Điện thoại trên bàn đổ chuông liên hồi, màn hình hiện lên tên Hưng. Tôi bàng hoàng cầm máy, vừa áp lên tai đã nghe tiếng anh trai con dâu cả gào lên trong điện thoại, giọng lạc đi vì hốt hoảng:
– Bác ơi! Bác sang ngay nhà thằng Hưng đi! Công an với ngân hàng đang đứng đầy trước cửa nhà nó đây này! Bác sang nhanh lên không nó nhảy lầu mất!
Sét đánh ngang tai. Tôi đứng chết trân, chiếc điện thoại suýt rơi khỏi tay. Hải đang đứng đối diện, nghe thấy tiếng la hét xé xé phát ra từ loa thoại, nét mặt căng thẳng ban nãy lập tức biến thành sự sững sờ. Nó lao tới giật lấy điện thoại của tôi:
– Bác Bình! Có chuyện gì vậy? Anh Hưng làm sao?
– Tao không biết! Sáng ra thấy xe công an niêm phong nhà cửa, thằng Hưng thì khóa chặt cửa cố thủ trên tầng 3, đòi nhảy xuống! Nó bảo bị người ta lừa hết tiền, giờ nợ nần đầm đìa rồi!
Hải không hề khựng lại dù chỉ một giây. Nó chộp lấy chìa khóa xe máy trên bàn, nắm chặt tay tôi:
– Bố! Đi với con!
Trời buổi sáng hắt xuống những vệt nắng gắt chói cang. Trên suốt đoạn đường đi, gió rít bên tai nhưng lòng tôi ngổn ngang như có ngàn sóng cuộn. Tôi ngồi sau lưng Hải, cảm nhận được từng thớ cơ lưng của nó đang gồng lên, bàn tay nắm chặt tay lái đến mức nổi đầy gân xanh.
43 tuổi, Hưng trong mắt tôi luôn là đứa con hoàn hảo: học hành đàng hoàng, làm nhân viên hành chính cho công ty nước ngoài, ăn mặc chỉn chu, sống có trách nhiệm, tuần nào cũng qua thăm bố. Còn Hải, đứa con út 39 tuổi, xù xì, gai góc, suốt ngày vùi đầu vào đống gỗ xưởng nội thất, quần áo lúc nào cũng dính vết sơn và mùi mặn mòi của mồ hôi.
Tôi đã tự cho mình là một người bố công bằng. Tôi nghĩ mình đã tính toán kỹ lưỡng, đã làm trọn nghĩa trọn tình khi chia gần nửa tài sản cho đứa con út. Nhưng câu nói của Hải trước khi điện thoại reo vẫn như một lưỡi dao găm sâu vào tim tôi: “Bố nghĩ con vì 10 triệu đồng mà trả lại hết sao? Con không cần tiền được chia kiểu này!”
Xe dừng khựng lại trước cổng nhà Hưng. Một đám đông hiếu kỳ đang vây kín lối đi. Xe công an đỗ ngay lề đường, hai chiến sĩ cảnh sát đang cố gắng diễn thuyết qua loa đài cầm tay, còn bên dưới, vợ Hưng đang quỳ gối khóc lóc thảm thiết, hai đứa cháu nội của tôi ôm chầm lấy mẹ, sợ hãi đến mức không cất nổi thành tiếng.
Trên lan can tầng 3, Hưng đứng đó, tóc tai rũ rượi, chiếc áo sơ mi trắng mọi khi phẳng tắp giờ nhăn nhúm, mồ hôi đầm đìa. Ánh mắt nó dại đi, tay cầm một chai rượu, gào lên trong vô vọng:
– Đừng ai lại gần! Mấy người tiến thêm bước nữa tao nhảy xuống ngay! Tao hết đường sống rồi! 2 tỷ của tao… 5 tỷ tao vay nóng… Mất hết rồi!
Tôi ngã khuỵu xuống đất, gối run không đứng vững. Hải nhanh tay xóc nách đỡ tôi dậy. Nó nhìn lên lan can tầng 3, gương mặt đầm đìa mồ hôi lạnh, nhưng ánh mắt lại bùng lên một sự kiên định lạ kỳ.
Hải khoác tay tôi cho người thân bế bế, rồi nó hít một hơi thật sâu, gạt phắt lực lượng an ninh đang ngăn cản, lao thẳng vào trong nhà.
– Anh Hưng! Mở cửa ra! Là em đây! – Tiếng Hải đập cửa rần rật trên tầng 3.
