Tôi đưa tay nhấc khung ảnh cưới xuống. Khung gỗ sồi đắt tiền khá nặng, nhưng hôm nay, khi cầm lên, tôi nhận ra phía đằng sau lưng tấm ảnh – nơi vốn được dán kín bằng lớp băng keo bảo vệ cẩn thận – có dấu vết bị bóc ra rồi dán lại sơ sủa.
Nheo mắt nhìn kỹ, tôi phát hiện một mép giấy nhỏ màu nâu gồ lên ở kẽ hở giữa tấm ván lót và viền gỗ.
Trái tim tôi đập hẫng một nhịp. Bằng một sự thôi thúc kỳ lạ từ bản năng, tôi chạy xuống bếp lấy chiếc dao nhỏ, cẩn thận rọc nhẹ lớp băng keo. Tấm ván gỗ bật ra.
Một chiếc phong bì bằng giấy cối đã ngả màu ố vàng rơi xuống sàn nhà.
Tôi nhặt chiếc phong bì lên, bàn tay run run. Bên ngoài không ghi tên người nhận, chỉ có một dòng chữ viết tay bằng mực tím đã phai màu, nét chữ nắn nót, dịu dàng nhưng đong đầy nỗi đau: “Gửi con gái của mẹ.”
Bên trong phong bì là một tấm ảnh trắng đen cũ kỹ đã mờ góc và một tờ giấy gấp tư.
Tôi mở tấm ảnh ra trước. Đó là hình ảnh một người phụ nữ trẻ chừng hơn hai mươi tuổi, gương mặt thanh tú, đôi mắt buồn man mát, đang bế một đứa trẻ sơ sinh quấn trong chiếc chăn len thô ráp. Dù bức ảnh đã nhuốm màu thời gian, nhưng khi nhìn vào đôi mắt, đường nét khuôn mặt của người phụ nữ trong ảnh… tôi chết đứng.
Đó chính là cô Hạnh. Là cô Hạnh của hơn hai mươi năm về trước!
Đầu óc tôi quay mòng mòng. Tại sao ảnh của cô Hạnh lại nằm đằng sau khung ảnh cưới của tôi và chồng? Tại sao cô ấy lại giấu nó ở đây?
Tôi vội vã mở tờ giấy gấp tư ra. Những dòng chữ viết tay gấp gáp, nhòe vết nước mắt dần hiện ra trước mắt tôi:
“Con gái nhỏ của mẹ,
Khi con đọc được những dòng này, có thể mẹ đã không còn ở bên con nữa, hoặc mẹ chỉ là một kẻ xa lạ trong cuộc đời nhung lụa của con.
Mẹ xin lỗi vì đã phải bỏ con lại trước cổng ngôi nhà này vào một đêm mùa đông lạnh giá năm đó. Mẹ nghèo, lại bị bệnh tật bủa vằn, không thể cho con một mái nhà ấm áp, không thể mua cho con từng hộp sữa. Mẹ đã nhìn thấy gia đình người ta giàu có, nhân hậu, chưa có con cái, nên mẹ đã cắn răng để con lại, mong con có một cuộc đời khác – một cuộc đời ngọc ngà, hạnh phúc.
Mẹ để lại vết bớt hình chiếc lá đằng sau tai trái của con như một dấu vết duy nhất để nhận ra nhau. Mười mấy năm qua, mẹ chỉ dám đứng từ xa nhìn con lớn lên, thành đạt, xinh đẹp… Mẹ không mong con nhận lại người mẹ nghèo hèn này, mẹ chỉ ước một lần được chăm sóc con, được chính tay lau dọn căn nhà nơi con sống.
Thấy con hạnh phúc bên người chồng tử tế, mẹ có thể nhắm mắt yên lòng rồi. Tha lỗi cho mẹ, con nhé…”
Tờ giấy trên tay tôi rơi tõm xuống sàn.
Vết bớt hình chiếc lá đằng sau tai trái…
Tôi đưa bàn tay run rẩy lên chạm vào sau tai trái của chính mình. Vết bớt màu hồng nhạt ấy, từ nhỏ bố mẹ nuôi đã bảo với tôi rằng đó là “vết bớt may mắn”. Bố mẹ yêu thương tôi hết mực, nuôi tôi ăn học đàng hoàng, cho tôi một cuộc sống thiếu gia tiểu thư chẳng thiếu thứ gì, nên tôi chưa từng một lần nghi ngờ về gốc gác của mình.
Thì ra… tôi là con nuôi.
Và người phụ nữ lặng lẽ, mẫn cán, người mà dạo gần đây tôi luôn dùng ánh mắt nghi ngờ, xét nét để nhìn ngó… chính là mẹ ruột của tôi!
Tôi ngã khuỵu xuống sàn nhà, nước mắt trào ra không thể kiểm soát.
