Mẹ ngoại tình… nhưng bố tôi chưa từng nổi giận

Tiếng khóc nghẹn ngào của mẹ vang lên xé xé giữa căn phòng khách im lìm, vọng qua những mảng tường gạch cũ kỹ rồi chìm vào khoảng không vô tận.

Bà Trương Tú Phương gục mặt xuống bàn gỗ, hai tay ôm lấy đầu, đôi vai gầy rung lên từng hồi bàng hoàng. Những giọt nước mắt hối hận rơi xuống xấp sổ tiết kiệm phẳng phiêu – nơi chứa đựng từng đồng tiền tích góp bớt ăn bớt mặc suốt mười mấy năm qua của bố tôi, ông Lâm Kiến Quốc.

Chị Lâm Nhược Lan buông rơi cuốn nhật ký ngả màu. Tờ giấy mỏng manh rơi xuống sàn nhà, nghe nhẹ hẫng nhưng lại nặng trĩu như một tảng đá đè nén lên lồng ngực của cả ba chị em. Tôi – Lâm Dũng – đứng chôn chân tại chỗ, đôi bàn tay nắm chặt đến mức móng tay bấm sâu vào thịt, rỉ máu. Em út Mạn Thủy quỳ gụp xuống bên cạnh chiếc ghế bố vừa ngồi, hai tay ôm lấy tờ giấy báo nhập học đại học Nam Kinh – thứ vốn dĩ là niềm tự hào lớn nhất của gia đình hôm nay, nay lại trở thành chiếc cột mốc đánh dấu sự sụp đổ của một gia đình giả tạo.

“Bố… Bố ơi!”

Mạn Thủy gào lên một tiếng vỡ vụn, bò nhoài ra phía cửa chính. Nhưng đáp lại em chỉ là tiếng gió đêm thu lùa qua khe cửa, xào xạc những chiếc lá ngô khô ngoài khoảng sân nhỏ.

Bóng lưng cao gầy, hơi còng của bố đã chìm nghỉm vào màn đêm u tối của trấn nhỏ. Căn nhà gỗ ngợp hơi ấm cúng suốt mười mấy năm qua, trong một đêm ngắn ngủi, bỗng biến thành một ngôi mộ lạnh lẽo chôn giấu những cay đắng của một đời người.

Mẹ tôi ngước khuôn mặt đầm đìa nước mắt lên nhìn ba đứa con. Đôi mắt bà đỏ ngầu, ngập tràn sự hoảng loạn và xấu hổ.

“Các con… nghe mẹ nói…” Bà run rẩy đưa tay ra định nắm lấy tay chị Nhược Lan. “Mẹ… mẹ không cố ý… Mẹ với người đó… đã chấm dứt từ nhiều năm trước rồi…”

Chị Nhược Lan lùi lại một bước, ánh mắt nhìn mẹ không còn là sự kính trọng của một đứa con gái cưng, mà là sự xa lạ đến đáng sợ.

“Chấm dứt?” Chị Nhược Lan nhếch môi, nụ cười cay đắng đến trào nước mắt. “Mẹ chấm dứt hay là vì người ta không cần mẹ nữa? Mẹ có biết mười mấy năm qua, mỗi ngày bố bước xuống bếp nấu cơm, mỗi sáng bố pha ấm trà nóng cho mẹ, bố đã phải nuốt bao nhiêu đắng ngắt vào lòng không? Mẹ nhìn lại căn nhà này đi! Mẹ nhìn lại chiếc áo sơ mi bạc màu của bố đi!”

Mẹ tôi không đáp lại được câu nào. Bà đổ gục xuống sàn, tiếng nấc xé lòng vang lên trong căn nhà vắng.

Tôi không nói một lời nào. Tôi lặng lẽ bước ra ngoài hiên, dắt chiếc xe đạp cũ của bố rồi đạp lao đi trong đêm. Tôi muốn tìm bố. Tôi muốn ôm lấy người đàn ông đã gánh vác cả thế giới trên vai suốt mười mấy năm qua mà không một lời than van.

