Cái nắng tháng Năm ở xã Cát Đằng như muốn vắt kiệt chút sức sống cuối cùng của vạn vật. Gió Lào thổi ràn rạt, cuốn theo bụi đỏ mù mịt, phủ lên những mái nhà tôn thấp lè tè một màu vàng quạch, u uất.
Trong cái lò bát quái ấy, bóng dáng nhỏ thó của cái Mận hiện lên liêu xiêu như một cọng cỏ khô sắp gãy. Mận năm nay vừa tròn 9 tuổi, nhưng người nó quắt lại, đen nhẻm. Trên tay nó không phải là sách vở, cũng chẳng phải đồ chơi, mà là hai đứa em sinh đôi chưa đầy 2 tuổi. Thằng Tí, thằng Tèo bám chặt lấy hai bên hông chị, đầu gục vào vai áo sờn rách, im lìm đến đáng sợ. Chúng nó không khóc nổi nữa, cái bụng lép kẹp sôi lên những tiếng òng ọc vì đói lả.
Mận đứng trân trân trước tiệm tạp hóa của mụ Thắm – cửa tiệm lớn nhất cái ngã ba xóm Chợ này. Mùi thơm của bánh kẹo, mùi béo ngậy của sữa từ trong phả ra như trêu ngươi ba chị em.
Mận nuốt nước bọt, cổ họng khô khốc. Trong túi nó không còn một đồng xu cạo gió. Bà ngoại nằm liệt giường ba ngày nay, gạo trong lu đã hết sạch từ sáng.
Ánh mắt con bé dại đi khi nhìn thấy hộp sữa bột loại nhỏ nằm hớ hênh trên kệ thấp nhất. Một suy nghĩ đen tối nhưng cấp thiết vụt qua: Chỉ cần một hộp thôi, cho hai em uống cầm hơi.
Trong cơn túng quẫn làm mờ lý trí, Mận run rẩy vươn tay. Nó nhét vội hộp sữa vào vạt áo rộng thùng thình, tim đập thình thịch như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Nó quay người, định bước nhanh ra cửa.
Nhưng số phận trêu ngươi, hay nói đúng hơn, tai mắt của mụ Thắm còn nhanh hơn cả loài diều hâu.
— “Đứng lại! Con ranh con kia!”
Tiếng hét chói tai xé toạc không gian oi nồng. Mụ Thắm từ trong quầy lao ra như một cơn lốc, bàn tay hộ pháp túm chặt lấy cổ áo Mận, giật ngược lại.
Hộp sữa rơi xuống đất, lăn lốc lốc.
— “Mày định giở trò ăn cắp với bà đấy hả? Nứt mắt ra đã trộm cướp! Tao nghi mày lâu lắm rồi!” – Mụ Thắm rít lên, mặt đỏ gay gắt.
Mận sợ đến bủn rủn chân tay, nó quỳ sụp xuống, hai tay chắp lại vái như tế sao:
— “Dì ơi… con lạy dì… Em con đói quá… Con xin dì cho con nợ, mai con đi mò cua con trả…”
— “Nợ cái mả cha mày! Tiền tao là vỏ hến chắc? Không tiền thì nhịn! Đồ mất dạy, tao phải báo công an xã, báo nhà trường cho mày nghỉ học để tiệt cái nòi ăn cắp này đi!”
Tiếng chửi bới của mụ Thắm kéo đám đông hiếu kỳ bu lại. Người ta chỉ trỏ, xì xào. Hai đứa sinh đôi bị giật mình, hoảng loạn khóc ré lên, tiếng khóc khàn đặc, hụt hơi nghe xót xa tận ruột gan.
Đúng lúc không khí căng thẳng nhất, một chiếc xe hơi bóng lộn đỗ xịch trước cửa. Bước xuống xe là ông Hùng “Đá” – đại gia khai thác đá giàu nhất vùng Cát Đằng. Bộ vest phẳng lì, giày da bóng loáng, ông ta bước vào mua bao thuốc lá ngoại, mang theo cái mùi nước hoa nồng nặc át cả mùi bụi đường.
