Ở với con trai thứ nhưng khi nhận tiền đề:n b;ù đất tôi đưa hết cho con trai cả vì nó còn t;hờ c:ún;g, nào ng;ờ chỉ sau 1 đêm tôi m;;ất cả 2 người con chỉ vì…
Tôi già rồi, sống nương nhờ con trai thứ vì nó gần, nó tiện đường đi làm. Nó chẳng giàu, chỉ có cái nhà cấp bốn trên đất tổ tiên để lại, ở chung, ăn chung, cũng chưa từng hạch sách gì mẹ.
Vậy mà khi nhà nước thu hồi đất, đền bù gần 2 tỷ, tôi lại lẳng lặng đưa hết cho thằng cả — bởi đơn giản nó là con trưởng, có bàn thờ t-ổ tiê-n, tôi nghĩ nó sẽ biết lo việc lớn, không để mẹ phải buồn. Còn thằng thứ, “nó ở nhà có sẵn rồi, còn đòi gì nữa đâu”.
Tôi không nói với ai. Chỉ lén ký giấy sang tên tiền về phía thằng cả.
Chiều hôm đó, tôi nấu cơm như thường lệ. Thằng thứ vẫn về, vẫn phụ tôi vo gạo, chẳng hay biết gì.
Nhưng chỉ vài giờ sau… nó phát hiện ra.
Nó không g-ào, không c-hửi. Chỉ lặng lẽ dọn hết đồ đạc, nhìn tôi, nói khẽ:
— Con không tiếc tiền, nhưng tiếc cái cách mẹ nghĩ về con… Con xin phép, từ nay mẹ ở với anh Hai luôn cho trọn đạo t;/hờ c-úng.
Tôi bủn rủn tay chân. Chưa kịp nói gò thì điện thoại reo. Là vợ thằng cả, giọng rít lên… Còn tiếp dưới cmt!
Phần kết: Phía sau tờ giấy sang tên
Giọng con dâu cả rít lên qua điện thoại, mỗi lời nói như một nhát dao đâm vào lồng ngực gầy guộc của tôi: — Mẹ ơi! Mẹ sang mà xem, ông ấy cầm hai tỷ đồng đi trả nợ cá độ hết rồi! Giờ chủ nợ kéo đến đứng đầy cổng nhà con, chúng nó dọa dỡ nhà, dọa đ-ánh v-ợ con đây này. Ông ấy dọn sạch quần áo bỏ đi từ lúc nãy, bảo là đi “làm ăn xa” để gỡ gạc. Mẹ hại con rồi mẹ ơi!
Tôi đánh rơi chiếc điện thoại xuống nền gạch vỡ. Tiếng vang khô khốc của nhựa chạm đất như tiếng lòng tôi vỡ vụn. Đôi chân già nua khuỵu xuống ngay cạnh nồi cơm vừa mới chín, hơi nghi ngút nhưng lòng tôi lạnh ngắt như tro tàn.
Thằng cả — đứa con trưởng mà tôi luôn hãnh diện, đứa mà tôi tin rằng “có học thức, có trách nhiệm với tổ tiên” — hóa ra lại là một con bạc khát nước núp dưới cái mác đạo mạo. Nó đón tôi về đại thọ, nó thắp nhang khấn vái tổ tiên mỗi dịp lễ tết chỉ để chờ đợi cái ngày khu đất này được đền bù. Nó biết tôi thương nó, nó biết tôi trọng cái danh “con trưởng”, nên nó đã diễn một vở kịch hiếu thảo quá đỗi hoàn hảo.
Sự im lặng của đứa con bị lãng quên
Tôi nhìn ra sân, thằng thứ đang lẳng lặng xếp nốt những bộ quần áo lao động bạc màu vào chiếc túi du lịch cũ kỹ. Nó không gào thét, không trách móc một lời nào về số tiền hai tỷ. Cái nó đau, là sự phản bội từ người mẹ mà nó đã tận tụy chăm sóc từng bát canh, chén thuốc suốt mười mấy năm qua.
