Tôi chưa từng nghĩ có ngày mình sẽ bước vào chính công ty của gia đình… với tư cách một “nhân viên thử việc”.
Ngày tôi nhận quyết định nhậm chức Chủ tịch, phòng họp im phăng phắc. Những ánh mắt tò mò, dò xét, thậm chí là hoài nghi dồn về phía tôi. Họ nhìn tôi – một thằng con trai mới ngoài ba mươi, chưa từng lộ diện trong công ty, đột ngột ngồi lên chiếc ghế cao nhất – như một trò đùa.
Tôi không trách họ. Nếu là tôi của vài năm trước, có lẽ tôi cũng sẽ nghĩ như vậy.
Nhưng điều khiến tôi khó chịu không phải là sự nghi ngờ. Mà là ánh mắt của một vài người… quá tự tin. Kiểu tự tin của những kẻ đã quen thao túng mọi thứ phía sau hậu trường.
Tôi sẽ “biến mất” khỏi vị trí Chủ tịch… trong một thời gian.
Và tôi quay lại công ty… dưới thân phận một nhân viên bình thường.
Ngày đầu tiên đi làm, tôi mặc một chiếc sơ mi trắng giản dị, quần tây đen, đeo kính gọng mảnh – kiểu người mà đi ngang qua bạn sẽ không bao giờ nhớ mặt.
Phòng nhân sự xếp tôi vào vị trí nhân viên hành chính của phòng Kinh doanh. Một vị trí không ai để ý, nhưng lại có thể nhìn thấy mọi thứ.
Chị trưởng phòng tên Hạnh – một người phụ nữ ngoài bốn mươi, ánh mắt sắc lẹm, nói chuyện rất nhanh.
“Em mới vào à? Tên gì?”
“Dạ, em là Minh.”
Tôi dùng tên đệm của mình. An toàn.
Chị nhìn tôi từ đầu đến chân, nhếch môi:
“Trông thư sinh quá. Ở đây không cần người ngồi mát ăn bát vàng đâu. Làm được thì làm, không thì nghỉ sớm cho đỡ mất thời gian.”
Tôi chỉ cười nhẹ:
“Dạ, em sẽ cố gắng.”
Ngay lúc đó, tôi đã hiểu một điều – công ty này không vận hành theo cách mà báo cáo gửi lên cho tôi vẫn thể hiện.
Chỉ sau một tuần, tôi phát hiện ra những chuyện mà nếu không tự mình chứng kiến, tôi sẽ không bao giờ tin.
Nhân viên phải “bôi trơn” để được ký duyệt chi phí.
Khách hàng bị nâng giá rồi chia phần trăm ngầm.
Các hợp đồng lớn không phải do năng lực quyết định… mà là “quan hệ”.
Và đáng nói nhất – mọi thứ đều có dấu hiệu liên quan đến một người.
Phó Tổng giám đốc – anh Tuấn.
Một người đàn ông lịch thiệp, nói chuyện nhẹ nhàng, luôn xuất hiện với hình ảnh chuẩn mực. Nếu chỉ nhìn bề ngoài, anh ta là hình mẫu lãnh đạo lý tưởng.
Nhưng càng quan sát, tôi càng thấy rõ: anh ta mới là người thực sự điều khiển công ty này.
Không phải tôi.
Một buổi chiều, tôi được giao nhiệm vụ mang tài liệu lên phòng anh Tuấn.
Cửa phòng hé mở.
Tôi định gõ cửa thì nghe thấy giọng anh ta:
“Chuyện đó cứ làm như cũ. Chủ tịch mới chỉ là bù nhìn thôi. Đừng để nó phát hiện là được.”
Tôi đứng chết lặng.
Giọng người bên kia cười khẽ:
“Anh yên tâm. Một thằng nhóc chưa trải đời thì làm được gì.”
Tôi siết chặt tay.
Lần đầu tiên trong đời, tôi cảm nhận rõ ràng sự xúc phạm… ngay trên chính “lãnh địa” của mình.
Nhưng tôi không bước vào.
Tôi lặng lẽ quay đi.
Vì tôi biết… mình cần nhiều hơn một cuộc đối đầu cảm tính.
Tôi tiếp tục đóng vai một nhân viên bình thường.
Bị sai vặt.
Bị mắng oan.
Có lần, chị Hạnh quăng cả xấp hồ sơ xuống bàn tôi:
“Làm lại hết đi! Sai từ đầu đến cuối!”
Tôi biết rõ đó không phải lỗi của mình. Nhưng tôi vẫn cúi đầu:
“Dạ.”
Cảm giác bị đối xử như một người vô hình… thật sự không dễ chịu.
Nhưng cũng chính trong những ngày đó, tôi gặp Lan.
Một cô gái làm cùng phòng.
Lan không xinh nổi bật, nhưng có đôi mắt rất trong. Cô là người duy nhất trong phòng đối xử tử tế với tôi.
“Anh Minh, để em giúp anh sửa phần này.”
“Anh ăn trưa chưa? Đi cùng em không?”
Cô ấy cười rất nhẹ… nhưng khiến người ta cảm thấy ấm áp.
Một ngày, khi tôi bị chị Hạnh mắng trước cả phòng, Lan đã đứng ra:
“Chị, phần này là do em làm. Không phải lỗi của anh Minh.”
Cả phòng im lặng.
Tôi nhìn cô ấy, bất ngờ.
Sau đó, Lan bị phạt làm thêm giờ cả tuần.
Tối hôm đó, tôi hỏi:
“Sao em lại nhận lỗi thay anh?”
Lan cười:
“Vì em biết anh không sai.”
“Nhưng em bị phạt.”
“Không sao. Ở đây… quen rồi.”
Câu nói đó khiến tôi nghẹn lại.