– Mày cút đi! Mày đến đây để giễu cợt tao đúng không? – Tiếng Hưng gào lên từ bên trong, giọng khàn đục – Tao là con trưởng, tao làm văn phòng, tao lịch sự… vậy mà tao thua một đứa làm thợ như mày! Tao mất trắng rồi Hải ơi!
– Anh hâm à?! – Tiếng Hải gầm lên, chấn động cả hành lang – Anh nghĩ tôi rảnh rỗi đến đây giễu cợt anh chắc? Mở cửa ra ngay! Bố đang ngất xỉu dưới nhà kìa! Anh muốn giết bố đúng không?!
Cánh cửa gỗ dường như rung lên sau tiếng gầm của Hải. Một phút… hai phút trôi qua trong tiếng nín thở của hàng trăm người bên dưới. Rồi một tiếng “cạch” khô khốc vang lên. Cánh cửa hé mở.
Hải không ngần ngại, đạp văng cửa lao vào, tóm lấy cổ áo Hưng kéo xộc ra ngoài. Hai anh em giằng co trên sàn nhà, chai rượu vỡ tan tành. Hưng ôm mặt khóc tít mắt, gục đầu vào vai đứa em trai mà nó vẫn luôn thầm so đo, ganh tị.
Đến chiều muộn, khi mọi chuyện tạm thời được ổn định, lực lượng chức năng đã ghi nhận thông tin và làm việc với gia đình, phòng khách nhà Hưng bao trùm một không khí ảm đạm đến đáng sợ.
Toàn bộ sự thật trần trụi và bẩn thỉu đã được phơi bày.
Hưng không hề ổn định như tôi vẫn nghĩ. Công ty nước ngoài nơi nó làm việc đã cắt giảm nhân sự từ 8 tháng trước, Hưng bị sa thải nhưng không dám nói với gia đình vì sĩ diện của một người “con cả thành đạt”. Để duy trì vỏ bọc và chi tiêu cho gia đình, nó lao vào các sàn đầu tư tài chính ảo trên mạng. Ban đầu ăn được vài chục triệu, sau đó bị sập bẫy. Để gỡ gạc, Hưng đem vay lãi nóng, vay xã hội đen. Tổng số nợ đã lên tới hơn 4 tỷ đồng.
Chiều hôm qua, khi cầm phong bì 1,5 tỷ đồng tôi trao, Hưng đã reo lên: “Bố chia vậy là đúng rồi, ai làm nhiều thì hưởng nhiều.”
Lúc đó, tôi tưởng nó vui vì số tiền, tưởng nó hãnh diện vì sự chu đáo của đứa con trưởng. Nhưng hóa ra, đó là sự cay đắng, là sự bấu víu tuyệt vọng của một kẻ sắp chìm nghỉm dưới dòng nước siết. 1,5 tỷ đồng của tôi chỉ như muối bỏ bể so với số nợ khổng lồ mà nó đang gánh.
Nhìn Hưng ngồi thu lu ở góc sofa, đầu tóc rũ rượi, vợ nó thì ngất lên ngất xuống ở phòng trong, tôi cảm thấy tim mình như bị ai bóp nghẹt. Tôi quay sang nhìn Hải. Đứa con út của tôi đang lẳng lặng quét dọn những mảnh thủy tinh vỡ trên sàn nhà, lau sạch vết rượu đổ, rồi lẳng lặng pha một ấm trà nóng đặt lên bàn.
Tôi chống gậy, bước lại gần Hải, giọng run run:
– Hải… Bố xin lỗi. Sáng nay… bố đã không hiểu… Tại sao con lại trả lại tiền? Con đã biết chuyện của anh con từ trước rồi đúng không?
Hải dừng tay, thở dài một tiếng thật sâu. Nó kéo ghế cho tôi ngồi, rồi ngồi xuống đối diện. Đôi bàn tay chai sạn, đầy vết sẹo do máy cắt gỗ của nó đan chặt vào nhau.
– Con không biết anh Hưng nợ nhiều đến thế – Hải cất giọng trầm thấp, mắt nhìn xuống ly trà đang bốc khói – Nhưng tối qua, sau khi rời nhà bố, anh Hưng có nhắn cho con một tin nhắn.
Hải mở điện thoại, đưa cho tôi xem. Dòng tin nhắn ngắn ngủi từ máy Hưng gửi cho Hải lúc 11 giờ đêm qua: “Mày thắng rồi Hải. Bố lúc nào cũng thương mày hơn. Bố cho mày 1,49 tỷ, cho tao 1,5 tỷ nhưng tao biết bố phải suy nghĩ lắm mới dám bớt của mày 10 triệu để đưa cho tao vì cái danh con trưởng. Tao sống như một thằng hề…”
Tôi ngẩn người. Nước mắt tôi bắt đầu ứa ra.
