Người đứng bên linh cữu ông, khóc đến khàn cả giọng, không phải con ruột… mà là con rể.
Tên anh là Hùng.
Hai mươi năm trước, khi vợ anh – Lan – qua đời vì tai nạn giao thông, mọi thứ trong cuộc đời anh tưởng như cũng chấm hết. Lan là con một, mẹ mất sớm, chỉ còn lại ông Thành. Sau đám tang, họ hàng bên vợ ai cũng nghĩ Hùng sẽ sớm “dứt áo ra đi”, vì xét cho cùng, anh không còn ràng buộc gì.
Nhưng không.
Hùng đã ở lại.
Ngày đó, ông Thành mới ngoài bảy mươi, vẫn còn đi lại được, nhưng sau cú sốc mất con gái, ông đổ bệnh. Rồi một lần té ngã trong nhà tắm, ông liệt nửa người. Từ đó, cuộc đời ông gắn chặt với chiếc giường cũ kỹ đặt cạnh cửa sổ.
Và người chăm sóc ông… vẫn là Hùng.
Không ai ép buộc. Không giấy tờ ràng buộc. Cũng chẳng có lời hứa nào được nói ra.
Chỉ là anh ở lại.
Những năm đầu, người ta còn xì xào:
– Ở lại chắc vì cái nhà.
– Chứ ai rảnh mà chăm bố vợ suốt đời?
– Cứ chờ xem, kiểu gì chả có ngày bán nhà rồi đi.
Nhưng một năm… hai năm… rồi năm năm trôi qua.
Hùng vẫn vậy.
Sáng dậy sớm nấu cháo, bón từng muỗng cho ông Thành. Trưa tranh thủ chạy xe ôm kiếm tiền, tối về lau người, thay tã, xoa bóp tay chân cho ông. Những hôm ông trở bệnh, anh thức trắng đêm, mắt thâm quầng nhưng vẫn kiên nhẫn.
Có lần hàng xóm hỏi:
– Sao cậu không đi bước nữa? Còn trẻ mà…
Hùng chỉ cười nhẹ:
– Con chưa tròn hiếu, sao dám nghĩ chuyện khác.
Người ta nghe vậy thì thôi, nhưng trong lòng vẫn bán tín bán nghi.
Mãi đến khi ông Thành không còn nhận thức rõ ràng, lúc nhớ lúc quên, có khi còn gọi Hùng là “thằng xa lạ”, thậm chí mắng chửi… mà anh vẫn không bỏ đi, thì họ mới bắt đầu im lặng.
Có những đêm mưa, ông Thành lên cơn đau, đập tay vào thành giường, hét lên trong vô thức. Hùng ngồi bên, giữ chặt tay ông, giọng run run:
– Con đây, ba đây… đừng sợ…
Dù ông chẳng còn biết anh là ai.
Hai mươi năm.
Thanh xuân của một người đàn ông trôi qua trong căn nhà nhỏ, bên một người không chung máu mủ.
Rồi sáng hôm ấy, ông Thành ra đi.
Đám tang diễn ra giản dị. Hùng lo liệu mọi thứ, từ việc báo tin đến việc lo hậu sự. Họ hàng xa gần kéo đến, ai cũng có vẻ ái ngại, nhưng cũng không thiếu những ánh mắt dò xét.
Sau khi chôn cất xong, Hùng ngồi thẫn thờ trước bàn thờ, như mất đi một phần cuộc sống.
Anh không khóc nữa.
Chỉ là… trống rỗng.
Ba ngày sau, khi mọi thứ vừa tạm lắng, một người đàn ông lạ xuất hiện trước cửa.
Ông ta mặc vest chỉnh tề, tay cầm cặp tài liệu.
– Anh có phải là anh Hùng không?
Hùng gật đầu, ánh mắt mệt mỏi:
– Vâng, tôi đây.
– Tôi là luật sư, đại diện cho ông Thành. Tôi đến để công bố di chúc.
Cả người Hùng khựng lại.
– Di… di chúc?
Anh chưa từng nghe ông Thành nhắc đến chuyện này.
Luật sư bước vào nhà, mở cặp, lấy ra một tập hồ sơ dày.
Một vài người họ hàng nghe tin cũng kéo sang, đứng chen chúc trong căn phòng nhỏ.
Không khí bỗng trở nên căng thẳng.
Luật sư bắt đầu đọc.
– Theo di chúc được lập vào năm thứ 10 kể từ khi ông Thành lâm bệnh…
Hùng giật mình.
Năm thứ 10… tức là đã 10 năm trước.
– …toàn bộ căn nhà này và tài sản liên quan sẽ được để lại cho…
Ông dừng lại một nhịp.
