Chiếc xe khách đang bon bon trên đường đèo thì “khực” 1 tiếng, bác tài gục xuống vô lăng, chiếc xe lao thẳng như mất phanh. Trong khi mọi người g;;ào kh//óc tu::yệt v;;ọng thì một bà cụ 70 tuổi đứng dậy, bình thản nói: “Để tôi lái…”
Buổi sáng hôm ấy, trời đổ mưa nhẹ trên dốc Măng Đen, những hạt mưa trắng mờ phủ lên kính xe khách 45 chỗ chạy tuyến Kon Tum – Đà Nẵng. Tôi ngồi hàng ghế thứ ba bên phải, sát cửa sổ, chống cằm nhìn ra ngoài. Con đường quanh co như rắn lượn, một bên núi, một bên vực sâu đen ngòm, lai láng sương mù.
Khoảng gần 10 giờ sáng, xe bắt đầu xuống dốc dài. Tài xế – chú Hào, chừng hơn bốn mươi tuổi – bật số nhỏ và cho xe giảm tốc. Nhưng mặt đường hôm ấy trơn như mỡ. Những vệt bùn đất do xe tải đi trước để lại càng khiến chúng tôi cảm thấy bất an.
Tôi nghe tiếng phanh rít một cái dài.
“Chết rồi… bánh trượt,” chú Hào lầm bầm.
Xe chao nhẹ sang trái. Một số người giật mình.
“Chú ơi, chạy cẩn thận nhé!” một phụ nữ la lên.
Chú Hào không đáp. Tôi nhìn lên gương chiếu hậu và thấy mặt chú tái mét. Trán chú túa mồ hôi, tay phải run lên và buông khỏi vô lăng một giây.
Chiếc xe lập tức lệch hẳn sang bên vực.
“Ôi trời đất ơi!” – nhiều tiếng hét cùng lúc vang lên.
Tôi đứng bật dậy. Người đàn ông bên cạnh chú Hào lao lên giữ vô lăng, nhưng anh ta hoàn toàn không biết lái xe khách. Xe vẫn trượt. Bánh trước trườn ra mép đường, chỉ còn đúng mười phân nữa là rơi xuống khoảng không.
Một bé gái khóc thé/t, mẹ nó ôm chặt, run bần bật.
“Tài xế… tài xế bị sao rồi!!!”
Tôi nghe ai đó phía trước hét lên.
Chú Hào dùng tay giữ ngực, mặt mé/o x//ệch – dấu hiệu đ;;ột q;;uỵ rõ ràng.
Chiếc xe rung lắc như con thú hoảng loạn. Tiếng hành khách la hét hỗn loạn, người cầu trời, người gọi tên người thân, người khóc òa.
Chỉ cần 3 giây nữa thôi là cả xe lao xuống vực sâu hàng chục mét.
Và đúng lúc ấy…
Một giọng nói khàn nhưng rất chắc vang lên giữa sự hỗn loạn:
“Để tôi lái.”
Tất cả quay lại.
Đó là bà cụ nhỏ thó ở hàng cuối. Bà chống tay vào thành ghế, chậm rãi tiến lên giữa xe. Dù xe lắc mạnh, đôi chân bà vẫn bước rất vững.
“Bà ơi, nguy hiểm lắm!”
“Lùi lại đi!”
“Không phải lúc đùa đâu!”
Nhiều người la lên, tưởng bà hoảng loạn mà hành động dại dột.
Nhưng bà không nghe bất cứ ai. Bà đưa mắt nhìn ra phía trước – nơi bánh xe đang cách mép vực chỉ vài chục centimet. Ánh mắt bà không hề có sự sợ hãi mà là thứ ánh nhìn của một người đã từng đi qua những nơi còn đáng sợ hơn thế rất nhiều lần.
Bà đặt tay lên vai người đàn ông đang cố giữ vô lăng.
“Nhường tôi,” bà nói nhẹ 
Tôi nghe tiếng phanh rít một cái dài.
“Chết rồi… bánh trượt,” chú Hào lầm bầm.
Xe chao nhẹ sang trái. Một số người giật mình.
“Chú ơi, chạy cẩn thận nhé!” một phụ nữ la lên.
Chú Hào không đáp. Tôi nhìn lên gương chiếu hậu và thấy mặt chú tái mét. Trán chú túa mồ hôi, tay phải run lên và buông khỏi vô lăng một giây.
Chiếc xe lập tức lệch hẳn sang bên vực.
“Ôi trời đất ơi!” – nhiều tiếng hét cùng lúc vang lên.
Tôi đứng bật dậy. Người đàn ông bên cạnh chú Hào lao lên giữ vô lăng, nhưng anh ta hoàn toàn không biết lái xe khách. Xe vẫn trượt. Bánh trước trườn ra mép đường, chỉ còn đúng mười phân nữa là rơi xuống khoảng không.