TẬP 2: CĂN NHÀ GỖ NGOÀI NÔNG TRẠI VÀ SỰ BÌNH THẢN ĐÁNG SỢ

Nông trại của xã nằm cách trấn nhỏ chừng năm cây số, nằm cô độc giữa những cánh đồng ngô bao la. Đó là nơi trường cấp hai của bố từng mượn đất để làm khu canh tác thực nghiệm nhiều năm trước, nay chỉ còn lại một căn nhà cấp bốn bằng gạch xám, mái ngói rêu phong nằm lọt tỏm giữa hàng cây bạch đàn.

Khi tôi đạp xe đến nơi, ánh đèn dầu tù mù hắt qua khung cửa sổ gỗ nhỏ hẹp.

Tôi nhẹ nhàng đẩy cánh cửa gỗ kêu “két” một tiếng. Bố tôi đang ngồi bên chiếc bàn góc, tỉ mỉ dùng ngọn đèn dầu để khêu tim đèn. Chiếc vali đơn sơ đặt ở góc giường tre. Trên bàn, một ấm trà mới pha đang nghi ngút khói.

“Dũng đấy à?”

Giọng bố trầm ấm, bình thản như thể ông chỉ vừa mới đi dạo một vòng quanh làng về chứ không phải vừa rũ bỏ cả một gia đình.

“Bố…”

Tôi bước tới, đầu gối khụy xuống trước mặt ông, gục đầu vào đôi bàn tay thô ráp, chằng chịt những nếp nhăn và vết chai sạn vì phấn bảng và cuốc đất của bố. Nước mắt tôi chảy tràn qua kẽ tay ông.

“Bố ơi… Sao bố lại chịu đựng một mình? Sao bố không mắng mẹ, không đánh mẹ, không bỏ đi từ tám năm trước? Bố làm thế… tụi con sống sao nổi hở bố?”

Bố tôi khẽ thở dài. Bàn tay thô ráp của ông nhẹ nhàng xoa đầu tôi, cái xoa đầu ấm áp mà từ nhỏ tôi vẫn thường nhận được mỗi khi giải xong một bài Toán khó.

“Đứng dậy đi con. Con trai lớn rồi, không được khóc nhè như thế.”

Bố rót cho tôi một chén trà nóng, đẩy về phía tôi:

“Bố không đánh, không mắng mẹ con, là vì bố tôn trọng sự lựa chọn của bà ấy. Tình cảm vốn dĩ là thứ không thể cưỡng cầu. Khi lòng người đã hướng về nơi khác, có giữ cái xác lại thì cũng chỉ làm khổ nhau. Còn việc bố không ly hôn…”

Bố dừng lại, nhìn ra khoảng không tăm tối ngoài cửa sổ:

“Bố là thầy giáo. Cả đời bố dạy học sinh đạo lý làm người. Bố không thể để ba đứa con của bố lớn lên trong tiếng xì xầm của xóm giềng, bị người đời chỉ trỏ là ‘con nhà tan vỡ’, ‘con của người mẹ lăng nhăng’. Các con cần một mái nhà trọn vẹn để yên tâm học hành, để trưởng thành thành người đàng hoàng. Đó là trách nhiệm duy nhất của bố trong cuộc đời này.”

“Nhưng bố đã phải trả giá bằng cả tuổi trẻ của bố!” Tôi nghẹn ngào gào lên.

“Giá nào cũng đáng, Dũng ạ.” Bố mỉm cười, một nụ cười thanh thản lạ kỳ. “Hôm nay Mạn Thủy đỗ đại học rồi. Con cũng sắp ra trường. Nhược Lan đã tự lập. Bát nước đầy bố gánh suốt mười mấy năm qua… cuối cùng bố đã đặt xuống an toàn. Bố không còn nợ ai cái gì nữa. Từ nay về sau, bố sống cho chính mình.”

Sự bình thản của bố không phải là sự buông xuôi, mà là trạng thái của một người đã trải qua muôn vàn giông bão, tự mình chữa lành vết thương rồi thanh thản bước ra khỏi đống đổ nát.

TẬP 3: CĂN NHÀ TRỐNG VÀ BẢN ÁN LẶNG LẼ CỦA MẸ

Trái ngược hoàn toàn với sự tĩnh lặng, bình thản của bố ngoài nông trại, căn nhà nhỏ ven thị trấn Đông Hà rơi vào một cơn ác mộng kéo dài.

