên, camera an ninh của tiệm còn ghi rõ hình ảnh Kiên đưa tài liệu cho chủ tiệm, dặn dò làm kỹ, đừng để lộ.
Chú Bình nhìn tôi, giọng nghiêm túc:
“Cô Hạnh, chứng cứ đã đủ rõ rồi. Việc còn lại là cô quyết định, muốn xử lý êm trong gia đình hay để pháp luật vào cuộc.”
Tôi cầm tập giấy xác minh trong tay, cảm giác như mình vừa được tiếp thêm sức mạnh sau bao ngày hoang mang. Lần này, tôi không còn là người mẹ nhu nhược chỉ biết khóc thầm mỗi khi con cái làm mình tổn thương nữa.
Chiều hôm đó, tôi về nhà, gọi cả Hương, Kiên và Tuấn ra phòng khách. Tôi đặt lên bàn tờ giấy ủy quyền giả, cùng bản in hình ảnh từ camera tiệm photocopy mà chú Bình đưa cho tôi một bản sao.
Cả nhà im lặng. Hương nhìn xuống bàn, mặt tái dần. Tôi hỏi, giọng chậm nhưng chắc:
“Mẹ hỏi lại một lần cuối, cái này là cái gì? Ai làm ra nó?”
Kiên lắp bắp, cố chống chế:
“Con… con chỉ định làm cho có sẵn thủ tục thôi mẹ, chưa dùng tới, mẹ đừng nghĩ quá lên.”
Tôi lạnh giọng:
“Chưa dùng sao lại giả chữ ký của tôi? Chưa dùng sao còn định khắc thêm con dấu giả để hợp thức hóa? Cậu tưởng tôi già rồi thì dễ bị gạt à?”
Tuấn đứng bật dậy, mặt đỏ bừng, giọng đanh lại nhìn thẳng vào Hương:
“Con đã nói với mẹ bao nhiêu lần rồi mà mẹ không tin! Chị về không phải vì nhớ mẹ, mà vì đất, vì tiền! Mười năm chị bỏ mặc mẹ ốm đau một mình, giờ vừa nghe tin đền bù là về liền, còn bày trò giả chữ ký nữa!”
Hương bật khóc, hai tay ôm mặt, vai run lên từng đợt:
“Con xin lỗi mẹ… Con không cố ý làm vậy đâu, tại anh Kiên nói làm cho nhanh, con… con cũng sợ lắm, nhưng con không dám cãi ảnh.”
Tôi nhìn con gái, lòng đau như bị ai bóp nghẹt, nhưng tôi biết mình không thể mềm lòng lần nữa:
“Mẹ có thể tha thứ chuyện mười năm con không về thăm mẹ, coi như con còn trẻ người non dạ, bị nhà chồng chi phối. Nhưng làm giả giấy tờ để chiếm đoạt tài sản của mẹ, đó không phải chuyện nhỏ để mẹ nhắm mắt cho qua.”
Kiên đứng phắt dậy, mặt hằn học, giọng gằn từng chữ:
“Bà làm quá lên rồi đấy! Tờ giấy nháp thôi mà bà làm như đại án, bà định đưa con rể vào tù à?”
Tôi rút trong túi áo ra bản photo có xác nhận của chú Bình, đặt xuống bàn trước mặt Kiên, giọng không hề run:
“Chưa phải đại án, nhưng công an xã đã có đủ bằng chứng để lập biên bản rồi đấy. Cậu tưởng cái tiệm photocopy đó không có camera à? Tôi cho các người một đêm để suy nghĩ. Sáng mai tôi sẽ quyết định có nộp đơn tố cáo chính thức hay không.”
Không khí trong phòng khách như đông cứng lại. Kiên tức tối đứng dậy, đá ghế một cái rồi bỏ ra ngoài, đóng sầm cửa đến mức con chó nhà hàng xóm sủa ầm lên. Hương ngồi sụp xuống ghế, không dám ngẩng đầu nhìn tôi, chỉ lặp đi lặp lại câu xin lỗi trong tiếng nấc.
