Chồng mất, tôi bỏ hai con ở quê cho nhà nội chăm rồi sang Mỹ 10 năm kiếm tiền. Ngày trở về trong bộ áo rách, mẹ chồng khinh bỉ đuổi đi, còn tôi chết sững khi biết con mình từng phải ăn cơm từ thiện dù tháng nào mẹ vẫn gửi tiền về.
Tôi là Lê Mai Phương, 45 tuổi. Chồng tôi mất năm 2016 vì tai nạn, để lại hai con: Gia Bảo 5 tuổi và Khánh Linh 2 tuổi. Bố chồng đã tặng riêng anh một mảnh đất 360m² trước khi mất. Tôi ở quê nuôi con bằng nghề may, không đủ sống. Chị họ tôi ở Houston gọi về, tôi quyết định sang Mỹ làm neo. Mẹ chồng bà Lựu bảo: “Con đi đi, mẹ trông chúng nó được.” Em chồng Đức Hùng và vợ Hạnh cũng hứa sẽ lo cho hai đứa.
Tôi làm giấy ủy quyền cho bà Lựu, giữ kỹ giấy tờ đất của chồng. Ngày ra sân bay, Khánh Linh ôm chặt chân tôi: “Mẹ đừng đi.” Tôi hứa: “Mẹ đi vài năm, kiếm đủ tiền rồi về.”
Ở Mỹ, tôi làm neo, mùi hóa chất bám vào người. Tháng đầu gửi về 22 triệu. Có tháng gửi 30-35 triệu. Tôi ghi rõ: “Tiền sinh hoạt hai cháu”, “Tiền sách vở cho Bảo”, “Tiền thay kính cho Linh”. Mẹ chồng luôn đáp: “Rồi, mua rồi, các cháu đủ cả.” Tôi tin.
Năm thứ hai, bà gọi: “Nhà dột, sửa hết 180 triệu.” Tôi gửi. Bà điều trị xương khớp, tôi gửi 120 triệu. Hùng mở cửa hàng, vay 250 triệu, tôi chuyển.
Ba tuần trước khi về, bà Tâm hàng xóm nhắn: “Nếu cô còn thương hai đứa, tạm thời đừng gửi tiền nữa. Về tận mắt mà nhìn.” Tôi đặt vé ngay, không báo ai. Tôi cố tình mặc áo cũ sờn vai, kéo vali bạc màu.
Về đến làng, căn nhà một tầng cũ đã thành ba tầng sơn kem, có ô tô đen trong sân. Bà Tâm đứng bên hiên, khẽ lắc đầu. Tôi bước vào cổng, mẹ chồng nhìn tôi từ đầu xuống chân rồi hỏi: “Thế quà cáp đâu?”
Tôi đáp: “Con về bất ngờ nên không mua gì.”
Bà cau mày: “Đi Mỹ 10 năm về được đúng cái vali bé tí thôi à?”
Hạnh từ trong bước ra, mắt nhìn xuống tay tôi. Tôi nói dối rằng bên đó khó khăn, con nghỉ việc rồi. Bà Lựu hỏi ngay: “Thế con tính sao? Đi Mỹ 10 năm mà không để được đồng nào à?”
Tôi gật: “Con lo cho gia đình với hai đứa gần hết rồi.”
Bà thở mạnh: “Người ta đi nước ngoài 10 năm còn mua được nhà, mua được đất. Con đi 10 năm về tay trắng thì thiên hạ nhìn vào họ cười cho.” Rồi bà nói thẳng: “Nếu con về mà còn nèo thế này thì tự kiếm chỗ khác mà ở. Nhà này không nuôi thêm người.”
Tôi nhìn bà rất lâu. Người phụ nữ từng cầm tay tôi năm 2016 nói “Con cứ đi, mẹ nuôi hai đứa” giờ nói với tôi như với người xa lạ. Tôi không nhắc chuyện mỗi tháng mình gửi bao nhiêu. Tôi chỉ gật: “Con hiểu.”
Tôi bước ra sau nhà. Một thiếu niên đang cúi nhặt áo, mặc áo thun bạc màu, quần ngắn trên mắt cá, dép mòn gót. Nó ngẩng lên. Gương mặt giống bố, mắt giống tôi. Tôi gọi: “Bảo.” Thằng bé không chạy tới, chỉ đứng đó gọi khẽ: “Mẹ.” Tôi giơ tay định ôm, nó không lùi nhưng toàn thân cứng ngắc. Tôi hỏi: “Áo này mặc lâu chưa con?” Bảo cúi nhìn rồi cười nhạt: “Vẫn mặc được mẹ ạ.”
Chiều hôm đó, Khánh Linh đi học về. Thấy tôi, con bé buông xe, chạy thẳng vào người tôi, khóc nấc: “Mẹ, mẹ về thật à?” Nó sờ mặt tôi: “Mẹ đừng đi ngay nhé.”
Đêm ấy, tôi ngồi trong phòng nhỏ. Linh ngủ say. Tôi kéo gối con sang, chạm phải túi nilon. Bên trong là hai chiếc bánh mì khô. Tôi cầm lên. Linh trở mình, mở mắt: “Mẹ đừng vứt. Con để dành thôi.” Tôi hỏi: “Để dành làm gì?” Nó im. Tôi hỏi nhẹ: “Có hôm nào con đói à?” Linh lắc đầu thật nhanh: “Không.” Rồi nó nói nhỏ: “Con để phòng hôm nào không có.”
Tôi vào nhà vệ sinh, khóa cửa, cắn khăn mặt để không khóc thành tiếng. 10 năm qua, tôi luôn hỏi các con có thiếu gì không, chúng đều nói không. Đêm ấy nhìn hai chiếc bánh khô dưới gối con gái, tôi mới hiểu: Có những đứa trẻ không dám nói mình thiếu, chúng chỉ âm thầm học cách để dành cho ngày mai.