Thấy ông Hùng, đám đông dạt ra. Ai cũng nghĩ, một người giàu có, quyền lực như ông sẽ rộng lượng vung tay bố thí cho mấy đứa trẻ tội nghiệp để giải tán đám đông ồn ào này. Mận ngước đôi mắt ngập nước lên nhìn ông, tia hy vọng mong manh lóe lên.
Ông Hùng liếc nhìn ba đứa trẻ nhem nhuốc, rồi nhìn hộp sữa dưới đất. Ông nhếch mép, một nụ cười lạnh lẽo đến rợn người.
— “Trẻ con tí tuổi đầu đã tắt mắt. Loại này lớn lên chỉ làm rác rưởi cho xã hội.”
Câu nói của ông như gáo nước sôi tạt thẳng vào mặt đứa trẻ 10 tuổi. Mụ Thắm được thể, càng to mồm:
— “Đấy! Bác Hùng nói cấm có sai. Phải trị cho đến nơi đến chốn bác ạ.”
Ông Hùng không thèm nhìn Mận, chân đi giày da đá phăng hộp sữa vào góc tường, rồi rút điện thoại ra:
— “Cô Thắm, khóa cửa lại. Tôi gọi trưởng công an xã xuống. Để xem bố mẹ nó dạy dỗ kiểu gì. Cái ngữ nghèo hèn mà không giữ được sạch sẽ thì cho đi cải tạo sớm.”
Mận nghe đến hai chữ “công an”, mặt cắt không còn giọt máu. Nó ôm chặt hai em, giọng lạc đi trong nước mắt:
— “Bác ơi… con xin bác… đừng bắt con… Em con chết đói mất… Con chừa rồi…”
— “Tao không phải bố mày mà mày xin. Đi ra chỗ khác mà khóc mướn. Tao ghét nhất loại ký sinh trùng.” – Ông Hùng phũ phàng gạt tay, khiến Mận ngã dúi dụi.
Đám đông bắt đầu xôn xao. Có tiếng chửi thầm: “Ác thế không biết”, “Giàu mà thất đức”. Nhưng không ai dám lên tiếng can ngăn, bởi uy quyền của Hùng “Đá” ở cái đất này quá lớn.
Ông Hùng rút ví trả tiền thuốc, vẻ mặt vênh váo chuẩn bị quay đi.
Nhưng ngay khi ông ta định bước qua ba đứa trẻ đang co ro dưới đất, một bàn tay thô ráp, to lớn, dính đầy dầu mỡ vỗ mạnh lên vai ông.
— “Dừng lại đã.”
Giọng nói trầm, đục nhưng đầy uy lực vang lên. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía sau. Đó là chú Lâm – một tài xế xe ben chở vật liệu xây dựng, người vẫn thường ghé mua mì tôm sống ở đây.
Bộ quần áo bảo hộ của chú Lâm lấm lem bụi đất, khuôn mặt sạm đen vì nắng gió, nhưng đôi mắt chú sáng quắc, nhìn thẳng vào mặt ông trùm đá.
Ông Hùng cau mày, phủi vai áo như sợ lây bẩn:
— “Mày là thằng nào? Muốn lo chuyện bao đồng à?”
Chú Lâm không trả lời, lẳng lặng bước qua ông Hùng, cúi xuống nhặt hộp sữa lên, phủi sạch bụi. Chú đi thẳng đến quầy, rút trong túi quần ra tờ 500 ngàn nhăn nhúm – có lẽ là tiền công cả ngày chạy xe – đập mạnh xuống mặt kính tủ hàng.
— “Tôi mua hộp sữa này. Và mua luôn sự im lặng của bà Thắm. Đủ chưa?”
Mụ Thắm sững sờ, tay run run cầm tờ tiền, miệng lắp bắp không thành tiếng.
Ông Hùng thấy mình bị qua mặt, mặt đỏ tía tai:
— “Thằng khố rách áo ôm này! Mày định dạy đời tao à? Mày biết bênh vực kẻ gian là đồng lõa không?”
