Tôi năm nay đã ngoài sáu mươi, cái tuổi mà người ta thường nói là nên an phận, nên buông bỏ những hơn thua đời thường để sống những ngày bình yên. Nhưng nói thì dễ, còn sống trong một gia đình có hai nàng dâu, hai đứa con trai, mỗi người một tính, một nết, thì làm sao mà lòng tôi có thể thật sự yên được.
Tôi có hai người con trai. Thằng cả tên Hùng, hiền lành, chăm chỉ, làm công nhân nhưng chịu khó, cuộc sống tuy không dư dả nhưng vợ chồng nó đầm ấm. Con dâu cả của tôi là Lan, quê ở miền Trung, người nhỏ nhắn, ít nói, lúc nào cũng cặm cụi làm việc, chăm chồng, chăm con, chăm cả nhà chồng.
Thằng thứ hai tên Minh, làm kinh doanh, lanh lợi, kiếm tiền giỏi hơn anh, cuộc sống khá giả hơn. Vợ nó – con dâu thứ hai của tôi – là Thảo, người thành phố, xinh xắn, ăn nói khéo léo, biết cách giao tiếp, biết cách làm vừa lòng người khác… ít nhất là trước mặt.
Người ngoài nhìn vào thường nói tôi có phúc, có hai nàng dâu, một người đảm đang, một người khéo léo, gia đình đầy đủ, con cháu đề huề. Nhưng chỉ có tôi mới hiểu, trong lòng mình luôn tồn tại một sự phân vân, một nỗi nghi ngại mà càng ngày càng lớn dần theo thời gian.
Tôi không biết ai thật lòng với mình.
Lan thì ít nói, làm nhiều. Nhưng chính vì ít nói nên tôi không biết nó nghĩ gì trong đầu. Có lúc tôi thấy nó cặm cụi làm việc từ sáng đến tối, không một lời than thở, tôi thương. Nhưng cũng có lúc tôi lại nghĩ, liệu nó có phải kiểu người “ngoài mặt ngoan hiền, trong lòng tính toán”?
Còn Thảo thì ngược lại. Nó hay mua quà cho tôi, khi thì cái khăn, lúc thì hộp thuốc bổ, miệng lúc nào cũng “mẹ ơi mẹ à”. Nhưng cũng chính vì nó quá khéo mà tôi lại nghi. Tôi từng nghe người ta nói, người càng ngọt ngào thì càng khó đoán.
Cái suy nghĩ đó cứ ám tôi suốt một thời gian dài.
Rồi một ngày, tôi nảy ra một ý nghĩ mà chính tôi sau này nghĩ lại cũng thấy rùng mình.
Tôi quyết định… giả bị tai biến.
Tôi muốn thử lòng hai đứa con dâu của mình.
Hôm đó là một buổi sáng bình thường. Tôi đang ở nhà thằng cả. Lan đi chợ, Hùng đi làm. Tôi ở nhà trông cháu.
Tôi cố tình tạo ra một “tai nạn”.
Tôi ngã xuống sàn, nằm im, miệng méo xệch, tay chân co quắp. Khi Lan về đến nơi, nó hốt hoảng đến mức làm rơi cả túi đồ.
“Trời ơi! Mẹ! Mẹ bị sao vậy?”
Nó chạy đến lay tôi, gọi tên tôi liên tục. Tôi vẫn giả vờ không phản ứng.
Nó cuống cuồng gọi điện cho chồng, rồi gọi hàng xóm giúp đưa tôi vào viện.
Trên đường đi, tôi nghe rõ tiếng nó khóc:
“Mẹ ơi, mẹ đừng làm sao nhé… mẹ mà có chuyện gì con biết làm sao…”
Giọng nó run lên, nghẹn lại.
Khoảnh khắc đó, tim tôi bỗng nhói lên một cái.
Nhưng tôi vẫn tiếp tục vở diễn của mình.
Vào viện, bác sĩ khám sơ qua. Vì tôi đã dặn trước một người quen làm trong đó, nên họ chỉ ghi nhận là “nghi tai biến nhẹ, cần theo dõi”.
Tôi được đưa vào phòng bệnh.