Bí mật không thể giấu mãi. Dù ba chị em tôi và bố không ai nói ra một lời với xóm giềng, nhưng việc ông Lâm Kiến Quốc – một người thầy giáo mẫu mực – đột ngột dọn ra sống một mình ngoài căn nhà hoang nông trại, cộng với thái độ hoảng loạn của bà Tú Phương, đã nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán xôn xao khắp trấn nhỏ.

Những lời đồn đoán bắt đầu lan ra. Người ta rỉ tai nhau về những buổi trưa bà Tú Phương vắng mặt ở trạm y tế, về gã nhân tình cũ – một gã thương lái gỗ đã phá sản và bỏ đi khỏi trấn từ năm năm trước.

Sự thật phũ phàng được bóc tách: Gã thương lái kia sau khi lừa hết tiền tiết kiệm riêng của bà Tú Phương đã ôm tiền bỏ trốn cùng một người phụ nữ khác. Mẹ tôi – người từng mê muội phản bội chồng – rốt cuộc chẳng nhận lại được gì ngoài sự bỡn cợt và trắng tay.

Mỗi lần bà Tú Phương bước chân ra khỏi nhà đi chợ hay đến trạm y tế, những ánh mắt chỉ trỏ, những tiếng xì xầm lại vang lên sau lưng:

“Đấy, tưởng thế nào! Ông Kiến Quốc tốt như thế, hiền lành chu đáo như thế mà không biết đường hưởng!”

“Loại đàn bà sướng quá hóa điên! Giờ ông ấy nuôi con trưởng thành rồi ông ấy bỏ, cho đáng đời!”

Bà Tú Phương gầy rộc đi nhanh chóng. Chỉ trong vòng một tháng, tóc bà đã điểm bạc nửa đầu. Căn nhà gỗ từng tràn ngập tiếng cười đùa nay lạnh lẽo như một nhà mồ.

Bà không còn nấu cơm. Bàn ăn – nơi bố từng đặt những đĩa thức ăn nóng hổi mỗi chiều – phủ một lớp bụi mỏng. Mẹ ngồi gục ở góc giường, nhìn chắt chắt vào ấm trà lạnh ngắt trên bàn, chờ đợi một tiếng bước chân quen thuộc… nhưng đáp lại chỉ là tiếng dế kêu rỉ rả đêm đêm.

Hình phạt khủng khiếp nhất dành cho kẻ phản bội không phải là sự đánh đập hay chửi rủa, mà là SỰ IM LẶNG VÀ BIẾN MẤT. Bố không hề hận bà, ông chỉ coi bà như một người dưng qua đường. Sự coi như không tồn tại ấy mới chính là lưỡi dao găm sâu nhất vào lòng tự trọng và sự hối hận của mẹ tôi.

Bà Tú Phương đã nhiều lần cầm lồng nắp thức ăn, lén lút đi bộ năm cây số ra nông trại tìm bố.

Bà đứng ngoài hàng rào dâm bụt, nhìn qua khung cửa sổ thấy bố đang vui vẻ tưới những chậu hoa lan nhỏ, hay ngồi uống trà đọc sách cùng vài đồng nghiệp cũ đến chơi. Nhưng mỗi khi bà lấy hết can đảm bước vào cổng, bố tôi chỉ nhẹ nhàng đứng dậy, gật đầu chào một cách lịch sự như đối với một người khách quen trong trấn:

“Bà Tú Phương đến chơi à? Tôi đang bận tay chút, bà ngồi uống nước.”

Không có sự giận dữ. Không có sự oán trách. Chỉ có một khoảng cách xa xăm như hai người ở hai thế giới khác nhau.

Mẹ tôi đứng chết trân giữa sân, chiếc lồng hấp thức ăn trên tay run rẩy. Bà hiểu rằng, người đàn ông từng yêu bà hơn chính bản thân mình, người từng sẵn sàng nuốt mọi cay đắng vì bà… đã vĩnh viễn chết đi trong lòng ông từ mười mấy năm trước rồi.