Sáng hôm sau, tôi thấy trên bàn học của con Hạnh là chiếc máy tính tôi từng chuyển 32 triệu mua cho Bảo. Hạnh nói: “Máy của thằng Duy, nó học tin học nên bố mẹ mua cho.” Tôi không hỏi thêm.
Chiều, tôi đưa Linh đi mua đồ. Con bé cứ đẩy gọng kính. Tôi hỏi: “Kính này đeo bao lâu rồi?” “Năm ngoái ạ.” “Sao không nói bà thay?” “Bà bảo kính còn tốt, thay phí tiền.” Tôi hỏi: “Thế mẹ gửi tiền lần trước để thay kính đâu?” Linh ngơ ngác: “Mẹ có gửi ạ?”
Tối, Bảo ăn cơm nhanh rồi thay áo: “Sang cửa hàng chú Hùng.” Tôi hỏi: “Mai con không học à?” “Có.” “Thế sao tối còn phải sang?” “Chú đang nhập hàng.” Bà Lựu nói: “Nó sang phụ có tí thôi. Con trai phải biết việc.”
Tôi khoác áo đi theo. Ngồi ở quán nước đối diện, tôi thấy con trai mình cùng người làm kéo bao hàng, thùng phụ kiện. Có bao khiến Bảo phải dì người xuống mới nhấc được. Một bác xe ôm nói: “Thằng Bảo nhà bà Lựu chăm thật, đi học về còn sang đây phụ chú suốt. Có hôm tối mịt mới về.” Khi Bảo về, tôi hỏi: “Có mệt không?” Nó lắc đầu: “Quen rồi mẹ.” Hai chữ “quen rồi” khiến tôi phải cúi mặt.
Sáng hôm sau, tôi sang nhà bác Tâm. Bác đưa cuốn sổ nhỏ ghi: “Ngày Linh sốt, Bảo cõng sang”, “Bảo thiếu tiền trường”, “Hùng tát Bảo”, “Hai đứa sang ăn cơm vì nhà không có ai nấu.” Bác đưa phiếu khám cũ của Linh: “Hôm đó bà nội đi ăn cưới, thằng Bảo cõng em sang, sốt nóng gian. Bác đưa đi khám.” Tôi cầm phiếu, tay run: “Tiền ai trả hả bác?” “Bác trả. Có đáng bao nhiêu đâu.” Tôi cúi mặt: “Cháu gửi tiền về để chữa bệnh cho con. Cuối cùng người đưa nó đi khám lại là bác.”
Bác đẩy quyển sách về phía tôi. Một tờ giấy gấp tư rơi ra. Nét chữ con trai tôi. Dòng đầu: “Mẹ à.” Bảo viết về chiếc máy tính, tiền học thêm, chuyện Linh để dành bánh. Nhiều đoạn bị gạch. Cuối cùng chỉ còn một câu: “Con không biết mẹ có nhớ con bằng con nhớ mẹ không.”
Tôi không khóc ngay. Tôi chỉ ngồi im. Rồi tôi nói: “Nhà họ sai, nhưng cháu cũng sai. Có những năm cháu hoàn toàn có thể về. Cháu cứ nghĩ gửi thêm vài chục triệu là tốt cho con hơn một chuyến về thăm.”
Sáng hôm sau, tôi đưa hai con đi khám. Bảo thiếu cân, dạ dày kích ứng do ăn uống thất thường. Linh phải thay kính mới. Ra khỏi phòng khám, tôi mua bánh mì và sữa. Bảo hỏi: “Bao nhiêu tiền thế mẹ?” Tôi cười buồn: “Mẹ mua đồ ăn cho con mà cũng phải báo giá à?”
Chiều hôm đó, tôi gọi mọi người về. Tôi đặt hai tập giấy lên bàn. Tập bên trái: “180 triệu sửa nhà, 120 triệu chữa bệnh, 250 triệu cho Hùng làm vốn. Những khoản này tôi không đòi.” Tập bên phải: “Đây là tiền học của Bảo, trường xác nhận không có khoản thu này. Đây là tiền chữa mắt của Linh, cơ sở y tế xác nhận số tiền thực tế không giống giấy mọi người gửi cho tôi.” Hùng đập tay xuống bàn: “Chị nói thế nghe nặng quá.” Tôi hỏi: “Vậy phần của hai đứa con tôi rốt cuộc nằm ở đâu?” Không ai trả lời.
Chương 1: Sự Thật Bên Trong Tòa Nhà Ba Tầng
Căn phòng khách ở tầng một tòa nhà ba tầng sơn màu kem tỏa ra một mùi nhang trầm nồng nặc hòa lẫn với mùi sơn mới. Trên chiếc bàn gỗ gụ uống nước kê giữa phòng, hai tập giấy do tôi vừa đặt xuống nằm lặng lẽ under ánh đèn tuýp trắng lạnh ngắt.
Tập bên trái là những hóa đơn chuyển tiền từ Mỹ gửi về trong suốt 10 năm qua: tiền sửa nhà, tiền chữa bệnh cho mẹ chồng, tiền vốn mở cửa hàng phụ kiện ô tô cho Hùng. Tập bên phải là những tờ giấy xác nhận mới tinh tôi vừa xin được từ trường học của Bảo, cơ sở y tế nơi Linh khám mắt, và cuốn sổ tay ghi chép cẩn thận từng sự việc của bác Tâm hàng xóm.
Sự im lặng bao trùm lấy căn phòng. Nó nặng nề, u uất và u ám đến mức tiếng quạt trần quay “rì rì” trên trần nhà nghe rõ mồn một như tiếng cưa gỗ.