Đêm đó, tôi nằm trên giường mà không tài nào chợp mắt. Đầu óc tôi cứ quay cuồng giữa hai luồng suy nghĩ: một bên là tình mẫu tử, sợ nếu tôi làm căng, Hương sẽ thật sự đi tù, đứa cháu nhỏ sẽ khổ; một bên là sự tỉnh táo, nhắc tôi rằng nếu lần này tôi nhẹ tay, biết đâu sau này chúng nó còn tính kế khác nguy hiểm hơn.
Gần nửa đêm, tôi nghe có tiếng động khẽ ngoài phòng khách. Tôi rón rén bước ra xem, thấy Hương đang ngồi bệt dưới đất, tay lục lại chính cái tủ đựng giấy tờ mà mấy hôm trước bị cạy khóa. Trên tay nó là một phong bì dày, cầm run run như sắp làm gì đó rất hệ trọng.
Thấy tôi xuất hiện đột ngột, nó giật bắn mình, đánh rơi cả phong bì xuống nền gạch. Tiền rơi ra tung tóe, xen giữa những tờ giấy bạc là một cuốn sổ tiết kiệm đứng tên Hương, và một tờ giấy khai sinh đã cũ, ngả màu theo thời gian.
Tôi cúi xuống nhặt, mắt vô tình lướt qua tờ giấy khai sinh đó. Tim tôi như ngừng đập một nhịp. Đó không phải giấy khai sinh của thằng bé đang ngủ say trong phòng – con của Hương và Kiên. Đứa trẻ trong tờ giấy này sinh cùng năm, cùng tháng, nhưng khác họ cha, và tên người cha ghi trong đó hoàn toàn xa lạ với tôi.
Tôi ngẩng lên nhìn Hương, giọng lạc hẳn đi:
“Đây là cái gì? Con nói cho mẹ nghe, đây là con của ai?”
Hương mặt trắng bệch như không còn giọt máu, hai tay ôm lấy tờ giấy trong tay tôi, giọng van nài:
“Mẹ… mẹ đừng nói với anh Kiên chuyện này, con xin mẹ, chuyện đó đã qua lâu rồi, con không muốn nhắc lại nữa.”
Tôi đứng sững giữa nhà, tay vẫn còn cầm tờ giấy khai sinh, tim đập loạn xạ, không còn phân biệt được đâu là giận, đâu là đau, đâu là bàng hoàng. Chuyện đất đai, chuyện giả chữ ký còn chưa giải quyết xong, giờ lại thêm một bí mật khác lù lù hiện ra trước mắt tôi – một bí mật có thể không chỉ phá nát cuộc hôn nhân của Hương, mà còn kéo theo những hệ lụy tôi chưa từng lường trước được.
Tôi nhìn con gái, cố giữ giọng bình tĩnh nhất có thể:
“Con ngồi xuống đây. Mẹ muốn nghe hết sự thật, ngay bây giờ.”
Hương run rẩy ngồi xuống, nước mắt lăn dài, nhưng đôi mắt nó lúc này không còn là ánh mắt của một người sợ hãi vì bị bắt quả tang chuyện giấy tờ đất đai nữa, mà là ánh mắt của một người đang đứng trước bờ vực sụp đổ hoàn toàn.
Ngoài sân, tiếng chó sủa vang lên một hồi rồi im bặt. Có tiếng xe máy dừng trước cổng nhà tôi, đèn pha rọi thẳng vào cửa sổ phòng khách. Tôi và Hương cùng quay ra nhìn.
Một bóng người phụ nữ lạ mặt, tay bế theo một đứa trẻ nhỏ, đứng lặng ngoài cổng, nhìn thẳng vào trong nhà, ánh mắt đầy oán trách.
(Tiếp theo phần 2)
Người phụ nữ lạ mặt đứng ngoài cổng một lúc lâu, ánh đèn xe máy vẫn rọi thẳng vào cửa sổ. Đứa trẻ trên tay chị ta bắt đầu ngọ nguậy, ré lên khóc vì lạ chỗ. Tôi nhìn Hương, thấy nó run bần bật, mặt không còn giọt máu.
