Tôi là một người đàn ông đã ngoài sáu mươi.

Cả đời lăn lộn trên thương trường, xây dựng được một tập đoàn nhà hàng khá có tiếng. Người ngoài nhìn vào thường nghĩ tôi là kiểu người lạnh lùng, tính toán và chỉ tin vào tiền.

Nhưng có một chuyện mà suốt nhiều năm qua tôi luôn cảm thấy bất lực.

Đó là chuyện của con trai tôi.

Thằng Nam là đứa con duy nhất. Mẹ nó mất sớm, tôi vừa làm cha vừa làm mẹ nuôi nó lớn. Có lẽ vì vậy nên tôi luôn lo lắng rằng một ngày nào đó nó sẽ chọn sai người để gắn bó cả đời.

Nam năm nay hai mươi tám tuổi, đẹp trai, hiền lành và đặc biệt… rất đơn giản.

Đơn giản đến mức nhiều người nghĩ nó ngây thơ.

Một buổi tối, khi hai cha con đang ăn cơm, Nam bỗng nói:

“Ba, con đang quen một người.”

Tôi đặt đôi đũa xuống.

“Ở đâu?”

“Trong nhà hàng của mình.”

Tôi hơi bất ngờ.

“Nhân viên à?”

Nam gật đầu.

“Cô ấy làm phục vụ.”

Tôi im lặng vài giây.

Tôi không có định kiến với người làm phục vụ. Bản thân tôi ngày xưa cũng từng rửa bát thuê trong quán ăn.

Nhưng điều khiến tôi chú ý là ánh mắt của Nam khi nhắc đến cô gái đó.

Nó sáng lên.

Giống hệt ánh mắt của tôi năm hai mươi tuổi khi nói về mẹ nó.

“Con định nghiêm túc chứ?” – tôi hỏi.

Nam gật đầu ngay lập tức.

“Con muốn cưới cô ấy.”

Tôi thở dài.

“Con mới quen bao lâu?”

“Bốn tháng.”

Tôi bật cười.

“Bốn tháng mà đã nghĩ đến cưới à?”

Nam nhìn tôi rất nghiêm túc.

“Ba từng nói nếu gặp đúng người thì một ngày cũng đủ.”

Tôi cứng họng.

Đúng là câu đó tôi từng nói.

Nhưng khi người áp dụng lại là con trai mình… cảm giác hoàn toàn khác.

“Ba muốn gặp cô ấy.” – tôi nói.

Nam hơi do dự.

“Ba đừng nói mình là chủ nhà hàng nhé.”

“Tại sao?”

“Cô ấy… không thích những người giàu.”

Câu nói đó khiến tôi bật cười.

“Con trai của ông chủ mà đi nói vậy nghe buồn cười quá.”

Nam gãi đầu.

“Con chưa nói với cô ấy về gia đình mình.”

Tôi nhìn con trai rất lâu.

“Vậy cô ấy nghĩ con là gì?”

Nam cười.

“Chỉ là nhân viên văn phòng bình thường.”

Tối hôm đó tôi suy nghĩ rất nhiều.

Tôi không nghi ngờ con trai mình.

Nhưng tôi không thể không nghi ngờ… người con gái mà nó chọn.

Trên đời này, tôi đã gặp quá nhiều người giỏi diễn.

Họ có thể tỏ ra hiền lành, tốt bụng… cho đến khi biết bạn có tiền.

Vì vậy, tôi quyết định làm một việc mà sau này Nam nói rằng “rất giống phim”.

Tôi… giả làm lao công.

—

Nhà hàng nơi cô gái đó làm việc là chi nhánh lớn nhất của tập đoàn.

Tôi chọn một bộ quần áo cũ.

Áo xám bạc màu.

Quần vải đã sờn gối.

Đội thêm cái mũ lưỡi trai cũ.

Khi nhìn mình trong gương, tôi bật cười.

Nếu không biết trước, chắc chẳng ai nghĩ tôi là chủ của mấy chục nhà hàng.

Tôi xin quản lý cho mình làm tạm việc quét dọn vài ngày.

Anh ta tái mặt.

“Chủ tịch… chuyện này…”

“Tôi chỉ muốn quan sát.”

Ngày đầu tiên đi làm lao công sau gần bốn mươi năm… cảm giác rất lạ.

Nhưng cũng rất thú vị.

Tôi bắt đầu chú ý đến cô gái mà Nam nói.

Tên cô là Mai.

Hai mươi bốn tuổi.

Dáng người nhỏ nhắn.

Khuôn mặt khá xinh.

Nhưng điều tôi quan sát không phải là vẻ ngoài.

