Đồng hồ điểm 10 giờ đêm. Cơn mưa rào bất chợt của Sài Gòn khiến con hẻm nhỏ dẫn vào nhà càng thêm lầy lội. Lan dắt chiếc xe máy cũ kỹ vào sân, cả người ướt sũng, nước mưa hòa lẫn với mồ hôi chảy ròng ròng xuống cổ áo. Bụng cô réo lên ùng ục, cả ngày hôm nay cô chỉ kịp ăn vội ổ bánh mì lúc 2 giờ chiều để kịp chạy deadline lô hàng xuất khẩu cho công ty.
Căn nhà vẫn sáng đèn. Lan thở dài, một cảm giác bất an len lỏi trong lòng. Cô biết, giờ này mà đèn phòng khách còn sáng thì chỉ có một lý do: “Tòa án gia đình” đang đợi cô. Vừa bước qua ngưỡng cửa, chưa kịp cởi đôi giày ướt, Lan đã thấy mẹ chồng – bà Hòa – ngồi chễm chệ trên bộ ghế gỗ, tay cầm chiếc roi mây, khuôn mặt hằm hằm sát khí. Bên cạnh là Hùng – chồng cô – đang ngồi bấm điện thoại, thấy vợ về thì liếc mắt nhìn rồi lại cúi xuống, vẻ mặt dửng dưng vô cảm.
— “Cô nhìn xem bây giờ là mấy giờ rồi?” – Giọng bà Hòa rít lên, lạnh lẽo hơn cả cơn mưa ngoài trời.
— “Mẹ, con xin lỗi. Hôm nay công ty có lô hàng gấp, con phải ở lại tăng ca để kiểm kê…” – Lan mệt mỏi giải thích, giọng khản đặc.
— “Tăng ca? Cô lừa con nít à?” – Bà Hòa đứng phắt dậy, lao tới.
“Chát! Chát!”
Hai cái tát như trời giáng xuống má Lan. Má cô nóng rát, đầu óc quay cuồng, m/á/u bắt đầu chảy ra ở khóe môi. Lan lảo đảo, tay bám chặt vào mép tủ giày để không ngã quỵ. Cô ngước đôi mắt đỏ hoe nhìn mẹ chồng, chưa kịp hiểu chuyện gì thì bà Hòa đã chỉ thẳng tay vào mặt cô, quát tháo:
— “Cô đừng có văn vở! Tăng ca gì mà phấn son nhòe nhoẹt, quần áo xộc xệch thế kia? Hay là cô đi với thằng nào giờ này mới về? Cái ngữ đàn bà lăng loàn, chồng ở nhà thì không lo, đi tối ngày sáng đêm. Nhà này vô phúc mới rước cô về!”
Lan chết lặng. Phấn son nhòe nhoẹt là vì nước mưa. Quần áo xộc xệch là vì cô vừa phải đội mưa, chen chúc kẹt xe cả tiếng đồng hồ mới về được đến nhà. Vậy mà trong mắt mẹ chồng, cô trở thành kẻ ngoại tình đê tiện.
Cô quay sang nhìn Hùng, hy vọng chồng nói đỡ một câu. Nhưng Hùng vẫn im lặng, thậm chí còn bĩu môi: — “Cô đi đâu thì khai thật đi cho mẹ đỡ giận. Chứ lương ba cọc ba đồng, tăng ca được mấy xu mà về muộn thế?”. Sự uất ức dồn nén bấy lâu nay bùng nổ. Lan không khóc, cũng không gào thét cãi lại. Cô đưa tay lau vệt máu rỉ ra ở khóe môi, ánh mắt trở nên sắc lạnh đến lạ thường.
Cô lặng lẽ đặt chiếc túi xách xuống bàn, mở khóa, lục lọi bên trong. Bà Hòa thấy thế thì càng được đà: — “Sao? Định lấy đơn ly hôn ra dọa tôi à? Cô viết đi, tôi ký ngay cho thằng Hùng lấy vợ mới ngoan hiền hơn!”. Lan không đáp. Cô rút ra hai tờ giấy. Một tờ hóa đơn đỏ in rõ dấu mộc của Bệnh viện Tim và một tờ giấy học sinh viết tay nhàu nát.
Cô đập mạnh hai tờ giấy xuống mặt bàn kính. Âm thanh khô khốc vang lên khiến cả bà Hòa và Hùng giật mình. — “Mẹ nhìn cho kỹ đi. Và cả anh nữa, Hùng, anh bỏ cái điện thoại xuống mà nhìn.” – Lan nói, giọng bình thản nhưng đầy uy lực.
Bà Hòa nheo mắt cầm tờ hóa đơn lên. HÓA ĐƠN THANH TOÁN VIỆN PHÍ Bệnh nhân: Trần Thị Hòa (65 tuổi) …. Tổng cộng: 52.000.000 VNĐ. Ngày thanh toán: 7 ngày trước.