Một bé gái khóc thé/t, mẹ nó ôm chặt, run bần bật.
“Tài xế… tài xế bị sao rồi!!!”
Tôi nghe ai đó phía trước hét lên.
Chú Hào dùng tay giữ ngực, mặt mé/o x//ệch – dấu hiệu đ;;ột q;;uỵ rõ ràng.
Chiếc xe rung lắc như con thú hoảng loạn. Tiếng hành khách la hét hỗn loạn, người cầu trời, người gọi tên người thân, người khóc òa.
Chỉ cần 3 giây nữa thôi là cả xe lao xuống vực sâu hàng chục mét.
Và đúng lúc ấy…
Một giọng nói khàn nhưng rất chắc vang lên giữa sự hỗn loạn:
“Để tôi lái.”
Tất cả quay lại.
Đó là bà cụ nhỏ thó ở hàng cuối. Bà chống tay vào thành ghế, chậm rãi tiến lên giữa xe. Dù xe lắc mạnh, đôi chân bà vẫn bước rất vững.
“Bà ơi, nguy hiểm lắm!”
“Lùi lại đi!”
“Không phải lúc đùa đâu!”
Nhiều người la lên, tưởng bà hoảng loạn mà hành động dại dột
Nhưng bà không nghe bất cứ ai. Bà đưa mắt nhìn ra phía trước – nơi bánh xe đang cách mép vực chỉ vài chục centimet. Ánh mắt bà không hề có sự sợ hãi mà là thứ ánh nhìn của một người đã từng đi qua những nơi còn đáng sợ hơn thế rất nhiều lần.
Bà đặt tay lên vai người đàn ông đang cố giữ vô lăng.
“Nhường tôi,” bà nói nhẹ
…Người đàn ông sững lại trước ánh mắt ấy. Không hiểu vì sao, anh buông tay ra.
Bà cụ ngồi xuống ghế lái, hai bàn tay gầy nhưng rắn chắc nắm chặt vô lăng. Chỉ liếc nhanh một cái, bà lập tức hiểu tình trạng chiếc xe. Không phanh gấp. Không đánh lái mạnh. Bà đạp côn, trả số về thấp nhất, rồi đánh lái ngược theo quán tính, giữ cho đầu xe bám sát vào sườn núi.
“Bám chặt vào!” bà quát lớn – giọng dứt khoát, không run.
Chiếc xe rùng mình dữ dội. Tiếng kim loại nghiến trên mặt đường nghe đến ghê răng. Mọi người nín thở. Tôi cảm nhận rõ cái chết đang lướt sát qua từng hơi thở.
Bà cụ kéo phanh tay từng nhịp, không giật mạnh, vừa kéo vừa nhả. Động tác chuẩn xác đến mức khiến người từng lái xe lâu năm cũng phải kinh ngạc. Xe chậm dần. Rất chậm. Từng mét… từng mét…
Cuối cùng, bánh xe trước dừng lại, chỉ cách mép vực đúng một gang tay.
Không ai hét nữa.
Không ai khóc nữa.
Chỉ còn tiếng mưa lộp bộp trên mái xe… và tiếng tim đập dồn dập trong lồng ngực từng người.
Bà cụ thở ra một hơi dài, buông vô lăng.
“Xong rồi.”
Cả xe vỡ òa.
Người ôm nhau khóc nức nở. Người quỳ sụp xuống lạy tạ trời đất. Một người đàn ông bật khóc như trẻ con, miệng lắp bắp:
“Bà… bà là ai vậy?”
Bà cụ quay lại, nở nụ cười hiền, rất hiền:
“Tôi từng là lái xe Trường Sơn.”
Cả xe chết lặng.
Bà nói tiếp, giọng đều đều như kể chuyện rất xa:
“Hơn bốn mươi năm trước, tôi lái xe tải chở thương binh, bom rơi ngay đầu xe, vực sâu hai bên còn lớn hơn thế này. So với ngày đó… đoạn đèo này chưa là gì.”
Mọi người im phăng phắc.
Khi xe cứu hộ và cảnh sát giao thông tới nơi, họ dìu bà xuống. Một chiến sĩ trẻ nhìn đôi tay bà, run run hỏi:
“Bà… bà còn nhớ lái sao được vậy ạ?”
Bà cụ cúi nhìn đôi bàn tay nhăn nheo của mình, khẽ đáp:
“Có những thứ, dù già đến đâu… cũng không quên được.”
Hôm ấy, 45 con người trở về nhà an toàn.
Và trên con đèo Măng Đen mịt mù sương gió, ai cũng tin rằng:
Có những anh hùng không cần áo choàng, chỉ cần đứng dậy đúng lúc sinh tử cận kề.
