Mẹ chồng tôi nhìn quanh, ánh mắt hoang mang, bà không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tôi lấy chồng được 7 năm, cuộc sống không khá giả, nhưng cũng đủ sống nếu cả hai vợ chồng cùng đi làm. Vậy mà từ ngày mẹ chồng tôi đổ bệnh, mọi thứ đảo lộn hết.
Bà bị tai biến nhẹ, đi lại khó khăn, trí nhớ cũng chập chờn. Chồng tôi là con cả nên đứng ra lo chính. Anh nghỉ việc ở xưởng, ở nhà chăm mẹ, từ bữa ăn đến giấc ngủ. Còn tôi thì đi làm, gồng gánh thêm chi phí trong nhà. Nhiều lúc mệt đến mức chỉ muốn buông nhưng nhìn cảnh mẹ chồng nằm một chỗ, lại không đành.
Nhà chồng tôi có 4 anh em. Trước giờ, mỗi người một nơi, ai cũng bận rộn, nhưng từ khi mẹ bệnh, tôi mới thấy rõ lòng dạ của họ. Hai người em trai thỉnh thoảng mới gọi điện hỏi qua loa. Cô em gái út thì viện lý do con nhỏ, nhà xa, nên gần như không về. Mọi việc đổ dồn lên vai vợ chồng tôi, từ tiền thuốc men đến việc chăm sóc hằng ngày.
Mẹ chồng tôi lúc tỉnh lúc mê. Có hôm bà gọi tên từng đứa con, hỏi sao lâu rồi không thấy về. Chồng tôi chỉ im lặng, quay đi chỗ khác. Tôi hiểu anh buồ nhưng không nói ra. Mọi chuyện vẫn cứ thế cho đến một hôm, bà nói một câu khiến cả nhà thay đổi. Hôm đó bà tỉnh táo hơn bình thường. Tôi đang đút cháo thì bà kéo tay tôi, nói nhỏ là bà còn cất một ít vàng trong nhà, phòng khi đau ốm. Tôi chưa kịp hỏi rõ thì bà lại lẫn đi, nói chuyện lung tung.
Tôi kể lại cho chồng nghe, chỉ nghĩ để anh biết rồi lúc nào hỏi lại mẹ xem bà cất ở đâu, có phải thật không? Không ngờ, chỉ vài ngày sau, các em chồng tôi bắt đầu về nhà đông đủ. Ban đầu là hỏi thăm mẹ, nhìn cũng có vẻ quan tâm nhưng tôi thấy ánh mắt ai cũng dò xét, nhìn quanh nhà nhiều hơn là nhìn mẹ.
Ảnh minh họa
Rồi một buổi trưa, khi tôi đi làm về sớm, tôi thấy cảnh tượng mà đến giờ vẫn không quên được. Hai người em trai của chồng đang lục tung phòng mẹ. Tủ quần áo bị mở toang, chăn màn vứt xuống đất. Một người thì soi từng góc tường, người kia cúi xuống gầm giường, gõ gõ như tìm thứ gì đó.
Tôi đứng sững lại, chưa kịp nói gì thì họ đã giật mình. Một người cười trừ, bảo là dọn dẹp giúp cho sạch sẽ, ngay sau đó, tôi thấy họ bắt đầu tháo cả ván giường.
Tôi hỏi họ đang làm gì, thì họ nói thẳng là tìm vàng, vì mẹ từng nói có cất trong nhà. Tôi nói nếu có thì cũng phải hỏi ý mẹ, hoặc ít nhất là nói với vợ chồng tôi một tiếng. Họ lại bảo, vàng đó là của mẹ thì con cái đều có quyền. Không ai nói ai câu nào nhưng tôi hiểu, họ sợ vợ chồng tôi giữ hết.
Chồng tôi lúc đó đi mua thuốc về, thấy cảnh đó thì đứng lặng một lúc lâu. Tôi nhìn anh, thấy rõ sự thất vọng trong mắt nhưng anh không quát mắng, cũng không ngăn cản. Anh chỉ lặng lẽ vào phòng, đỡ mẹ ngồi dậy, tránh xa cái giường đang bị tháo tung.
Mẹ chồng tôi nhìn quanh, ánh mắt hoang mang, bà không hiểu chuyện gì, chỉ hỏi sao nhà lại bừa bộn thế này. Không ai trả lời bà.
