Nhận quyết định về hưu 1 cái, vợ chồng tôi tức tốc lên kế hoạch để về quê sinh sống vì đây là mơ ước bao năm của những người con xa xứ.
Gần nửa đời người quay cuồng với công việc, áp lực và các mối quan hệ xã hội, đến năm 2021, khi chính thức nghỉ hưu, chúng tôi chỉ có một mong muốn giản dị, trở về quê sống những ngày tháng an nhàn, tận hưởng tuổi già trong không gian quen thuộc.
Dù hai người con ban đầu phản đối vì lo bố mẹ khó thích nghi sau nhiều năm xa làng, nhưng trước sự quyết tâm và những viễn cảnh đẹp đẽ mà chúng tôi vẽ ra, các con cũng dần xuôi theo.
Ngày vợ chồng tôi trở về quê nghỉ hưu, cả làng rộn ràng như có hội. Họ hàng, hàng xóm kéo đến thăm hỏi, chúc mừng, nhà tôi chật kín người.
Ai cũng tỏ ra ghen tị vì chúng tôi có con cháu hiếu thảo, có điều kiện để nghỉ hưu sớm và về quê an dưỡng.
Sự đón tiếp nồng hậu ấy khiến chúng tôi vô cùng xúc động. Để đáp lại tấm lòng của bà con, chúng tôi đem hết quà bánh con cháu biếu tặng chia cho mọi người.
Những ngày đầu, tôi thực sự tin rằng quyết định nghỉ hưu ở quê là hoàn toàn đúng đắn.
Sáng sớm, vợ chồng tôi thức dậy từ 5 giờ để tập thể dục, chăm sóc vườn rau, nuôi thêm đàn gà.
Chiều đến, hàng xóm lại sang sân nhà đánh cầu lông, trò chuyện rôm rả. Tình làng nghĩa xóm tưởng chừng ngày càng khăng khít.
Thế nhưng, khi thời gian kéo dài, những bất tiện bắt đầu lộ rõ. Việc mua sắm trở nên khó khăn khi muốn đi siêu thị phải di chuyển hơn chục cây số.
Để hạn chế đi lại, chúng tôi buộc phải tích trữ thực phẩm trong thời gian dài, điều hoàn toàn không phù hợp với sức khỏe người cao tuổi.
Đáng lo ngại hơn là chuyện khám chữa bệnh. Trong làng chỉ có y tá, muốn gặp bác sĩ phải đi gần 100 km lên bệnh viện tuyến trên. Mỗi lần đau ốm, việc di chuyển mất gần cả ngày khiến vợ chồng tôi vừa mệt mỏi vừa bất an.
Nhưng cái khiến chúng tôi thực sự mệt mỏi là mối quan hệ với những người hàng xóm quanh đó… Tôi không ngờ chỉ 1 thời gian mà mọi thứ tệ đi đến vậy…
…Tôi không ngờ chỉ một thời gian ngắn mà mọi thứ tệ đi nhanh đến vậy.
Ban đầu là những lời hỏi thăm thân tình. Sau đó, câu chuyện chuyển sang… nhờ vả.
Nhà này mượn ít tiền đóng học cho con. Nhà kia xin góp “tạm” tiền sửa mái. Rồi người họ hàng xa tới xin vay để “đáo hạn ngân hàng, vài hôm trả”. Tôi mềm lòng, vợ tôi cũng cả nể. Chúng tôi nghĩ: người làng với nhau, giúp được thì giúp.
Rồi những bữa cơm “tiện ghé qua” ngày một nhiều. Có hôm, đang ăn dở thì hàng xóm kéo cả nhà sang “ăn cho vui”. Vợ tôi ngại từ chối, lại thêm chén đũa. Lâu dần, tủ lạnh lúc nào cũng trống nhanh một cách khó hiểu.
Chưa hết. Người ta bắt đầu soi mói:
– Về quê mà còn ăn uống sang thế?
– Hưu rồi còn tiêu kiểu thành phố à?
– Có tiền nên mới “làm bộ hiền” chứ gì?
Những câu nói nửa đùa nửa thật ấy dần thành áp lực vô hình. Chúng tôi cảm giác mình trở thành “nhà có điều kiện” để ai cũng có quyền kỳ vọng, thậm chí… đòi hỏi.
Đỉnh điểm là khi một người trong họ vay của tôi một khoản lớn, hẹn ba tháng trả. Đến hẹn, tôi nhắc khéo thì bị nói ngược:
– Có tí tiền mà cũng keo kiệt. Về quê mà sống kiểu thành phố thế thì về làm gì!
Từ hôm đó, thái độ hàng xóm đổi hẳn. Gặp ngoài ngõ không chào, lời ra tiếng vào sau lưng. Con gà nhà tôi bị mất trộm vài lần, vườn rau bị bẻ trụi sau một đêm. Tôi không có bằng chứng, nhưng trong lòng lạnh ngắt.
Tiền tiết kiệm 1 tỷ tưởng nhiều, mà 7 tháng trôi qua vơi đi trông thấy: sửa nhà, mua xe đi bệnh viện, cho vay không đòi lại được, chi tiêu đội lên vì “nể làng nể xóm”. Mỗi đêm, vợ chồng tôi nhìn nhau thở dài. Quê hương trong ký ức êm đềm ngày nào… không còn giống quê hương chúng tôi đang sống.
Một buổi sáng mưa, vợ tôi nói khẽ:
– Hay mình về lại thành phố thuê căn nhỏ thôi ông ạ. Ở đây… em không thấy bình yên nữa.
Chúng tôi rời làng trong lặng lẽ. Không tiệc tiễn, không người níu kéo. Chiếc xe lăn bánh, tôi ngoái nhìn cổng nhà lần cuối, lòng nặng như đeo đá.
Về đến thành phố, thuê một căn hộ nhỏ gần bệnh viện, gần siêu thị, gần bạn bè cũ. Cuộc sống lại quay về nhịp đều đều. Không còn ồn ào “tình làng nghĩa xóm”, nhưng có sự riêng tư và an toàn mà tuổi già cần nhất.
Giờ nghĩ lại, tôi không trách quê. Quê vẫn là nơi chôn nhau cắt rốn.
Chỉ là… quê trong ký ức khác xa quê trong thực tế sau mấy chục năm đổi thay.
Nếu có lời khuyên cho những ai sắp nghỉ hưu và muốn “bỏ phố về quê”, tôi chỉ nói ngắn gọn thế này:
Về quê không sai.
Nhưng đừng mang theo ảo tưởng.
Và đừng đem cả cuộc đời tích cóp của mình đặt vào lòng tốt… của số đông.
Có những giấc mơ đẹp nhất,
là khi chỉ nên giữ trong ký ức.
