Tiếng còi xe cứu thương xé toạc màn đêm tĩnh mịch của khu phố, âm thanh chói lót ấy như một điềm báo chẳng lành cứa vào không gian yên ắng. Bác Cả – người đàn ông cả đời tần tảo, lưng còng xuống vì sương gió để nuôi đứa con duy nhất ăn học thành tài – vừa đổ gục xuống sàn nhà sau một cơn đột quỵ đột ngột. Trong khi tôi cuống cuồng lo thủ tục nhập viện, đôi tay run rẩy cầm xấp tiền lẻ vừa rút vội từ ống heo tiết kiệm, thì người con trai “hiếu thảo” của bác, anh Hoàn, vẫn bặt vô âm tín giữa sự sinh tử của cha mình.
Phải đến cuộc gọi thứ mười lăm, khi lòng tôi đã nóng như lửa đốt, anh ta mới chịu nhấc máy với một thái độ không thể nào hờ hững hơn. Đầu dây bên kia là tiếng nhạc xập xình chát chúa hòa lẫn tiếng cười đùa của đám bạn nhậu, và rồi giọng nói nhừa nhựa men rượu của Hoàn vang lên: “Gì đấy Lam? Đêm hôm khuya khoắt, có chuyện gì mà gọi như cháy nhà thế? Chú không để anh nghỉ ngơi chút à?”
“Anh Hoàn! Bác Cả đang cấp cứu, bác sĩ bảo phải đóng tiền tạm ứng ngay để làm thủ tục mổ gấp. Anh ở đâu sao không vào ngay đi?” – Tôi hét vào điện thoại, nước mắt chực trào vì thương cho ông cụ đang nằm thoi thóp trên băng ca.
Một tiếng cười khẩy vang lên đầy vẻ ngạo mạn và thiếu trách nhiệm từ phía đầu dây bên kia: “Ôi dào, tưởng gì to tát. Ông già lại bày trò để gọi anh về chứ gì? Tháng trước chả bảo đau lưng xong anh bỏ cả hợp đồng chạy về lại thấy ngồi uống trà đó thôi. Giờ anh đang dở việc với đối tác lớn, chú cứ ứng ra vài triệu đi, sang tháng anh gửi lại cả gốc lẫn lãi. Có mấy đồng bạc mà làm như sắp tận thế không bằng, đúng là dân lao động chỉ biết có bấy nhiêu.”
Tôi nghe sống mũi cay nồng, nhìn bóng dáng bác Cả nằm trên giường bệnh trắng toát, đơn độc và gầy gò dưới ánh đèn neon lạnh lẽo…

Tôi gào vào điện thoại, mặc kệ sự sang trọng hão huyền mà anh ta luôn tự đắc. “Anh nói hay nhỉ? Vài triệu? Anh có biết đây là cấp cứu, là ranh giới giữa cái sống và cái chết không? Anh đi con xe tiền tỷ, ở cái biệt thự to nhất phố huyện, vậy mà giờ bố anh nằm đây, một đồng xu dính túi anh cũng tiếc sao? Anh có còn là con người không?”
“Lam này, chú đừng có dùng cái giọng dạy đời đó với anh.” – Giọng Hoàn bỗng trở nên sắc lẹm, đầy mỉa mai và khinh bỉ. “Cái xe sang, cái biệt thự của anh là để giao tế, để giữ cái danh giá, cái ‘mặt tiền’ cho dòng họ này chứ không phải để vứt vào mấy cái việc không đâu. Chú là phận em, lại là dân làm thuê thấp kém, chú có bao nhiêu thì cứ bỏ ra mà thể hiện lòng hiếu thảo đi, coi như tích đức. Anh còn phải lo cái thể diện cho gia đình mình với thiên hạ nữa, chú hiểu cái đẳng cấp đó không?”