Hùng – em chồng tôi – sau cú đập tay xuống bàn làm tách trà chao đảo vẫn giữ nguyên thái độ hống hách. Hắn khoanh tay trước ngực, tựa lưng vào chiếc ghế gỗ gụ, đôi mắt ti hí đảo liên hồi giữa hai tập giấy và gương mặt tôi. Bên cạnh hắn, Hạnh – cô em dâu – vờ như đang dỗ dành đứa con trai nhỏ tên Duy, nhưng thỉnh thoảng lại liếc nhìn tôi bằng ánh mắt chan chứa sự e dè lẫn tính toán.
Bà Lựu ngồi ở vị trí chính giữa. Mẹ chồng tôi năm nay đã ngoài sáu mươi, gương mặt phúc hậu ngày xưa nay hằn sâu những nét nhăn dọc của sự khắt khe và độc đoán. Bà không nhìn vào tập tài liệu, mà nhìn thẳng vào mặt tôi, giọng nói bình thản đến mức tàn nhẫn:
“Phương này. Mày đi Mỹ 10 năm, giờ về nhà, câu đầu tiên mày không hỏi thăm sức khỏe của mẹ, không hỏi công việc của em, mà mày lại dựng chuyện rồi đặt lên bàn mấy tờ giấy vớ vẩn này để quy chụp cho cả cái nhà này sao?”
“Con không quy chụp, mẹ ạ,” tôi cất giọng nhẹ nhàng, nhưng từng chữ rành rọt như đinh đóng cột. “Mấy tờ giấy này không phải do con tự in ra. Dấu đỏ của trường cấp 3 huyện ghi rõ: ‘Bùi Gia Bảo không đăng ký bất kỳ khóa học thêm nâng cao nào do nhà trường tổ chức trong hai năm 2024 – 2025’. Vậy số tiền 45 triệu con gửi về theo yêu cầu của chú Hùng năm ngoái để ‘đóng tiền học chuyên đề cho Bảo’ hiện đang nằm ở đâu?”
Tôi quay sang nhìn Hùng. Hắn hất cằm, cười khẩy một tiếng:
“Chị Phương này, chị làm như chị ở Mỹ về là chị to lắm ấy nhỉ? Thằng Bảo nó không học ở trường thì nó học ở ngoài. Tiền ấy tôi cầm, tôi đưa nó đi học thầy riêng ở ngoài thị trấn. Nó không nói với chị là việc của nó, chị căn cứ vào đâu mà bảo tôi ăn chặn?”
“Thầy riêng nào hả chú Hùng?”
Một giọng nói thiếu niên đột ngột vang lên từ phía cửa bếp. Tất cả mọi người cùng quay lại.
Gia Bảo đứng ở đó. Thằng bé mặc chiếc áo thun đã sờn vai, hai bàn tay thô ráp dính đầy vệt mỡ máy do vừa phụ làm ở cửa hàng của Hùng về. Nó nhìn thẳng vào mặt người chú ruột của mình, đôi mắt vốn lầm lì hàng ngày giờ đây rực lên một đốm lửa ấm ức dồn nén bấy lâu.
“Chú Hùng nói thầy riêng nào?” Bảo cất giọng khàn khàn của tuổi dậy thì. “Hai năm nay, tiền học thêm ở trường con còn phải nợ cô giáo đến tận cuối kỳ mới có tiền đóng. Tiền 45 triệu đó, chú cầm đi nhập lô hàng loa ô tô từ Móng Cái về, chú bảo con là ‘tiền của nhà, sau này chú cho mày cổ phần’. Con có được học thầy riêng nào đâu?”
“Thằng ranh con! Mày ăn ăn nói nói cái kiểu gì đấy?!” Hùng bật đứng dậy, gương mặt đỏ gay vì giận dữ. Hắn giơ tay chỉ thẳng vào mặt đứa cháu ruột: “Ai dạy mày cái trò vu khống người lớn thế hả? Không có vú sữa của vợ chồng tao nuôi hai anh em mày 10 năm qua thì mày có được lớn tướng như bây giờ không?”
“Chú không nuôi con!” Bảo không lùi bước. Thằng bé bước tiến lên một bước, chắn ngay trước mặt tôi. “Tiền mẹ con gửi về hàng tháng thừa sức nuôi cả ba anh em con. Mẹ gửi tiền ăn, nhưng bữa nào nhà mình có khách chú mới cho ăn thịt. Ngày thường, con với em Linh toàn phải ăn cơm nguội với nước tương. Lần con sốt phát ban năm lớp 7, chú bảo tốn tiền nên không cho đi viện, may mà có bác Tâm cho thuốc!”
“Mày… Mày cút ngay lên tầng!” Bà Lựu đập mạnh chiếc gậy gỗ xuống sàn gạch bông, tiếng “chát” vang lên khô khốc. Bà trợn mắt nhìn cháu nội: “Bố mày chết sớm, mẹ mày bỏ đi biệt tích 10 năm. Một tay vợ chồng chú Hùng lo lắng từng miếng ăn, cái mặc cho hai anh em mày. Giờ mẹ mày về, xúi giục vài câu là mày quay lại cắn người nhà à? Đồ bất hiếu!”
Tôi nhìn mẹ chồng mình. Trái tim tôi như bị ai đó bóp nghẹt, đau đớn đến mức không thở nổi.
Sáu năm trước, khi tôi chắt chiu từng đồng USD nơi đất khách, nghe bà khóc trong điện thoại bảo “nhà dột quá con ơi, mưa xuống chảy lênh láng vào chỗ ngủ của hai cháu”, tôi đã ngơi tay làm, vay mượn bạn bè bên kia gửi liền một lúc 180 triệu về. Tôi cứ nghĩ căn nhà ba tầng khang trang này được dựng lên là để hai con tôi có chỗ che mưa che nắng đàng hoàng.