– Bố có biết tại sao sáng nay con phẫn nộ đến mức mang tiền trả lại cho bố không? – Hải nhìn thẳng vào mắt tôi, đôi mắt đỏ hoe nhưng vô cùng trong trẻo – Không phải vì con tiếc 10 triệu. Đối với con, 10 triệu hay 100 triệu không giải quyết được vấn đề gì cả. Cái con đau… là vì cái tờ giấy xác nhận bố bắt hai anh em ký tên, và cái cách bố chia tiền như một sự ban phát cào bằng đầy hoài nghi!
Hải nghẹn ngào, giọng nó nghẹn lại ở cổ họng:
– Bố nghĩ anh Hưng chăm bố vì anh ấy yêu thương bố hơn con? Đúng, con bận. Con mở xưởng, gánh nặng nợ nần tiền máy móc, tiền lương công nhân chất đống. Có những đợt hàng hỏng, con mất trắng mấy trăm triệu, đêm không ngủ được nhưng về nhà chưa bao giờ con dám than một lời. Tết về muộn là vì con phải ở lại xưởng làm cho xong đơn hàng để có tiền thưởng cho thợ về quê. Con về biếu bố quà ngon, nói chuyện vui vẻ là vì con muốn bố yên tâm rằng đứa con út của bố vẫn sống tốt, vẫn tự lập được!
Nó nuốt nghẹn, nước mắt lăn dài trên gò má rắn rỏi:
– Còn anh Hưng? Anh ấy qua thăm bố mỗi tuần, sửa cái bóng đèn, mang cân hoa quả… Bố có bao giờ tự hỏi tại sao anh ấy rảnh rỗi thế không? Vì anh ấy thất nghiệp! Anh ấy qua nhà bố là để tìm sự an ủi, để trốn tránh áp lực gia đình! Vậy mà bố lại dùng số tiền bán đất – tài sản cả đời của bố – để cân đo đếm đếm sự hiếu thảo của hai đứa con!
“Ai làm nhiều thì hưởng nhiều” – câu nói của anh Hưng hôm qua làm con cay đắng vô cùng. Bố biến tình cảm gia đình, biến sự hiếu thảo thành một cái chợ! Bố đưa tờ giấy xác nhận ra bắt chúng con ký, chẳng khác nào bố đang đề phòng chúng con tranh giành nhau, bố không tin tưởng tình anh em của chúng con!
Những lời nói của Hải như những đòn roi quất thẳng vào lòng tự trọng và sự ngạo mạn của tôi.
Tôi gục đầu xuống bàn, hai tay ôm lấy mặt, khóc nức nở như một đứa trẻ.
Đúng rồi… Tôi đã quá tự mãn. Tôi tưởng mình là một người cha anh minh, biết nhìn nhận, biết “bù đắp”. Tôi tự cho mình cái quyền chấm điểm sự hiếu thảo của các con bằng tiền. Tôi đưa 1,5 tỷ cho Hưng vì nghĩ nó ngoan ngoãn, chu đáo; tôi đưa 1,49 tỷ cho Hải và tự hào nghĩ rằng mình thật tinh tế khi chỉ bớt 10 triệu để “giữ thể diện cho con trưởng”.
Nhưng tôi đâu biết rằng, chính cái hành động tưởng chừng như cẩn trọng ấy – việc bắt chúng ký vào tờ giấy cam kết, việc chênh lệch 10 triệu đầy ngụ ý – đã vô tình đẩy sự tự ti của Hưng lên đến đỉnh điểm, và dẫm đạp lên tình cảm chân thành, tự trọng của Hải!
Hưng vì ngập trong nợ nần, lại thêm sự thương hại đầy tính toán của tôi, đã cảm thấy mình như một kẻ thất bại hoàn toàn. Cú sốc tâm lý ấy cùng với áp lực bị siết nợ đêm qua đã dồn nó vào con đường cùng, khiến nó nảy sinh ý định quyên sinh.
– Bố xin lỗi… Bố sai rồi… Bố thật sự sai rồi các con ơi… – Tôi nghẹn ngào trong cay đắng.
