Tuấn nhìn tôi, đôi mắt vẫn còn hằn lên những tia máu vì uất ức nhưng dường như đã bắt đầu hiểu ra lớp nghĩa sâu xa trong lời tôi nói. Anh lẩm bẩm: “Ý em là… từ giờ mình sẽ mặc kệ mẹ?”
Tôi lắc đầu, rót một chén trà nóng, đưa cho anh để làm dịu đi cái hừng hực của cơn giận:
“Không phải mặc kệ theo kiểu bỏ rơi, mà là trả mẹ về đúng vị trí mẹ đã chọn. Năm năm qua, mẹ ở đây, chúng ta lo từng bữa ăn, viên thuốc, mẹ coi đó là điều hiển nhiên. Mẹ giữ khư khư 500 triệu tiền hưu, hứa hẹn đủ điều về tương lai của bé Na để chúng ta yên tâm phụng dưỡng. Nhưng đùng một cái, mẹ đem ‘tương lai’ đó tặng không cho anh chị Cả để mua xe. Điều đó chứng tỏ, trong lòng mẹ, anh chị mới là chỗ dựa, còn chúng ta chỉ là trạm dừng chân miễn phí.”
Tôi nhấp một ngụm trà, vị đắng chát lan tỏa đầu lưỡi:
“Anh Cả nhận tiền, chị Dâu khoe xe. Vậy thì từ giờ, trách nhiệm phụng dưỡng, đau ốm, lễ Tết… cũng phải thuộc về phía ‘nhận tiền’. Anh không cần về quê cãi vã làm gì cho mang tiếng bất hiếu. Cứ để thực tế trả lời thay anh.”
Màn kịch hạ màn sau đêm giao thừa
Tiếng pháo hoa vang rộn ngoài phố, nhưng không gian trong nhà tôi im ắng đến lạ thường. Tuấn không đi nữa. Anh ngồi đó, nhìn chằm chằm vào chiếc màn hình điện thoại vỡ nát.
Mười phút sau, điện thoại tôi lại rung lên. Vẫn là mẹ chồng. Lần này bà không gọi qua ứng dụng mà gọi trực tiếp, giọng có chút gắt gỏng:
“Sao nãy tôi nói mà chị cúp máy ngang xương vậy? Tiền cỗ bàn, tiền mua sắm Tết ở quê năm nay tốn kém lắm. Anh chị Cả con bảo năm nay kinh tế khó khăn, xe cộ lại mới mua tốn bao nhiêu phí bảo hiểm, tụi bây ở thành phố lương cao thì gánh vác cho anh chị một chút. Mau chuyển 6 triệu 666 nghìn đó về đây, số đẹp cho cả nhà lấy may!”
Tôi bật loa ngoài. Tuấn nghe rõ từng chữ, tay anh siết chặt thành nắm đấm, gân xanh nổi dọc cánh tay. Tôi vẫn giữ tông giọng đều đều:
“Mẹ ơi, con nói rồi, năm nay nhà con không về, cũng không chuyển tiền đâu ạ. Tiền đó mẹ cứ bảo chị Dâu chi ra. 500 triệu mẹ cho, chị ấy trích ra chưa tới 2% là đủ tiền cỗ mà. Vả lại, chiếc xe mới đó chắc cũng đủ chỗ để chở mẹ đi khám bệnh định kỳ hằng tháng trên tỉnh rồi, con cũng không cần xin nghỉ làm để đưa mẹ đi như mọi khi nữa.”
Bên kia đầu dây, giọng mẹ chồng cao vút lên:
“Chị nói cái giọng gì thế hả? Chị đang tính toán với mẹ chồng đấy à? Có mấy triệu bạc mà chị cũng so đo với anh chị mình? Tiền của tôi tôi thích cho ai thì cho, anh chị Cả khó khăn hơn, tôi giúp là chuyện thường tình. Còn chị làm dâu, bổn phận của chị là…”
“Bổn phận của con là chăm lo cho chồng con và bé Na ạ.” Tôi ngắt lời một cách lịch sự. “Mẹ bảo anh chị khó khăn, nhưng anh chị có tiền mua ô tô. Con giàu có, nhưng con vẫn đang phải ở nhà thuê để dành tiền cho con đi học. Từ nay, mọi khoản chi phí của mẹ, phiền mẹ trao đổi với người đang giữ 500 triệu của mẹ. Con bận cúng giao thừa, chào mẹ ạ.”
Tôi tắt máy, chặn luôn số bà và số chị dâu trong đêm đó. Một sự yên bình đến đáng sợ bao trùm. Tuấn nhìn tôi, thở dài một tiếng dài thườn thượt như trút bỏ được tảng đá ngàn cân: “Em ác thật, nhưng… anh thấy nhẹ lòng.”
Cú lật đèo của “Chỗ dựa vàng”
Ba tháng sau Tết, cuộc sống của vợ chồng tôi bình yên đến lạ. Không còn những cuộc gọi giục giã gửi tiền thuốc, không còn những lần mẹ chồng càm ràm về việc tôi chi tiêu hoang phí khi mua cho bé Na bộ đồ mới. Số tiền 5 triệu mỗi tháng trước đây chi cho mẹ, tôi đổ thẳng vào quỹ tiết kiệm mua nhà.
Thế nhưng, “vùng trời bình yên” của anh chị Cả ở quê thì không như thế.
Một buổi chiều thứ Bảy, Tuấn nhận được cuộc gọi từ một người họ hàng ở quê. Anh nghe xong, mặt biến sắc, quay sang nhìn tôi:
“Mẹ bị cao huyết áp cấp tính, ngất xỉu giữa sân. Chị dâu đang ở tiệm làm móng, anh Cả thì đi nhậu, mẹ nằm ngoài nắng gần một tiếng mới có người thấy.”
