Chương 1: Di Nguyện Trong Đêm Tàn Và Những Vệt Phấn Rủ Trắng
Mùi dầu gió hòa lẫn mùi thuốc bắc đắng ngắt đậm đặc trong không gian chật hẹp của căn phòng ngủ. Ngọn đèn dầu đặt trên kệ tủ gỗ chao đảo mỗi khi cơn gió đêm lùa qua kẽ cửa sổ làm bóng của tôi và mẹ chồng chập chờn, xiêu vẹo trên bức tường vôi cũ.
Người ta vẫn bảo bà nội tôi — bà Cụ Cẩn — là một người đàn bà thép. Cả cái làng Yên Thượng này, từ ngõ trên xuống xóm dưới, ai nghe đến tên bà cũng phải e dè một phần. Chồng mất sớm khi mới hai mươi lăm tuổi, một tay bà tần tảo chăn lợn, buôn cá, tích góp từng đồng để tậu từng sào ruộng ngoài đồng, mua căn nhà mặt đường trên thị trấn. Tính bà cẩn trọng đến mức cực đoan. Chìa khóa chiếc rương gỗ gụ ở đầu giường luôn được bà đeo bên hông, ngay cả khi đi tắm hay đi ngủ cũng chưa từng tháo ra.
Thế nhưng lúc này, đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt những vệt gân xanh và đồi mồi ấy đang run rẩy nắm chặt lấy cổ tay tôi. Lực siết mạnh đến đau đớn, như thể bà đang dồn toàn bộ tàn lực của một đời người sắp tắt vào cử chỉ ấy.
“Con ạ… tất cả những gì mẹ có, từ mảnh đất ngoài đồng, căn nhà ở phố, cho đến vàng bạc dành dụm… mẹ giao hết cho con. Nhưng con phải hứa… tuyệt đối đừng để chồng con hay các cháu biết. Không ai, kể cả người thân ruột thịt.”
Tôi nhìn bà, cổ họng ắng lại như bị một cục vôi sống chặn ngang. Thần trí tôi hoảng loạn. Chồng tôi — anh Quốc — là đứa con trai duy nhất của bà. Anh là giảng viên một trường trung cấp trên huyện, người mà bà luôn tự hào là điềm lành của dòng họ. Thằng Nam, con trai tôi, cũng là cháu đích tôn mà bà chăm bẵm từ ngày mới đỏ hỏn. Tại sao lại là tôi? Một đứa con dâu gốc nông thôn, cả đời chỉ biết quanh quẩn với góc bếp, mảnh vườn?
“Mẹ… anh Quốc là con trai mẹ, tiền bạc đất đai lớn như thế, con làm sao gánh nổi…” tôi thều thào, nước mắt rơm rớm vì hoảng sợ nhiều hơn là xúc động.
“Không!” Bà Cụ Cẩn ho sù sụ, lồng ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo bông màu nâu thẫm. Ánh mắt bà vốn đã đờ đẫn vì bạo bệnh đột nhiên lóe lên một tia sáng sắc lẹm, bấu chặt lấy tay tôi mạnh hơn. “Nó không gánh được… Nó là con mẹ, mẹ hiểu nó nhất. Đưa cho nó là hại nó, hại cả cái nhà này. Con phải thề… Thề trước hương hồn gia tiên, nếu hé răng nửa lời với chồng con, con sẽ chịu tội với tổ tông!”
Tôi sợ hãi gật đầu, lời hứa thốt ra trong sự bối rối tột cùng: “Con hứa, mẹ cứ yên tâm…”
Ngay đêm đó, bà trút hơi thở cuối cùng.
