Tôi chưa từng gọi bà là “mẹ”.

Ngay cả khi bố tôi cưới bà đã hơn mười năm.

—

Ngày nhỏ, trong đầu tôi luôn tồn tại một định nghĩa rất rõ ràng:
“Mẹ kế” đồng nghĩa với xa lạ, lạnh lùng… và đôi khi là đáng sợ.

Có lẽ một phần vì những câu chuyện người lớn kể.
Một phần vì chính tôi… không muốn ai thay thế mẹ ruột của mình.

Mẹ tôi mất khi tôi học lớp 6.

Đó là cú sốc đầu đời.

Tôi nhớ như in ngày hôm đó, căn nhà đầy người, tiếng khóc, tiếng gọi… và ánh mắt thất thần của bố.

Tôi đã nghĩ… bố sẽ không bao giờ cưới thêm ai nữa.

Nhưng tôi đã sai.

—

Hai năm sau, bố dẫn một người phụ nữ về.

Bà mặc áo dài màu nhạt, gương mặt hiền nhưng có phần dè dặt.

“Đây là cô Hạnh… từ nay sẽ sống cùng bố con mình.”

Tôi không nói gì.

Chỉ nhìn.

Rồi quay đi.

—

Từ ngày đó, trong nhà có thêm một người.

Một người luôn cố gắng chăm sóc tôi.

Nhưng tôi… luôn tìm cách tránh né.

—

Bà nấu ăn.

Tôi không ăn.

Bà giặt đồ.

Tôi tự giặt lại.

Bà hỏi han.

Tôi trả lời qua loa, thậm chí… có lúc im lặng.

—

Tôi không ghét bà.

Nhưng tôi cũng không chấp nhận bà.

—

Có lần, bà sốt cao, nằm một mình ở nhà.

Bố đi công tác.

Tôi biết.

Nhưng tôi vẫn đi học, đi chơi như bình thường.

Không hỏi.

Không quan tâm.

—

Giờ nghĩ lại… tôi không biết lúc đó mình đang cố chấp hay đang tự bảo vệ mình.

—

Thời gian trôi qua.

Tôi lớn lên, đi làm, rồi chuyển ra ở riêng.

Mối quan hệ giữa tôi và bà… vẫn vậy.

Không cãi vã.

Nhưng cũng không có tình cảm.

—

Bố tôi mất cách đây hai năm.

Một cơn đột quỵ.

Đột ngột đến mức không ai kịp chuẩn bị.

—

Ngày tang lễ, bà khóc rất nhiều.

Còn tôi… lại không khóc được.

Tôi chỉ thấy trống rỗng.

—

Sau đó, bà sống một mình trong căn nhà cũ.

Tôi có về vài lần.

Nhưng luôn lấy lý do bận.

Ở lại không quá một tiếng.

—

Cho đến Tết năm nay.

—

Không hiểu sao, sáng mùng 2, tôi lại quyết định ghé thăm bà.

Có lẽ vì… tôi không còn ai để thăm nữa.

—

Căn nhà vẫn như cũ.

Nhưng có gì đó… trống trải hơn.

—

Tôi bước vào.

Bà đang ngồi ở bàn ăn.

Một mình.

—

“Mùng 2 rồi, con mới về à?” – bà nói, giọng nhẹ.

Tôi gật đầu.

—

“Ngồi đi, bà… à, mẹ vừa dọn cơm.”

Tôi hơi khựng lại khi nghe bà tự sửa cách xưng hô.

Nhưng vẫn không nói gì.

Tôi ngồi xuống.

Nhìn mâm cơm.

—

Và chính khoảnh khắc đó… mọi thứ trong tôi như vỡ ra.

—

Mâm cơm rất đơn giản.

Một bát canh rau.

Một đĩa trứng chiên.

Một ít dưa muối.

Và… một bát cơm trắng.

—

Chỉ có một bát.

—

“Bà… chưa ăn à?” – tôi hỏi.

“Chờ con về ăn cùng.”

—

Tôi nhìn quanh.

Không có thêm bát đũa nào khác.

—

“Bà không nấu thêm à?”

Bà cười.

“Có mình bà… ăn sao hết.”

—

Tôi không biết phải nói gì.

—

Trong đầu tôi bỗng hiện lên rất nhiều hình ảnh.

Những lần bà nấu cơm cho tôi… và tôi bỏ đi.