Chú Lâm quay lại, đứng chắn trước mặt ba chị em Mận, tấm lưng rộng của chú như một bức tường thành vững chãi che chở cho những sinh linh bé nhỏ.
— “Kẻ gian hay không, pháp luật sẽ xét. Còn hành hạ, dồn ép một đứa trẻ đói khát vào đường cùng, đó là tội ác của lương tâm. Ông giàu tiền, nhưng ông nghèo tình người quá, ông Hùng ạ.”
— “Mày…!” – Ông Hùng cứng họng, tay chỉ run run.
Ông ta cố vớt vát chút sĩ diện cuối cùng, hét lớn để cả đám đông nghe thấy:
— “Mày bênh nó? Mày có nuôi nổi chúng nó không? Cái loại bố mẹ vô trách nhiệm, đẻ con ra rồi vứt lăn lóc để đi trộm cắp, tao chửi là đúng!”
Nghe đến đây, cái Mận bỗng đứng phắt dậy. Lần đầu tiên, nó không khóc nữa. Đôi mắt to, đen láy nhìn thẳng vào người đàn ông sang trọng nhưng tàn nhẫn kia. Giọng nó vang lên, rõ ràng từng tiếng một:
— “Bố mẹ con không vứt con! Bố con chết vì sập hầm đá năm ngoái… Mẹ con đi tìm xác bố rồi phát điên, bỏ đi biệt tích… Bà con đang hấp hối ở nhà… Con không có ai cả…”
Lời nói của đứa trẻ như sét đánh ngang tai giữa trưa hè oi ả. Không gian ồn ào bỗng chốc im phăng phắc. Cả xã Cát Đằng này ai chẳng biết vụ sập hầm đá năm ngoái ở mỏ của chính… công ty ông Hùng.
Mặt ông Hùng chuyển từ đỏ sang xám ngoét. Mồ hôi vã ra như tắm. Ông ta lùi lại một bước, suýt vấp phải bậc thềm.
Chú Lâm cúi xuống, xoa đầu Mận, giọng nghẹn ngào:
— “Chú xin lỗi… Chú cũng là dân lái xe mỏ, chú biết bố con. Thôi, nín đi. Từ nay, chú sẽ không để ai ức hiếp mấy chị em nữa.”
Nói rồi, chú xốc nách hai đứa sinh đôi lên tay, bảo Mận cầm hộp sữa:
— “Về thôi con. Về với bà.”
Bốn bóng người – một lớn ba nhỏ – bước ra khỏi cửa tiệm, đi xuyên qua đám đông đang rẽ lối trong sự im lặng kính nể.
Sau lưng họ, ông Hùng đứng trơ trọi, cảm nhận rõ rệt hàng chục ánh mắt khinh bỉ đang chĩa vào mình như những mũi dao. Một thanh niên trong đám đông hạ điện thoại xuống sau khi đã quay trọn vẹn sự việc, lặng lẽ nhấn nút “Đăng”.
Câu chuyện “Đại gia đá và hộp sữa của đứa trẻ mồ côi” lan truyền chóng mặt khắp các trang mạng xã hội. Cơn bão dư luận ập đến còn khủng khiếp hơn cả gió Lào Cát Đằng. Các hợp đồng của công ty ông Hùng bị đối tác hủy bỏ vì làn sóng tẩy chay. Ông ta phải đóng cửa trang cá nhân, trốn trong biệt thự kín cổng cao tường.
Còn tại căn nhà nhỏ xiêu vẹo cuối xóm, Mận nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền và các mạnh thường quân khắp nơi đổ về. Chú Lâm trở thành người cha đỡ đầu, hằng ngày ghé qua sửa lại mái nhà, lo cho ba chị em từng bữa cơm.
Câu chuyện ở xã Cát Đằng năm ấy trở thành bài học nhắc nhở người ta mãi về sau: “Đừng bao giờ dùng sự giàu sang để chà đạp lên khốn khó. Bởi thứ đắt giá nhất trên đời này không mua được bằng tiền, mà chỉ có thể đánh đổi bằng sự tử tế.”