Tất cả những mảnh ghép kỳ lạ trong hơn nửa năm qua như một bức tranh dần hiện rõ. Lý do cô Hạnh nộp đơn xin làm giúp việc cho nhà tôi với mức lương rất thấp. Lý do cô ấy luôn từ chối ăn cơm chung bàn nhưng lại tỉ mỉ nấu những món tôi thích nhất từ thời thơ ấu. Lý do cô ấy luôn lén nhìn tôi với ánh mắt xót xa, dạt dào tình cảm nhưng mỗi khi tôi quay lại thì cô liền cúi đầu tránh né. Và cả những giọt nước mắt cô ấy lặng lẽ rơi khi lau khung ảnh cưới…
Cô ấy không hề thích chồng tôi! Cô ấy nhìn bức ảnh đó là vì cô ấy nhìn đứa con gái bé nhỏ năm nào giờ đây đã trưởng thành, mặc váy cưới lộng lẫy và có một mái ấm riêng!
Lòng tôi thắt lại, cảm giác ân hận và đau đớn cào xé từng khúc ruột. Tôi đã làm gì thế này? Tôi đã ghen tuông vớ vẩn, đã từng tỏ thái độ lạnh nhạt, thậm chí cố tình soi xét từng chút một chỉ vì sự ích kỷ và vô minh của bản thân. Trong khi đó, người mẹ ấy đã dốc hết những tháng ngày cuối đời chỉ để được ở gần tôi, lặng lẽ giặt từng chiếc áo, lau từng tấm kính để đổi lấy vài khoảnh khắc nhìn thấy tôi bình an.
Đúng lúc đó, tiếng bước chân quen thuộc vang lên ngoài cửa. Chồng tôi đi làm về sớm.
Thấy tôi ngồi bệt dưới sàn nhà, xung quanh là tấm ván gỗ và chiếc khung ảnh cưới tháo tung, anh hốt hoảng chạy lại:
– Em sao thế? Có chuyện gì xảy ra à? Sao lại khóc nông nổi này?
Tôi không nói được thành lời, chỉ run run giơ tấm ảnh cũ và lá thư về phía anh.
Chồng tôi đón lấy, đọc nhanh qua những dòng chữ. Gương mặt anh chuyển từ ngạc nhiên sang bàng hoàng, rồi sâu thẳm là sự xót xa. Anh ôm lấy tôi vào lòng, xoa nhẹ lưng tôi:
– Trời ơi… Cô Hạnh… Cô Hạnh lại là mẹ ruột của em sao?
– Anh ơi… – Tôi nghẹn ngào, tiếng khóc vỡ òa. – Em đã đối xử với cô ấy thế nào chứ? Em đã nghi ngờ cô ấy… Em tồi tệ quá! Mẹ em… mẹ đã ở ngay bên cạnh em suốt nửa năm qua mà em không hề hay biết!
– Không phải lỗi của em, em không biết mà. – Chồng tôi an ủi, giọng anh cũng chùng xuống. – Bây giờ cô Hạnh đang về quê đúng không? Chúng ta phải đi tìm cô ấy ngay!
Chiều hôm đó, hai vợ chồng tôi tức tốc lái xe về quê cô Hạnh theo địa chỉ ghi trong hồ sơ xin việc. Căn nhà của cô nằm sâu trong một ngôi làng nhỏ ven biển, xung quanh là những cánh đồng muối trắng xóa.
Đó là một căn nhà cấp bốn cũ kỹ, tường gạch bong tróc. Khi chúng tôi bước vào cổng, một người phụ nữ hàng xóm đang bước ra, thở dài lắc đầu:
– Hai cháu tìm cô Hạnh à?
– Vâng ạ! Cô Hạnh có nhà không cô? – Chồng tôi vội hỏi.
– Nó đang nằm trong nhà đấy. Haiz, cái số khổ. Lại bị bạo bệnh tái phát, lần này bác sĩ bảo nặng lắm rồi. Thế mà nửa năm nay cứ đòi lên thành phố làm giúp việc, gom góp từng đồng gửi về nhờ tôi giữ giùm. Vừa về đến nhà sáng nay là gục luôn rồi…
Lời nói của người hàng xóm như một gáo nước lạnh dội thẳng vào đầu tôi. Bệnh nặng? Tái phát?
Tôi không chờ thêm một giây nào nữa, lao thẳng vào trong căn nhà tối mờ.
Trên chiếc giường gỗ đơn sơ, cô Hạnh – mẹ tôi – đang nằm truyền nước. Gương mặt cô gầy gộc, xám xịt, đôi mắt nhắm nghiền. Trên chiếc bàn gỗ nhỏ cạnh giường là một xấp tiền polymer được vuốt phẳng phiêu, đặt ngay ngắn bên cạnh một cuốn sổ tiết kiệm mang tên tôi.
– Mẹ… – Tiếng gọi ngập ngừng, run rẩy vỡ ra từ cổ họng tôi.
Người phụ nữ trên giường khẽ giật mình. Đôi mắt mệt mỏi chậm rãi mở ra. Khi nhìn thấy tôi đứng đó, nước mắt đầm đìa, cô Hạnh bàng hoàng. Cô cố sức ngồi dậy, giọng thào lao:
– Cô… cô chủ… Sao cô lại về đây? Có chuyện gì với căn nhà trên đó sao?
