Cụ Hồng, 82 tuổi, sống thui thủi trong căn nhà cũ kỹ ở ven đô. Bà có ba người con: anh cả Hoàng, chị hai Lan và em út Tín. Ngày xưa, bà một mình nuôi chúng khôn lớn sau khi chồng mất sớm. Nhưng khi già yếu, ba người con lại thi nhau… đùn đẩy trách nhiệm chăm sóc mẹ.
Hết tháng này đến tháng khác, bà bị chuyển từ nhà người này sang nhà người kia như một món đồ phiền phức. Ai cũng có lý do để từ chối: công việc bận, con cái nhỏ, không đủ điều kiện. Cuối cùng, bà xin được về lại căn nhà cũ để “khỏi làm phiền ai”. Thật ra, từ ngày bà về, chẳng đứa nào buồn ghé thăm.
Rồi một ngày, tin cụ Hồng mất trong giấc ngủ lan ra. Ba người con tụ tập, mặt mày bình thản, chỉ chờ mở di chúc để chia tài sản. Ai cũng nghĩ: “Bà già sống tằn tiện, chắc cũng để lại cho mình ít nhiều”.
Luật sư mở phong bì di chúc. Chỉ vỏn vẹn vài dòng:
“Tôi, Nguyễn Thị Hồng, để lại toàn bộ số tiền tiết kiệm 3 tỷ đồng cho bà Sáu — người giúp việc cũ đã nghỉ từ 5 năm trước. Vì trong những ngày cuối đời, chỉ có bà ấy nhớ gọi điện hỏi thăm tôi mỗi tháng.”
“Còn các con tôi, tôi không trách, cũng không để lại gì. Tôi chỉ mong các con sau này hiểu rằng, tình cảm không phải là thứ có thể trì hoãn.”
Không khí trong phòng trở nên nặng nề. Tín tái mặt, Lan sững sờ, Hoàng lẩm bẩm: “Bà Sáu nào nhỉ?”
Cũng chẳng ai nhớ rõ bà giúp việc đó là ai.
Nhưng kỳ lạ là khi tìm đến ngân hàng làm thủ tục chuyển giao, nhân viên nói:
— “Sổ tiết kiệm này vừa được tất toán cách đây ba hôm. Bằng giấy ủy quyền có công chứng.”
— “Gì cơ?! Nhưng mẹ tôi mất cách đây một tuần cơ mà? Ai rút?” — Lan hốt hoảng.
— “Người tên Nguyễn Thị Hồng, chính chủ, đến tận nơi, có ghi hình đầy đủ.”
Cả ba rụng rời. Họ yêu cầu xem lại camera.
Trong đoạn ghi hình, người phụ nữ đội mũ rộng vành, đeo kính râm bước vào, ký giấy tờ rất chậm rãi. Gương mặt… hao hao mẹ. Nhưng khi người đó quay lưng bước đi, chỉ thoáng thấy một vết sẹo nhỏ sau tai trái — một đặc điểm mà… không ai trong nhà có.
Từ hôm đó, chẳng ai còn nhắc gì đến 3 tỷ.
Nhưng thỉnh thoảng, vào buổi chiều muộn, hàng xóm lại thấy một bà cụ tóc bạc ngồi lặng lẽ ở ghế đá trước cổng nhà cũ của bà Hồng — ánh mắt xa xăm như đang chờ ai về xin lỗi.
Sau hôm xem đoạn camera ở ngân hàng, cả ba anh em Hoàng, Lan và Tín đều mất ngủ. Không ai nói ra, nhưng trong đầu mỗi người đều có cùng một câu hỏi: Nếu người rút tiền không phải mẹ… thì là ai?
Ba ngày sau, họ quyết định quay về căn nhà cũ của mẹ.
Căn nhà nhỏ vẫn im lìm như trước. Cánh cổng sắt han gỉ kêu két một tiếng dài khi Hoàng đẩy vào. Bụi bám đầy sân, nhưng chiếc ghế đá dưới gốc bàng – nơi mẹ họ thường ngồi – lại sạch một cách lạ lùng, như vừa có ai lau.
Lan khẽ rùng mình.
— Hay… có người ở đây?
Tín cười gượng:
— Chắc hàng xóm quét giúp thôi.
Nhưng khi bước vào nhà, cả ba sững lại.
Trên bàn gỗ cũ có một phong bì màu vàng, đặt ngay ngắn giữa bàn. Bên ngoài chỉ viết vỏn vẹn ba chữ: “Cho các con.”
Hoàng run tay mở ra.
Bên trong là một lá thư viết tay, nét chữ quen thuộc đến nhói lòng.
“Các con của mẹ,
Nếu các con đọc được lá thư này, nghĩa là mẹ đã rời khỏi nơi này.
Mẹ không chết.
Mẹ chỉ muốn biết, sau khi mẹ ‘chết’, các con có thực sự nhớ đến mẹ hay không… hay chỉ nhớ đến tiền.”
Lan bật khóc nức nở.
Hoàng đọc tiếp, giọng khàn đặc.
“Ngày mẹ nghe các con tranh cãi xem ai sẽ ‘giữ’ mẹ tháng này, mẹ hiểu rằng mình đã trở thành gánh nặng.
Mẹ không trách các con.
Chỉ là… mẹ muốn tự biến mất một thời gian.
Số tiền 3 tỷ mẹ đã rút. Mẹ gửi vào một quỹ nhỏ giúp những người già không có nơi nương tựa.
Vì mẹ biết cảm giác bị bỏ quên đau thế nào.
Còn bà Sáu… chính là người đã giúp mẹ sắp xếp mọi chuyện. Vết sẹo sau tai trong camera là của bà ấy.
Các con đừng tìm mẹ.
Khi nào các con thực sự muốn gặp mẹ – không phải vì tiền – hãy quay lại căn nhà này vào một buổi chiều và ngồi xuống chiếc ghế đá.
Nếu mẹ còn sống… có thể mẹ sẽ đến.”
Lá thư rơi khỏi tay Hoàng.
Không ai nói gì.
Căn nhà im lặng đến mức họ nghe rõ tiếng lá bàng rơi ngoài sân.
Lan là người bước ra trước.
Cô ngồi xuống chiếc ghế đá cũ – nơi mẹ từng ngồi mỗi chiều.
Một lúc lâu sau, cô bật khóc như một đứa trẻ.
— Mẹ ơi… tụi con sai rồi…
Hoàng và Tín đứng phía sau, không dám ngẩng đầu.
Chiều hôm ấy gió rất nhẹ.
Và ở cuối con hẻm nhỏ, một bà cụ tóc bạc đội chiếc mũ rộng vành đứng lặng nhìn về phía căn nhà.
Bà nhìn ba đứa con rất lâu.
Rồi quay lưng bước đi chậm rãi.
Không ai biết bà có quay lại nữa hay không.
Chỉ biết rằng từ ngày hôm đó, chiếc ghế đá trước nhà không bao giờ còn phủ bụi.