TẬP 4: CUỘC SỐNG MỚI VÀ SỰ TRƯỞNG THÀNH CỦA NHỮNG ĐỨA CON

Thời gian trôi qua như vệt nắng qua hiên nhà.

Thu xếp xong việc nhà, em Mạn Thủy lên Nam Kinh nhập học. Ngày em đi, bố tự tay xách chiếc vali cho em ra bến xe khách trấn Đông Hà. Mẹ đứng xa xa sau gốc cây đề già, không dám tiến lại gần, chỉ biết nhìn theo bóng lưng hai bố con mà nước mắt ngắn nước mắt dài.

Trước khi bước lên xe, Mạn Thủy ôm chặt lấy cổ bố, ức nghẹn:

“Bố ơi… Bố sống một mình nhớ giữ gìn sức khỏe. Cuối tuần nào con cũng sẽ về thăm bố!”

Bố vỗ nhẹ lưng em, ánh mắt ngập tràn sự tự hào:

“Mạn Thủy ngoan. Vào đại học rồi phải nỗ lực học tập. Đừng lo cho bố. Bố ở ngoài nông trại vui lắm, có cây cối, có sách vở, lại thanh thản đầu óc.”

Tôi và chị Nhược Lan cũng bắt đầu bước vào những ngã rẽ mới của cuộc đời.

Sự sụp đổ của gia đình không làm chúng tôi ngã gục, mà ngược lại, nó rèn giũa cho ba chị em tôi một sự trưởng thành, chín chắn trước tuổi. Chúng tôi hiểu được giá trị của sự hy sinh, hiểu được cái giá của sự trung thực và lòng bao dung trong tình yêu.

Chị Nhược Lan quay lại Tô Châu làm việc. Chị làm việc điên cuồng, từ một nhân viên kinh doanh nhỏ đã vươn lên vị trí trưởng phòng. Hàng tháng, chị đều trích một nửa tiền lương gửi về tài khoản riêng của bố. Dù bố luôn tìm cách chuyển trả lại, chị vẫn kiên quyết: “Đây là tiền con gái biếu bố dưỡng già, bố không nhận là con giận đấy!”

Tôi tốt nghiệp đại học ở Nam Kinh, quyết định không ở lại thành phố lớn mà xin về làm kỹ sư nông nghiệp tại một trang trại công nghệ cao ngay gần thị xã Đông Hà. Tôi muốn ở gần bố, muốn mỗi chiều thứ Bảy có thể chạy xe ra nông trại, cùng bố làm vườn, uống trà và nghe bố giảng giải về những cuốn sách cũ.

Căn nhà nhỏ ngoài nông trại của bố dần trở thành ngôi nhà thực sự của ba chị em tôi.

Bố cải tạo khoảng đất trống xung quanh thành một vườn rau xanh mướt, trồng thêm vài gốc bưởi và một giàn hoa giấy rực rỡ trước hiên. Ông tham gia vào Hội người cao tuổi của trấn, thỉnh thoảng lại mở lớp dạy học miễn phí cho những đứa trẻ nghèo trong vùng.

Khuôn mặt bố không còn vẻ trầm mặc, ưu tư của những năm tháng gánh nặng gia đình. Thay vào đó là nụ cười hồng hào, ánh mắt tinh anh và một thần thái tự do, tự tại. Bố đã tìm lại được chính mình sau mười mấy năm tự giam cầm trong bản án của sự hy sinh.

Còn mẹ tôi…

Bà Tú Phương nộp đơn xin nghỉ hưu sớm ở trạm y tế trấn. Bà không chuyển đi đâu cả, vẫn sống cô độc trong căn nhà cũ ven thị trấn.

Thỉnh thoảng, ba chị em tôi vẫn về thăm mẹ. Chúng tôi không ghét bỏ mẹ, vì dẫu sao bà vẫn là người đã mang nặng đẻ đau ra chúng tôi. Nhưng giữa chúng tôi và mẹ đã vĩnh viễn tồn tại một vết nứt không thể hàn gắn. Mỗi lần về nhà, chúng tôi dọn dẹp nhà cửa cho mẹ, mua cho mẹ đồ ăn, thuốc bổ, rồi lại vội vã rời đi ra ngoài nông trại với bố.