Những lần bà hỏi tôi có ăn không… và tôi lắc đầu.

Những lần bà chờ… và tôi không về.

—

Hóa ra…

Không phải bà không nấu nhiều.

Mà là… bà không có ai để nấu cho.

—

Tôi cầm đũa.

Nhưng không ăn được.

—

“Con ăn đi, nguội rồi.” – bà giục.

—

Tôi nhìn bà.

Lần đầu tiên… nhìn thật kỹ.

—

Tóc bà bạc nhiều hơn.

Da nhăn hơn.

Ánh mắt… cũng buồn hơn trước.

—

“Từ khi bố con mất… bà ăn thế này à?” – tôi hỏi.

Bà im lặng một chút.

Rồi gật đầu.

—

“Có hôm… bà cũng không ăn.”

—

Câu nói nhẹ như không.

Nhưng khiến tim tôi đau nhói.

—

Tôi cúi đầu.

Nước mắt rơi lúc nào không biết.

—

“Tại sao… bà không gọi con?” – tôi hỏi.

Giọng nghẹn lại.

—

Bà cười.

“Con bận.”

—

Chỉ hai chữ.

Nhưng như một nhát dao.

—

Tôi bỗng thấy mình… tệ đến mức không thể chấp nhận được.

—

Bao nhiêu năm qua…

Bà chưa từng làm gì sai với tôi.

Chỉ là… tôi không cho bà cơ hội.

—

Và giờ…

Khi bà già đi, cô đơn…

Tôi vẫn tiếp tục bỏ mặc.

—

Tôi không ăn được nữa.

Tôi đứng dậy.

—

“Bà… bán nhà đi.”

—

Bà ngẩng lên.

Ngạc nhiên.

—

“Dọn về ở với con.”

—

Không gian im lặng.

—

“Không cần đâu.” – bà lắc đầu – “Bà quen rồi.”

—

“Không.” – tôi nói, gần như hét lên – “Con không cho phép!”

—

Bà sững lại.

Có lẽ… đây là lần đầu tiên tôi nói chuyện với bà như vậy.

—

“Bà không phải người dưng.” – tôi nói, nước mắt rơi – “Bà là… là…”

Tôi nghẹn lại.

Không nói được chữ “mẹ”.

—

Nhưng bà hiểu.

—

Bà khóc.

Lần đầu tiên… trước mặt tôi.

—

“Bà không muốn làm phiền con.”

—

“Từ khi nào… bà lại nghĩ như vậy?” – tôi hỏi.

—

Bà im lặng.

Rồi nói nhỏ:

“Từ khi con chưa từng gọi bà là mẹ.”

—

Tôi chết lặng.

—

Hóa ra…

Không phải bà không biết.

Mà là… bà luôn chấp nhận.

—

Tôi quỳ xuống.

Nắm lấy tay bà.

—

“Con xin lỗi…”

—

Đó là câu nói mà lẽ ra tôi phải nói từ rất lâu.

—

Nhưng điều khiến câu chuyện này trở nên gây tranh cãi…

Là quyết định sau đó của tôi.

—

Tôi đón bà về sống cùng.

Chăm sóc bà.

Như một người mẹ thật sự.

—

Nhưng…

Gia đình bên ngoại tôi phản đối.

—

“Đó không phải mẹ mày.”

“Đừng quên mẹ ruột mày là ai.”

“Nuôi người dưng, rồi sau này tài sản cũng vào tay bà ta.”

—

Tôi hiểu họ lo gì.

—

Nhưng tôi chỉ hỏi lại một câu:

“Nếu là mẹ ruột… thì mọi chuyện có khác không?”

—

Không ai trả lời.

—

Vì sự thật là…

Tình cảm không phải lúc nào cũng đến từ máu mủ.

—

Có những người không sinh ra bạn…

Nhưng lại ở bên bạn… cả một quãng đời.

—

Còn bạn…

Lại chỉ mất một khoảnh khắc để quay lưng.

—

Tôi không biết quyết định của mình là đúng hay sai.

—

Nhưng tôi biết…

Nếu hôm đó tôi không nhìn thấy mâm cơm chỉ có một bát…

Có lẽ tôi sẽ tiếp tục sống như trước.

Và đến một ngày…

Khi bà không còn nữa…

Tôi sẽ phải sống với sự hối hận cả đời.

—

Còn bạn…

Nếu là bạn…

Bạn sẽ chọn điều gì?