Giúp việc nhà tôi năm nay đã gần 70 tuổi, thế mà khỏe khoắn nhanh nhẹn, việc gì cũng xong. Tôi trả lương hẳn hoi, lại nghe bà bảo có cả lương hưu 14 triệu/tháng, vậy mà tối nào cũng thấy bà rón rén trốn ra ngoài đi làm thêm.
Ban đầu tôi nghĩ chắc bà buồn tay buồn chân nên xin việc rửa bát thuê cho quán ăn, coi như giết thời gian. Nhưng càng ngày càng thấy lạ, bà đi đến tận 1–2 giờ sáng mới về, mặt mũi phờ phạc mà tuyệt nhiên không hé răng nói với ai.
Một đêm, chờ bà vừa bước ra khỏi nhà, tôi lặng lẽ lên phòng bà kiểm tra. Căn phòng gọn gàng, ngăn nắp, chẳng có gì bất thường. Định bụng đi xuống thì bất giác tôi thấy chiếc gối trên giường hơi phồng. Tôi kéo ra, lật gối lên…
Ối dồi ôi!
Tôi suýt hét toáng lên. Dưới gối là một túi nilon nhét đầy tiền mặt và giấy tờ. Nhưng không phải tiền lương hay sổ tiết kiệm gì cả, mà toàn là giấy vay nợ, hóa đơn bệnh viện và… ảnh của một cậu bé khoảng 10 tuổi.
Tim tôi đập thình thịch. Tôi ngồi phịch xuống giường, run tay mở từng tờ giấy. Hóa ra bao năm nay bà đi làm thêm không phải để kiếm cho bản thân, mà để trả nợ cho… con trai nghiện ngập. Còn cậu bé trong ảnh chính là cháu nội bà – mẹ nó bỏ đi, bố thì vào tù, một mình bà vừa làm vừa nuôi, sợ bị ai phát hiện nên giấu kín.
Tôi chết lặng. Hóa ra “bà giúp việc” mà tôi vẫn nghĩ là tham làm, giấu giếm, lại đang gồng gánh cả một gia đình tan nát trên vai.
Đêm đó, tôi không ngủ nổi. Sáng hôm sau, tôi giả vờ hỏi:
– “Đêm nào bà cũng đi đâu về muộn vậy?”
Bà chỉ cười nhạt:
– “Tôi quen rồi, bà chủ đừng lo.”
Nhưng từ hôm ấy, tôi quyết định theo bà, và cảnh tượng tận mắt chứng kiến đã khiến tôi rơi nước mắt…
Tối hôm sau, tôi lặng lẽ đi theo bà. Bà không vào quán ăn như tôi nghĩ, mà đến một khu chợ đêm. Ở đó, bà ngồi rửa bát thuê cho một quán nhỏ, tay run run nhưng vẫn làm rất nhanh. Đến gần nửa đêm, bà lại tất tả chạy sang một tiệm bánh, xin những chiếc bánh còn lại mang về.
Tôi tiếp tục đi theo và thấy bà ghé vào một căn phòng trọ cũ kỹ. Bên trong, cậu bé trong bức ảnh đang ngồi học bài dưới bóng đèn mờ. Bà nhẹ nhàng đặt bánh xuống, xoa đầu cháu rồi dúi vào tay chủ nhà ít tiền nợ. Cậu bé ôm bà, gọi khẽ: “Bà ơi, sau này con lớn con sẽ nuôi bà.”
Đứng ngoài cửa, tôi không kìm được nước mắt. Sáng hôm sau, tôi gọi bà lại, nhẹ nhàng nói rằng từ nay bà không cần đi làm đêm nữa, tôi sẽ tăng lương và giúp cậu bé đi học đàng hoàng. Bà sững người, rồi bật khóc.
Từ đó, bà vẫn làm việc trong nhà tôi, nhưng tối đến được nghỉ ngơi. Còn cậu bé thì chăm chỉ học hành. Tôi nhận ra rằng đằng sau dáng vẻ lặng lẽ của bà giúp việc già ấy là một tình thương lớn lao của người bà đang gồng mình giữ lại tương lai cho cháu mình.