Tay bà Hòa bắt đầu run run. Bà nhớ lại tuần trước bà lên cơn đau tim đột ngột, phải nhập viện mổ gấp. Lúc tỉnh dậy, bà hỏi tiền đâu ra thì Hùng bảo: “Con xoay xở được, mẹ cứ yên tâm dưỡng bệnh”. Bà cứ ngỡ con trai bà tài giỏi, hiếu thảo. Lan tiếp tục đẩy tờ giấy thứ hai về phía mẹ chồng. Đó là tờ giấy vay nợ viết tay.
GIẤY VAY TIỀN Người vay: Nguyễn Thị Lan. Người cho vay: Chị Bích (Hàng xóm/Chủ sạp vải chợ đầu mối). Số tiền: 50.000.000 VNĐ (Năm mươi triệu đồng chẵn). Lãi suất: 0 đồng (Vì tình nghĩa chị em giúp lúc hoạn nạn). Thời hạn trả: Đúng 1 tuần (Tức là hôm nay).
— “Mẹ à,” – Lan nhìn thẳng vào mắt bà Hòa – “Tuần trước mẹ nhập viện, bác sĩ bảo phải đóng 50 triệu ngay lập tức mới được mổ, nếu không thì nguy kịch. Anh Hùng lục tung cả nhà chỉ còn đúng 2 triệu tiền ăn. Anh ấy gọi điện vay bạn bè không được một xu, ngồi thụp xuống hành lang bệnh viện khóc lóc.”
Hùng tái mặt, cúi gằm xuống, không dám ngẩng lên. — “Lúc đó, con phải chạy vạy sang nhà chị Bích hàng xóm, quỳ xuống xin chị ấy cho vay nóng 50 triệu để cứu mẹ. Chị ấy thương tình cho vay không lấy lãi, nhưng chị ấy cần tiền nhập hàng nên bắt con cam kết đúng một tuần phải trả.”
Lan chỉ vào tờ giấy nợ: — “Hôm nay là ngày đáo hạn. Chị Bích cần tiền gấp. Con đã xin sếp cho ứng trước 3 tháng lương và làm tăng ca liên tục suốt tuần nay, nhận thêm sổ sách của công ty khác về làm để gom cho đủ 50 triệu trả người ta. Lúc nãy con về muộn là vì con tạt qua nhà chị Bích trả tiền, để giữ cái chữ Tín, để lần sau mẹ có ốm đau thì con còn có chỗ mà vay!”
Căn phòng khách im phăng phắc. Chỉ còn tiếng mưa rơi lộp độp ngoài mái hiên và tiếng đồng hồ tích tắc. Mặt bà Hòa chuyển từ đỏ gay sang trắng bệch. Hai cái tát lúc nãy như dội ngược lại vào lương tâm bà. Bà cầm tờ hóa đơn viện phí, rồi nhìn tờ giấy vay nợ có chữ ký của con dâu. Hóa ra mạng sống của bà được giữ lại là nhờ những giọt mồ hôi và sự nhẫn nhục của đứa con dâu mà bà vừa chửi là “lăng loàn”.
Lan cầm lấy tờ giấy nợ, gấp lại bỏ vào túi, rồi nói câu chốt hạ, từng chữ như đóng đinh vào không gian: — “Mẹ tát con hai cái, con xin nhận. Nhưng mẹ nhớ cho, vì cái tờ giấy này, vì mạng sống của mẹ mà giờ này con mới về đấy mẹ ạ. Nếu con đi với trai, con đã về sớm để ăn ngon mặc đẹp, chứ không phải vác cái xác ướt sũng, bụng đói meo về đây để chịu đòn của mẹ đâu. Từ lần sau mọi chuyện ở cái gia đình này, con xin phép không can dự”.
Nói xong, Lan không chờ đợi một lời xin lỗi nào vì cô biết giờ phút này, sự im lặng của họ chính là sự thú nhận nhục nhã nhất. Cô quay lưng, bước thẳng vào phòng ngủ, đóng sầm cửa lại.
Bên ngoài phòng khách, Hùng ngồi im như tượng đá. Bà Hòa buông rơi chiếc roi mây xuống đất, ngồi thụp xuống ghế, hai tay ôm lấy mặt. Trong ánh đèn vàng vọt, bóng dáng của hai mẹ con in trên tường trông thật thảm hại và nhỏ bé trước sự hy sinh to lớn của người phụ nữ trong buồng.
Đêm ấy, mâm cơm phần cho Lan vẫn nguội lạnh trên bàn, nhưng có lẽ, đó là bữa ăn đắng chát nhất mà bà Hòa và Hùng từng nếm trải trong đời.