Lan ở bên tôi suốt. Nó gọi điện cho Minh và Thảo báo tin.
Chiều hôm đó, Thảo mới đến.
Nó bước vào phòng, tay xách một giỏ trái cây, miệng vẫn nhẹ nhàng:
“Trời ơi, mẹ sao lại ra nông nỗi này…”
Nó đứng cạnh giường, nhìn tôi một lúc rồi quay sang hỏi bác sĩ:
“Tình trạng của mẹ em có nghiêm trọng không ạ?”
Bác sĩ nói: “Phải theo dõi thêm, nhưng khả năng hồi phục chậm.”
Tôi nằm đó, nhắm mắt, nhưng tai vẫn nghe rõ từng lời.
Lan thì ngồi bên cạnh tôi, tay nắm tay tôi, thỉnh thoảng lau mồ hôi, chỉnh lại chăn.
Thảo thì đứng một lúc, rồi ngồi xuống ghế, bấm điện thoại.
Đến tối, Lan xin ở lại viện chăm tôi.
Thảo nói:
“Hay chị ở lại đi, em còn con nhỏ, với lại mai em có việc…”
Lan chỉ gật đầu: “Ừ, em về đi.”
Tôi không nói được, nhưng trong lòng bắt đầu có những cảm xúc lẫn lộn.
Những ngày sau đó, tôi tiếp tục giả vờ bệnh nặng.
Lan gần như ở viện suốt. Nó chỉ về nhà một chút để thay đồ, rồi lại quay lại. Nó tự tay đút cháo cho tôi, lau người, thay bỉm, làm tất cả những việc mà ngay cả con ruột nhiều khi cũng ngại.
Có hôm tôi cố tình làm đổ nước ra giường, nó không hề khó chịu, chỉ lặng lẽ dọn dẹp, rồi nhẹ nhàng nói:
“Mẹ đừng lo, con làm được mà…”
Giọng nó nhỏ, nhưng chân thành đến mức khiến tôi không dám mở mắt.
Còn Thảo… nó vẫn đến, nhưng thưa dần.
Ban đầu là mỗi ngày một lần, rồi hai ngày một lần, rồi ba ngày.
Mỗi lần đến, nó vẫn mang theo quà, vẫn nói những lời ngọt ngào. Nhưng nó không ở lâu. Nó không đụng tay vào việc gì, chỉ đứng nhìn, hỏi han vài câu rồi về.
Có lần, nó đứng ngoài hành lang nói chuyện điện thoại, giọng nó không còn nhẹ nhàng như khi nói với tôi:
“Chán thật, tự nhiên dính cái vụ này. Không biết bao giờ mới xong…”
Câu nói đó như một nhát dao cắt vào lòng tôi.
Nhưng cao trào thật sự xảy ra vào một buổi tối.
Hôm đó, tôi giả vờ ngủ, nhưng thực ra đang tỉnh táo.
Lan đang ngồi bên cạnh tôi thì Thảo đến. Hai người không biết tôi nghe được.
Thảo kéo Lan ra ngoài, nói nhỏ:
“Chị này, tình hình mẹ như vậy chắc lâu lắm mới hồi phục… hay là mình tính trước đi.”
Lan hỏi: “Tính gì?”
Thảo nói:
“Thì… nhà cửa, đất đai… mẹ mà nằm lâu thế này, sau này rắc rối lắm.”
Lan im lặng một lúc rồi nói:
“Chị không nghĩ đến chuyện đó. Mẹ còn sống ngày nào thì mình lo cho mẹ ngày đó.”
Thảo cười nhẹ:
“Chị lúc nào cũng vậy. Nhưng thực tế đi, chị lo kiểu này thì bao giờ mới xong? Em nói thật, em không thể bỏ hết công việc để chạy theo cái việc này mãi được.”
Lan đáp, giọng vẫn nhẹ nhưng cứng rắn:
“Không ai bắt em phải bỏ. Nhưng chị là con dâu, chị không thể bỏ mặc mẹ.”
Thảo thở dài:
“Chị đúng là… sống tình cảm quá. Nhưng sau này chị thiệt đấy.”
Lan không nói gì thêm, chỉ quay lại phòng.