Hưng từ góc phòng chậm rãi bò lại gần. Đứa con trưởng 43 tuổi của tôi gục đầu vào gối tôi, ôm lấy chân tôi mà khóc tút tít:
– Con mới là người sai bố ơi! Con là một thằng tồi… Con thất nghiệp, con nợ nần nhưng vì sĩ diện, con không dám nói với ai. Con ghen tị với thằng Hải vì thấy nó có xưởng riêng, có tương lai. Con nhận 1,5 tỷ của bố mà trong lòng đầy sự nhục nhã… Con không xứng đáng làm con của bố, không xứng làm anh của thằng Hải…
Không khí trong phòng như ngưng đọng lại. Tiếng khóc của hai cha con tôi hòa lẫn vào sự im lặng trầm mặc của không gian.
Lúc này, Hải đứng dậy. Nó bước đến bên tủ trà, lấy ra tờ giấy xác nhận mà hôm qua tôi bắt hai anh em ký. Nó châm bật lửa, châm vào góc tờ giấy. Ngọn lửa bùng lên, cháy rụi tờ giấy xác nhận thành tro bụi trước sự ngơ ngác của tôi và Hưng.
Hải thả vạt tro xuống gạt tàn, rồi nhìn anh trai:
– Anh Hưng. Xoay xở hết các khoản, tổng nợ của anh chính xác là bao nhiêu?
Hưng ngước lên, ánh mắt đờ đẫn:
– Sau khi trừ số tiền 1,5 tỷ của bố… anh vẫn còn nợ khoảng 2,8 tỷ nữa. Ngân hàng chuẩn bị phát mại căn nhà này. Anh… anh không còn gì nữa rồi Hải ơi. Vợ con anh sẽ sống sao đây…
Hải không đáp. Nó rút điện thoại ra, bấm một dãy số rồi ghé vào tai:
– Alo, anh Tuấn à? Cái xưởng nội thất của em ở bên Đông Anh, hôm trước anh hỏi mua lại toàn bộ máy móc với nhượng lại mặt bằng 2 tỷ rưỡi đúng không?… Vâng, em bán. Chiều nay em qua làm hợp đồng, anh chuẩn bị tiền mặt giúp em… Đúng, em cần gấp.
– Hải! Mày làm cái gì vậy?! – Tôi và Hưng cùng gào lên, đồng thanh đứng bật dậy.
Hưng lao đến giật lấy điện thoại của Hải, mắt trợn ngược:
– Mày điên rồi à Hải?! Cái xưởng đó là máu thịt của mày! Mày gầy dựng 5 năm trời, ăn ngủ tại xưởng, bao nhiêu mồ hôi nước mắt của mày ở đó! Mày bán đi thì mày lấy gì mà sống?! Tao nợ thì tao chịu, tao làm tao chịu, mày không được làm thế!
Hải nhìn Hưng, ánh mắt không còn sự giận dữ của buổi sáng, mà chỉ còn là sự kiên định và tình anh em ruột thịt sâu thẫm.
– Anh nghĩ em bán xưởng là vì anh sao? – Hải mỉm cười, một nụ cười chua chát nhưng ấm áp – Em bán xưởng là vì gia đình này. Bố già rồi, không thể chịu thêm một cú sốc nào nữa. Hai đứa cháu em còn nhỏ, không thể để chúng nó bị đuổi ra đường, không thể để bố chúng nó đi tù hay chết đi vì nợ nần!
Nó quay sang nhìn tôi:
– Bố. 2 tỷ 990 triệu tiền bán đất của bố, bố giữ lại 500 triệu để dưỡng già. Tuyệt đối không được đụng vào. Số tiền còn lại, cộng với 2,5 tỷ tiền em bán xưởng, chúng ta sẽ trả sạch nợ cho anh Hưng, chuộc lại căn nhà này.
– Không! Tao không đồng ý! – Tôi xua tay gạt đi, nước mắt đầm đìa – Con làm thế thì con trắng tay à Hải? Bố không thể để đứa con ngoan như con phải chịu thiệt thòi như vậy! Bố thà bán hết, thà đi ăn xin chứ không để con mất cơ nghiệp!
Hải bước lại, nắm lấy bàn tay gầy gộc, run rẩy của tôi. Bàn tay chai sạn của nó ấm áp đến lạ kỳ.
– Bố ơi, tay nghề của con còn đó, bộ óc của con còn đó. Con mất xưởng, con có thể đi làm thuê, tích lũy vài năm rồi mở lại xưởng khác. Mất tiền, mất nhà còn làm lại được. Nhưng nếu mất anh Hưng, nếu gia đình này tan nát, thì bao nhiêu tỷ bạc cũng không mua lại được!
