Tôi vẫn còn nhớ rất rõ buổi chiều hôm đó. Trời âm u, gió thổi từng cơn lạnh buốt dù đang giữa mùa hè. Căn phòng bệnh viện chật hẹp, mùi thuốc sát trùng nồng nặc. Người vợ nằm trên giường bệnh, gầy đến mức tôi gần như không nhận ra cô ấy nữa.
Chúng tôi đã ở bên nhau hơn mười lăm năm. Không phải là một cuộc hôn nhân quá giàu sang, nhưng cũng đủ bình yên. Tôi vẫn nghĩ vậy… cho đến giây phút cuối cùng của cô ấy.
Bác sĩ nói tôi nên chuẩn bị tinh thần.
Tôi ngồi sát bên giường, nắm chặt bàn tay lạnh dần của vợ. Cô ấy thở rất khó khăn, từng nhịp một như phải cố gắng hết sức.
Tôi cúi sát lại.
“Em có muốn nói gì không?”
Cô ấy mở mắt nhìn tôi. Ánh mắt ấy… tôi không biết phải diễn tả thế nào. Nó vừa như muốn nói điều gì đó rất quan trọng, vừa giống như đang do dự.
Một lúc lâu sau, cô ấy thều thào.
“Anh… nhớ… trong tủ… có cuốn sổ…”
Tôi gật đầu liên tục.
“Ừ, em nói đi.”
Cô ấy thở gấp hơn.
“Trong đó… có… mười tỷ…”
Tôi sững người.
“Mười tỷ?”
Tôi gần như nghĩ mình nghe nhầm.
Nhưng cô ấy chỉ khẽ gật đầu.
Rồi nắm tay tôi chặt hơn một chút.
“Anh… giữ… đừng để… nhà ngoại…”
Câu nói chưa kịp hết, máy đo nhịp tim bên cạnh đã vang lên một âm thanh dài đến lạnh người.
Cô ấy đi rồi.
—
Tang lễ của vợ diễn ra trong ba ngày. Tôi gần như không còn cảm giác gì nữa. Mọi thứ xung quanh giống như một cuộn phim quay chậm.
Nhà ngoại của cô ấy đến rất đông.
Họ khóc lóc, họ kể lể, họ nói về tình nghĩa.
Nhưng không hiểu sao… trong đầu tôi chỉ lặp lại duy nhất một câu nói của vợ trước khi mất.
“Mười tỷ.”
Một con số quá lớn đối với gia đình tôi.
Chúng tôi chưa bao giờ có nhiều tiền như vậy.
Thậm chí, nếu nói thật, suốt mười mấy năm cưới nhau, kinh tế trong nhà phần lớn đều do tôi gánh vác. Vợ tôi làm công việc văn phòng bình thường, lương chỉ đủ chi tiêu cá nhân.
Vậy mười tỷ đó… từ đâu ra?
Tôi bắt đầu suy nghĩ.
Nhưng vì lo tang lễ nên tôi tạm gác lại.
Cho đến một tuần sau khi mọi chuyện kết thúc.
Tôi mới thực sự nhớ tới cuốn sổ.
—
Chiều hôm đó, trời lại mưa.
Tôi đứng trước chiếc tủ gỗ cũ trong phòng ngủ của vợ. Chiếc tủ này cô ấy luôn khóa lại. Tôi chưa bao giờ tò mò, vì nghĩ đó là đồ cá nhân của cô ấy.
Tôi tìm chìa khóa trong ngăn bàn.
Quả nhiên có một chùm chìa nhỏ.
Tay tôi hơi run khi tra chìa vào ổ.
Cạch.
Cửa tủ mở ra.
Bên trong không có gì nhiều.
Vài bộ quần áo, một chiếc hộp trang sức, và… một cuốn sổ bìa xanh.
Tim tôi đập mạnh.
Có lẽ… chính là nó.
Tôi cầm cuốn sổ lên.
Đó là một cuốn sổ tiết kiệm.
Tôi lật trang đầu.
Và đúng như những gì vợ nói…
Con số ghi trên đó là:
10.000.000.000 đồng.
Mười tỷ.
Tôi chết lặng.
Tôi chưa bao giờ cầm trong tay số tiền lớn như vậy.
Trong đầu tôi lập tức xuất hiện hàng loạt câu hỏi.
Tiền này từ đâu ra?
Tại sao vợ chưa từng nói?
Và tại sao… trước khi chết, cô ấy lại nhắc đến nhà ngoại?
Tôi bắt đầu cảm thấy bất an.

Tối hôm đó, mẹ vợ gọi điện.
Giọng bà rất nhẹ nhàng.
“Con rể à, dạo này con ổn không?”
Tôi trả lời qua loa.
Rồi bà nói tiếp:
“À… mẹ định hỏi… con có thấy cuốn sổ nào của con bé không?”
Tim tôi khựng lại.
“Cuốn sổ nào ạ?”
Bà im lặng vài giây.
Rồi nói chậm rãi:
“Cuốn sổ tiết kiệm.”
Một luồng lạnh chạy dọc sống lưng tôi.
Tại sao bà biết?
Tôi cố giữ bình tĩnh.
“Con chưa thấy.”
Bà thở dài.
“Con bé trước kia gửi mẹ giữ… nhưng sau đó nó bảo mang về.”
Tôi không nói gì.
Nhưng trong lòng bắt đầu dâng lên một cảm giác kỳ lạ.
Không phải nghi ngờ.
Mà là… bực bội.
—
Hai ngày sau, nhà ngoại kéo sang nhà tôi.
Không phải một người.
Mà gần như cả nhà.
Mẹ vợ.
Hai anh trai vợ.
Một người dì.
Và cả cậu em họ.
Họ ngồi kín phòng khách.