Nhưng không. Căn nhà ba tầng sơn màu kem này là nơi ở của vợ chồng Hùng và đứa con trai của họ. Còn hai đứa con tôi – chủ nhân thực sự của dòng tiền đó – lại phải chen chúc trong một căn phòng kho chật hẹp ở gian nhà sau, nơi mùi ẩm mốc và rơm rạ vẫn nồng nặc mỗi khi trời nồm.
“Mẹ,” tôi cất giọng, giữ cho làn hơi không bị run rẩy. “Con không xúi giục con con. 10 năm qua, con sai vì đã quá tin tưởng gia đình. Con cứ nghĩ huyết thống ruột thịt thì sẽ biết thương xót hai đứa trẻ mồ côi bố. Nhưng con đã nhầm.”
Tôi thong thả rút từ trong túi áo ra một cuốn sổ tiết kiệm nhỏ có bìa màu xanh.
“Mỗi tháng con gửi về trung bình 25 đến 35 triệu. 10 năm là 120 tháng. Tổng số tiền con đã chuyển về tài khoản của mẹ và chú Hùng là hơn 3,4 tỷ đồng. Chưa tính các khoản gửi riêng để sửa nhà, chữa bệnh và cho chú Hùng làm vốn.”
Tôi nhìn Hạnh, người đang tái mặt đi khi nghe đến con số 3,4 tỷ.
“Với số tiền đó,” tôi tiếp tục, “hai đứa con con hoàn toàn có thể sống như những cậu chiêu, cô chiêu ở cái làng này. Nhưng Linh phải đeo một chiếc kính sai độ suốt ba năm đến mức mắt tăng lên 4 độ, phải giấu bánh mì khô dưới gối vì sợ đói. Bảo phải đi làm bốc vác không công cho cửa hàng của chú nó từ năm 12 tuổi. Vậy con hỏi mẹ, số tiền 3,4 tỷ đó, hiện tại đang nằm ở đâu?”
Bà Lựu im lặng. Gương mặt bà co rúm lại. Hùng thì nghiến răng chửi thề một tiếng nhỏ, quay mặt đi chỗ khác.
“Chị Phương,” Hạnh lúc này mới lên tiếng, giọng chua chát. “Chị nói thế mà nghe được à? Chị gửi tiền về thì chúng tôi cũng phải bỏ công bỏ sức ra chăm sóc hai đứa chứ? Tiền điện, tiền nước, tiền mắm, tiền muối 10 năm qua không phải là tiền à? Chị ở bên Mỹ sung sướng, ăn trắng mặc trơn, giờ về phủi sạch công lao của chú thím thế sao?”
“Tôi ăn trắng mặc trơn?”
Tôi mỉm cười. Nụ cười chua chát nhất trong cuộc đời 45 năm của tôi. Tôi chậm rãi xắn hai tay áo thun cũ sờn lên tận vai.
Trên hai cánh tay tôi, làn da bị ăn mòn bởi hóa chất làm neo lâu ngày trở nên thô ráp, chằng chịt những vệt nấm ngứa đỏ rực và những vết sẹo do bỏng lưu huỳnh. Tôi giơ hai bàn tay ra – những ngón tay từng gõ máy may mượt mà ngày xưa nay đã khớp xương sưng to, bàn tay chai sạn còn cứng hơn cả tay của một người đàn bà làm nông chính hiệu.
“Đây là cái giá của ‘sung sướng’ ở Mỹ đấy cô Hạnh ạ,” tôi nhìn thẳng vào mắt em dâu. “Mỗi ngày tôi làm việc 14 tiếng trong tiệm neo, hít mùi hóa chất độc hại đến mức dạ dày bị viêm loét nặng. Tôi không dám ăn một bát phở 10 đô, không dám mua một chiếc áo mới quá 5 đô. Tất cả là vì tôi nghĩ ở quê nhà, con tôi đang được đi học đàng hoàng, được sống trong tình yêu thương của bà và chú thím.”
Tôi hạ tay xuống, giật lấy tập tài liệu bên trái, xé làm đôi ngay trước mặt họ.
“Mấy trăm triệu sửa nhà, chữa bệnh, làm vốn… tôi coi như tiền trả công nuôi dưỡng hai đứa trẻ 10 năm qua. Tôi không đòi lại một đồng nào. Nhưng từ hôm nay, mảnh đất 360m² mà bố chồng tôi để lại riêng cho anh Nam trước khi mất, tôi sẽ đòi lại toàn bộ.“
Chương 2: Mảnh Đất Của Người Đã Khuất
Sự nhắc đến mảnh đất 360m² giống như một gáo nước lạnh dội thẳng vào chiếc bếp than đang rực hồng, làm bùng lên những tiếng “xèo xèo” của sự giận dữ tột cùng.
Bà Lựu đứng phắt dậy. Chiếc gậy gỗ trong tay bà đập mạnh xuống bàn trà khiến mấy chiếc tách sứ nhảy chồm chồm, nước trà sánh ra lênh láng.
“Mày nói cái gì?!” Bà Lựu gào lên, giọng nói bỗng trở nên sắc lẹm và chói tai khác hẳn vẻ từ tốn thường ngày. “Mảnh đất nào là của thằng Nam? Đất này là đất của tổ tiên nhà họ Bùi! Thằng Nam nó chết rồi, nó không còn ở cái đời này nữa. Đất đai phải thuộc về thằng Hùng để nó nối dỗi tông đường, thờ cúng tổ tiên! Mày là đứa con dâu tàn tật về tư tưởng, mày lấy quyền gì đòi đất?”
“Con lấy quyền là vợ hợp pháp của anh Bùi Gia Nam, và là mẹ của hai đứa con ruột của anh ấy,” tôi đáp, ánh mắt không một chút sợ hãi. “Năm 2015, trước khi anh Nam mất vì tai nạn, bố chồng con – ông Bùi Gia Tấn – đã làm văn bản thừa kế có chứng thực của UBND xã, sang tên riêng mảnh đất 360m² ở mặt đường chính cho anh Nam. Văn bản đó, con vẫn giữ bản gốc.”