“Quen rồi” – nghĩa là cô ấy đã chịu đựng chuyện này bao lâu?
Càng ngày, tôi càng hiểu rõ hơn về Lan.
Cô làm việc rất giỏi, nhưng không bao giờ được thăng chức.
Lý do đơn giản: cô không “biết điều”.
Không chịu đưa tiền, không chịu nịnh bợ, không chịu tham gia những “cuộc chơi ngầm”.
Trong khi đó, những người kém hơn lại lần lượt được đề bạt.
Tôi bắt đầu tự hỏi…
Nếu tôi không trở về, những người như Lan sẽ còn bị chèn ép đến bao giờ?
Cao trào xảy ra vào một buổi họp lớn.
Một hợp đồng quan trọng bị thất bại. Thiệt hại hàng chục tỷ.
Anh Tuấn đứng lên, giọng đầy thất vọng:
“Đây là sai lầm nghiêm trọng của phòng Kinh doanh.”
Chị Hạnh lập tức quay sang:
“Là do Lan phụ trách phần hồ sơ!”
Lan đứng dậy, mặt tái đi:
“Không phải… em đã làm đúng quy trình…”
“Cô còn cãi?” – chị Hạnh quát – “Tài liệu sai rõ ràng!”
Anh Tuấn nhìn Lan, lạnh lùng:
“Cô có biết hậu quả của việc này không?”
Lan im lặng.
Tôi nhìn thấy tay cô ấy run lên.
Và rồi… tôi đứng dậy.
“Xin lỗi, tôi có thể nói một câu không?”
Cả phòng quay lại nhìn tôi – một nhân viên vô danh.
Chị Hạnh nhíu mày:
“Ở đây không đến lượt cậu phát biểu!”
Tôi không nhìn chị.
Tôi nhìn thẳng vào anh Tuấn.
“Bộ hồ sơ đó đã bị chỉnh sửa trước khi gửi đi.”
Cả phòng xôn xao.
Anh Tuấn nheo mắt:
“Cậu có bằng chứng không?”
Tôi đặt một chiếc USB lên bàn.
“Tất cả đều ở đây. Bản gốc, bản chỉnh sửa, và lịch sử truy cập.”
Không khí đông cứng lại.
Anh Tuấn nhìn tôi chằm chằm.
“Cậu là ai?”
Tôi tháo kính xuống.
Lần đầu tiên, tôi không cần phải giả vờ nữa.
“Tôi nghĩ… anh nên biết điều đó từ đầu.”
Tôi rút từ trong túi ra chiếc thẻ.
“Chủ tịch công ty.”
Căn phòng như nổ tung.
Chị Hạnh tái mặt.
Lan đứng chết lặng.
Anh Tuấn vẫn giữ được bình tĩnh, nhưng ánh mắt đã thay đổi.
Tôi nhìn từng người một.
“Tôi đã làm việc ở đây một tháng… với tư cách một nhân viên bình thường.”
“Và tôi đã thấy… đủ rồi.”
Tôi quay sang anh Tuấn:
“Anh có muốn tự giải thích… hay để tôi trình bày?”
Anh ta im lặng.
Tôi cắm USB vào máy chiếu.
Từng bằng chứng hiện lên.
Những khoản tiền “hoa hồng”.
Những email dàn xếp.
Những lần đổ lỗi cho cấp dưới.
Không ai nói một lời.
Cuối cùng, tôi tắt màn hình.
“Cuộc họp kết thúc ở đây.”
Tôi nhìn thẳng vào anh Tuấn:
“Anh bị đình chỉ công tác, chờ điều tra.”
Sau hôm đó, công ty như thay đổi hoàn toàn.
Nhiều người bị xử lý.
Nhiều quy định mới được ban hành.
Và lần đầu tiên, tôi chính thức xuất hiện với tư cách Chủ tịch.
Nhưng điều khiến tôi trăn trở nhất… lại là Lan.
Cô tránh mặt tôi.
Mỗi lần gặp, cô chỉ cúi đầu:
“Chào Chủ tịch.”
Không còn những câu nói giản dị.
Không còn nụ cười nhẹ.
Một buổi tối, tôi gọi cô lại.
“Lan.”
Cô đứng lại, nhưng không nhìn tôi.
“Em giận tôi?”
“Không ạ.”
“Vậy sao em tránh tôi?”
Cô im lặng một lúc, rồi nói:
“Vì em nhận ra… khoảng cách giữa em và anh… quá lớn.”
Tôi bước lại gần.
“Khoảng cách đó… là do em tự đặt ra.”
Cô lắc đầu:
“Không. Là thực tế.”
Tôi nhìn cô thật lâu.
“Trong một tháng đó… em đối xử với tôi như một con người bình thường.”
“Còn bây giờ… em lại nhìn tôi như một chiếc chức danh.”
Lan cắn môi.
Tôi nói khẽ:
“Người tôi cần… không phải là một nhân viên giỏi.”
“Mà là người dám đứng ra bảo vệ điều đúng.”
“Như cách em đã làm.”
Cô ngẩng lên, mắt đỏ hoe.
Câu chuyện của tôi không kết thúc bằng một cái kết hoàn hảo.
Vì sự thật là… thay đổi một hệ thống mục ruỗng không thể chỉ trong một ngày.
Và cũng không phải ai cũng chấp nhận tôi.
Thậm chí, có người vẫn nghĩ tôi chỉ đang “diễn”.
Nhưng ít nhất, tôi biết một điều.
Nếu tôi không bước xuống… tôi sẽ không bao giờ nhìn thấy những gì đang thực sự xảy ra.
Và nếu tôi không từng là “một nhân viên bình thường”…
Có lẽ tôi cũng sẽ trở thành một Chủ tịch… mà chính tôi ghét nhất.