Tôi bình thản gọt táo: “Vậy anh chị có đưa mẹ đi viện không?”
“Có đưa đi, nhưng chị dâu đang bù loa bù loa lên vì viện phí đắt, đòi mẹ đưa thêm tiền vì bảo ‘500 triệu mua xe hết rồi, giờ không còn xu nào’. Mẹ đang khóc lóc đòi gặp anh.”
Tôi đặt con dao xuống, nhìn thẳng vào mắt chồng: “Anh định về à?”
Tuấn im lặng một hồi lâu, rồi anh lắc đầu: “Anh sẽ gửi 2 triệu tiền thăm hỏi như một người con trai bình thường. Còn việc chăm sóc, anh sẽ gọi cho anh Cả, bảo anh ấy bán cái ô tô đi mà lo cho mẹ. Đó là chiếc xe mua bằng tiền dưỡng già của mẹ mà.”
Tôi mỉm cười. Tuấn đã thực sự trưởng thành từ sau đêm giao thừa ấy.
Ngày mẹ chồng “quay xe”
Nửa năm sau, khi cái nóng oi ả của mùa hè bắt đầu hầm hập, mẹ chồng tôi xuất hiện trước cửa nhà với hai túi xách lớn nhỏ, gương mặt hốc hác, già đi chục tuổi. Bà không còn vẻ uy quyền, xăm xăm ra lệnh như ngày trước.
Vừa thấy Tuấn, bà mếu máo: “Tuấn ơi, cho mẹ ở lại đây với. Ở quê… anh chị mày không coi mẹ ra gì. Cơm nước thì thất thường, hở tí là chị dâu lại lôi chuyện 500 triệu ra bảo là ‘tiền đó chỉ đủ trả công tôi hầu hạ bà nửa đời còn lại’, rồi nó hắt hủi mẹ…”
Tuấn đứng chắn ở cửa, anh không vồ vập đón lấy túi xách như mọi khi. Anh nhìn mẹ, ánh mắt đầy xót xa nhưng cũng đầy kiên định:
“Mẹ ơi, căn phòng của mẹ ngày trước, con đã sửa thành phòng học cho bé Na rồi. Nhà mình chật, giờ không còn chỗ cho mẹ ở nữa.”
Mẹ chồng sững sờ, nước mắt lã chã: “Sao lại thế? Đây là nhà của con mà?”
“Vâng, là nhà của con, nhưng con cũng phải lo cho tương lai của con con. Ngày trước mẹ nói 500 triệu đó để lo cho bé Na học, con đã tin và dốc sức phụng dưỡng mẹ suốt 5 năm không một lời than vãn. Nhưng mẹ đã chọn đưa số tiền đó cho anh Cả mua xe. Vậy thì bây giờ, mẹ nên ở trên chiếc xe đó, hoặc ở trong căn nhà của anh chị.”
Bà quay sang nhìn tôi, ánh mắt van lơn: “Con dâu… mẹ biết mẹ sai rồi. Mẹ sẽ bảo anh chị trả lại tiền…”
Tôi bước ra, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát:
“Mẹ ơi, tiền đã vào túi anh chị, xe đã lăn bánh, không đòi lại được đâu ạ. Chúng con không giận mẹ, nhưng chúng con cũng không thể làm ‘phương án dự phòng’ mãi được. Hôm nay mẹ lên chơi, con mời mẹ đi ăn một bữa cơm tử tế, rồi con sẽ đặt xe đưa mẹ về lại quê. Con cũng đã nói chuyện với anh Cả rồi, nếu anh chị không chăm mẹ, con sẽ dùng số tiền 2 triệu gửi về mỗi tháng đó để báo chính quyền địa phương can thiệp. Đó là giới hạn cuối cùng của vợ chồng con.”
Cái kết cho sự lựa chọn
Đêm đó, sau khi đưa mẹ ra bến xe, Tuấn nắm chặt tay tôi đi bộ dưới ánh đèn đường.
“Em có thấy mình nhẫn tâm quá không?” Anh hỏi khẽ.
“Nhẫn tâm một lúc để mẹ hiểu ra giá trị của tình thân không phải là thứ có thể đem ra cân đo bằng tiền, và để anh chị Cả biết rằng không ai có nghĩa vụ phải gánh vác thay phần họ. Nếu hôm nay mình dễ dàng đón mẹ lại, anh chị sẽ nghiễm nhiên sở hữu cái xe, còn mẹ sẽ lại tiếp tục mang tư duy ‘có con út lo hết rồi’ để đối xử với mình như cũ.”
Tuấn thở dài, rồi tựa đầu vào vai tôi: “Cảm ơn em đã thức tỉnh anh. Nếu không có em, chắc giờ này anh vẫn đang còng lưng làm lụng để mẹ đem tiền đi nuôi kẻ khác, còn con mình thì chịu thiệt.”
Chúng tôi đi ngang qua một đại lý xe hơi. Chiếc SUV trắng sang trọng trưng bày trong lồng kính trông rất giống chiếc xe của chị dâu. Tôi nhìn nó, lòng nhẹ tênh.
Hạnh phúc không nằm ở chỗ mình có bao nhiêu tiền, mà nằm ở chỗ mình biết bảo vệ những gì mình thuộc về và biết nói “không” với những đòi hỏi vô lý. Mẹ chồng tôi có lẽ sẽ còn mất một thời gian dài để chung sống với sự lựa chọn của bà ở quê, nhưng đó là bài học mà bà buộc phải học.
Còn chúng tôi, mùa xuân này, bé Na sẽ có một căn phòng học mới, và chúng tôi có một tổ ấm thực sự – nơi mà sự hy sinh được trân trọng, chứ không phải bị coi là điều hiển nhiên.