Nói rồi, tôi rút từ trong chiếc vali bạc màu ra một túi nilon được bọc ba lớp cẩn thận. Bên trong là cuốn sổ đỏ cũ mang tên Bùi Gia Nam và tờ di chúc của ông bố chồng quá cố.
Thấy cuốn sổ đỏ, mắt Hùng sáng lên một vệt tham lăm tột cùng, rồi nhanh chóng chuyển thành sự tàn nhẫn. Hắn bước xộc tới, giơ tay định giật lấy túi nilon trên tay tôi:
“Đưa đây! Đất này đứng tên anh Nam nhưng do tao quản lý 10 năm nay! Mày đi Mỹ bỏ con, giờ về đòi cướp đất à?”
Nhưng Hùng chưa kịp chạm vào tay tôi thì Gia Bảo đã lao ra. Thằng bé 15 tuổi, tuy gầy gò nhưng cao lớn, đẩy mạnh vào ngực Hùng khiến hắn lảo đảo lùi lại hai bước.
“Chú không được đụng vào mẹ con!” Bảo gầm lên, hai nắm đấm siết chặt, gân xanh nổi ngoằn ngoèo trên cổ. “Mảnh đất đó là của bố con để lại cho hai anh em con! Chú đã xây cái nhà ba tầng này trên đất của bố con, chú còn muốn cướp sạch sao?”
“Thằng ranh con này! Mày láo!” Hùng vung tay định tát Bảo.
“Chú đánh nó thử xem!” Tôi bước lên, đứng chắn giữa Hùng và Bảo, giơ chiếc điện thoại đang ở chế độ ghi âm lên. “Tôi đã bật ghi âm và kết nối trực tiếp với luật sư ở thành phố. Chỉ cần chú động vào một sợi tóc của con tôi, tôi sẽ kiện chú ra tòa về tội cố ý gây thương tích và chiếm đoạt tài sản!”
Hùng khựng tay lại giữa không trung. Hắn nhìn chiếc điện thoại, nhìn vẻ mặt kiên định của tôi, rồi nhìn sang Hạnh đang lo sợ kéo vạt áo hắn.
Căn phòng khách rơi vào một thế giằng co nghẹt thở.
Bà Lựu ngã khuỵu xuống ghế sofa, hai tay ôm lấy ngực, bắt đầu khóc lóc om sòm theo kiểu quen thuộc của những người già ở quê khi đuối lý:
“Trời ơi là trời! Bùi Gia Nam ơi là Bùi Gia Nam! Mày sống khôn thác thiêng về mà nhìn con vợ mày nó về nó cướp đất, nó hành hạ mẹ mày đây này! Tôi sống làm sao nổi nữa hả trời! Con dâu đi Mỹ về tay trắng, đòi đuổi mẹ chồng ra đường!”
Tiếng khóc của bà Lành vang ra tận ngoài ngõ. Chỉ vài phút sau, mấy người họ hàng trong dòng họ Bùi sống xung quanh nghe thấy tiếng động đã kéo sang.
Ông Bùi Gia Quốc – trưởng họ Bùi, một người đàn ông gần bảy mươi tuổi, dáng người đậm đà, bước vào nhà đầu tiên. Theo sau ông là vài người chú, người bác trong họ.
“Có chuyện gì mà xóm làng ầm ĩ lên thế hả bà Lựu?” Ông Quốc nhíu mày nhìn bãi chiến trường trong phòng khách, rồi ánh mắt dừng lại ở tôi. “Phương đấy à? Mới về nước sao không báo cho họ hàng biết một tiếng?”
“Bác Quốc ơi! Cứu mẹ con tôi với!” Hạnh nhanh miệng lao ra khóc kể. “Chị Phương đi Mỹ 10 năm không gửi về một đồng nào nuôi con, giờ về nước thấy nhà cửa khang trang lại mang giấy tờ giả về đòi đuổi mẹ chồng và vợ chồng tôi ra khỏi nhà này!”
Tôi nhìn Hạnh diễn kịch, lòng lạnh ngắt. Tôi quay sang ông Quốc, cúi đầu chào theo đúng lễ nghi:
“Cháu chào bác Trưởng họ và các bác. Cháu mới về chiều qua. Cháu không muốn làm phiền dòng họ, nhưng chuyện trong nhà đã đến nước này, cháu xin phép nhờ bác và các bác làm chứng cho cháu.”
Tôi tiến lại bàn, mở cuốn sổ tiết kiệm, các hóa đơn chuyển tiền và tờ di chúc ra, xếp ngay ngắn trước mặt ông Quốc.
“Đây là toàn bộ bằng chứng chuyển tiền của cháu từ Mỹ về trong 10 năm qua, tổng cộng hơn 4 tỷ đồng bao gồm cả tiền gửi nuôi con và tiền cho chú Hùng làm vốn. Còn đây là sổ đỏ mảnh đất 360m² này, đứng tên chồng cháu – Bùi Gia Nam – do chính tay bố chồng cháu trao trước khi mất.”
Ông Quốc đeo kính lão vào, cẩn thận lật xem từng tờ hóa đơn chuyển tiền có con dấu của ngân hàng thương mại quốc tế, rồi đọc kỹ tờ di chúc. Gương mặt vị trưởng họ dần trở nên nghiêm nghị.
Ông ngẩng đầu lên, nhìn bà Lựu và Hùng bằng ánh mắt quở trách:
“Bà Lựu, chú Hùng. Giấy trắng mực đen rõ ràng thế này, sao cô Hạnh lại bảo cái Phương không gửi đồng nào? Mỗi tháng mấy chục triệu thế này, ở cái làng này là sống dư dả rồi đấy.”