Tôi bò đến, bám lấy ống quần nó, giọng run rẩy: — Con ơi… mẹ sai rồi. Anh con… nó lấy tiền đi đánh bạc hết rồi. Con đừng đi, mẹ giờ chẳng còn gì cả…
Thằng thứ dừng tay, nó nhìn tôi bằng ánh mắt trống rỗng. Đó không phải là ánh mắt của sự thù hận, mà là ánh mắt của một người đã hoàn toàn tuyệt vọng. Nó khẽ gỡ tay tôi ra, giọng bình thản đến đáng sợ: — Mẹ không phải vì mất tiền mới hối hận, mẹ hối hận vì anh cả phá sạch chỗ tiền đó thôi. Nếu anh ấy mang tiền đi giàu sang, chắc mẹ cũng chẳng gọi con lại đâu đúng không?
Tôi nghẹn đắng. Câu nói của nó trúng tim đen khiến tôi không sao thốt nên lời. Đúng, nếu thằng cả dùng tiền đó để mua nhà lầu, xe hơi, có lẽ tôi vẫn sẽ an tâm ở với thằng thứ mà nghĩ rằng mình đã làm tròn bổn phận với dòng họ. Tôi đã coi sự hiếu thảo của thằng thứ là điều hiển nhiên, là “trách nhiệm” của đứa em không có tiền đồ, còn tiền bạc thì phải dâng cho đứa có danh tiếng.
— Con đi đây. Nhà này mẹ cứ ở, con không đòi. Nhưng từ nay, mẹ cứ coi như chỉ có một đứa con trưởng là anh Hai thôi. Con mệt rồi.
Chiếc xe máy cũ nát của nó nổ máy, làn khói đen kịt phả vào mặt tôi rồi mất hút trong bóng chiều chập choạng. Căn nhà cấp bốn vốn ấm cúng, giờ chỉ còn lại tôi và cái bóng của chính mình đổ dài trên vách đất.
Một đêm, hai đứa con và một kiếp người
Đêm đó, tôi không dám sang nhà thằng cả vì sợ chủ nợ, cũng không dám ở lại nhà thằng thứ vì xấu hổ. Tôi lang thang ngoài nghĩa trang đầu làng, ngồi bên mộ ông nhà tôi mà khóc.
Chỉ sau đúng một đêm:
-
Thằng cả: Biến mất tăm hơi, để lại vợ dại con thơ và đống nợ khổng lồ. Cái danh “thờ cúng” mà tôi tôn thờ đã biến thành tro bụi. Nó không thờ ai cả, nó chỉ thờ cái lòng tham và những cơn say đỏ đen.
-
Thằng thứ: Đứa con hiếu thảo nhất, đứa sẵn sàng vo gạo nấu cơm cho tôi mỗi chiều, đã bị chính sự thiên vị của tôi đuổi đi. Nó không mất tiền, nó mất đi niềm tin vào tình mẫu tử.
Sáng hôm sau, người ta thấy tôi ngồi thẫn thờ trước cổng nhà. Tôi có tiền đền bù không? Có, nhưng nó đã nằm trong túi những kẻ lạ mặt. Tôi có con không? Có, nhưng một đứa đã bỏ trốn, một đứa đã đóng chặt cửa lòng.
Tôi chợt nhận ra, bi kịch lớn nhất của người già không phải là nghèo khó, mà là sự thiên vị. Chúng ta thường lấy cái danh “tổ tiên”, “truyền thống” để bào chữa cho sự bất công của mình, để rồi cuối cùng, chính cái truyền thống ấy lại bóp chết tình thâm cốt nhục.
Tôi đã dùng hai tỷ đồng để mua lấy một bài học cay đắng: Tiền bạc có thể đền bù cho đất đai, nhưng không có khoản đền bù nào mua lại được trái tim của một đứa con đã bị mẹ nó làm cho tổn thương sâu sắc.
Giờ đây, mỗi chiều tôi vẫn vo gạo, vẫn nấu cơm cho hai người ăn, rồi lại ngồi nhìn bát cơm nguội ngắt. Tôi vẫn chờ, nhưng không biết là chờ thằng cả về để trả nợ, hay chờ thằng thứ về để nói một lời xin lỗi mà có lẽ cả đời này tôi không còn đủ tư cách để nói ra.