“Con biết người đó là ai đúng không?” – tôi hỏi, giọng cố giữ bình tĩnh.
Hương không trả lời, chỉ lắc đầu liên tục, hai tay bấu chặt vào mép bàn. Tôi không chờ thêm, bước ra mở cổng. Người phụ nữ nhìn tôi, cúi đầu lễ phép:
“Con xin lỗi vì tới giờ này làm phiền bác. Con là Thảo, con tìm chị Hương.”
Tôi mời chị vào nhà. Vừa bước qua cửa, ánh mắt Thảo chạm phải Hương, tức khắc thay đổi hẳn, từ dè dặt chuyển sang uất ức:
“Chị Hương, sao chị chặn hết số của em? Con bé cần tiền học, tiền khám bệnh, gọi bao nhiêu cuộc chị cũng không nghe.”
Hương đứng bật dậy, mặt cắt không còn giọt máu, vội kéo tay Thảo ra sân sau:
“Em ra ngoài nói chuyện, đừng làm ầm lên ở đây.”
Nhưng đã muộn. Kiên từ ngoài sân nghe tiếng ồn, đứng khựng lại ở cửa, nhìn thấy đứa trẻ trên tay Thảo, mặt biến sắc. Tuấn cũng đứng lên, tôi giơ tay ngăn lại, ra hiệu để mọi chuyện được nói cho rõ ràng ngay tại đây, không giấu diếm gì nữa.
“Cả nhà ngồi xuống hết đi. Hôm nay mẹ muốn nghe cho ra ngô ra khoai, chuyện gì cũng phải nói dứt điểm.”
Thảo ngồi xuống ghế, tay ôm chặt đứa bé, giọng nghẹn lại:
“Con với chị Hương quen nhau hồi làm chung xưởng may, lúc chị ấy mới lên thành phố, chưa lấy anh Kiên. Tụi con… tụi con từng có quan h:ệ với nhau một thời gian, rồi con có tha:i. Chị ấy sợ ảnh hưởng đường lấy chồng giàu nên giấu biệt, đưa con một khoản tiền bảo con sinh xong thì im lặng, coi như không quen biết.”
Cả phòng khách chết lặng. Kiên đứng như trời trồng, mặt trắng bệch, nhìn Hương chằm chằm:
“Cô nói cái gì? Trước khi lấy tôi, cô… cô với người phụ nữ này…”
Hương gục xuống, nước mắt giàn giụa, không còn sức chối cãi:
“Em xin lỗi anh… chuyện đó xảy ra trước khi mình quen nhau, em nghĩ giấu kín là xong, ai ngờ…”
Tôi ngồi lặng, đầu óc quay cuồng. Hóa ra bao năm nay, đứa con gái tôi từng nghĩ là hiền lành, chịu thương chịu khó, lại mang trong lòng một bí mật lớn đến vậy – một mối tình với người cùng giới, một đứa con rơi, và một cuộc hôn nhân được dựng lên để che đậy tất cả.
Tuấn phá vỡ sự im lặng, giọng vẫn còn giận nhưng đã dịu hơn:
“Vậy chuyện phong bì tiền với sổ tiết kiệm hôm trước, là để… trả cho chị Thảo?”
Thảo gật đầu thay Hương, giọng chua chát:
“Cả năm nay chị ấy trốn tránh, không gửi tiền nuôi con nữa. Nghe tin nhà mẹ chị được đền bù đất, con nghĩ chị ấy có tiền rồi, nên liều lên đây tìm, chứ con cũng không muốn làm to chuyện trước mặt bác.”
Tôi nhìn tờ sổ tiết kiệm vẫn còn trên bàn, nhìn khoản tiền Hương định mang đi, hiểu ra tất cả. Không phải Hương định trốn đi vì sợ tôi tố cáo chuyện giả giấy tờ. Nó định mang tiền đi dàn xếp với Thảo, giữ kín bí mật này trước khi mọi chuyện vỡ lở với Kiên.