Bà Lựu khựng lại tiếng khóc, ngập ngừng: “Thì… thì nó gửi tiền về nuôi con nó, nhưng… nhưng đất đai là của nhà này…”
“Đất này là của thằng Nam,” Ông Quốc ngắt lời bà Lựu một cách đanh thép. “Năm 2015 chính tay tôi là người làm chứng cho ông Tấn sang tên mảnh đất này cho thằng Nam. Việc thằng Nam mất đi, theo luật pháp và đạo lý, mảnh đất thuộc về vợ và hai con của nó. Chú Hùng xây nhà trên đất của anh, chú phải hỏi ý kiến của chị dâu chú chứ?”
Hùng tái mặt, đùn đẩy: “Thì… thì lúc đó chị Phương đi Mỹ, cháu tưởng…”
“Chú không tưởng gì cả,” tôi cất giọng lạnh lùng. “Chú biết rõ mảnh đất này là của anh Nam, nhưng chú nghĩ tôi sẽ không bao giờ về nữa, hoặc về thì cũng sẽ im lặng chấp nhận. Chú dùng tiền tôi gửi về để xây căn nhà ba tầng này trên mảnh đất của chồng tôi, rồi biến hai con tôi thành người ở trong chính ngôi nhà của bố chúng nó.”
tôi quay sang nhìn ông Trưởng họ:
“Bác Quốc. Cháu là con dâu nhà họ Bùi, cháu luôn tôn trọng dòng họ. Nhưng hôm nay cháu xin tuyên bố: Cháu cho vợ chồng chú Hùng và mẹ chồng cháu thời hạn một tháng để di dời toàn bộ tài sản cá nhân ra khỏi mảnh đất này. Căn nhà ba tầng này được xây bằng tiền của cháu và trên đất của chồng cháu, cháu sẽ thu hồi lại toàn bộ để làm nơi ở cho Bảo và Linh.”
Chương 3: Những Mảnh Vỡ Của Ký Ức
Lời tuyên bố của tôi như một bản án chung thẩm treo lơ lửng trên đầu gia đình Hùng.
Sau khi họ hàng ra về với những lời bàn tán xì xào nghiêng về phía tôi, căn nhà ba tầng chìm vào một không khí u ám chưa từng có. Hùng khóa chặt cửa phòng trên tầng hai, thỉnh thoảng lại nghe tiếng đồ đạc bị quăng quật gãy vỡ. Hạnh thì ôm con khóc sụt sùi. Bà Lựu ngồi thẫn thờ ở bệ cửa ra vào, ánh mắt vô thần nhìn ra khoảng sân vắng.
Tôi không ở lại căn nhà đó đêm ấy.
Chiều muộn, tôi dắt Bảo và Linh sang nhà bác Tâm. Bác Tâm xới cho ba mẹ con tôi ba bát cơm nóng với đĩa thịt kho tàu và bát canh rau ngót.
Nhìn hai đứa con tôi ăn ngon lành, Linh vừa ăn vừa thi thoảng ngẩng lên nhìn tôi như sợ tôi sẽ biến mất, trái tim tôi cay xé.
“Phương này,” Bác Tâm vừa quạt bếp vừa nói, giọng trầm ngâm. “Cháu làm thế là đúng. Nhẫn nại mãi chỉ làm cho người ta lấn tới thôi. Nhưng cháu cũng phải cẩn thận, thằng Hùng nó cục tính lắm, lại đang đường cùng, nó dễ làm liều.”
“Cháu biết chứ bác,” tôi nhẹ nhàng gắp miếng thịt vào bát cho Bảo. “Cháu không sợ hắn làm liều với cháu, cháu chỉ sợ hắn gây tổn thương cho hai đứa nhỏ thôi. Nên từ mai, cháu sẽ thuê người về bảo vệ hai đứa và bắt đầu làm thủ tục pháp lý.”
“Mẹ ơi…” Linh ngước đôi mắt tròn xoe nhìn tôi, gọng kính nhựa màu hồng đã cũ khẽ lệch sang một bên. “Mình… mình không ở với bà nội và chú Hùng nữa ạ?”
Tôi cúi xuống, ôm lấy vai con gái, khẽ vuốt lại mái tóc xơ xác vì thiếu chất của con:
“Không con ạ. Mẹ con mình sẽ ở riêng. Mẹ sẽ sửa lại gian nhà cũ của bố, hoặc mua một căn nhà mới ngoài thị trấn cho hai anh em đi học.”
“Con không thích căn nhà ba tầng đó đâu mẹ,” Bảo bất ngờ lên tiếng. Thằng bé đặt bát cơm xuống, ánh mắt già dặn trước tuổi. “Căn nhà đó to thật, nhưng lạnh lắm. Đêm nào con cũng nghe tiếng chú Hùng chửi thề vì thua đề, rồi thím Hạnh cằn nhằn chuyện tiền bạc. Con chỉ muốn ở một chỗ nhỏ thôi, nhưng có mẹ.”
Tôi nhìn Bảo, giọt nước mắt nghẹn ngào cuối cùng cũng rơi xuống bát cơm.
10 năm qua, tôi cứ tưởng mình đang chiến đấu ở nơi xứ người vì tương lai của các con. Tôi nghĩ rằng việc tích lũy một số tiền lớn trong ngân hàng sẽ giúp chúng có một bệ phóng vững chắc khi trưởng thành. Nhưng tôi đã quên mất rằng, thứ mà một đứa trẻ mồ côi bố cần nhất không phải là những con số trong sổ tiết kiệm, mà là sự hiện diện của người mẹ, là cảm giác được bảo vệ và yêu thương mỗi khi đêm về.
Tối hôm đó, tôi cùng hai con ngủ trên chiếc giường gỗ cũ ở nhà bác Tâm. Căn phòng nhỏ thơm mùi rơm rạ và khói bếp, ấm áp đến lạ kỳ. Linh ôm chặt lấy cánh tay tôi, hơi thở đều đặn chìm vào giấc ngủ. Bảo nằm bên cạnh, mắt vẫn mở trao tráo nhìn lên trần nhà.