Còn Thảo đứng đó một lúc rồi bỏ đi.
Tôi nằm trong phòng, nước mắt chảy ra lúc nào không biết.
Đêm đó, tôi không ngủ được.
Tôi nhớ lại từng hành động, từng lời nói của hai đứa.
Một đứa ít nói nhưng làm tất cả.
Một đứa nói hay nhưng làm rất ít.
Tôi bỗng thấy mình… ngu ngốc.
Tôi đã nghi ngờ người thật lòng, và tin tưởng vào những thứ bề ngoài.
Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó.
Vài ngày sau, tôi quyết định “tỉnh lại”.
Buổi sáng hôm đó, khi Lan đang đút cháo cho tôi, tôi bất ngờ cử động tay.
Nó sững lại, rồi hét lên:
“Mẹ! Mẹ tỉnh rồi!”
Bác sĩ đến kiểm tra, xác nhận tôi hồi phục tốt.
Tin lan ra, cả nhà kéo đến.
Thảo cũng đến, vui vẻ nói:
“May quá mẹ ơi, con lo cho mẹ lắm…”
Tôi nhìn nó, không nói gì.
Đến chiều, khi mọi người đã về hết, tôi gọi hai đứa con dâu lại.
Tôi nói chậm rãi:
“Mẹ không bị tai biến.”
Cả hai đứa đều sững sờ.
Tôi kể hết mọi chuyện. Từ đầu đến cuối.
Không khí trong phòng trở nên nặng nề.
Lan cúi đầu, không nói gì.
Thảo thì đỏ mặt, lắp bắp:
“Mẹ… sao mẹ lại làm vậy?”
Tôi nhìn thẳng vào nó:
“Vì mẹ muốn biết ai thật lòng.”
Một khoảng im lặng kéo dài.
Rồi tôi quay sang Lan:
“Mẹ xin lỗi con.”
Lan ngẩng lên, mắt đỏ hoe:
“Mẹ đừng nói vậy…”
Tôi nắm tay nó:
“Mẹ đã nghi oan cho con.”
Nó lắc đầu:
“Con không trách mẹ.”
Còn Thảo, nó đứng đó, không nói gì thêm.
Sau chuyện đó, gia đình tôi thay đổi.
Tôi chuyển về ở với vợ chồng thằng cả.
Không phải vì tôi ghét Thảo.
Mà vì tôi đã hiểu, tình cảm không thể ép buộc.
Có những người chỉ phù hợp để xã giao, không thể dựa vào lúc khó khăn.
Còn Lan… nó vẫn như vậy. Ít nói, nhưng luôn ở bên tôi.
Nhưng điều khiến câu chuyện này trở nên “gây tranh cãi” chính là… quyết định cuối cùng của tôi.
Tôi đã viết di chúc.
Tôi để lại gần như toàn bộ tài sản cho vợ chồng thằng cả.
Phần của thằng hai… chỉ là một khoản nhỏ.
Khi biết chuyện, Thảo đã phản ứng dữ dội.
Nó nói tôi thiên vị, nói tôi không công bằng.
Thậm chí nó còn kéo Minh đến nói chuyện với tôi.
Minh thì im lặng, nhưng ánh mắt nó cũng có sự bất mãn.
Còn Lan… nó lại nói:
“Mẹ chia sao cũng được, tụi con không cần.”
Chính câu nói đó… lại càng khiến tôi chắc chắn hơn về quyết định của mình.
Đến giờ, nhiều người trong họ hàng vẫn nói tôi làm vậy là quá đáng.
Họ bảo: “Dù sao cũng là con, sao lại phân biệt như thế?”
Có người còn nói tôi “thử lòng con dâu” là sai ngay từ đầu.
Có lẽ họ cũng không sai.
Nhưng nếu cho tôi chọn lại…
Tôi vẫn sẽ làm như vậy.
Vì có những thứ, nếu không tự mình trải qua, thì cả đời cũng không nhìn rõ được.
Và cái giá của sự thật… đôi khi rất đắt.
Nhưng ít nhất, tôi đã biết ai là người sẽ nắm tay mình… khi mình thật sự không còn gì nữa.
