Tôi cầm cọc tiền lên đếm. Những tờ 500 ngàn, 200 ngàn, thậm chí cả những tờ 10 ngàn, 20 ngàn kẹp lẫn lộn. Tổng cộng là 29 triệu 600 ngàn đồng.
Tôi nhìn cọc tiền, rồi nhìn sang Hạnh. Đầu óc tôi trống rỗng trong vài giây, sau đó là một luồng máu nóng xông thẳng lên đỉnh đầu. 29 triệu 600 ngàn đồng! Con số này được tính toán một cách chuẩn xác đến nực cười. Hạnh đã nhân 8 chỉ vàng với cái giá của 14 năm trước – cái thời điểm hơn 3 triệu đồng một chỉ. Cô ta mang đến cho tôi một mớ tiền lẻ lộn xộn này sau 14 năm ròng rã chờ đợi, sau bao nhiêu lần tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu khổ, chịu nhục để giấu chồng.
Tôi run lên bần bật, tiếng nói nghẹn lại nơi cổ họng: – Hạnh… Cậu trêu đùa tớ đấy à? 14 năm trước tớ đưa cậu là vàng. Bây giờ cậu trả tớ từng này tiền? Cậu có biết giá vàng hôm nay là bao nhiêu không? Là hơn 80 triệu một cây! 8 chỉ của tớ bây giờ trị giá gần 70 triệu đồng!
Hạnh ngước lên nhìn tôi, đôi mắt đỏ hoe nhưng trong ánh mắt ấy không còn là sự biết ơn của 14 năm trước, mà là một sự chai sạn, lì lợm đến đáng sợ: – Tôi biết… Tôi biết giờ vàng cao lắm. Nhưng lúc tôi vay bà, giá vàng chỉ có thế. Tôi là người lao động nghèo, bao năm qua nuôi thằng Tí bệnh tật, bà biết tôi khổ thế nào mà. Giờ bà ép tôi phải mua vàng trả bà, tôi lấy đâu ra tiền? Tôi đi vay mượn khắp nơi, bán cả chiếc xe máy cũ, gom góp từng đồng tiền lẻ mới đủ 29 triệu 600 ngàn này để trả đúng số tiền tương đương ngày xưa. Tôi sống không thẹn với lòng!
“Không thẹn với lòng?” Câu nói của Hạnh như một mồi lửa châm vào thùng thuốc súng trong ngực tôi. Sự chịu đựng, lòng tốt và cả sự bao dung của tôi suốt 14 năm qua sụp đổ hoàn toàn. Hóa ra, sự nghèo khổ của cô ta là một cái cớ hoàn hảo để chà đạp lên ân nghĩa. Hóa ra, những giọt nước mắt than nghèo kể khổ mỗi lần gặp tôi đều là một màn kịch được tính toán kỹ lưỡng để quỵt nợ một cách hợp pháp.
Tôi đứng phắt dậy, gạt phăng cọc tiền trên tay Hạnh xuống đất. Tiền rơi lả tả, những tờ mệnh giá nhỏ bay tung tóe trên nền nhà. – Cậu cầm ngay mớ tiền này và cút ra khỏi nhà tớ! Tớ không cần thứ tiền bố thí này! 14 năm trước tớ cứu mạng con cậu, giờ cậu đối xử với tớ thế này à? Cút đi!
Hạnh lầm lũi cúi xuống, nhặt từng tờ tiền vương vãi, nhét vội vã vào cái túi vải rách nát. Cô ta không khóc nữa, khuôn mặt đanh lại, lạnh lùng quay lưng bước ra khỏi phòng. Nhìn bóng lưng ấy, cục nghẹn trong lồng ngực tôi dâng lên đỉnh điểm. Tôi vớ lấy chiếc phong bì chứa số tiền lớn mệnh giá 500 ngàn còn lại trên bàn, lao theo ra ngoài.
Lúc này, ngoài sân đang dập dìu họ hàng, khách khứa đến phụ giúp chuẩn bị cho lễ ăn hỏi của con trai tôi vào ngày mai. Mặc kệ tất cả, tôi ném thẳng chiếc phong bì vào người Hạnh khi cô ta vừa bước ra tới cổng. Chiếc phong bì đập vào vai Hạnh, rơi xuống đất, bung ra. – Cầm lấy tiền của cậu rồi biến đi! Từ nay trở đi, tôi không có loại bạn như cô! Tránh xa gia đình tôi ra! – Tôi hét lên, tiếng hét lạc đi vì uất hận.