“Bảo này,” tôi thì thầm, tay khẽ xoa mái tóc cứng của con trai. “Con có trách mẹ không?”
Bảo im lặng một lúc lâu. Trong bóng tối, tôi thấy bờ vai thằng bé khẽ rung lên.
“Lúc nhỏ… con trách mẹ nhiều lắm,” Bảo thì thầm, giọng nghẹn lại. “Mỗi lần khai giảng, thấy các bạn có bố mẹ đưa đi, con chỉ có một mình. Mỗi lần bị chú Hùng mắng là ‘đồ ăn bám’, con lại ước gì mẹ ở nhà, dù mình có phải ăn rau ăn khoai…”
Thằng bé quay sang, nắm lấy bàn tay chai sạn của tôi.
“Nhưng hôm nay, nhìn thấy tay mẹ… con biết mẹ không bỏ con vì mẹ muốn sung sướng. Mẹ đã khổ nhiều rồi. Từ nay con sẽ bảo vệ mẹ và em Linh.”
Tôi ôm chặt lấy con trai vào lòng. Giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má tôi, thấm ướt cả chiếc gối vải. Mọi đắng cay, tủi nhục, mọi độc hại của hóa chất nơi đất khách quê người như tan biến hết trong khoảnh khắc này. Tôi đã lấy lại được thứ quý giá nhất của đời mình – đó là sự thấu hiểu của các con.
Chương 4: Đòn Phản Công Cuối Cùng
Sáng hôm sau, tôi cùng luật sư do bác Tâm giới thiệu lên thẳng UBND xã và Tòa án nhân dân huyện để nộp đơn khởi kiện yêu cầu đòi lại tài sản gắn liền với đất và yêu cầu bồi thường thiệt hại về việc sử dụng sai mục đích khoản tiền ủy quyền nuôi dưỡng.
Sự việc gây chấn động cả một vùng quê nghèo. Một người đàn bà đi Mỹ 10 năm trở về, không chọn cách im lặng nhẫn nại như những người phụ nữ khác, mà dám cầm di chúc và hóa đơn ngân hàng ra tòa kiện cả gia đình nhà chồng.
Ba ngày sau, Hùng nhận được trát tòa.
Biết không thể lay chuyển được tôi bằng luật pháp hay họ hàng, Hùng bắt đầu dở trò giang hồ. Hắn cho mấy gã thanh niên xăm trổ trong xã đến tụ tập trước cửa nhà bác Tâm, chửi rủa và đe dọa.
Sáng ngày thứ tư, khi tôi vừa từ thị trấn mua đồ ăn về, năm gã thanh niên bặm trợn đã đứng chắn ngay trước cổng nhà bác Tâm. Hùng đứng giữa, tay cầm một thanh sắt, mặt hằn lên những tia máu hung tợn.
“Lê Mai Phương!” Hùng gào lên, chỉ thanh sắt vào mặt tôi. “Mày định dồn tao vào đường cùng đúng không? Tao nói cho mày biết, mảnh đất này tao đã thế chấp cho ngân hàng để lấy 500 triệu làm vốn kinh doanh rồi! Mày có đòi được đất thì ngân hàng nó cũng siết nợ thôi! Mày muốn tao chết thì tao cho mẹ con mày chết chung!”
Bà con xung quanh đứng xem đông đúc nhưng không ai dám vào can vì sợ nhóm thanh niên xăm trổ.
Tôi dừng lại cách Hùng năm bước chân. Gương mặt tôi không một chút hoảng sợ. Tôi lấy từ trong túi ra một chiếc tệp hồ sơ màu đỏ.
“Chú Hùng,” tôi cất giọng bình thản đến đáng sợ. “Chú nghĩ chú thông minh lắm sao? Chú lén lấy sổ đỏ của anh Nam đi thế chấp ngân hàng từ tháng 6 năm ngoái bằng cách làm giả chữ ký của tôi và giấy ủy quyền giả đúng không?”
Hùng khựng lại, mắt trợn ngược: “Mày… mày nói cái gì?”
“Tôi đã làm việc với phía ngân hàng từ sáng nay,” tôi mở tệp hồ sơ ra, giơ tờ giấy xác nhận của phía công an lên. “Hành vi làm giả giấy tờ để thế chấp tài sản của người khác là tội ‘Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’ theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Ngân hàng đã chính thức chuyển hồ sơ của chú sang Cơ quan Điều tra Công an tỉnh.”
Hùng lảo đảo. Thanh sắt trong tay hắn rơi “keng” một tiếng xuống đường bê tông.
“Chưa hết đâu,” tôi bước tiến thêm một bước, ánh mắt sắc như dao cạo. “Số tiền 500 triệu chú vay ngân hàng, chú không dùng làm vốn kinh doanh, mà chú đem đi cá độ bóng đá qua mạng với gã Cường ‘đen’ ở thị trấn. Tôi đã thu thập đủ toàn bộ sao kê tài khoản cá độ của chú và nộp cho công an rồi.”
Năm gã thanh niên xăm trổ đứng xung quanh thấy tình hình không ổn, nghe đến công an tỉnh và cá độ bóng đá liền lùi lại, truyền tay nhau nhìn nhau rồi vội vã dắt xe máy tháo chạy mất hút, để lại một mình Hùng đứng chết dí giữa đường.
Lúc này, một chiếc xe công an màu xanh chạy chậm chậm vào ngõ, dừng lại ngay trước cửa nhà bác Tâm. Hai sĩ quan công an bước xuống xe, tiến lại gần Hùng.
“Anh Bùi Gia Hùng phải không?” Vị sĩ quan công an cất giọng nghiêm nghị. “Mời anh về trụ sở Công an tỉnh để làm rõ hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và hành vi đánh bạc trực tuyến.”