Kiên đứng phắt dậy, giọng run lên vì phẫn nộ:
“Vậy ra suốt mấy năm nay tôi sống với một người vợ giấu tôi hết chuyện này đến chuyện khác? Từ chuyện giả chữ ký mẹ vợ đến chuyện quá khứ như thế này, cô còn giấu tôi cái gì nữa?”
Hương quỳ sụp xuống nền nhà, ôm chân Kiên, khóc nấc:
“Em biết em sai, nhưng em thật lòng thương anh, thương con. Chuyện xưa em muốn quên đi để làm lại từ đầu, em không ngờ nó lại quay về đúng lúc này…”
Tôi đứng dậy, giọng dứt khoát, không còn chút do dự:
“Đủ rồi. Hôm nay mẹ muốn giải quyết dứt điểm mọi chuyện, không để kéo dài thêm ngày nào nữa.”
Tôi quay sang Thảo trước:
“Cháu à, chuyện giữa hai đứa là chuyện của tụi con, bác không có quyền phán xét. Nhưng đứa nhỏ là máu mủ của Hương, nó có quyền được nhận cha nhận mẹ đầy đủ. Bác sẽ nói chuyện với Hương để lo cho cháu một khoản, còn sau này hai đứa tự thu xếp với nhau, đừng để trẻ con thiệt thòi.”
Thảo cúi đầu cảm ơn, ôm con đứng dậy xin phép về, hẹn hôm khác quay lại bàn bạc cụ thể khi mọi người đã bình tĩnh hơn.
Khi Thảo đi khuất, tôi quay sang nhìn Kiên và Hương, giọng nghiêm khắc:
“Còn chuyện của hai đứa, mẹ không can thiệp được. Nhưng chuyện giả chữ ký, giả giấy tờ để chiếm đất của mẹ, thì phải giải quyết cho rõ ràng ngay đêm nay.”
Kiên lúc này không còn hùng hổ như trước, giọng đã chùng hẳn xuống, có phần bất lực:
“Con xin lỗi mẹ. Con sai vì đã bàn với Hương làm chuyện đó. Con chỉ nghĩ đơn giản là của chung trong nhà, đứng tên ai cũng vậy, chứ không nghĩ nó là chuyện phạm pháp nghiêm trọng đến vậy.”
Tôi nhìn thẳng vào mắt Kiên:
“Của chung là khi mẹ tự nguyện cho, tự nguyện chia. Còn đây là hai đứa lén lút giả chữ ký, định khắc dấu giả sau lưng mẹ. Đó là ăn cắp, là lừa dối, không phải là chuyện gia đình chia sẻ với nhau.”
Kiên và Hương im lặng cúi đầu. Tôi lấy lại bình tĩnh, nói tiếp:
“Mẹ đã suy nghĩ suốt đêm qua. Mẹ sẽ không nộp đơn tố cáo, vì dù sao Hương vẫn là con mẹ, mẹ không nỡ nhìn con ngồi tù, cháu ngoại mẹ không cha không mẹ. Nhưng có ba điều mẹ yêu cầu, không thương lượng.”
Cả nhà im phăng phắc, chờ tôi nói tiếp.
“Thứ nhất, tờ giấy ủy quyền giả kia phải bị hủy ngay trước mặt mẹ, cùng với bản cam kết có chữ ký thật của cả hai đứa, thừa nhận hành vi sai trái, để phòng sau này có chuyện gì mẹ còn có bằng chứng bảo vệ mình. Thứ hai, chuyện đất đai của mẹ, mẹ sẽ tự đứng tên, tự quyết định chia cho ai bao nhiêu, khi nào mẹ thấy hợp lý, không ai được ép mẹ ký bất cứ giấy tờ gì nữa. Thứ ba, hai đứa phải giải quyết dứt điểm chuyện với Thảo và đứa nhỏ, không được để nó khổ sở, thiếu thốn như mấy năm qua.”
Kiên gật đầu ngay, giọng cam kết:
“Con xin hứa với mẹ, con sẽ làm đúng như vậy. Con cũng cần thời gian suy nghĩ lại về chuyện hôn nhân của tụi con, nhưng chuyện với đứa nhỏ, con sẽ có trách nhiệm.”