Mọi người xung quanh đều sững sờ, dừng mọi công việc đổ dồn ánh mắt về phía chúng tôi. Hạnh không nói một lời nào, cúi xuống nhặt phong bì, siết chặt trong tay rồi lầm lũi đi thẳng ra ngõ. Tôi đứng ở cổng, thở dốc, hai hàng nước mắt uất ức tuôn rơi.
Được 5 phút sau, khi tôi còn đang thẫn thờ ngồi thụp xuống bậc thềm, đầu óc quay cuồng thì bỗng nhiên nghe thấy tiếng người dân bên ngoài ngõ hô hoán thất thanh: – Ôi trời đất ơi! Tai nạn rồi! Xe tải đâm vào người đi bộ rồi! – Giúp với! Ai có xe máy chở đi cấp cứu mau! Máu chảy nhiều quá!
Tim tôi bỗng đập thình thịch một cách vô thức. Một điềm báo chẳng lành chạy dọc sống lưng. Tôi bật dậy, lao ra ngoài cổng như một kẻ mất trí. Phía đầu ngõ, cách nhà tôi chừng hai mươi mét, một đám đông đang nhốn nháo vây quanh một chiếc xe tải chở vật liệu xây dựng.
Tôi chen qua đám đông, hơi thở như ngừng trọc khi nhìn thấy hiện trường. Trên vũng mạc đỏ tươi, một người phụ nữ nằm bất động. Bộ quần áo cũ mèm quen thuộc, chiếc túi vải rách nát văng ra một bên. Là Hạnh.
Bên cạnh cô ấy, chiếc phong bì tiền lúc nãy bị bánh xe tải chèn qua, rách nát, những tờ tiền nhuốm máu bay lác đác trong gió chiều. Người tài xế xe tải mặt mũi tái mét, run rẩy nói với đám đông: – Tôi… tôi vừa rẽ cua vào ngõ, cô ấy cứ cúi gầm mặt đi thẳng ra, tay ôm khư khư cái túi, dường như không chú ý gì xung quanh cả. Tôi bóp còi inh ỏi mà cô ấy không nghe thấy…
Đầu óc tôi vang lên một tiếng “uềnh”. Sự giận dữ, oán hận vài phút trước hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một nỗi sợ hãi tột cùng. Tôi quỳ sụp xuống bên cạnh Hạnh, lay mạnh bả vai cô ấy: – Hạnh ơi! Cậu làm sao thế này? Hạnh ơi, tỉnh lại đi! Tớ xin cậu, đừng làm tớ sợ!
Hạnh khẽ động đậy, đôi mắt lờ đờ hé mở nhìn tôi. Khóe miệng cô ấy trào ra một dòng máu tươi, nhưng bàn tay run rẩy, đầy vết chai sần vẫn cố gắng quờ quạng, nắm lấy vạt áo tôi. Cô ấy thều thào, giọng nói đứt quãng chỉ đủ cho tôi nghe thấy: – Thanh… tớ… tớ không quỵt nợ… Trong túi… trong túi có… số tiết kiệm… của thằng Tí…
Nói đoạn, tay Hạnh buông thõng, đôi mắt nhắm nghiền, lịm đi. – Gọi cấp cứu! Mau gọi cấp cứu! – Tôi gào lên trong hoảng loạn.
Mọi người xung quanh nhanh chóng phụ giúp, đưa Hạnh lên một chiếc xe taxi gần đó để lao thẳng đến bệnh viện tỉnh. Tôi đi cùng xe, suốt dọc đường đi, tay tôi run bần bật nắm chặt lấy bàn tay lạnh ngắt của Hạnh. Trên tay tôi còn cầm chặt chiếc túi vải của cô ấy – chiếc túi mà trước khi ngất đi, cô ấy đã dùng chút tàn lực cuối cùng để gửi gắm.
Cửa phòng cấp cứu đóng sập lại, ánh đèn đỏ rực sáng lên như một lời đe dọa của tử thần. Tôi ngồi sụp xuống hàng ghế hành lang, người đầy vết máu của Hạnh. Chồng tôi và con trai nghe tin cũng bỏ dở công việc ở nhà, vội vã chạy vào viện.
Nhìn thấy tôi trong tình trạng hoảng loạn, chồng tôi ôm lấy vai tôi trấn an: – Có chuyện gì vậy em? Sao cái Hạnh lại bị tai nạn? Mà hai đứa có chuyện gì ở cổng thế?