Máu trong người tôi sôi lên đến đỉnh điểm, sự nhẫn nhịn mười năm qua đối với thói sĩ diện hão của anh ta hoàn toàn tan biến. Tôi gằn giọng, từng chữ thốt ra như những nhát búa nện vào cái mặt nạ thượng lưu giả tạo kia: “Mặt tiền? Anh nói cái mặt tiền hay cái mặt nạ da người đấy? Bố anh sắp chết đến nơi rồi mà anh vẫn lo giữ cái vỏ bọc hào nhoáng rỗng tuếch đó à? Nhà lầu xe sang anh để dành ăn Tết hay để thờ? Hay anh định đợi đến lúc cúng tuần cho bác rồi mới mang xe vào đốt xuống âm phủ cho oai?”
Bên kia đầu dây im bặt một giây, tôi có cảm giác như nghe thấy tiếng thở dài đầy khinh khỉnh của một kẻ đã đánh mất lương tri, rồi tiếng tút tút kéo dài lạnh lẽo vang lên báo hiệu anh ta đã ngắt máy. Tôi đứng lặng người giữa sảnh bệnh viện, cảm thấy cái lạnh thấu xương của sự bạc bẽo còn đáng sợ hơn cả mùa đông ngoài kia. Cuối cùng, chính tôi và mấy anh em họ hàng nghèo trong xóm phải gom góp từng đồng, vay mượn khắp nơi để bác Cả được vào phòng mổ kịp thời.
Những ngày sau đó, bác Cả may mắn qua cơn nguy kịch nhưng sức khỏe giảm sút nghiêm trọng, nửa người bên trái đã bắt đầu có dấu hiệu liệt lâm sàng. Anh Hoàn cuối cùng cũng xuất hiện sau ba ngày bặt tăm, nhưng không phải với tư cách một người con lo lắng túc trực, mà là một vị khách quý đến “ban ơn” cho đám người nghèo chúng tôi. Anh ta bước vào phòng bệnh với đôi giày da bóng lộn, tay xách giỏ hoa quả nhập khẩu đắt tiền, miệng không ngừng phân trần về những “dự án nghìn tỷ” và những “mối quan hệ cấp cao” khiến anh ta không thể dứt ra được.
Tuy nhiên, khi bác sĩ điều trị bước vào nhắc đến tiền thuốc thang đặc trị và chi phí vật lý trị liệu lâu dài, gương mặt tự tin của Hoàn lập tức biến sắc. Anh ta bắt đầu bài ca quen thuộc về “khó khăn nhất thời”, về việc “dòng vốn đang kẹt vào bất động sản” và yêu cầu chúng tôi cứ “tạm thời bảo bác sĩ dùng loại thuốc nào rẻ nhất cũng được”. Nhìn người đàn ông thành đạt đang mặc bộ vest đắt tiền nhưng lại keo kiệt từng đồng cứu mạng cha mình, tôi cảm thấy một sự ghê tởm dâng cao đến tận cổ họng.
Sự thật về cái “mặt tiền” hào nhoáng ấy dần lộ diện qua những lời kể trong nước mắt của chị dâu – người cũng đang kiệt sức vì phải gồng gánh sự sĩ diện của chồng. Hóa ra, chiếc xe sang bóng loáng kia là mua trả góp quá hạn ba tháng, căn biệt thự to nhất phố thực chất đang được thế chấp chồng chéo để vay nợ xã hội đen. Cái danh “đại gia” của Hoàn thực chất chỉ là một bong bóng xà phòng sắp vỡ, và anh ta thà để bố mình chịu đau đớn vì thuốc rẻ tiền còn hơn là phải bán đi chiếc đồng hồ hiệu đang đeo trên tay để thiên hạ khỏi cười chê.
Tôi và các anh em khác trong họ âm thầm cùng nhau góp tiền, thay phiên nhau chăm sóc bác Cả mà không thèm nhìn đến mặt Hoàn thêm một lần nào nữa. Chúng tôi không chửi bới, không tranh cãi, nhưng sự im lặng đồng lòng ấy lại giống như một sự tẩy chay ghê gớm đối với kẻ vô liêm sỉ. Mỗi khi Hoàn định mở miệng khoe khoang về một thương vụ bạc tỷ nào đó trước mặt mọi người trong phòng bệnh, tôi chỉ nhẹ nhàng hỏi một câu: “Thế thuốc bổ não loại tốt cho bác anh đã mua chưa, hay vẫn đang chờ đối tác quốc tế giải ngân hả anh đại gia?”