Mọi ánh mắt đổ dồn về phía Hùng.
Có người còn khẽ nhếch môi, như đã đoán trước kết quả.
– …ông Nguyễn Văn Hùng.
Căn phòng im phăng phắc.
Rồi lập tức, tiếng xì xào nổi lên.
– Biết ngay mà!
– Nuôi 20 năm, không lấy thì lấy gì!
– Thế mà lúc nào cũng giả vờ cao thượng!
Những lời nói như dao cứa vào tai Hùng.
Anh đứng lặng, không nói gì.
Nhưng luật sư chưa dừng lại.
– Tuy nhiên… còn một điều khoản bổ sung.
Mọi người lại im bặt.
Luật sư lật sang trang khác, giọng chậm rãi:
– Trong trường hợp ông Nguyễn Văn Hùng từ chối nhận tài sản… hoặc không hoàn thành nghĩa vụ chăm sóc ông Thành đến cuối đời… toàn bộ tài sản sẽ được chuyển cho một tổ chức từ thiện.
Hùng nhíu mày.
– Nhưng ông ấy… đã mất rồi. Tôi cũng đã chăm sóc ông đến cuối cùng…
– Đúng vậy – luật sư gật đầu – nên anh hoàn toàn đủ điều kiện nhận toàn bộ tài sản.
Một người họ hàng chen vào:
– Thế thì còn gì nữa mà nói!
– Ký giấy đi, nhận nhà thôi!
Nhưng Hùng vẫn đứng im.
– Còn gì nữa không? – anh hỏi, giọng trầm xuống.
Luật sư nhìn anh, ánh mắt có chút khác lạ.
– Có.
Ông lấy ra một phong bì cũ, đã ố vàng.
– Đây là thư tay của ông Thành, dặn chỉ được đưa cho anh sau khi ông qua đời.
Hùng run tay nhận lấy.
Anh mở phong bì.
Bên trong là tờ giấy viết tay, nét chữ run run nhưng vẫn rõ ràng.
“Gửi Hùng,
Nếu con đang đọc những dòng này, chắc là ba đã đi rồi.
Hai mươi năm qua, ba biết con đã chịu đựng những gì. Ba biết con không nợ ba điều gì cả. Người nợ… là ba.
Ngày Lan mất, ba đã từng nghĩ con sẽ bỏ đi. Nhưng con đã ở lại.
Mười năm đầu, ba vẫn còn tỉnh táo. Ba đã lén đi làm di chúc, để lại căn nhà này cho con. Nhưng không phải vì ba nghĩ con cần nó.
Mà vì ba muốn thử con.
Ba muốn biết… con ở lại vì cái gì.
Nếu con bỏ đi giữa chừng, hoặc đối xử tệ với ba, con sẽ không nhận được gì cả.
Nhưng con đã không.
Hai mươi năm… con chưa từng rời đi.
Ba không còn gì để cho con ngoài căn nhà này.
Nhưng nếu con không cần… hãy bán nó đi, làm điều gì đó tốt đẹp hơn.
Còn nếu con ở lại… hãy sống cho mình.
Đừng sống vì người đã mất nữa.
Ba nợ con một đời.
– Ba.”
Nước mắt Hùng rơi lúc nào không hay.
Cả căn phòng im lặng.
Không còn ai nói gì nữa.
Một lúc sau, luật sư hỏi:
– Anh có muốn tiến hành thủ tục nhận tài sản không?
Hùng gấp lá thư lại, nhìn quanh căn nhà.
Nơi này chứa đựng 20 năm cuộc đời anh.
Những đêm thức trắng.
Những bữa cơm nguội.
Những tiếng gọi “ba” trong vô thức.
Anh hít một hơi thật sâu.
– Tôi… không nhận.
Cả phòng xôn xao.
– Cái gì?!
– Nó bị điên à?!
Luật sư cũng bất ngờ:
– Anh chắc chứ? Đây là quyền lợi hợp pháp của anh.
Hùng gật đầu.
– Tôi không ở lại vì căn nhà này. Và tôi cũng không muốn giữ nó.
Anh nhìn lên bàn thờ ông Thành, giọng nghẹn lại:
– Nếu ba đã muốn thử con… thì hôm nay con xin trả lời.
– Con ở lại… vì ba là ba.
Không phải vì bất cứ thứ gì khác.
Anh quay sang luật sư:
– Làm theo điều khoản còn lại đi. Tặng cho từ thiện.
Căn phòng lặng như tờ.
Không ai còn dám nói gì nữa.
Chỉ có tiếng mưa ngoài hiên… vẫn rơi.
Và lần này, dường như… nó đã ướt cả lòng người.