Tôi khóc nấc lên, không giấu diếm được nữa, liền đem toàn bộ câu chuyện từ 14 năm trước, chuyện 8 chỉ vàng hồi môn, chuyện tôi phải vay lãi nặng để bù vào khoản lỗ của chồng, cho đến chuyện cọc tiền 29 triệu 600 ngàn lúc nãy kể hết cho anh nghe. Tôi cúi mặt, chuẩn bị tinh thần đón nhận sự tức giận của chồng.
Nhưng chồng tôi không mắng nhiếc. Anh thở dài một tiếng đầy xót xa, siết chặt vai tôi: – Em ngốc quá, chuyện lớn như vậy sao lại giấu anh? Anh làm ăn thua lỗ là lỗi của anh, sao lại để em phải gánh chịu một mình… Còn cái Hạnh, anh biết tính nó, tuy nó nghèo và hay tự ái, nhưng không phải loại người vô ơn đâu. Có lẽ có uẩn khúc gì đó.
Lúc này, tôi mới sực nhớ đến chiếc túi vải của Hạnh đang ôm trong lòng. Tôi run run mở dây kéo chiếc túi. Bên trong, ngoài mấy bộ quần áo cũ và cọc tiền lẻ lúc nãy được nhét vội vào, còn có một cuốn sổ tiết kiệm nhỏ màu xanh và một lá thư được viết tay trên trang giấy học trò đã ố vàng.
Tôi mở lá thư ra. Những nét chữ nguệch ngoạc, run rẩy của Hạnh hiện ra trước mắt:
*”Thanh thân mến,
Khi cậu đọc được những dòng này, có lẽ cậu đang giận tớ lắm. Tớ biết, 14 năm qua cậu đã phải chịu nhiều ấm ức vì tớ. Tớ biết cậu giấu chồng cho tớ vay vàng, và tớ cũng biết có lần gia đình cậu gặp khó khăn nhưng tớ lại không thể trả. Tớ ngàn lần xin lỗi cậu.
Thằng Tí con tớ, sau ca phẫu thuật tim năm đó tuy giữ được mạng sống, nhưng thể trạng nó rất yếu, tháng nào cũng phải ra vào bệnh viện trung ương uống thuốc duy trì. Một mình tớ làm lụng, nuôi con, tiền thuốc men như một cái hang không đáy hút cạn mọi thứ. Tớ không dám mua quần áo mới, không dám ăn một bữa ngon, đi con xe máy nát không dám sửa, chỉ để chắt chiu từng đồng nuôi con.
Tớ biết giá vàng ngày càng tăng. Tớ nằm đêm nào cũng khóc, bất lực nhìn số nợ của cậu ngày một lớn hơn vượt quá khả năng của tớ. Tớ hiểu, nếu tớ trả cậu bằng tiền mặt theo giá trị ngày xưa, cậu sẽ thiệt thòi rất nhiều. Nhưng tớ thực sự không đủ tiền mua lại 8 chỉ vàng lúc này.
Số tiền 29 triệu 600 ngàn tớ mang sang trả cậu hôm nay, là số tiền tớ gom góp từ việc bán đi con xe máy – phương tiện kiếm sống duy nhất của tớ, và tiền đi vay mượn của họ hàng. Tớ muốn trả trước số tiền này để cậu lo việc trước mắt cho con.
Còn đây, cuốn sổ tiết kiệm trị giá 50 triệu đồng này, là tiền tớ đứng tên, nhưng thực chất là tiền thằng Tí đi làm thêm hai năm nay tích cóp được. Nó bảo tớ: ‘Mẹ ơi, bác Thanh là ân nhân cứu mạng con, không có bác thì con không sống được đến hôm nay. Mình phải trả đủ cả gốc lẫn lãi cho bác’. Mẹ con tớ dự định, sau ngày ăn hỏi của con trai cậu, tớ sẽ dẫn thằng Tí sang, chính tay nó sẽ trao cuốn sổ này cho cậu để tạ ơn và trả nốt phần giá trị chênh lệch của số vàng. Tớ mang số tiền mặt kia sang trước là vì sợ cậu đang cần gấp để đặt cọc nhà…
Tớ không dám nói trước với cậu vì tớ sợ cái tính tự ái nghèo hèn của mình, tớ sợ cậu nghĩ mẹ con tớ đem tiền ra để mặc cả ân nghĩa. Tớ sai rồi, tớ nông cạn quá. Xin lỗi cậu, người bạn tốt nhất đời của tớ…”*
Đọc đến đây, nước mắt tôi nhòe đi, không thể nhìn rõ chữ được nữa. Lá thư rơi khỏi tay tôi. Tôi khóc nghẹn ngào, nỗi ân hận dâng lên cắn xé tâm can.