Chiều hôm đó, họ vẫn tiếp tục lục lọi, không tìm được gì, họ bỏ về, để lại căn phòng tan hoang, chiếc giường bị tháo rời và một người mẹ nằm co ro trên tấm phản tạm.
Tối đó, tôi dọn dẹp lại mọi thứ, lắp lại giường trong im lặng. Chồng tôi ngồi bên cạnh mẹ, không nói một lời.
Tôi chợt thấy, hóa ra khi chưa có lợi ích, người ta có thể quên cả trách nhiệm, nhưng chỉ cần một chút hy vọng về tiền bạc, thì lòng tham lập tức bộc lộ. Tôi không biết sau này các em chồng mà về thì tôi nên đuổi từ cổng hay nên để mặc kệ đây?
Những ngày sau đó, không khí trong nhà chìm trong một sự im lặng đến đáng sợ. Các em chồng tôi không tìm thấy vàng nên cũng thưa dần những chuyến viếng thăm “chớp nhoáng”. Họ lại trở về với cái cớ bận rộn thường nhật, để mặc căn nhà nhỏ với người mẹ già yếu và vợ chồng tôi tự xoay xở với đống nợ thuốc men đang ngày một chồng chất.
Chồng tôi gầy sụp hẳn đi. Anh không còn nhắc đến các em, cũng không oán than một lời. Sự im lặng của anh giống như một bản án treo lơ lửng, nó đau đớn hơn bất cứ lời quát tháo nào.
Cho đến một buổi chiều cuối tuần, bà út – cô em gái vốn chẳng bao giờ ló mặt – bỗng dưng dẫn theo cả hai người anh trai hùng hổ kéo đến nhà. Lần này, họ không lén lút nữa mà công khai đòi “họp gia đình”.
Vừa bước vào nhà, bà út đã lớn tiếng: — Anh cả, chị cả, chuyện miếng đất ở quê của mẹ giờ tính sao? Bọn em nghe nói có dự án làm đường đi qua, giá đất đang lên. Mẹ thì thế này, anh chị cũng chẳng dư dả gì, hay là bán đi chia đều cho 4 anh em, lấy tiền đó mà lo thuốc thang cho mẹ, còn dư thì mỗi người một ít mà làm ăn.
Tôi sững người. Hóa ra “vàng” không tìm thấy, họ lại chuyển hướng sang mảnh đất tổ tiên – tài sản duy nhất còn lại để dưỡng già cho mẹ. Chồng tôi đang rót nước, đôi tay anh run lên bần bật. Anh đặt mạnh chén nước xuống bàn, gằn giọng: — Mẹ còn sống, mẹ đang nằm kia, mà các người đã tính chuyện chia chác đất đai? Các người có còn là người không?
— Anh nói hay nhỉ! — Người em trai thứ ba tiếp lời — Anh chăm mẹ thì anh có quyền nói, nhưng chúng tôi cũng là con. Mẹ bệnh, chúng tôi cũng lo chứ. Bán đất đi, anh chị cũng đỡ khổ, không phải gồng gánh một mình. Hay là anh chị định chiếm luôn cái sổ đỏ để sau này hưởng một mình?
Mẹ chồng tôi từ trong buồng nghe tiếng cãi vã, bà lóng ngóng vịn tường đi ra. Ánh mắt bà lúc này bỗng nhiên sáng rõ một cách lạ thường, không còn sự mờ đục, chập chờn của cơn lẫn nữa. Bà nhìn lần lượt ba đứa con đang đứng giữa sân, rồi nhìn sang chồng tôi và tôi.
Bà run rẩy rút từ trong túi áo ra một chiếc chìa khóa cũ kỹ, rỉ sét. Cả ba người em chồng mắt sáng rực lên, xúm lại gần: — Mẹ! Chìa khóa gì đây mẹ? Chìa khóa két hay tủ vàng hả mẹ?
Mẹ chồng tôi không nói gì, bà đưa chìa khóa cho chồng tôi rồi chỉ tay vào chiếc rương gỗ mục nát đặt ở góc bếp – thứ mà mấy hôm trước các em tôi đã lật tung nhưng không thấy gì bên trong vì nó có một ngăn đáy bí mật.