Hùng ngã sụp xuống đường bê tông. Hai chân hắn mềm nhũn, không đứng dậy nổi. Hắn quay đầu nhìn tôi, ánh mắt từ hung tợn chuyển sang sự van xin thảm hại:
“Chị Phương… Chị Phương ơi cứu em! Em sai rồi! Chị rút đơn đi chị ơi! Mẹ ơi cứu con với!”
Từ trong ngõ, bà Lựu và Hạnh chạy ra. Thấy Hùng bị tra tay vào còng số 8, bà Lựu gào khóc thảm thiết, lao đến ôm lấy chân vị công an rồi lại quay sang quỳ gục trước mặt tôi:
“Phương ơi! Mẹ xin mày! Mẹ lạy mày! Mày tha cho thằng Hùng đi! Nó là em ruột của anh Nam mày mà! Mày nỡ lòng nào đưa em chồng vào tù hả Phương?!”
Tôi nhìn người mẹ chồng đang quỳ dưới chân mình. Ngày xưa, chính người phụ nữ này đã cầm tay tôi dặn dò “con cứ đi, mẹ nuôi hai đứa”. Rồi cũng chính người phụ nữ này, vì sự mù quáng nuông chiều đứa con trai thứ hai, đã dung túng cho nó đày đọa hai đứa cháu nội ruột thịt của mình, cướp đi từng miếng ăn, cái mặc của chúng.
Tôi lùi lại một bước, tránh cú lạy của bà.
“Mẹ ạ,” tôi nói, giọng lạnh như băng tuyết mùa đông. “Sáu năm trước, khi hai con tôi sốt cao co giật giữa đêm mưa, bác Tâm phải cõng sang viện, mẹ vẫn thản nhiên đi ăn cưới và bảo ‘nó vờ vĩnh đấy’. Khi chú Hùng đánh thằng Bảo rách tai vì nó làm vỡ cái ly, mẹ bảo ‘nó là người lớn, nó có quyền dạy cháu’. Lúc đó, mẹ có nhớ nó là cháu ruột của anh Nam không?”
Tôi quay lưng đi vào trong sân nhà bác Tâm, không ngoảnh đầu lại nhìn cảnh Hùng bị đưa lên xe công an và tiếng khóc gào tuyệt vọng của bà Lựu vang vọng cả một góc làng.
Chương 5: Bình Minh Trên Căn Nhà Mới
Sáu tháng sau.
Mùa hè đến, mang theo những tia nắng vàng rực rỡ chiếu sáng cả vùng quê ven sông.
Mảnh đất 360m² đã được Tòa án tuyên trả lại toàn bộ quyền sử dụng cho ba mẹ con tôi. Căn nhà ba tầng cũ đã được tôi sửa sang lại: tầng một tôi mở một xưởng may nhỏ, thuê hơn mười người phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn trong làng vào làm việc; tầng hai và tầng ba là không gian sống rộng rãi, ngập tràn ánh sáng cho Bảo và Linh.
Bà Lựu sau biến cố của Hùng đã bị suy nhược thần kinh nặng. Hạnh ôm con về nhà cha mẹ đẻ ở. Tôi không đuổi bà Lựu ra đường. Tôi thuê cho bà một căn nhà nhỏ tĩnh mịch ở đầu làng, mỗi tháng chu cấp đủ tiền ăn uống và chữa bệnh, phân công một người cháu họ hàng ngày sang chăm sóc. Đó là sự hiếu thảo cuối cùng tôi dành cho mẹ của người chồng quá cố.
Về phần Hùng, hắn phải nhận mức án 7 năm tù giam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đánh bạc.
Chiều hôm nay, xưởng may nghỉ sớm. Tôi đứng ở ban công tầng hai, nhìn xuống khoảng sân rộng bên dưới.
Bảo – nay đã trở thành một thanh niên 16 tuổi cao ráo, khỏe mạnh, không còn vẻ lầm lì hốc hác ngày nào – đang kiên nhẫn dạy em gái đi chiếc xe xe đạp mới mua. Tiếng cười trong trẻo của Linh vang vọng khắp khoảng sân ngập nắng:
“Anh Bảo đi chậm thôi! Mẹ ơi nhìn con này! Con tự đi được rồi!”
Tôi mỉm cười, vẫy tay với con gái.
Chiều thu mát rượi thổi qua ban công, mang theo hương thơm của đồng lúa chín tới. Tôi cúi xuống nhìn hai bàn tay mình. Mặc dù những vết sẹo hóa chất vẫn còn đó, nhưng chúng không còn làm tôi thấy đau đớn hay tủi nhục nữa.
10 năm xa xứ, đánh đổi bằng biết bao giọt nước mắt và mồ hôi, cuối cùng tôi cũng đã bảo vệ được các con mình, lấy lại được những gì thuộc về gia đình tôi.
Bảo ngẩng đầu lên, thấy tôi đang đứng trên ban công, thằng bé mỉm cười – một nụ cười rạng rỡ, ấm áp giống hệt như nụ cười của anh Nam năm xưa.
“Mẹ ơi! Tối nay mẹ nấu món canh rau ngót thịt băm nhé!” Bảo gào lên.
“Được rồi! Tối nay mẹ nấu cho hai anh em một mâm toàn món ngon!” Tôi trả lời, giọng nói rộn rã niềm vui.
Tôi quay vào nhà, chuẩn bị xuống bếp. Bức ảnh chụp anh Nam trên bàn thờ mỉm cười dịu dàng dưới ánh nến. Tôi biết, ở một nơi nào đó trên cao kia, anh đang mỉm cười hạnh phúc khi thấy mẹ con tôi đã thực sự tìm lại được bình yên sau bao nhiêu giông bão của cuộc đời.