Mà là cách cô đối xử với người khác.

Ngày đầu tiên, tôi cố tình quét dọn gần khu vực cô làm việc.

Một đồng nghiệp của cô làm đổ nước.

Tôi bước tới lau.

Cô gái kia nhìn tôi rồi nói:

“Ông lau nhanh lên, khách sắp tới rồi.”

Giọng khá khó chịu.

Nhưng Mai thì khác.

Cô cúi xuống phụ tôi.

“Cháu xin lỗi bác, để cháu giúp.”

Tôi hơi bất ngờ.

Nhưng chưa kết luận gì.

Một ngày chưa nói lên điều gì.

Ngày thứ hai, tôi lại cố tình làm rơi cây chổi gần chỗ cô.

Mai lập tức nhặt lên.

“Bác cẩn thận nhé.”

Cô còn mang cho tôi một chai nước.

“Bác uống đi.”

Tôi bắt đầu thấy tò mò.

Nhưng sự việc khiến tôi thật sự chú ý xảy ra vào ngày thứ ba.

Một nhóm khách khá giàu vào ăn.

Họ gọi Mai phục vụ.

Trong lúc dọn bàn, một người đàn ông vô tình làm rơi ví xuống sàn.

Tôi đứng gần đó.

Chiếc ví mở ra.

Bên trong có khá nhiều tiền.

Mai nhìn thấy.

Cô cúi xuống nhặt lên.

Tôi nghĩ cô sẽ đưa ngay cho khách.

Nhưng không.

Cô đứng yên vài giây.

Nhìn vào chiếc ví.

Khoảnh khắc đó… tôi thật sự hồi hộp.

Tôi muốn biết cô sẽ làm gì.

Rồi Mai bước đến bàn.

“Anh ơi, anh làm rơi ví.”

Người đàn ông mở ví ra kiểm tra.

Có vẻ rất ngạc nhiên.

“Em không lấy gì à?”

Mai cười nhẹ.

“Không phải của em.”

Đó là lần đầu tiên tôi nghĩ…

Có lẽ con trai mình không chọn sai.

Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó.

Tối hôm đó, khi nhà hàng sắp đóng cửa, tôi đang lau sàn thì nghe thấy tiếng tranh cãi ở phía sau bếp.

Một nữ nhân viên nói:

“Mai, sao mày ngu vậy? Ví đó có cả chục triệu!”

Mai đáp lại rất bình tĩnh.

“Không phải của mình thì lấy làm gì.”

Người kia cười khẩy.

“Mày nghĩ ông lao công đó nghèo lắm à? Ông ta còn chả quan tâm đâu.”

Mai quay lại nhìn tôi.

Rồi nói một câu khiến tôi sững người.

“Dù bác ấy nghèo hay giàu thì cũng đáng được tôn trọng.”

Cả căn bếp im lặng.

Tôi đứng đó.

Cây lau sàn trong tay bỗng nặng trĩu.

Bốn mươi năm làm kinh doanh, tôi đã gặp vô số người.

Có người cúi đầu trước tôi vì tiền.

Có người nịnh nọt tôi vì quyền.

Nhưng đã rất lâu rồi… tôi mới nghe được một câu nói chân thành như vậy.

—

Một tuần sau, tôi gọi Nam về nhà.

Tôi hỏi:

“Con thật sự muốn cưới cô gái đó chứ?”

Nam gật đầu.

“Con chắc chắn.”

Tôi nhìn con trai mình.

Rồi cười.

“Vậy thì cưới đi.”

Nam ngạc nhiên.

“Ba không phản đối à?”

Tôi lắc đầu.

“Không.”

Nó nhìn tôi đầy nghi ngờ.

“Ba chưa gặp cô ấy mà.”

Tôi nhấp một ngụm trà.

Rồi nói chậm rãi:

“Ba gặp rồi.”

Nam tròn mắt.

“Ở đâu?”

Tôi bật cười.

“Trong nhà hàng… với tư cách một ông lao công.”

Nam há hốc miệng.

Khi tôi kể lại toàn bộ câu chuyện, nó im lặng rất lâu.

Rồi bỗng bật cười.

“Ba đúng là… quá đáng.”

Tôi cũng cười.

“Có thể.”

Nhưng rồi tôi nói thêm một câu khiến Nam lặng người.

“Nhưng nếu hôm đó cô ấy coi thường ông lao công… thì dù con có yêu đến đâu, ba cũng sẽ không bao giờ đồng ý.”

Bởi vì sau ngần ấy năm sống trên đời…

tôi đã hiểu một điều rất đơn giản.

Cách một người đối xử với những người không có quyền lực…

mới chính là con người thật của họ.