Tang lễ diễn ra rầm rộ theo đúng vị thế của một gia đình có tiếng trong vùng. Anh Quốc mặc áo xô, chống gậy tre đi đầu đoàn đưa tang, gương mặt hốc hác vì đau thương. Thằng Nam quỳ bên linh cữu, khóc nấc lên từng hồi. Nhìn chồng và con trai đau đớn, trái tim tôi như có ngàn mũi kim đâm vào. Tờ giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất cùng ba mươi cây vàng nén mà mẹ chồng dúi vào tay tôi trước khi ngất đi hiện đang được tôi giấu kỹ dưới đáy chiếc thùng tôn đựng thóc cũ kỹ ngoài kho. Tờ giấy ấy như một khối than hồng cháy rực, đốt rát cả tâm trí tôi mỗi lần tôi nhìn vào mắt chồng.
Nhiều đêm liền, khi anh Quốc đã ngủ say sau những ngày lo hậu sự mệt mỏi, tôi trằn trọc nhìn lên trần nhà. Lời dặn của mẹ chồng như một bản án treo lơ lửng. Tôi tự hỏi, liệu bà có quá đa nghi? Anh Quốc vốn là người đàn ông điềm đạm, yêu thương vợ con, chưa từng cờ bạc hay rượu xè. Còn thằng Nam thì ngoan ngoãn, vừa thi đỗ đại học. Gia đình tôi đang yên ả như một dòng sông phẳng lặng.
Nhưng sự tĩnh lặng ấy không kéo dài được bao lâu.
Đúng một tháng sau ngày cúng chung thất cho mẹ chồng, sóng gió đầu tiên đã xộc thẳng vào căn nhà gỗ ba gian.
Hôm đó là một chiều mưa tầm tã. Tôi đang dọn dẹp dưới bếp thì nghe tiếng xe máy rú ga giận dữ ngoài sân. Anh Quốc bước vào nhà, quần áo xộc xệch, chiếc cặp da vốn luôn được giữ gìn cẩn thận giờ đây bị quăng mạnh xuống bàn trà. Theo sau anh là hai người đàn ông lạ mặt, mặc áo jacket da đen, dáng vẻ bặm trợn, ánh mắt soi moi khắp căn nhà.
“Cô Mai! Ra pha trà cho khách!” Giọng anh Quốc khàn đặc, có điều gì đó rất khác thường so với sự ôn hòa mọi ngày.
Tôi lật đật bưng đĩa hoa quả và ấm trà nóng lên nhà trên. Vừa bước đến cửa buồng, tôi khựng lại khi nghe thấy tiếng một gã đàn ông lạ mặt cất lên, ồ ồ và đầy đe dọa:
“Anh Quốc ạ, anh là thầy giáo, chúng tôi rất tôn trọng. Nhưng tiền nợ của chú em và mấy khoản đầu tư ‘lướt sóng’ bất động sản trên tỉnh đã đến hạn rồi. Anh bảo đợi cụ mất xong chia tài sản rồi trả, giờ cụ mất cả tháng rồi, bọn tôi không chờ thêm được nữa đâu.”
Tôi suýt đánh rơi chiếc khay trà. Máu trong người tôi như ngưng chảy.
Đầu đầu tư bất động sản? Tiền nợ? Chuyện gì thế này?
Anh Quốc gạt phăng tập hồ sơ trên bàn, giọng nói cố giữ vẻ cứng cỏi nhưng đã run rẩy: “Các anh từ từ. Mẹ tôi mới mất, tài sản còn đang trong quá trình kê khai. Căn nhà này và năm sào đất mặt đường chắc chắn là của tôi. Bàn giao xong thủ tục, tôi sẽ thanh toán không thiếu một xu!”
“Được, chúng tôi cho anh thêm một tuần. Nếu không có sổ đỏ để thế chấp, thì căn nhà này bọn tôi cho người đến phong tỏa. Thầy giáo mà lên báo vì nợ nần giang hồ thì coi như mất cả nghiệp đấy nhé!”
Hai gã đàn ông đứng dậy, cố tình giậm chân thật mạnh lên sàn nhà gỗ rồi thong thả bước ra mưa.