Hóa ra là như vậy. Hạnh không hề muốn quỵt nợ. Cô ấy và con trai đã âm thầm chịu đựng, chắt chiu từng đồng để tìm cách trả lại cho tôi trọn vẹn cả nghĩa lẫn tình. Vậy mà tôi, chỉ vì sự nóng giận nhất thời, vì cái áp lực tiền bạc trước mắt, đã không tiếc lời sỉ nhục cô ấy, ném tiền vào mặt cô ấy ngay trước thanh thiên bạch nhật, tước đoạt đi chút tự trọng cuối cùng của một người mẹ nghèo. Chính sự tàn nhẫn của tôi đã khiến cô ấy thất thần, quẫn trí dẫn đến tai nạn giao thông kinh hoàng vừa rồi.
– Tớ xin lỗi… Hạnh ơi tớ xin lỗi cậu… Tớ là đứa khốn nạn… – Tôi đập đầu vào tường bệnh viện, gào khóc trong sự muộn màng.
Chồng tôi nhặt lá thư lên đọc, mắt anh cũng đỏ hoe. Anh ôm chặt lấy tôi, ngăn tôi tự làm tổn thương mình: – Bình tĩnh đi em. Giờ việc quan trọng nhất là cầu nguyện cho cái Hạnh qua khỏi. Mọi chuyện lỗi lầm, sau này vợ chồng mình sẽ bù đắp cho mẹ con cô ấy.
Ba tiếng đồng hồ dài đằng đẵng như ba thế kỷ trôi qua. Thằng Tí – giờ đã là một chàng thanh niên cao ráo nhưng khuôn mặt xanh xao – hớt hải chạy vào viện. Nhìn thấy tôi, nó không hề oán trách, chỉ lao đến nắm tay tôi hỏi: – Bác Thanh ơi, mẹ cháu sao rồi bác? Mẹ cháu có bị làm sao không bác?
Nhìn đứa trẻ mà 14 năm trước tôi đã dùng 8 chỉ vàng hồi môn để đổi lại mạng sống cho nó, giờ đây đang đứng trước mặt tôi, tôi càng thêm xót xa. Tôi ôm lấy nó, khóc nấc lên: – Tí ơi, bác xin lỗi… Tất cả là tại bác… Mẹ cháu vì bác nên mới…
– Không phải tại bác đâu ạ. Mẹ cháu mấy ngày nay mất ngủ, vừa đi làm tăng ca về lại chạy vạy tiền nong nên sức khỏe yếu. Mẹ cháu luôn nói bác là ân nhân lớn nhất của gia đình cháu. Bác đừng tự trách mình. – Thằng bé vừa khóc vừa an ủi ngược lại tôi.
Sự bao dung của đứa trẻ càng làm cho vết thương lòng của tôi thêm rỉ máu. Lòng tốt của con người, hóa ra không thể cân đo đong đếm bằng những chỉ vàng, bằng những con số nhảy múa trên thị trường. 14 năm trước, tôi cứu con cô ấy bằng lòng tốt thuần khiết. Nhưng 14 năm sau, tôi lại để cho áp lực của tiền tài, vật chất làm mờ mắt, đánh mất đi sự thấu hiểu vốn có giữa những người bạn đời.
“Cạch.”
Cửa phòng phẫu thuật mở ra. Vị bác sĩ bước ra, gương mặt mệt mỏi nhưng ánh mắt đã giãn sưng. Mẹ con tôi và chồng lao đến. – Bác sĩ ơi, bạn tôi/mẹ cháu thế nào rồi ạ?
Bác sĩ tháo khẩu trang, thở phào: – Ca phẫu thuật thành công rồi. Bệnh nhân bị gãy xương đùi và chấn thương phần mềm nghiêm trọng, mất nhiều máu nhưng may mắn là sọ não và các cơ quan nội tạng không bị tổn thương nguy hiểm đến tính mạng. Hiện tại đã qua cơn nguy kịch, nhưng cần phải nằm lại phòng hồi sức tích cực để theo dõi thêm. Người nhà có thể đi làm thủ tục nhập viện.
Nghe đến đó, tôi quỳ thụp xuống sàn bệnh viện, chắp tay tạ ơn trời đất. Hạnh không chết. Cô ấy còn sống. Ông trời vẫn còn cho tôi một cơ hội để sửa sai, một cơ hội để giữ lại người bạn tri kỷ này.