Mẹ tôi chấp nhận sự cô đơn đó như một sự chuộc tội. Bà ăn chay, đi chùa, mỗi ngày đều cẩn thận lau chùi chiếc bàn gỗ ở phòng khách – nơi từng đặt chiếc bình trà nóng của bố mỗi sáng.

CÁI KẾT: TẠO HÓA AN AN VÀ BÌNH YÊN TRỞ VỀ

Năm năm sau.

Đó là một ngày xuân nắng ấm rực rỡ ở thị trấn Đông Hà.

Căn nhà nhỏ ngoài nông trại của bố hôm nay nhộn nhịp khác thường. Chị Nhược Lan dắt theo hôn phu từ Tô Châu về ra mắt. Tôi cùng em Mạn Thủy – lúc này đã tốt nghiệp đại học và trở thành một cô giáo dạy Văn cấp ba – bận rộn dưới bếp nấu nướng.

Bố tôi ngồi ở bộ bàn ghế mây ngoài hiên nhà, khoác trên mình bộ quần áo dáng Tàu màu xám trang nhã. Ông mỉm cười lắng nghe chàng rể tương lai thưa chuyện, thỉnh thoảng lại gật đầu hài lòng.

Nắng xuân rọi qua giàn hoa giấy, hắt những vệt sáng lung linh xuống tách trà Ô Long đang bốc khói nghi ngút trên bàn.

Từ ngoài cổng, một bóng người rón rén bước vào.

Đó là mẹ tôi. Bà mặc bộ quần áo tối màu phẳng phiêu, trên tay ôm một giỏ trái cây tươi vừa hái trong vườn cũ. Bà đứng ở hàng rào dâm bụt, ánh mắt ngập ngừng, nhìn vào khung cảnh ấm áp trong sân mà không dám bước tiếp.

Chị Nhược Lan nhìn thấy mẹ trước. Chị lặng im vài giây, rồi khẽ thở dài, bước ra cổng:

“Mẹ… Mẹ vào nhà đi. Hôm nay chị em con nấu nhiều món lắm.”

Mẹ tôi ngước mắt lên, nước mắt đong đầy trong đôi mắt đã hằn sâu nếp nhăn thời gian. Bà run rẩy bước vào sân, đặt giỏ trái cây lên góc bàn.

Bố tôi ngẩng đầu nhìn bà. Trong ánh mắt của người thầy giáo già lúc này không còn sự lạnh lẽo của quá khứ, cũng không có sự oán hận hay thương hại. Chỉ còn lại sự bao dung tĩnh lặng như mặt nước hồ thu.

“Bà Tú Phương đến rồi à?” Bố nhẹ nhàng đẩy một chiếc ghế mây về phía mẹ. “Nghỉ tay uống chén trà xuân đi. Lâu lắm rồi cả nhà mới đông đủ thế này.”

Mẹ tôi khựng lại, rồi gục đầu xuống, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi xuống chén trà nóng vừa được bố rót ra.

Đó không phải là sự đoàn tụ của một gia đình trọn vẹn theo nghĩa cũ. Mẹ sẽ không bao giờ chuyển ra nông trại sống cùng bố, và bố cũng sẽ không bao giờ quay về căn nhà cũ ven thị trấn. Họ sống hai cuộc đời riêng biệt, nhưng mọi oán hận, cay đắng của mười mấy năm qua đã chính thức được hóa giải và xếp lại vào quá khứ.

Bố tôi nhìn ba đứa con đang quây quầy bên bàn ăn, nhìn ánh nắng xuân rực rỡ phủ lên mái nhà ngói rêu phong, khẽ mỉm cười nhấp một ngụm trà.

Cả đời ông đã gánh một bát nước đầy qua bao giông bão mà không làm đổ một giọt. Để rồi hôm nay, khi sóng gió đã qua đi, ông nhận lại được sự bình yên tuyệt đối trong tâm hồn – một sự bình yên được đánh đổi bằng tất cả lòng bao dung và tình yêu thương vô bờ bến của một người cha.