Tôi đứng chết trân ngoài cửa buồng. Anh Quốc gục đầu xuống bàn, hai tay ôm chặt lấy mái tóc đã bắt đầu điểm bạc. Khi tôi bước vào, anh ngẩng đầu lên, gương mặt tái nhợt, hốc hác đến đáng sợ.
“Mai… em nghe thấy rồi đúng không?” Anh nhìn tôi, ánh mắt van lơn mà tôi chưa từng thấy trong suốt hai mươi năm làm vợ anh.
“Anh Quốc… chuyện này là sao? Anh nợ nần từ bao giờ? Sao em không hề biết gì?” Tôi lắp bắp, chân tay rụng rời.
Anh Quốc thở dài một tiếng cay đắng, rồi bắt đầu thú nhận. Hóa ra từ hai năm trước, nghe theo lời dụ dỗ của mấy người bạn làm ăn trên tỉnh, anh đã giấu tôi đem toàn bộ tiền tiết kiệm của hai vợ chồng đi góp vốn mua mấy lô đất “dự án ma”. Ban đầu lời đậm, anh hăng máu vay thêm lãi nóng ngoài xã hội để dồn vốn với hy vọng đổi đời, mua biệt thự cho con. Nhưng rồi thị trường đóng băng, dự án bị treo, những kẻ đứng đầu ôm tiền bỏ trốn. Số nợ cả gốc lẫn lãi đã lên đến hơn ba tỷ đồng — một con số khổng lồ đối với một gia đình công chức ở vùng quê này.
“Mẹ mất rồi, chắc chắn mẹ có để lại sổ đỏ và vàng bạc. Em tìm trong phòng mẹ xem mẹ giấu ở đâu! Mẹ thương anh nhất, chắc chắn mẹ để lại cho anh!” Anh Quốc lao đến nắm lấy tay tôi, đôi mắt đỏ ngầu gầm lên như một kẻ khát nước tìm thấy nguồn nước.
Cổ họng tôi khô khốc. Bàn tay anh nắm lấy tay tôi lạnh ngắt, đúng như lực siết của mẹ chồng trong đêm tàn hôm ấy. Lời dặn của bà vang vọng lên trong tâm trí tôi như một tiếng chuông chùa nã vào đêm vắng: “Không gánh được… Đưa cho nó là hại nó… tuyệt đối đừng để chồng con biết.”
Nhìn ánh mắt điên dại của chồng, tôi bỗng nhận ra sự minh mẫn đáng sợ của người mẹ già trước lúc nhắm mắt. Bà đã nhìn thấu cái bản chất yếu đuối, tham vọng nhưng thiếu bản lĩnh của con trai mình. Bà biết nếu anh có trong tay khối tài sản ấy sớm, anh sẽ đem ném toàn bộ vào những cơn cờ bạc tài chính để rồi trắng tay và vỡ nợ.
“Em… em không biết,” tôi run rẩy nói dối, trái tim đập liên hồi như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. “Mẹ đâu có đưa gì cho em. Phòng mẹ em dọn dẹp rồi, chỉ có mấy bộ quần áo cũ với chiếc rương trống rỗng thôi mà…”
Chương 2: Cơn Bão Tố Trong Căn Nhà Gỗ
Anh Quốc nhìn tôi bằng ánh mắt ngờ vực, rồi vụt đứng dậy lao về phía phòng ngủ của mẹ.
Tôi hoảng hốt chạy theo. Anh giật tung cửa phòng, xới tung chiếc giường nệm cỏ, kéo tung các ngăn tủ gỗ. Chiếc rương gụ cổ kính mà mẹ chồng tôi từng coi như báu vật bị anh dùng đục phá tung ổ khóa. Quần áo cũ, vài ba cuốn sổ khám bệnh và những đĩa hát chèo ngả màu tung sãi ra sàn nhà.