Ngày hôm sau, đám hỏi của con trai tôi vẫn diễn ra, nhưng trong một không khí giản dị và ấm cúng hơn dự định. Tôi không còn tâm trí đâu để tổ chức linh đình. Chồng tôi đã chủ động nói chuyện với thông gia, xin phép hoãn việc đặt cọc tiền mua chung cư trả góp cho con lại một thời gian để tập trung lo cho Hạnh. Con trai và con dâu tương lai của tôi khi biết chuyện cũng hoàn toàn ủng hộ. Chúng bảo: – Tiền bạc tụi con có thể tự làm lụng tích cóp sau, nhưng tính mạng và tình nghĩa của bác Hạnh mới là quan trọng mẹ ạ.
Toàn bộ số tiền 29 triệu 600 ngàn đồng cùng cuốn sổ tiết kiệm 50 triệu của mẹ con Hạnh, tôi đưa lại cho chồng cất giữ cẩn thận. Chúng tôi quyết định không nhận một đồng nào trong số đó. Thay vào đó, chồng tôi rút tiền tiết kiệm của gia đình để đóng toàn bộ viện phí và chi phí thuốc men, bồi dưỡng cho Hạnh trong suốt thời gian cô ấy nằm viện.
Một tuần sau, Hạnh tỉnh hẳn và được chuyển sang phòng bệnh thông thường.
Tôi bước vào phòng bệnh với một cặp lồng cháo gà tự tay ninh nhừ. Hạnh nằm trên giường bệnh, người gầy gò, chân bó bột trắng xóa, gương mặt còn nhợt nhạt nhưng ánh mắt đã có thần sắc. Nhìn thấy tôi, cô ấy khẽ quay mặt đi, có vẻ vẫn còn ngượng ngùng và tự ái chuyện hôm trước.
Tôi đặt cặp lồng cháo lên bàn, đi đến bên mép giường, ngồi xuống và chủ động nắm lấy bàn tay gầy gộc của cô ấy. Tôi không kìm được nước mắt, nghẹn ngào nói: – Hạnh… Tớ xin lỗi. Hôm đó tớ sai rồi. Tớ quá nóng nảy, quá ích kỷ nên đã nói những lời làm tổn thương cậu. Cậu đọc lá thư của cậu rồi, tớ hận bản thân tớ quá…
Hạnh quay lại nhìn tôi, thấy tôi khóc, mắt cô ấy cũng ầng ậc nước. Cô ấy siết nhẹ tay tôi, giọng thều thào: – Thanh à… Tớ cũng có lỗi. Tớ nghèo nên tớ hay tự ái, tớ cứ âm thầm làm theo ý mình mà không nghĩ đến hoàn cảnh của cậu lúc đó cũng đang cần tiền lo cho con. Tớ không trách cậu đâu. Hôm đó tớ đi đứng không cẩn thận nên mới bị xe đâm, không phải tại cậu.
Tôi lắc đầu, lau nước mắt cho Hạnh: – Số vàng đó, tớ không lấy nữa. Mẹ con cậu giữ lấy mà lo cho sức khỏe. 14 năm trước tớ cho cậu vay là để cứu thằng Tí. Giờ thằng Tí khôn lớn, khỏe mạnh thế này, đó là cái ‘lãi’ lớn nhất mà tớ nhận được rồi. Từ nay về sau, chúng ta vẫn là bạn thân, có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia, không ai được giấu ai điều gì nữa nhé.
Thằng Tí đứng bên cạnh chứng kiến cảnh tượng đó, nó cũng sụt sùi lau nước mắt. Chồng tôi bước vào, vỗ vai thằng bé rồi quay sang nói với Hạnh: – Cô Hạnh yên tâm dưỡng bệnh nhé. Chuyện tiền nong viện phí anh chị lo hết rồi. Sau khi cô ra viện, anh sẽ hướng dẫn thằng Tí vào làm việc ở xưởng cơ khí của bạn anh, công việc ổn định, lương khá để nó có điều kiện lo cho cô. Vợ chồng mình là người một nhà, không phải khách sáo.
Hạnh nhìn vợ chồng tôi, những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên đôi gò má gầy gò, đen sạm vì sương gió.
Bước ra khỏi phòng bệnh, nhìn bầu trời trong xanh sau những ngày giông bão, lòng tôi nhẹ nhõm đến lạ kỳ. Tôi hiểu rằng, trong cuộc sống này, giá vàng có thể tăng giảm theo từng ngày, tiền bạc có thể mất đi rồi kiếm lại được, nhưng tình nghĩa, lòng vị tha và một người bạn tri kỷ chân thành thì không một khối vàng ròng nào có thể mua nổi. Sóng gió qua đi, tình bạn của chúng tôi lại càng thêm bền chặt, như thứ vàng mười đã được thử lửa qua thời gian.