Hải nhìn sang Hưng, giọng nó trở nên nghiêm khắc nhưng đầy bao dung:
– Nhưng anh Hưng, em không cho không anh số tiền này. Anh bán cái xe ô tô của anh đi. Anh về xưởng mới của bạn em làm quản lý kho, lương tháng bao nhiêu cắt lại một nửa trả dần cho em. Anh phải làm lại từ đầu, bằng chính sức lao động của anh, không sĩ diện, không dối trá nữa! Anh làm được không?
Hưng quỳ gục xuống trước mặt đứa em trai út. Nó ôm lấy chân Hải, khóc gầm lên trong sự hối hận tột cùng:
– Anh hứa… Anh hứa với mày! Anh xin lỗi… Anh là đứa anh tồi tệ! Hải ơi… anh xin lỗi mày!
Nhìn hai đứa con trai ôm nhau khóc giữa phòng khách rực nắng chiều, ngực tôi như trút được một cối đá ngàn cân, nhưng lòng lại dâng lên một nỗi đau đớn và tự hào lẫn lộn.
Tôi đã từng nghĩ mình là một người cha khôn ngoan, dùng tiền để đong đếm tình cảm, dùng quy tắc để quản lý con cái. Nhưng hôm nay, đứa con út mà tôi từng coi là “ít nói, ít chăm sóc bố”, đứa con mà tôi đã bớt đi 10 triệu đầy tính toán, lại chính là người dạy cho tôi một bài học vô giá về tình mẫu tử, tình anh em.
Tiền bạc có thể phân chia đến từng đồng từng hào, nhưng tình thân thì không bao giờ có thể đong đếm bằng con số.
Một tuần sau.
Căn nhà của Hưng đã gỡ bỏ lệnh niêm phong sau khi toàn bộ số nợ được thanh toán dứt điểm. Hải đã hoàn tất thủ tục sang nhượng xưởng nội thất. Chiều hôm đó, Hải thu dọn đồ đạc cá nhân từ xưởng về, chỉ vỏn vẹn hai thùng đồ gỗ và bộ dụng cụ làm nghề đã cũ.
Tôi gom hết số tiền còn lại – 500 triệu đồng – đem ra ngân hàng lập một sổ tiết kiệm đứng tên Hải. Tối hôm đó, tôi gọi cả hai anh em về nhà ăn cơm.
Bữa cơm tối đơn sơ chỉ có rau luộc, cá kho và một bát canh chua. Không còn phong bì, không còn giấy xác nhận, không còn trà bánh cầu kỳ như hôm trước.
Tôi đặt sổ tiết kiệm 500 triệu lên bàn, nhìn Hải:
– Hải. Đây là số tiền còn lại của bố. Bố đứng tên con. Con cầm lấy làm vốn, khi nào tìm được mặt bằng mới thì mở lại xưởng. Nếu con không nhận, bố sẽ không bao giờ ăn cơm nữa.
Hải nhìn sổ tiết kiệm, rồi nhìn ánh mắt kiên quyết của tôi. Lần này, nó không từ chối. Nó đón lấy chiếc sổ, cẩn thận cất vào túi áo ngực, ngay gần trái tim.
– Con cảm ơn bố. Con hứa sẽ dùng số tiền này để gầy dựng lại một cái xưởng đàng hoàng hơn trước.
Hưng ngồi bên cạnh, tự tay gắp vào bát cho Hải một miếng cá to nhất, mỉm cười chân thành:
– Ăn đi em. Tuần sau anh bắt đầu đi làm ở xưởng mới rồi. Anh hứa sẽ làm việc thật tốt, mỗi tháng trả cho mày đúng 10 triệu, không thiếu một đồng!
Hải nhìn anh trai, rồi nhìn tôi. Nó nở một nụ cười rạng rỡ – nụ cười sáng nhất mà tôi từng thấy kể từ khi bán đất.
– Được rồi, anh nhớ đấy! Thiếu 10 triệu là em đến đòi tận nhà đấy nhé!
Cả ba bố con cùng bật cười. Tiếng cười vang lên ấm áp trong căn nhà nhỏ, xua tan đi tất cả những giông bão, đố kỵ và tính toán tồi tàn của những ngày qua.
Tôi nhấp một ngụm trà nóng, cảm nhận vị đắng chát ở đầu lưỡi rồi đọng lại vị ngọt thanh nơi cổ họng. Cuộc đời con người cũng như chén trà này vậy, phải qua bao nhiêu đắng cay, va vấp, người ta mới nhận ra rằng: Giá trị lớn nhất của một gia đình không nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu tiền để chia cho con, mà nằm ở việc khi sóng gió ập đến, các con có sẵn sàng nắm lấy tay nhau để cùng vượt qua hay không.