“Không có? Làm sao lại không có?!” Anh Quốc gào lên, hai tay ôm lấy đầu, quỳ sụp xuống giữa đống đồ đạc hỗn độn. “Mẹ bán đất ngoài đồng năm ngoái được cả cây vàng, căn nhà trên phố mẹ cho thuê mỗi tháng mấy triệu, tiền đó đi đâu rồi?! Mẹ ơi là mẹ! Sao mẹ ác thế, mẹ chết rồi cũng không cứu con?!”
Lời trách móc cay nghiệt của chồng dành cho người mẹ vừa mới nằm xuống được một tháng khiến tôi rùng mình. Tôi đứng ở góc phòng, hai tay siết chặt vạt áo. Dưới chân tôi, qua lớp sàn gỗ dày của gian nhà kho phía sau, là nơi chiếc thùng tôn đựng thóc đang giấu toàn bộ gia sản của gia đình này.
Nếu tôi đưa toàn bộ số vàng và giấy tờ đất cho anh lúc này, anh sẽ lập tức đem đi trả nợ cho đám giang hồ. Nhưng sau đó thì sao? Đống nợ “lướt sóng” đó có thực sự dừng lại ở con số ba tỷ? Hay khi biết mình có trong tay hàng chục tỷ đồng tài sản, anh sẽ lại tiếp tục đâm đầu vào những thương vụ liều lĩnh khác để “gỡ gạc”? Và quan trọng nhất, thằng Nam — đứa con trai vừa bước chân vào cửa đại học — sẽ sống ra sao khi tương lai của gia đình bị bố nó đem ra đặt cược trên sàn chứng khoán và bất động sản đen?
“Anh Quốc, bình tĩnh lại đi anh!” Tôi bước tới định đỡ anh dậy. “Nợ nần mình cùng nhau xoay sở, anh xin người ta gia hạn, rồi mình bán bớt đồ đạc…”
“Bán đồ đạc?” Anh Quốc ngẩng đầu lên, nụ cười cay đắng và chế nhạo hiện rõ trên gò má hốc hác. “Bán cái nhà gỗ mục này được bao nhiêu tiền?! Cô thì biết cái gì! Sang tuần không có tiền trả, bọn nó sẽ đưa chuyện này đến trường. Tôi sẽ bị đuổi việc, danh dự cả đời tôi sẽ tan thành mây khói! Cô có hiểu không?!”
Anh đẩy mạnh tôi ra, lảo đảo bước ra khỏi phòng, lao ra cơn mưa rào ngoài trời.
Những ngày sau đó, căn nhà gỗ ba gian chìm vào một không khí u ám tột cùng. Anh Quốc bỏ dạy, suốt ngày chìm trong men rượu. Anh trở nên cộc lốc, hay cáu gắt và bắt đầu nghi ngờ tất cả mọi người. Thằng Nam từ Hà Nội nghỉ cuối tuần về thăm nhà, thấy bố như vậy thì sợ hãi không dám nói chuyện.
Chiều thứ Bảy, khi tôi đang đun nước ngoài bếp thì thằng Nam lén bước vào. Nó nhìn trước ngó sau rồi khẽ thì thầm:
“Mẹ ơi… Bố dạo này sao thế mẹ? Hôm qua con thấy có mấy người xăm trổ đứng rình ngoài cổng trường con trên Hà Nội…”
Tôi giật mình, chiếc gáo múc nước rớt xuống thau nhôm nghe một tiếng “chát” khô khốc.
“Con nói sao? Bọn họ tìm đến tận trường con?”
“Vâng…” Thằng Nam cúi đầu, giọng run run. “Họ bảo bố nợ tiền họ, bảo con về bảo bố trả, nếu không họ sẽ làm cho con không thể đi học được nữa. Mẹ ơi, có thật là nhà mình sắp vỡ nợ không mẹ?“
Nhìn đứa con trai mười tám tuổi với đôi mắt ngơ ngác, đầy sợ hãi, lồng ngực tôi đau như cắt. Cơn bão này đã bắt đầu liếm đến tính mạng và tương lai của con tôi. Đám giang hồ không còn kiên nhẫn nữa.