Chồng tôi lẳng lặng làm theo lời mẹ. Trước con mắt tham mưu của ba người em, anh mở ngăn đáy đó ra. Không có vàng thỏi, cũng chẳng có sổ đỏ nghìn tỷ nào cả. Bên trong chỉ có một bọc vải điều cũ kỹ, bọc lấy một cuốn sổ tiết kiệm trị giá 50 triệu đồng và một lá thư viết tay nguệch ngoạc từ nhiều năm trước.
Bà nhìn các em chồng tôi, giọng nói đứt quãng nhưng đanh thép: — 50 triệu này… là tiền mẹ chắt bóp cả đời, định để dành lúc nằm xuống không phải phiền đứa nào. Còn mảnh đất ở quê, mẹ đã làm thủ tục sang tên cho thằng cả từ hai năm trước, khi mẹ còn khỏe. Vì mẹ biết… chỉ có nó mới giữ được bàn thờ tổ tiên, và chỉ có vợ chồng nó mới không bỏ rơi mẹ lúc chết héo một chỗ.
Ba người em chồng nghe xong, mặt mày biến sắc. Bà út hét lên: — Không công bằng! Sao mẹ lại thiên vị như thế? Anh cả được đất, vậy chúng con được gì? Mẹ gọi chúng con về để trêu ngươi à?
Lúc này, chồng tôi đứng bật dậy. Anh cầm cuốn sổ tiết kiệm, ném thẳng xuống bàn trước mặt họ: — Đây! 50 triệu này, các người chia nhau đi. Chia xong rồi thì biến khỏi nhà tôi! Từ nay về sau, mẹ là của vợ chồng tôi. Ốm đau, sống chết, chúng tôi tự lo. Đừng bao giờ bước chân vào đây để hỏi về đất đai hay vàng bạc nữa!
Các em chồng tôi, kẻ cầm sổ, người liếc mắt, họ vẫn còn đứng đó lầm bầm về sự “bất công”. Nhưng khi nhìn thấy ánh mắt đỏ ngầu, đầy uất hận của anh cả và sự cương quyết của người mẹ mà họ vừa định “bán” cả chỗ ở của bà, họ mới lủi thủi kéo nhau ra về, lòng vẫn đầy hậm hực vì số tiền 50 triệu chia ba chẳng thấm vào đâu so với tham vọng của họ.
Khi cánh cổng khép lại, căn nhà trở nên tĩnh lặng đến lạ thường. Mẹ chồng tôi ngồi xuống ghế, bà bật khóc nức nở như một đứa trẻ. Bà nắm lấy tay tôi, đôi bàn tay khô héo, chằng chịt vết đồi mồi: — Mẹ xin lỗi… mẹ làm khổ vợ chồng con rồi.
Tôi ôm lấy đôi vai gầy của bà, lòng trĩu nặng nhưng lại thấy nhẹ nhõm vô cùng. Bài học cay đắng này, không chỉ dành cho những người em chồng tham lam, mà còn là bài học cho chính vợ chồng tôi về lòng kiên nhẫn và sự hy sinh.
Tôi nhận ra rằng, của cải có thể mất đi, tình cảm có thể bị rạn nứt, nhưng khi chúng ta chọn sống tử tế, chúng ta sẽ nhận lại được thứ quý giá hơn mọi thứ vàng bạc trên đời: đó là sự thanh thản trong tâm hồn. Từ nay, tôi sẽ không còn phải băn khoăn chuyện “đuổi khách” hay “đón khách” nữa. Bởi những kẻ chỉ tìm đến khi thấy mùi tiền, thì vốn dĩ đã không còn chỗ đứng trong cái tên “gia đình” của chúng tôi.
Mùa xuân năm đó, sức khỏe mẹ tôi khá lên rõ rệt. Dù căn nhà vẫn cũ, bữa cơm vẫn đạm bạc, nhưng tiếng cười đã quay trở lại. Còn những người em chồng kia? Nghe đâu họ tranh giành 50 triệu đó mà cãi vã, từ mặt nhau. Đó có lẽ là cái giá lớn nhất mà họ phải trả: mất đi anh em, mất đi mẹ, và mất đi cả nhân cách chỉ vì một chút lòng tham vô đáy.