Hoàn tím tái mặt mày, định văng tục nhưng nhìn thấy ánh mắt nghiêm nghị của bác Cả đang nhìn mình, anh ta lại hậm hực bỏ ra ngoài hành lang hút thuốc. Cơn giông bão của nợ nần bắt đầu kéo đến căn nhà biệt thự ấy nhanh hơn bất cứ ai có thể tưởng tượng được. Những lời mỉa mai của hàng xóm về một gia đình “có phúc mà không biết hưởng” bắt đầu râm ran khắp phố huyện, nhắm thẳng vào sự kệch cỡm của anh con trai tài giỏi.
You may also like
Ngày 29 Tết, khi phố phường rộn ràng sắc xuân với hoa đào hoa mai, thì nợ nần của Hoàn cuối cùng cũng bùng phát như một khối thuốc nổ đã châm ngòi từ lâu. Những toán người chủ nợ với vẻ mặt bặm trợn kéo đến đứng chật kín căn biệt thự “mặt tiền” của anh ta ngay đúng lúc anh ta đang chuẩn bị mổ lợn ăn mừng linh đình để che mắt thế gian. Tiếng la hét, tiếng đòi nợ, tiếng đập phá vang lên làm huyên náo cả một vùng, xé tan cái vẻ thanh bình của ngày cuối năm.
Bác Cả, lúc này đã tỉnh táo hơn và có thể đi lại chậm chạp bằng nạng, đứng lặng lẽ bên hiên nhà tôi nhìn sang căn biệt thự đối diện. Bác chứng kiến đứa con trai duy nhất mà bác từng tự hào, nay đang quỳ mọp dưới sân, gào khóc van xin người ta cho khất nợ qua mùng một để giữ lại chút danh dự cuối cùng. Đám đông hàng xóm vây quanh xì xào, những lời khen ngợi “con nhà người ta” trước đây giờ biến thành những mũi dao mỉa mai cay độc và hả hê nhất hướng về phía anh ta.
Tôi bước đến bên cạnh, nhẹ nhàng khoác cho bác Cả chiếc áo ấm rồi chuẩn bị đưa bác về nhà mình chính thức ăn Tết. Trước khi rời khỏi con phố ấy, bác nhìn đăm đăm vào căn nhà lộng lẫy nhưng đang bị xiết nợ, trống rỗng tình người và đầy rẫy sự lừa dối của Hoàn. Bác thở dài một tiếng thật dài, giọng buồn bã nhưng thản nhiên: “Tiền có thể mua được cái nhà to để khoe mẽ, nhưng không mua được cái nền nhà vững chắc bằng tình thân đâu con ạ. Xây nhà trên cát thì sớm muộn cũng đổ thôi.”
Hoàn đứng trơ trọi giữa sân, chiếc xe sang bị xịt sơn bẩn thỉu, ngôi nhà bị dán kín giấy đòi nợ đỏ rực như những vết thương rỉ máu. Anh ta nhìn theo chiếc xe cũ kỹ của tôi đang chở bố mình đi, nhưng không còn đủ tư cách để gọi một tiếng “Bố ơi” nữa. Tết năm đó, ngôi nhà biệt thự mặt phố tắt đèn tối thui, lạnh lẽo như một nghĩa địa của lòng tham và sự sĩ diện, trong khi căn nhà cấp bốn nhỏ bé của tôi lại rộn ràng tiếng cười của anh em họ hàng và ấm áp mùi bánh chưng xanh.
Tôi nhìn bác Cả đang mỉm cười hiền hậu bên mâm cơm tất niên giản dị, nhận ra rằng sự giàu sang thật sự không nằm ở những thứ bóng bẩy để dành “ăn Tết” hay “khoe mẽ”. Nó nằm ở chỗ khi ta ngã xuống, có bao nhiêu bàn tay sẵn sàng chìa ra nắm lấy mà không cần tính toán thiệt hơn, và ở một cái tâm thanh thản không phải đeo mặt nạ với đời. Hoàn đã có tất cả những thứ lấp lánh, nhưng cuối cùng anh ta chẳng có gì cả, ngoài một mùa xuân cô độc giữa những đống đổ nát của sự phù phiếm.
LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.