Hương ngồi im, không dám nhìn tôi lẫn Kiên, chỉ khẽ gật đầu, nước mắt vẫn còn đọng trên má.
Ba ngày sau, Kiên và Hương ký giấy cam kết trước mặt tôi và chú Bình, hủy bỏ tờ ủy quyền giả. Không khí trong nhà từ đó trở nên xa cách, mỗi người một tâm sự riêng. Kiên dọn ra ở trọ riêng ít lâu để suy nghĩ, thỉnh thoảng vẫn qua thăm con, nhưng giữa anh và Hương, có một khoảng cách không dễ gì hàn gắn lại. Vài tuần sau, hai người quyết định ly hôn trong êm thấm, chia tài sản chung theo đúng pháp luật, không còn dính dáng gì tới phần đất đền bù của tôi.
Hương ở lại nhà tôi một thời gian, không còn vẻ ngọt ngào giả tạo như ngày mới về, mà lặng lẽ, ít nói hẳn. Có hôm tôi bắt gặp nó ngồi một mình ngoài hiên, nhìn xa xăm, tôi lại gần ngồi xuống bên cạnh.
“Mẹ giận con lắm phải không?” – Hương hỏi, giọng khẽ khàng.
Tôi thở dài, nhìn ra khoảng sân tối:
“Mẹ không giận bằng buồn. Mười năm con xa mẹ, mẹ tưởng lý do chỉ là con sĩ diện, sợ nghèo. Ai ngờ đằng sau còn bao nhiêu chuyện con giấu kín, đến mức phải dựng cả một cuộc hôn nhân để che đậy.”
Hương cúi đầu, giọng nghẹn lại:
“Con sợ… con sợ nếu nói ra sự thật, không ai chấp nhận con. Con chọn cách sống giả tạo, cuối cùng lại làm khổ chính mình, khổ cả những người xung quanh.”
Tôi đặt tay lên vai con gái, giọng nhẹ hơn:
“Mẹ không phán xét chuyện tình cảm của con. Ai thương ai, đó là chuyện của con. Nhưng con phải học cách sống thật, đừng vì sợ hãi mà đi lừa dối người khác, kể cả người thân của mình. Chuyện đất đai, mẹ đã bỏ qua, coi như một bài học đắt giá cho cả nhà.”
Hương bật khóc, ôm chầm lấy tôi, lần đầu tiên sau mười năm, cái ôm đó không còn chút toan tính nào, chỉ là một đứa con thật lòng hối hận trước mẹ mình.
Về phần đất đền bù, tôi quyết định giữ lại phần lớn để dưỡng già, chia cho Tuấn một phần vì bao năm nó ở bên chăm sóc tôi, phần còn lại tôi lập một sổ tiết kiệm đứng tên cháu ngoại – đứa con của Hương và Thảo – như một cách bù đắp cho những thiệt thòi của đứa trẻ vô tội trong câu chuyện này. Thảo sau đó cũng thường xuyên đưa con lên thăm tôi, tôi coi đứa bé như cháu ruột, không phân biệt gì cả.
Hương dọn ra ở riêng gần nhà tôi, đi làm công nhân may như ngày trước, sống giản dị, thỉnh thoảng ghé qua phụ tôi việc nhà, việc đồng áng. Nó không còn nhắc gì đến chuyện đứng tên đất đai nữa, cũng không còn những lời ngọt ngào giả tạo như ngày mới trở về. Có lẽ, phải trải qua đủ mất mát, người ta mới học được cách sống thật với chính mình và với người thân.
Tối hôm rằm tháng đó, cả nhà – tôi, Tuấn, Hương và đứa cháu ngoại nhỏ – ngồi quây quần bên mâm cơm giản dị. Nhìn các con, các cháu, tôi thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn nhiều so với những ngày sóng gió vừa qua. Tiền bạc, đất đai rồi cũng sẽ hết, chỉ có tình thân, nếu biết giữ gìn bằng sự chân thành, mới là thứ ở lại lâu dài nhất.