Tôi bước lại gần, quỳ gối xuống bên cạnh chiếc giường gỗ, ôm lấy bàn tay gầy gộc, chằng chịt vết đồi mồi và chai sạn của bà.
– Mẹ ơi… Con xin lỗi… Con đọc được lá thư đằng sau khung ảnh cưới rồi… Mẹ ơi!
Bàn tay cô Hạnh khựng lại. Đôi mắt bà mở to, rồi từng giọt nước mắt đục ngầu gầy gò lăn dài trên những nếp nhăn hằn sâu theo năm tháng. Mẹ bối rối, cố rút tay ra vì sợ làm bẩn chiếc áo đắt tiền của tôi:
– Không… Không phải đâu… Tôi chỉ là người giúp việc thôi… Cô đừng gọi thế, tôi không xứng… Tôi không muốn làm ảnh hưởng đến cuộc sống của cô…
– Mẹ! – Tôi siết chặt lấy bàn tay ấy, áp lên má mình, để mặc cho nước mắt ướt đầm bàn tay mẹ. – Vết bớt hình chiếc lá sau tai con đây này! Con là con gái của mẹ mà! Sao mẹ khổ thế này mà không nói với con? Sao mẹ lại giấu con lâu như vậy?
Mẹ tôi không giấu nổi nữa. Mẹ òa khóc – tiếng khóc của một người mẹ đã dồn nén suốt hơn hai mươi năm trời trong tủi hờn và thương nhớ. Mẹ ôm lấy đầu tôi, những ngón tay gầy guộc luôn rẩy vuốt ve mái tóc con gái:
– Con gái của mẹ… Mẹ xin lỗi… Mẹ chỉ muốn nhìn thấy con hạnh phúc thôi. Mẹ nghèo hèn thế này, mẹ sợ làm con xấu hổ với nhà chồng, sợ gia đình nuôi của con buồn… Mẹ chỉ muốn ở bên con một thời gian ngắn thôi…
Chồng tôi đứng ở cửa, lặng lẽ lau giọt nước mắt lăn trên má. Anh bước vào, cúi đầu kính cẩn:
– Mẹ ơi, chúng con đến để đưa mẹ về nhà. Nhà của chúng con cũng là nhà của mẹ.
Chúng tôi đưa mẹ lên bệnh viện lớn nhất thành phố ngay trong đêm. Dù căn bệnh hiểm nghèo đã ở giai đoạn muộn và không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng sự chăm sóc tận tình của bác sĩ cùng tình yêu thương của vợ chồng tôi đã giúp sức khỏe của mẹ bình phục lại phần nào.
Tôi xin nghỉ phép hẳn một tháng để ở bên mẹ trong bệnh viện. Mỗi ngày, tôi chính tay gội đầu, cắt móng tay, nấu những bữa cháo thanh nhạt cho mẹ. Những điều mà hơn hai mươi năm qua mẹ ước mơ được làm cho tôi, giờ đây tôi làm lại cho mẹ.
Mẹ kể cho tôi nghe về những ngày tháng dằn dóc khi phải bỏ tôi lại, về những lần lén đứng ngoài cổng trường nhìn tôi tung tăng trong bộ đồng phục, và về niềm hạnh phúc tột cùng khi tìm được công việc giúp việc trong chính căn nhà của vợ chồng tôi.
– Mẹ biết không, – Tôi vừa chải tóc cho mẹ vừa mỉm cười, nước mắt vẫn rơm rớm. – Hồi đầu con còn nghi ngờ mẹ thích chồng con đấy. Con thật là ngốc nghếch.
Mẹ khẽ cười, một nụ cười hiền hậu và thanh thản nhất mà tôi từng thấy:
– Mẹ chỉ thích nhìn con cười thôi. Nhìn thấy con hạnh phúc, mẹ chẳng còn mong ước gì hơn trên đời này nữa.
Ba tháng sau, mẹ bình thản ra đi trong vòng tay của vợ chồng tôi và sự chứng kiến của bố mẹ nuôi tôi – những người cũng đã nghẹn ngào thấu hiểu và bao dung cho tình mẫu tử thiêng liêng ấy.
Trước khi nhắm mắt, mẹ nắm chặt tay tôi, mỉm cười thì thầm: “Cảm ơn con… vì đã gọi mẹ một tiếng Mẹ…”
Bây giờ, khung ảnh cưới của vợ chồng tôi vẫn treo ở vị trí trân trọng nhất trong phòng khách. Nhưng đằng sau tấm ảnh ấy, tôi không giấu nó nữa.
Tôi đặt tấm ảnh trắng đen của mẹ thời trẻ cùng lá thư vào một chiếc khung kính nhỏ xinh xắn, đặt ngay bên cạnh ảnh cưới của chúng tôi.
Mỗi buổi sáng, khi ánh nắng ban mai tràn qua khung cửa sổ, việc đầu tiên tôi làm là dịu dàng lau sạch bụi bẩn trên khung ảnh của mẹ. Không còn sự nghi ngờ, không còn bất an, chỉ còn lại tình yêu thương bao la và lòng biết ơn vô hạn dành cho người mẹ đã đánh đổi cả cuộc đời chỉ để mang lại hạnh phúc cho tôi.