Đêm đó, anh Quốc về nhà trong tình trạng say khướt. Anh ngã vật ra sàn nhà phòng khách, miệng liên tục chửi rủa. Tôi vội vàng chạy ra dìu anh lên phản gỗ. Nhưng vừa chạm vào người anh, anh đã vung tay hất tôi ngã văng vào vách tường.
“Cô… Cô cũng khinh tôi đúng không?” Anh Quốc chỉ tay vào mặt tôi, mắt đỏ ngầu, giọng lè nhè vì rượu. “Mẹ tôi khinh tôi, chết cũng không để lại một xu cho tôi. Cô cũng khinh tôi nghèo, khinh tôi nợ nần! Đũa mốc mà đòi mâm son… Ngày xưa nếu không có cái nhà này rước cô về, cô có được như bây giờ không?!”
Từng lời nói như những nhát dao cứa vào lòng tôi. Hai mươi năm qua, tôi làm lụng vất vả, chăm sóc mẹ chồng từng miếng ăn ngụm nước khi bà tai biến, nuôi dạy con cái ngoan ngoãn, chưa từng đòi hỏi cho riêng mình một cành cây ngọn cỏ. Vậy mà trong mắt anh lúc đường cùng, tôi chỉ là một kẻ “đũa mốc” đi nhờ vả gia đình anh.
Tôi không đáp lại một lời. Tôi lặng lẽ đứng dậy, lau vết bầm trên khuỷu tay rồi đi ra căn kho phía sau nhà.
Trời tối đen như mực. Tiếng dế kêu rỉ rả trong vườn càng làm tăng thêm sự hoang vắng. Tôi mở khóa căn kho ẩm thấp, bước tới góc chiếc thùng tôn đựng thóc cũ kỹ. Tôi gạt lớp thóc vàng ruộm trên bề mặt, thò tay xuống đáy và lấy ra chiếc hộp gỗ bọc vải nhung đỏ.
Trong chiếc hộp ấy là chiếc bao thư ngả màu vàng của mẹ chồng. Bên trong chứa ba mươi cây vàng SJC và giấy tờ sở hữu căn nhà hai tầng ở trung tâm thị trấn cùng mười sào đất bãi bồi ven sông.
Nếu tôi đưa chiếc hộp này ra, tôi có thể dập tắt ngay lập tức cơn nợ nần của chồng. Anh sẽ lại là thầy giáo Quốc đạo mạo, con trai tôi sẽ lại được yên ổn đi học. Nhưng… bản án của mẹ chồng lại vang lên: “Đưa cho nó là hại nó…”
Tôi chợt nhận ra, mẹ chồng tôi không chỉ muốn bảo vệ tài sản. Bà muốn dùng hoàn cảnh nghiệt dã này để thử thách và gột rửa bản chất của đứa con trai mà bà đã quá nuông chiều. Nếu anh Quốc không tự mình đối mặt với hậu quả của sự tham lam, nếu anh chỉ chờ đợi một phép màu từ di sản của mẹ để thoát thân, thì sau đợt nợ này, anh sẽ lại tiếp tục đẩy gia đình vào một thảm họa lớn hơn.
Tôi hít một hơi thật sâu, nhét chiếc hộp gỗ trở lại đáy thùng tôn, phủ lớp thóc lên như cũ.
Tôi quyết định sẽ không đưa vàng ra để trả nợ cho anh. Nhưng tôi sẽ dùng một phần di sản ấy theo một cách hoàn toàn khác — một cách mà mẹ chồng tôi ở dưới suối vàng chắc chắn sẽ mỉm cười đồng tình.