Không khí nặng nề.
Mẹ vợ là người lên tiếng trước.
“Con rể… mẹ hỏi thật… cuốn sổ đâu rồi?”
Tôi nhìn thẳng vào bà.
“Con không biết.”
Anh trai vợ đập bàn.
“Không biết cái gì? Em gái tôi nói rõ là để trong nhà!”
Một người khác chen vào.
“Đó là tiền của nó!”
Tôi bắt đầu cảm thấy máu nóng dồn lên.
“Tôi chưa thấy.”
Nhưng họ không tin.
Cuộc nói chuyện nhanh chóng biến thành cãi vã.
Họ bắt đầu ám chỉ tôi giấu tiền.
Có người còn nói thẳng:
“Tiền đó là của nhà ngoại, anh đừng có tham.”
Tôi cười lạnh.
Nhưng trong lòng đang sôi lên từng đợt.
—
Đêm hôm đó, tôi gần như không ngủ.
Tôi lấy cuốn sổ ra xem lại.
Lần này tôi nhìn kỹ từng trang.
Và rồi…
Tôi phát hiện ra một điều.
Cuốn sổ này…
Không phải chỉ có một khoản gửi.
Mà có rất nhiều lần gửi tiền.
Những khoản tiền lớn.
Có khoản một tỷ.
Có khoản hai tỷ.
Có khoản ba tỷ.
Tất cả đều đứng tên vợ tôi.
Nhưng điều khiến tôi chú ý hơn cả…
Là những ghi chú nhỏ bên cạnh.
Chữ viết tay của cô ấy.
Ở một trang có ghi:
“Tiền mẹ gửi giữ.”
Trang khác:
“Tiền anh Hai nhờ.”
Trang khác nữa:
“Tiền dì nhờ cất.”
Tôi ngồi chết lặng.
Dần dần… tôi bắt đầu hiểu ra.
Cuốn sổ này…
Không phải tiền của vợ tôi.
Mà là tiền của nhà ngoại gửi nhờ đứng tên.
Tôi siết chặt cuốn sổ.
Trong đầu vang lên câu nói cuối cùng của vợ.
“Đừng để… nhà ngoại…”
Tim tôi bỗng đau nhói.
—
Một tuần sau, tôi gọi tất cả nhà ngoại đến.
Họ đến rất đông.
Ai cũng nghĩ hôm nay tôi sẽ giao cuốn sổ.
Mẹ vợ còn mang theo túi.
Anh trai vợ ngồi vắt chân đầy tự tin.
Tôi đặt cuốn sổ lên bàn.
Cả phòng im lặng.
Mắt họ sáng lên.
Mẹ vợ vươn tay.
“Đưa mẹ.”
Nhưng tôi giữ lại.
Tôi nhìn từng người.
Rồi nói chậm rãi:
“Các người biết cuốn sổ này là gì không?”
Không ai trả lời.
Tôi mở từng trang.
Chỉ vào những dòng ghi chú.
“Tiền mẹ gửi.”
“Tiền anh Hai nhờ.”
“Tiền dì gửi.”
Tôi cười nhạt.
“Các người dùng tên vợ tôi để giữ tiền.”
Không ai nói gì.
Tôi tiếp tục.
“Vậy lúc vợ tôi bệnh… các người ở đâu?”
Không khí trong phòng đông cứng.
Tôi đập mạnh cuốn sổ xuống bàn.
“Mười tỷ này… các người nhớ rất rõ.”
“Nhưng lúc cô ấy nằm viện… không ai đưa nổi mười triệu.”
Mẹ vợ lắp bắp.
“Không phải vậy…”
Tôi cắt ngang.
“Phải.”
Tôi nhìn thẳng vào bà.
“Vợ tôi chết rồi.”
“Nhưng các người chỉ nhớ đến tiền.”
Cả phòng im lặng.
Không ai dám nhìn tôi.
Tôi đứng dậy.
Giọng tôi run lên vì giận.
“Cả đời này…”
“Tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho nhà ngoại.”
Tôi cầm cuốn sổ.
Rồi nói câu cuối cùng khiến tất cả sững người.
“Vì cuốn sổ này…”
“Đã được vợ tôi ủy quyền cho tôi trước khi chết.”
Sắc mặt họ tái mét.
Anh trai vợ bật dậy.
“Anh nói dối!”
Tôi bình tĩnh rút ra một tờ giấy.
Đó là giấy ủy quyền.
Có chữ ký của vợ.
Có xác nhận của bệnh viện.
Tôi nhìn họ.
“Mười tỷ này…”
“Tôi sẽ dùng để làm đúng một việc.”
Tôi dừng lại vài giây.
Cả phòng nín thở.
“Tôi sẽ lập một quỹ từ thiện mang tên vợ tôi.”
“Cho những bệnh nhân nghèo.”
Không ai nói được câu nào.
Mẹ vợ ngồi sụp xuống ghế.
Còn tôi…
Lần đầu tiên sau nhiều ngày…
Tôi cảm thấy mình đã làm đúng điều mà vợ muốn.
—
Đêm hôm đó, tôi ngồi một mình trước di ảnh vợ.
Tôi đặt cuốn sổ lên bàn thờ.
Thắp một nén nhang.
Khói bay lên chậm rãi.
Tôi khẽ nói.
“Anh đã hiểu ý em rồi.”
“Nếu tiền đó thực sự là của họ… thì anh cũng không muốn giữ.”
“Nhưng anh càng không muốn họ lấy lại.”
Tôi nhìn vào bức ảnh.
Nụ cười của cô ấy vẫn hiền như ngày nào.
Tôi thở dài.
“Yên tâm nhé.”
“Anh sẽ không để những đồng tiền đó trở thành lý do khiến em bị lợi dụng… thêm lần nào nữa.”