Chương 3: Đòn Kẹp Của Số Phận
Sáng hôm sau, khi sương mờ còn giăng kín những ngọn cây xoan ngoài ngõ, anh Quốc đã thức dậy. Anh không nhìn tôi, chỉ lạnh lùng lấy chiếc cặp da cũ rồi bước ra khỏi nhà. Sự im lặng của anh lúc này còn đáng sợ hơn cả những lời chửi rủa đêm qua.
Tôi biết, hạn một tuần mà đám đòi nợ đưa ra đã hết.
Đúng tám giờ sáng, hai chiếc xe ô tô bán tải màu xám dừng lại trước cổng nhà tôi. Không phải chỉ hai gã lần trước, mà là cả một toán gần chục gã đàn ông xăm trổ, tay lăm lăm những thanh đao bọc vải đay và búa đập đá. Người dân trong làng Yên Thượng tò mò kéo đến xem đông nghẹt ngoài ngõ, nhưng không ai dám bước vào vì sợ liên lụy.
Tên cầm đầu — một gã mặt sẹo tên Bằng “Đen” — bước vào sân, nhổ một bãi nước bọt xuống khoảng sân gạch rồi gõ mạnh chiếc gậy sắt vào cánh cửa gỗ ba gian.
“Thầy Quốc đâu?! Ra đây nói chuyện!”
Anh Quốc bước từ trong nhà ra, mặt trắng bệch, chân tay run rẩy nhưng vẫn cố tỏ ra cứng cỏi: “Các anh làm gì mà kéo đông thế này? Tôi đã bảo đang thu xếp…”
“Thu xếp cái con khợt!” Bằng “Đen” ngắt lời, vung tay tát một cái đau đớn vào mặt anh Quốc khiến anh ngã dúi dụi xuống khoảng sân gạch. “Cho mày một tuần rồi! Hôm nay không có ba tỷ năm trăm triệu cả gốc lẫn lãi, tao khoá cửa căn nhà này, đuổi cả nhà mày ra đường! Bọn tao đã làm xong giấy tờ gán nợ rồi!”
Thằng Nam từ trong nhà lao ra, ôm lấy bố: “Các ông không được đánh bố tôi!”
Một gã giang hồ đẩy mạnh thằng Nam ngã văng ra bãi cỏ ngoài sân. Tôi lao đến che cho con, hai mắt rực lửa nhìn đám người hung hãn.
“Các người dừng tay lại!” Tôi gào lên, giọng nói uy nghiêm đến mức chính gã Bằng “Đen” cũng phải khựng lại một nhịp. “Nhà này là nhà của tổ tiên để lại, giấy tờ đứng tên mẹ chồng tôi — bà Cụ Cẩn. Bà mới mất một tháng, chưa hề làm thủ tục sang tên cho chồng tôi. Chồng tôi nợ các người là nợ cá nhân, các người không có quyền gán nợ căn nhà này!”
Gã Bằng “Đen” nhếch môi cười khẩy, bước lại gần tôi, ghé sát gương mặt xăm trổ đầy đe dọa: “Bà chị giỏi luật đấy. Nhưng ở cái đất này, giấy tờ không bằng sức mạnh. Thằng chồng bà đã ký vào giấy vay nợ bằng uy tín của căn nhà này. Không có tiền trả thì biến!”
Đúng lúc đám đông ngoài ngõ bắt đầu nháo nhác và đám giang hồ chuẩn bị khuân đồ đạc trong nhà ra sân, thì một chiếc xe ô tô màu đen sang trọng chở hai người mặc trang phục công an và một vị luật sư bước xuống.
Vị luật sư — một người đàn ông trung niên đứng tuổi, tay cầm chiếc cặp tài liệu — bước thẳng vào sân, cất giọng dõng dạc:
“Tất cả dừng tay lại! Tôi là Luật sư Trần Đình Nam, đại diện pháp lý cho di thừa kế của bà Cụ Cẩn!”
Đám giang hồ ngơ ngác nhìn nhau. Anh Quốc trân trối ngẩng đầu lên, vẻ mặt kinh ngạc tột cùng.
Vị luật sư bước đến trước mặt gã Bằng “Đen”, rút ra một tập hồ sơ có đóng dấu đỏ của tòa án và cơ quan công an tỉnh:
“Tôi cảnh cáo các anh. Căn nhà này và toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của bà Cụ Cẩn đã được đăng ký niêm phong tài sản di thừa kế có tranh chấp. Bà Cụ Cẩn trước khi mất đã lập một văn bản ủy quyền quản lý di sản cho Văn phòng Luật sư chúng tôi và chỉ định người thụ hưởng theo điều kiện. Mọi hành vi xâm phạm, đe dọa hoặc gán nợ trái phép đối với bất kỳ tài sản nào của bà Cụ Cẩn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội ‘Hủy hoại tài sản’ và ‘Cưỡng đoạt tài sản’!”
Hai chiến sĩ công an đi cùng bước lên, nghiêm giọng: “Các anh thu dọn đồ đạc, giải tán ngay lập tức. Nếu còn tiếp tục gây rối trật tự công cộng và đe dọa người dân, chúng tôi sẽ đưa về bót xử lý!”
Gã Bằng “Đen” biến sắc. Gã nhìn tập hồ sơ pháp lý chặt chẽ trong tay vị luật sư, rồi lại nhìn hai người công an. Gã nghiến răng, chỉ tay vào mặt anh Quốc:
“Được lắm! Thầy Quốc, mày khá lắm! Nhưng nợ cá nhân mày thì mày không chạy được đâu. Bọn tao sẽ kiện mày ra tòa!”
Nói xong, gã hốt hắng vẫy tay cho đám đàn em rút lui. Chiếc xe bán tải rú ga rời đi trong làn khói bụi mù mịt, để lại sự ngơ ngác của dân làng và sự bàng hoàng của gia đình tôi.
Chương 4: Sự Thật Bên Sau Bức Rèm
Khi đám đông ngoài ngõ đã giải tán hết, căn nhà gỗ ba gian trở lại sự tĩnh lặng.
Anh Quốc đứng dậy, quần áo dính đầy bụi đất. Anh không nhìn vị luật sư, cũng không nhìn hai người công an, mà xoay người nhìn chằm chằm vào tôi bằng một ánh mắt cực kỳ phức tạp — nửa ngỡ ngàng, nửa tức giận tột cùng.
“Mai… Chuyện này là sao?” Giọng anh run lên. “Luật sư từ đâu ra? Mẹ lập văn bản di thừa kế từ bao giờ? Sao tôi là con trai duy nhất mà tôi không hề biết?!”
Vị luật sư Trần Đình Nam mỉm cười nhẹ, bước lại gần anh Quốc:
“Anh Quốc, anh không nên trách chị nhà. Mẹ anh — bà Cụ Cẩn — đã đến văn phòng luật sư của chúng tôi từ nửa năm trước, khi bà phát hiện ra anh bắt đầu dấn thân vào các thương vụ vay nợ bất động sản mạo hiểm.”
Lời nói của vị luật sư như một quả bom phát nổ giữa gian nhà gỗ.
Anh Quốc chết trân tại chỗ: “Nửa năm trước? Mẹ… mẹ đã biết từ nửa năm trước?”
“Đúng vậy,” Luật sư Nam từ tốn rút ra một cuốn sổ tay bọc da cũ kỹ — cuốn sổ nhật ký của mẹ chồng tôi. “Bà Cụ Cẩn là người vô cùng tinh tường. Bà thấy anh dạo đó hay vắng nhà, tính nết thay đổi, lại thấy mấy người lạ hay lảng vảng ngoài ngõ. Bà đã âm thầm nhờ người xác minh và biết anh đang gánh một khoản nợ khổng lồ vì làm ăn liều lĩnh. Bà biết nếu đưa tiền cho anh trả nợ lúc đó, anh sẽ không bao giờ tỉnh ngộ mà sẽ tiếp tục lún sâu.”
Vị luật sư lật mở một trang sổ, đọc rõ từng lời do chính tay mẹ chồng tôi viết:
‘Con trai tôi — thằng Quốc — bản tính vốn nhân hậu nhưng dạ nhẹ nhẹ dạ, dễ bị người ta phỉnh nịnh. Nó muốn giàu nhanh để nở mặt nở mày với đời, nhưng không có cái tài kinh doanh. Nếu tôi đưa gia sản cho nó lúc này, chỉ ba năm sau, cả cái nhà này sẽ trắng tay, cháu nội tôi sẽ không có tiền đi học. Tôi giao toàn bộ tài sản cho con dâu — đứa con dâu hay làm ít nói nhưng kiên cường. Nó sẽ là người giữ hòm chìa khóa cho cái gia đình này.’
Anh Quốc ngã gục xuống ghế sofa. Nước mắt anh tuôn rơi trào ra từ đôi mắt đỏ ngầu. Sự tự tôn, sự kiêu ngạo của một người thầy giáo, một người chồng, một người con trai duy nhất trong gia đình bỗng chốc sụp đổ hoàn toàn trước tình yêu thương sâu sắc nhưng đầy nghiêm khắc của người mẹ đã khuất.
Bà không hề khinh anh. Bà yêu anh đến mức chấp nhận mang tiếng là một người mẹ khắc nghiệt, lạnh lùng để bảo vệ anh khỏi chính những sai lầm chết người của bản thân.
“Và theo di nguyện của bà,” Luật sư Nam tiếp tục nhìn tôi và anh Quốc, “toàn bộ số tài sản bao gồm ba mươi cây vàng và các bất động sản sẽ được trích ra một phần để thành lập một quỹ tín thác. Quỹ này sẽ trả nợ gốc (chỉ phần nợ gốc hợp pháp) cho anh Quốc với một điều kiện: Anh Quốc phải ký vào bản cam kết từ bỏ toàn bộ quyền quản lý tài chính gia đình cho chị Mai, và phải quay trở lại làm việc đàng hoàng tại trường học.”
“Còn số tiền và tài sản còn lại,” Luật sư Nam nhìn thằng Nam, “sẽ được chị Mai đứng tên quản lý để lo cho việc học hành của cháu Nam và làm vốn dưỡng già cho hai vợ chồng sau này.”
Anh Quốc ôm mặt khóc nức nở như một đứa trẻ. Những giọt nước mắt hối hận, muộn màng thấm ướt cả hai bàn tay thô ráp. Anh ngẩng đầu nhìn tôi, giọng nói nghẹn ngào trong tiếng nấc:
“Mai… Anh xin lỗi… Anh là đứa con bất hiếu, là người chồng tồi…”
Tôi bước lại gần, ôm lấy bờ vai đang run lên của chồng. Thằng Nam cũng bước tới, nắm chặt lấy tay bố.
Cơn bão tố khủng khiếp tưởng chừng như đã đánh sập gia đình tôi cuối cùng cũng đã tan đi.
Nhìn ra ngoài khoảng sân gạch, ánh nắng sau cơn mưa rào bắt đầu hắt những vệt sáng vàng ươm lên những chiếc lá xoan ướt đẫm. Tôi đưa tay lên ngực, nơi trái tim đang đập từng nhịp bình yên. Lời dặn nghiêm khắc của mẹ chồng đêm hôm ấy không phải là một sự ruồng bỏ, mà là một tấm lá chắn vô hình, một cái ôm ấm áp tuyệt đối mà bà đã để lại để bảo vệ mẹ con tôi khỏi kiếp nạn của cuộc đời.
Tôi nhắm mắt lại, thầm thì trong tâm trí: “Mẹ ơi… con đã giữ trọn lời hứa.”
